Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Αναγνώριση από τον Ευστάθιο Ασλανίδη.

Η φωτογραφία δεξιά από το άλμπουμ της σουηδέζας νοσοκόμου Kerstin Nordendahl το 1913. Σημειωμένα τα κοινά σημεία.

Το ίδιο σημείο περίπου (λίγο πιο πάνω, με Αρχελάου) να θυμίσουμε ότι αναγνωρίστηκε από τη Μάρα Νικοπούλου σε παλιότερη ανάρτηση: https://archive.saloni.ca/249

Γιάννης Σβορώνος, Συνοικισμός Ραμόνα. Από «Τα Φοιτητικά Γράμματα της Θεσσαλονίκης», τεύχος 6, Δεκέμβριος 1955 – Ιανουάριος 1956. Από τον Χρήστο Καββαδά

Θεσσαλονίκη – [Αγία Φωτεινή ]. Πενήντα χρόνια στη Θ. γνωρίζω μόνο δύο – τρεις δρόμους, ευτυχώς ένας από αυτούς είναι η Δημητρίου Πολιορκητού σε διαμέρισμα της οποίας διέμενα για μεγάλο διάστημα. Νομίζω όμως ότι στο τέλος της δεκαετίας του ’60 περνούσαμε μέσα [πάνω] από τους δρόμους με χώμα της Αγίας Φωτεινής για να πάμε στο Πανεπιστήμιο [Πολυτεχνική Σχολή]. Ελπίζω να μην κάνω λάθος. Από τον Χρήστο Καββαδά.

Κάρτα που αναρτήθηκε πρόσφατα σε δημοπρασία στο διαδίκτυο. Κάρτα συσχέτισης από τους ίδιους. Εγνατία με Βενιζέλου μετά τη φωτιά τον Αύγουστο του 1917, κοιτάζοντας τον βορρά. Από τον Ευστάθιο Ασλανίδη

Η Βενιζέλου ανηφορίζει μπροστά μας Τα σημεία συσχέτισης https://zzz.zaclys.com/download.php?z=2&doc_id=6717821 πριν την πυρκαγιά

Μιχαήλ Τριανταφύλλου (1880-1951)-Βιβλιοπωλείο, Χαρτοπωλείο, Τυπογραφεία Από τον Νίκανδρο Καστανίδη.

Γεννήθηκε στον Ταξιάρχη Χαλκιδικής και ήταν γιός του δασκάλου Τριαντάφυλλου. Φοίτησε στο υποδιδασκαλείο Θεσσαλονίκης και ήταν από τους πρώτους που αποφοίτησαν απ’ αυτό. Διορίστηκε αρχικά δάσκαλος στο χωριό του, το 1898-1899, στη συνέχεια στο Γραδεμπόριο (σημ. Πεντάλοφο) Θεσσαλονίκης κι αργότερα στους Προμάχους Πέλλας, στο Μπάχοβο της Καρατζόβας, στο Παλαιοχώρι και στην Αρναία Χαλκιδικής. Από νωρίς συνδέθηκε με τον Μακεδονικό Αγώνα και προσέφερε τις υπηρεσίες του ως σύνδεσμος του Ελληνικού Προξενείου Θεσσαλονίκης. Είχε βαθιά ελληνική συνείδηση και εμπνέονταν από τον Αρχαίο Ελληνικό πολιτισμό. Αξιοσημείωτη ήταν η μεταβάπτιση που έκανε σ’ αρκετούς μαθητές του, δίνοντας τους αρχαία ελληνικά ονόματα, όπως Αλέξανδρος, Αριστοτέλης, Σωκράτης κ.ά.

