Η γειτονιά στις αρχές του 20ου αιώνα.
Από τη γωνία με Καραϊσκάκη προς τα δυτικά κατά την κατοχή
Σχετικά με την πρώτη της ανάρτησης και την κατοχική: Όπως είχε παρατηρήσει ο Christos Sotiriou στο 31 διακρίνεται η βίλα Μπενουζίλιο. Εδώ σημειώνονται άλλα κοινά σημεία για την ταυτοποίηση του μέρους.
Από το Ρυμοτομικό διάταγμα του 1963 ένα μερικό από τις μεμονωμένες βίλες και τα μαγαζιά. Το κτίσμα πάνω αριστερά, που φαίνεται στην επόμενη αεροφωτογραφία, δίνει την θέση του στην διαπλάτυνση της Αρχ. Μουσείου.
Αεροφωτογραφική απεικόνιση της δεκαετίας του 30.
Στη Μακεδονία 16/2/1918 ο Χατζητάσιος συστήνει προίκα για την κόρη του. Ανάμεσα σ άλλα ένα ακίνητο ανώγειο με δύο μαγαζιά (φούρνο και κρεοπωλείο), το οικόπεδο συνορεύει δεξιά και πίσω με οικία Σεχή Αβδούλ Καδήρ και αριστερά με λάκκο. Μπροστά του είναι η Βασ. Όλγας.
Με την τότε αρίθμηση Βασ. Όλγας 31
Μοιάζει να είναι αυτό που στην πράξη 971/1942 φέρεται ως ιδιοκτήτης Βασ. Ζαχαρίου. Το πίσω δεξιά (του) σημαίνεται ως ανταλλάξιμον. Ο Κολώνας λέει ότι το οικόπεδο όπου κτίστηκε η βίλα Μπενουζίλιο αγοράστηκε από τον Αβδούλ Κερήμ. Υπάρχει κάποια ομοιότητα. Όλα αυτά είναι υποθέσεις, οπότε μέχρις εκεί.
Από το ν. 31, μπροστά από τη βίλα Μπενουζίλιο μέχρι την Αρχ. Μουσείου, βλέποντας δυτικά.
Το σημερινό 31 αντιστοιχούσε στη βίλα Μπενουζίλιο.
Μπροστά από τη βίλα κοιτάζοντας προς το κέντρο. Κατοχή. Μια μεσοπολεμική πολυκατοικία εμφανίζεται στο 27
Και από λίγο πιο ανατολικά της Καραϊσκάκη, πίσω το 1916.
Η κατάσταση σήμερα.
Σχετικά με το Ρώσικο προξενείο γύρω στα 1920.
Αρκετές φορές έχει αναφερθεί ότι το Ρώσικο προξενείο ήταν Βασ. Όλγας 18, επομένως πρέπει να στεγάζονταν στην οικία Μιχαηλίδη. Ο Κολώνας σε μια αναφορά ιδιοκτητών δεν αναφέρει κάτι τέτοιο, ούτε υπάρχει και κάποιο οπτικό υλικό.
Από την ανάρτηση όμως του Hans-Joachim Lang που μας πρόσφερε τη λήψη με το σπίτι του Τσιγκιρίδη, γράφει ότι σε γράμμα του ιδιοκτήτη στα 1944 αναφέρεται ως διεύθυνσή του το ν. 20.
Τηρουμένων των αυτονόητων προϋποθέσεων, προσανατολιζόμαστε στην οικία Τσόλη, δηλ, την αμέσως προηγούμενη του Τσιγκιρίδη δυτικά (σήμερα μαζί με του Τσιγκιρίδη αντιστοιχούν στο ν. 16).
Η οικία Τσόλη στο πλαίσιο.
Η αναφορά της διεύθυνσης του Ρώσικου προξενείου.
Επιβεβαιώνεται και από εδώ.
Μακεδονία 24/3/1919, πωλούνται έπιπλα πολυτελείας
Η επανάσταση των σοβιέτ έφερε αναστατώσεις.