Μετά την επανάσταση των Νεότουρκων και την ισχύ του Οθωμανικού Συντάγματος παραιτήθηκε από την εκπαιδευτική του θέση και ξεκίνησε την τυπογραφική δραστηριότητα και τη επιχείρηση χαρτοπωλείου-βιβλιοπωλείου. Το 1909 ίδρυσε ένα μικρό τυπογραφείο στη Θεσσαλονίκη, στην οδό Αγίας Τριάδος, με τη βοήθεια του συμπατριώτη, συναδέλφου και μακεδονομάχου συναγωνιστή του, Αθανάσιο Βελώνη (1866 ή 1876-1946), ο οποίος του έστειλε μια εκτυπωτική μηχανή από την Αμερική. Αμέσως μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, το 1912, αγόρασε ένα μεγάλο σύγχρονο πιεστήριο γερμανικής τεχνολογίας, από έναν Οθωμανό εκδότη τούρκικης εφημερίδας της Θεσσαλονίκης και φίλο του. Το 1914 ιδρύθηκε η εταιρία τυπογραφίας και εμπορίας χαρτικών και βιβλίων “Τριανταφύλλου, Μ. και Σία” με συνεταίρους τον Αθανάσιο Βελώνη, τον Μιχαήλ Κώττα και τον Χαρίλαο Χάρακα. Η επιχείρηση εγκαταστάθηκε στην οδό Βενιζέλου 97, όπου παρέμεινε μέχρι την πυρκαγιά του 1917. Το γερμανικό πιεστήριο διασώθηκε στην πυρκαγιά ενώ η υπόλοιπη επιχείρηση καταστράφηκε κι έτσι μεταφέρθηκε το βιβλιοπωλείο στα παραπήγματα της Βασιλ. Κωνσταντίνου (σημ. Εθνικής Αμύνης) 35 και το τυπογραφείο στην οδό Βασιλ. Καρόλου κοντά στην Καμάρα. Το 1929, το κατάστημα της Βασιλ. Καρόλου μετεγκαταστάθηκε στην Ερμού 41. Το 1934, η συνεταιριστική αυτή εταιρεία διαλύθηκε κι ανέλαβε την επιχείρηση μόνος του ο Μιχαήλ Τριανταφύλλου. Τότε μεταφέρθηκαν και τα δύο καταστήματα στη Αριστοτέλους, παραδίπλα από την Εγνατία. Η επιχείρηση του Μιχαήλ Τριανταφυλλίδη περιλάμβανε και εκδοτικό οίκο.

Ο Μιχαήλ Τριανταφύλλου έγραψε και τέσσερα μικρά βιβλιαράκια, τα εξής: – Τα αναφαίρετα δίκαια της Ελλάδος (1945), – Θείος όνειρος (1946), – Φωνή Δευτέρα (1947), -Η Ελληνική γλώσσα ως εθνική και παγκόσμιος αξία (1948). Μετά το θάνατό του, το 1951, την επιχείρηση ανέλαβαν οι δύο γιοι του, ο Όλυμπος (που ανέλαβε την τυπογραφία) και ο Περσέας (που ανέλαβε το βιβλιοχαρτοπωλείο) και μετονομάστηκε «Μ. Τριανταφύλλου Υιοί». Αξίζει να αναφερθεί ότι ο Μιχαήλ Τριανταφύλλου είχε και μια (τουλάχιστον) κόρη, την Αύρα. Το 1964 το τυπογραφείο μεταφέρθηκε στην περιοχή Βυζάντιο της Καλαμαριάς και το 1982 αναλαμβάνει το τυπογραφείο ο γιος τού Ολύμπου, Μιχάλης και του βιβλιοχαρτοπωλείου, ο γιος του Περσέα, Μιχάλης. Το 1988 γίνεται ο διαχωρισμός της εταιρείας σε δύο σκέλη: αυτό της τυπογραφίας κι αυτό του βιβλιοχαρτοπωλείου. Τότε, περίπου, κλείνει και το ιστορικό κατάστημα Τριανταφύλλου στην Αριστοτέλους κι άνοιξε το αντίστοιχο βιβλιοχαρτοπωλείο, που είχε αναλάβει ο Μιχάλης Τριανταφύλλου του Περσέα, στην οδό Παλαιών Πατρών Γερμανού, δίπλα στον κινηματογράφο-θέατρο Θυμέλη. Το 2002 η τυπογραφική επιχείρηση μεταφέρθηκε σε σύγχρονες εγκαταστάσεις στο Λάκκωμα Χαλκιδικής και την διευθύνει ο Μιχάλης Τριανταφύλλου του Όλυμπου. Αντίθετα η επιχείρηση του βιβλιοχαρτοπωλείου μάλλον δεν άντεξε την οικονομική κρίση του 2010. Μιχαήλ Τριανταφύλλου (1880-1951) Το βιβλιοχαρτοπωλείο Τριανταφύλλου πριν την πυρκαγιά στην Βενιζέλου 97, κοντά στην Φιλίππου. Μακεδονία 24 Αυγούστου 1913 σελ. 2. Στην εφημερίδα Νέα Αλήθεια, 3 Αυγούστου 1914 σελ.3 επιβεβαιώνεται η διεύθυνση που πρωτοβρήκε ο Ευστ. Ασλανίδης στη σημείωση 20 του Ευάγγελου Χεκίμογλου στην “Τοπογραφία των χριστιανικών σχολείων της Θεσσαλονίκης κατά τον 19ο αιώνα”, Θεσσαλονικέων πόλις τεύχος 17 γράφει: [20] Ι. Τσικόπουλος, «Ιστορία των σχολείων της Θεσσαλονίκης», Μακεδονικόν Ημερολόγιον «Ο Γόρδιος Δεσμός» Χρήστου Γουγούση 1915, [εκδόται καταστήματα Μ. Τριανταφύλλου και Σίας, οδός Βενιζέλου αριθ. 97, Θεσσαλονίκη]. Το βιβλιοχαρτοπωλείο”Μ. Τριανταφύλλου & Σία” στην Βασιλ. Κωνσταντίνου (σημ. Εθνικής Αμύνης) 35, τη δεκαετία του 1920 ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ,25/9/1931, σελ.4 Η επιχείρηση “Μ. Τριανταφύλλου” στην Αριστοτέλους, παραδίπλα της Εγνατίας, γύρω στο 1945 Το βιβλιοχαροπωλείο “Μιχ. Τριανταφύλου” στην Αριστοτέλους, γύρω στο 1950 Ο Όλυμπος Τριανταφύλλου με τη σύζυγό του Ο Όλυμπος Τριανταφύλλου με τη σύζυγό του και το γιο του Μιχάλη Ο Περσέας Τριανταφύλλου με το γιο του Μιχάλη Η τυπογραφική επιχείρηση του Μιχάλη Ο. Τριανταφύλλου στο Λάκκωμα Χαλκιδικής

Ας πάρουμε την θετική εκδοχή. Το κανόνι που σημαδεύει την πόλη μπαίνει στη λήψη γιατί ισορροπεί οριζόντιες με τις μονότονες κάθετες γραμμές στο βάθος. Είναι αξιοσημείωτο ότι μάλλον δεν έχουμε τέτοιες λήψεις στα χρόνια της κατεστραμμένης πόλης. Θα ήταν πολύ προχωρημένο το χιούμορ για την εποχή. Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Πληροφορίες από τον Adrian Wright στις ΠΦΘ: Το βρετανικό καταδρομικό HMS Doris, που πρωτοήρθε στην Θεσσαλονίκη την 1 Οκτ.1915 , 4 μέρες πριν την απόβαση των Αγγλογαλλών. Ανάμεσα στ' άλλα βυθομέτρησε το Θερμαικό και έριξε τα ανθυποβρυχιακά δίχτυα που ήταν απαραίτητα πριν έρθουν τα μεταγωγικά.

Και πάλι Οκτώβριος του 1915 και πάλι πληροφορίες από τον Adrian Wright στις ΠΦΘ: Το 6ο Τάγμα του Leinster Regiment και το 6ο Τάγμα των Royal Irish Rifles στην πρύμνη του HMS Albion

Εδώ δεν φταίει ο φωτογράφος. Απόσπασμα από μια ευρύτερη λήψη του Gaston Chérau πάνω από το γαλλικό αντιτορπιλικό Tirailleur τύπου Voltigeur απ ό,τι διάβασα. Ακόμη μια φορά Οκτώβριος του 1915

Θεσσαλονικη,1936,επι του τορπιλοβολου “ ΑΙΓΛΗ

Στιγμές σε σημείο της πόλης. Από τα Αρχεία του Πλανήτη του Albert Kahn δύο αυτοχρωμικές λήψεις της φιάλης έξω από τον Άγιο Δημήτριο. Στις αποστολές του δεν έπιασε μόνο την μία στιγμή στο σημείο. Πρόλαβε να δείξει και τις αλλαγές από το πέρασμα του χρόνου στην πόλη. Πριν και μετά την πυρκαγιά.