Φθινοπωρινές μελαγχολικές σκέψεις αρθρογράφου της Μακεδονίας, κοιτάζοντας τη ρώσικη σημαία στο ρώσικο προξενείο.
Λυρικές αναπολήσεις μιας αυτοκρατορίας, της οποίας οι κάτοικοι “στάθηκαν ανίκανοι να κρατήσουν το ύψος της”.
Μακεδονία 16/10/1921
Μια ξεχωριστή ανάρτηση για μία από τις ελάχιστες εναπομείνασες βίλες της λεωφόρου των Εξοχών. Βασ. Όλγας 18 η βίλα Μιχαηλίδη, κτισμένη το 1890. Θεμελής, Λεβή Μοδιάνο, αδελφοί Νάαρ οι προηγούμενοι ιδιοκτήτες, καταλήγει το 1926 στον δραμινό καπνέμπορο Αλέξανδρο Μιχαηλίδη. Ανήκει ακόμη στην οικογένεια.
Η ΕΙΣΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΤΟΥ 1957
Από τον Γιώργο Κωτσίδη
Μόλις μου ήρθε μια παλιά ανάρτηση για την Έκθεση .
Αυτή η είσοδος ήταν η πρώτη μετά την μεταφορά της από το Πεδίο του Άρεως .
Τόσο πολύ μ' είχε εντυπωσιάσει που στα παιδικά μου μάτια φάνταζε σαν τους περίφημους άτυχους δίδυμους πύργους της Νέας Υόρκης .
Και τώρα ακόμη που την βλέπω μετά τόσα χρόνια την θαυμάζω . Ήταν πραγματικά εντυπωσιακή είσοδος αντάξια του μεγάλου γεγονότος που συνέβαινε στην Θεσσαλονίκη μας κάθε Σεπτέμβρη για 22 ημέρες .
Μετά λίγα χρόνια την γκρέμισαν με την ευκαιρία της επέκτασης της προς το κτίριο της ΧΑΝΘ και το ξήλωμα της γραμμής του τραμ .
Από τότε για αρκετά χρόνια κάθε τόσο την γκρέμιζαν χτίζοντας μια νέα προσπαθώντας να δώσουν κάτι ποιο καινούριο , πιο μοντέρνο , πιο εντυπωσιακό , κατά την άποψη πάντα των ιθυνόντων , αλλά δυστυχώς δεν κατάφερναν να κάνουν κάτι μ '
αυτή την μεγαλοπρέπεια .
Και τι δεν είδαν τα ματάκια μας ,το τι καρακιτσαριό κατασκευάστηκε δεν λέγεται , αφού κι αυτοί που τις κατασκεύαζαν την άλλη χρονιά την γκρέμιζαν κι έχτιζαν μια άλλη είσοδο ίσως χειρότερη από την προηγούμενη .
Ευτυχώς τα τελευταία χρόνια το πήραν απόφαση και σταθεροποίησαν την σημερινή που μάλλον τους ικανοποιεί και δεν είναι πρόχειρη όπως οι άλλες .
Έτσι κανείς πλέον δεν ενδιαφέρετε τι καινούρια είσοδο θα έχουμε φέτος , όπως για πολλά χρόνια συνέβαινε .
Σημειωτέον ότι η είσοδος της ΧΑΝΘ είχε εγκαταλειφθεί και το ετήσιο αυτό πανηγύρι είχε μεταφερθεί στην είσοδο του Σιντριβανίου .
Υπάρχουν όλες οι φωτογραφίες και θα είχε ενδιαφέρον κάποιος επιμελής να τις αναζητήσει και να τις βάλει σε μια χρονολογική σειρά .
Πάντως όπως και νάχει το πράμα στα δικά μου μάτια ακόμη και σήμερα αυτή η είσοδος του 57 είναι μακράν η ομορφότερη …
Στους αριθμούς 12-18 επί της Βασ. Όλγας λήψεις από μπροστά υπάρχουν μόνο για τα δύο τελευταία σπίτα, για να ακριβολογούμε το ενάμιση τελευταίο, μια και η πολυκατοικία στο 16 έπιασε το χώρο που έπιαναν 2 σπίτια.Το 16Β, ας πούμε, είναι του Τσιγκιρίδη.Το 18 είναι το διατηρητέο του Μιχαηλίδη.
Η εικόνα από τα τοπογραφικά.
Δεξιά εκεί που το εικονιζόμενο έχει τα αρχικά του Δήμου Θεσσαλονίκης, έχουμε την εξής μαρτυρία στις ΠΦΘ αν δεν κάνω λάθος
“Vasilis Vasiliadis Μεταξύ Ιταλικού Προξενείου και της οικίας Μιχαηλίδη, ακριβώς στο σημερινό πεζόδρομο, υπήρχε το εργαστήριο επισκευής ραδιοφώνων του Χρήστου Παραμυθά. Το θυμάμαι καλά, γιατί στο εργαστήριο αυτό δούλεψα το 1954”.
Το σπίτι του Τσιγκιρίδη σε ανάρτηση Hans-Joachim Lang, Βασ. Όλγας 16
Βίλα Μιχαηλίδη Βασ. Όλγας 18, φωτογραφία Βασίλη Σακελλαρίδη του 1976
Αν δεν έχουμε από μπροστά λήψεις στα πρώτα τρία, μπορούμε με κάποια ασφάλεια, μια και δεν υπάρχει βάθος προς τη θάλασσα σ εκείνο το σημείο, να τα δούμε από πίσω σε μια φωτογραφία των αρχών του αιώνα.
Όλα τα σπίτια με τους σημερινούς αριθμούς τους. Του Τσιγκιρίδη στο 16Β είναι ακριβώς ίδιο και από μπροστά
Από την μεσοπολεμική αεροφωτογραφία
Η Βασ. Όλγας από κει που την είχαμε αφήσει.
Από την Παρασκευοπούλου (Όθωνος) και ανατολικότερα.
Πρώτα κάποια εισαγωγικά και μετά τα μονά νούμερα 13-21, δηλαδή μέχρι την Αρχ. Μουσείου (Γενί Τζαμί)
Για το ψηλό σπίτι της Νεσιμπέ Χανούμ Βασ. Όλγας 13 είχαμε μιλήσει σχετικά εδώ:
https://archive.saloni.ca/715
Η ευθύνη της παρουσίασης από τον Σπύρο Αλευρόπουλο
Όπως βλέπουμε πρώτα κτισμένα οικόπεδα είναι φυσικά τα παραθαλάσσια, ενώ από την επάνω μεριά υπάρχουν κυρίως ισόγεια μαγαζιά και αδόμητοι χώροι με πολύ πράσινο.
Το ίδιο φυσικά και εδώ, στο πρώτο κομμάτι που μας ενδιαφέρει. Το κομμάτι ανάμεσα Παρασκευοπούλου με Αρχ. Μουσείου, με πρώτα τα μονά νούμερα. Όλα τα νούμερα είναι τα σημερινά πραγματικά νούμερα της Βασ. Όλγας.
Μια φωτογραφία που απεικονίζει από κοντά τη βίλα Μπενουζίλιο, μας βοηθάει να τοποθετήσουμε και την φωτογραφία με τους στρατιώτες.
Έτσι έχουμε την εξής αρίθμηση. Θα μας χρειαστεί κι αργότερα αυτή η φωτό.
Στην αεροφωτογραφία βλέπουμε ότι εκτός από το πολυώροφο της Χανούμ και τα μαγαζάκια, εμφανίζεται στο 21 και ένα κτίσμα, που το πρωτοβλέπουμε σε πράξη του 1942, με ιδιοκτήτη τον Αρμάνδο Ραζή.