Οδός Βεροίας, από την Β. Ουγκώ προς την Λέοντος Σοφού, την ώρα της πυρκαγιάς. Ο Ευστάθιος Ασλανίδης διορθώνει την λεζάντα σε μια φωτογραφία συλλογής Β. Α. Μαυρομμάτη, που βρίσκεται στο βιβλίο με τίτλο “Η Θεσσαλονίκη μέσα από το φακό του μεγάλου πολέμου” της Εθνικής Τράπεζας (1991). Οδός Βεροίας, από την Β. Ουγκώ προς την Λέοντος Σοφού, την ώρα της πυρκαγιάς.

Το pdf όπου περιέχεται η φωτογραφία βρίσκεται στο διαδίκτυο στην παρακάτω σελίδα: http://thessaloniki.photos.vagk.gr/images/docs/Photos_1915-1919/files/assets/common/downloads/SALONIQUE_GRANDE_GUERRE_1915-1919.pdf?fbclid=IwAR35v2iekqy1aomO2ZUFFEfiHn3EEbHFmJS2hNcL0FnTsK53hnZypt1HZS0 Φωτογραφία συσχέτισης από ανάρτηση της Γιώτας Ησαϊάδου στις ΠΦΘ στις 24 Ιανουαρίου 2017. Φωτογράφος η Βρετανίδα Agneta Beauchamp (1881-1970) και σύμφωνα με την ίδια, υπηρέτησε στη Θεσσαλονίκη και μας άφησε (ανάμεσα σε άλλα) και μερικές φωτό της πυρκαγιάς του 1917, με το σχολιασμό τους. Αναγνώριση από τον Αθανάσιο Νικόπουλο. Οδός Βεροίας. Τα σημεία συσχέτισης Με την ευκαιρία, στην φωτογραφία συσχέτισης στο βάθος, στην Β. Ουγκώ, βλέπουμε λίγο το Passage Kyrtsi.

Η ανατολική και η δυτική πλευρά Και η αυτοχρωμική. 13/5/1913 από τον Auguste Léon για τα “Αρχεία του Πλανήτη”

ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΑΘ. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ, βουλευτής Χαλκιδικής, υπουργός, κάτοικος Θεσσαλονίκης Από τον Νίκανδρο Καστανίδη Γεννήθηκε το 1890, στα Ριζά της Χαλκιδικής και σπούδασε στην Οθωμανική Σχολή Διοίκησης (γνωστή ως Ιδαδιέ, που λειτουργούσε στο σημ. κτίριο της Φιλοσοφικής Σχολής) και στο Πανεπιστήμιο Χοκούκ (;;;). Εργάστηκε αρχικά ως δάσκαλος κι ως δημοτικός υπάλληλος. Διετέλεσε και γραμματέας του μουσουλμάνου δημάρχου της Θεσσαλονίκης, Οσμάν Σαΐτ Ιμπραήμ Χακή Μπέη (;-1934) μετά την απελευθέρωση της πόλης, πιθανότατα στη δεύτερη θητεία του (1920-1922). Τη δεκαετία του 1920, έφθασε μέχρι Γενικός Διευθυντής του Δήμου Θεσσαλονίκης. Παράλληλα ασχολήθηκε και με τη δημοσιογραφία. Μια από τις πρώτες δημοσιογραφικές του δραστηριότητες ήταν η δημοσίευση ενός οδοιπορικού στην Χαλκιδική, το 1918, στην, τότε, εκδοθείσα εφημερίδα “Πάλη” των Χαλκιδικιωτών, Δημητρίου Κώττα (1885-1981) [δικηγόρου κι αργότερα πολιτευτή του Λαϊκού κόμματος] και Μιχαήλ Τριανταφύλλου (1880-1951) [βιβλιοπώλη-τυπογράφου]. Το 1920 εξέδωσε μαζί με τον Γ. Μερέτη, για μικρό χρονικό διάστημα, την εφημερίδα “Χαλκιδική”, για να αναδείξει τα τοπικά προβλήματα και τις διεκδικήσεις. Τρία χρόνια αργότερα, το 1923, ανέλαβε, ως επικεφαλής επιτροπής, την “Εφημερίδα των Αγροτών” του “Μακεδονικού Αγροτικού Πολιτικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης”, που ήταν και ειδικός γραμματέας. Επίσης, εργάστηκε για πολλά χρόνια στην εφημερίδα “Το Φώς”, από το 1923 με ασυνέχειες και το χρονικό διάστημα 1936-1941. Τα δημοσιογραφικά και τα συνδικαλιστικά του ενδιαφέροντα οδηγούσαν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, στις πολιτικές του επιδιώξεις. Πρωτοεμφανίστηκε ως υποψήφιος βουλευτής στις εκλογές του 1923, με το Αγροτικό Κόμμα Ελλάδος, αλλά δεν εκλέχθηκε. Παρέμεινε στον ίδιο πολιτικό χώρο μέχρι το 1926 περίπου και στη συνέχεια προσχώρησε στο Λαϊκό Κόμμα με το οποίο συμμετείχε στις εκλογές του 1926, αλλά δεν εκλέχθηκε ούτε αυτή τη φορά. Το 1931 εκλέχθηκε Δημοτικός Σύμβουλος του Δήμου Θεσσαλονίκης και μετεξελίχθηκε σε πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου μέχρι το 1934. Η δεκαετία του 1930 αποδείχθηκε πιο ευνοϊκή για τις πολιτικές του φιλοδοξίες, μια και το 1932, το 1933 και το 1935 εξελέγη βουλευτής με το Λαϊκό Κόμμα. Οι επιτυχίες του αυτές τον εδραίωσαν μέσα στον πολιτικό του χώρο. Έτσι επανεκλέγεται το 1946 με το ίδιο κόμμα και διορίστηκε υφυπουργός Γενικός Διοικητής Ανατολικής Μακεδονίας από το Μάιο του 1946 μέχρι το Φεβρουάριο του 1947 και αντιπρόεδρος της Βουλής, από το Δεκέμβριο του 1949 μέχρι τον Ιανουάριο του 1950. Στη συνέχεια επανεξελέγη με τον Ελληνικό Συναγερμό, το 1951 και το 1952 και με την ΕΡΕ το 1956, 1958 και 1963. Στην κυβέρνηση της ΕΡΕ διετέλεσε υπουργός Βιομηχανίας, στις αρχές του 1956 και το 1958 εκλέχθηκε αντιπρόεδρος της Βουλής. Στις κοινωνικές και πολιτικές του δραστηριότητες είχε έναν ισχυρό παραστάτη, τη σύζυγό του Μερόπη Τσιώμου (1897-1979), η οποία ήταν μια δυναμική και δημιουργική γυναίκα. Παντρεύτηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 1920 (γύρω στο 1922) κι απέκτησαν έναν γιο, τον Περικλή, ο οποίος αναδείχθηκε σ’ έναν εξαιρετικό γιατρό, καρδιολόγο, υφηγητή της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ. Ο Βασίλειος Βασιλικός βοήθησε για την οργάνωση της ιστορικής κληρονομιάς της Χαλκιδικής, συμβάλλοντας αποφασιστικά, το 1960, στην ίδρυση της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας Χαλκιδικής, όπου έγινε κι ο πρώτος πρόεδρός της. Απεβίωσε το 1977 και η νεκρώσιμος τελετή έγινε στον ναό του Γρηγορίου Παλαμά.

Το1930, σε προεκλογική συνάντηση οπαδών του στη Χαλκιδική ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, 30/4/1921, σελ. 2 Η Μερόπη Τσιώμου-Βασιλικού (1897-1979) Ο Βασ. Αθ. Βασιλικός στο γραφείο του στη Βουλή Ο Βασ. Αθ. Βασιλικός στη βιβλιοθήκη της Βουλής. Πίσω του φαίνεται η σύζυγος του Μερόπη Τσιώμου-Βασιλκού Ο Βασ. Αθ. Βασιλικός, με τα πρώτα μέλη της Διοικούσας Επιτροπής της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας Χαλκιδικής, στο σπίτι του το 1960 Ο Βασ. Αθ. Βασιλικός σε προεκλογική συνάντηση στον Πολύγυρο, τη δεκαετία του 1960 Μακεδονία, 3-4-1977, σελ. 24