Ένας φούρνος στο μαγαζάκι στην Β. Όλγας 15
Και πιο δίπλα εργαστήριο επιδιόρθωσης καλτσών
Βασ. Όλγας 17β οικογένεια Μπερνανσκόνι
Μακεδονία 25/10/1920
Η πράξη 971/42 με το κτίριο του Ραζή στη γωνία με Αρχ. Μουσείου.
Η σημερινή κατάσταση. Το σπίτι του Ραζή υπάρχει ακόμη.
Η πλατεία ακόμη ως πάρκο κατά την είσοδο των Γερμανών
Στη γωνία Μοναστηρίου με Λαγκαδά. Πολλές λήψεις από αυτό το σημείο. Η είσοδος στην πόλη
Από το ξενοδοχείο Βιέννη η λήψη, η πλατεία με τα χωματουργικά της έργα, αλλάζει την μεσοπολεμική της μορφή.
Η μετατροπή της πλατείας πάλι σε πάρκο τη δεκαετία του 50. Εδώ κατά τις εργασίες απομάκρυνσης των γραμμών του τραμ.
Σαν συνοικιακή γειτονιά, με τα χαμηλά της ακόμη σπίτια
Ο Κωνσταντίνος προλαβαίνει το παλιό ξενοδοχείο Κωνσταντινούπολις στο βάθος αριστερά.
Όχι για πολύ. Αρχίζουν εργασίες και κατεδαφίζονται τα γωνιακά στη γωνία με Λαγκαδά
Η κίνηση στην πλατεία μεγαλώνει.
Τα έργα της δεκαετίας 70 με την αισθητική της εποχής.
Η Μοναστηρίου ξαναενώνεται σε ευθεία με την Εγνατία.
Φωτογραφία πριν τα τραμ. Μια ευθεία η έξοδος, επαρκής για την κυκλοφορία ανθρώπων, ζώων και αγαθών.
Η πρώτη στροφή αριστερά είναι η σημερινή 26ης Οκτωβρίου.
Και λίγο πιο μπροστά, εκεί που αρχίζει ουσιαστικά η Μοναστηρίου, δεξιά η Λαγκαδά
Με το νέο ρυμοτομικό η πλατεία υπήρχε στα χαρτιά, έπρεπε να γίνει και πράξη. Το έργο πήρε κάποιες δεκαετίες να ολοκληρωθεί κι όταν έγινε, όπως κάθε καλό έργο, υπέστη μια συνεχή δοκιμασία από μετατροπές.
Άρχές της δεκαετίας του 30 τα μικροκαταστήματα αιτούνται να παραταθεί η διατήρησή τους. Οι αρχές επιμένουν ότι πρέπει να τελειώνει η πλατεία γιατί σειρά έχουν και άλλες διανοίξεις.
Μακεδονία 16-10-1931
Λίγο πριν τον πόλεμο μια πλατεία φαίνεται τακτοποιημένη. Σχεδόν όλα έχουν βρει τη θέση τους. Τα τραμ, η αγορά, τα περίπτερα, οι άμαξες, οι λούστροι.
Η κατοχή έρχεται να ταράξει τα πράγματα.
Κάποιες εργασίες στο κέντρο της πλατείας, που γεμίζει με πινακίδες για τον προσανατολισμό των αλλόφωνων.
Χωματουργικές εργασίες
Μετά τον πόλεμο η πλατεία ξαναπαίρνει ένα περιχαρακωμένο σχήμα, αυτήν τη φορά σαφώς οβάλ,
Η πλατεία πρασινίζει, το νεοφερμένο από τον Λευκό Πύργο άγαλμα του Κωνσταντίνου τοποθετείται να ατενίζει το κέντρο της πόλης
Και η πλατεία ξαναμεταμορφώνεται περίπου με τα σχήματα που την ξέρουμε σήμερα. Το μεγάλο οβάλ σαν να γύρισε ανάποδα τα μέρη του, ο βασιλιάς παραμερίστηκε για χάρη των τροχοφόρων.