Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Στην αγορά, στην Φράγκων, ο Ευστάθιος Ασλανίδης εντοπίζει το πού ακριβώς σε μία καρτ ποστάλ της πυρκαγιάς. Ως συνήθως, η ταύτισή της μιας φέρνει και αναγνώριση άλλων λήψεων. Όλες μαζί τεκμηριώνουν καλά το σημείο: Τραπέζης, Φράγκων και Βίκτωρος Ουγκώ.

Η λεζάντα γράφει οδός Φράγκων αλλά έπρεπε να επιστρατευτεί μια αταύτιστη φωτογραφία από το βιβλίο των Χαράλαμπου Παπαστάθη και Ευάγγελου Χεκίμογλου με τίτλο “The great fire of Thessaloniki (1917)”, εκδόσεις Ε.Ν.Manos Ltd, για να γίνει η τεκμηρίωση.

Συσχέτιση κάρτας και φωτογραφίας

Συσχετίζεται και δεύτερη φωτογραφία από το βιβλίο. Σύμφωνα με την Μάρα Νικοπούλου ο φωτογράφος, που ο κ. Ασλανίδης φρόντισε να μας τον δείξει, βρίσκεται στο ρετιρέ Φράγκων με Τραπέζης 1

Φράγκων, λίγο πριν την Τραπέζης και την Βίκτωρος Ουγκώ.

Και από την αεροφωτογραφία. Επισημαίνεται ότι η αρίθμηση της Φράγκων προκύπτει από την αποδελτίωση των εφημερίδων Μακεδονίας, Journal de Salonique και της αεροφωτογραφίας της Αλέκας Γερόλυμπου, μια και απουσιάζουν τοπογραφικά διαγράμματα.

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη.

Το κτίριο διαμερισμάτων της Νεσιμπέ Χανούμ, κόρης του Νετζήπ πασά, κτίστηκε το 1909 με σχέδια του Β. Ποζέλλι. Το 1928 το κτίριο αγοράστηκε από τον Δημ Χατζηνικολάου από τη Νεσιμπέ χήρα του Τεφήκ μπέη. Κατεδαφίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1960. [πληροφ. από το βιβλίο “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών” του Β. Κολώνα, Θεσσαλονίκη 2014, σελ. 233]

Ο Γ. Κωτσίδης θυμάται σχετικά:

“Αυτό το πανέμορφο εντυπωσιακό κτίριο που θυσιάστηκε στο βωμό του κέρδους, ήταν από τα χαρακτηριστικότερα της λεωφόρου των εξοχών κι αυτό ήταν που μου ξύπνησε τις αναμνήσεις . Ήταν το καθημερινό μου πέρασμα. Μπροστά ακριβώς εκεί που βλέπω το καθαριστήριο Κρίνος ήταν η στάση του τραμ. Κάθε πρωί έβλεπες μαζεμένο κόσμο που το περίμενε να τον πάει κάτω στις δουλειές του . Σκόπιμα γράφω την λέξη κάτω που σε πολλούς δεν σημαίνει τίποτε . Όλοι όμως τότε όταν λέγαμε πάω κάτω, εννοούσαμε πάω κάτω στην αγορά και αγορά σήμαινε Τσιμισκή Βενιζέλου κυρίως και οι γύρω δρόμοι. Η στάση μπροστά του, ήταν η στάση Φάληρο και η επόμενη η Αγία Τριάδα που βρισκόταν απέναντι από τον κινηματογράφο Απόλλωνα.

Αργότερα με την κατάργηση των τραμ τα λεωφορεία ενσωμάτωσαν τις δυο στάσεις σε μία μπροστά στον σημερινό Σκλαβενίτη. Δίπλα κι απέναντι ο τεράστιος σε μήκος κινηματογράφος Πατέ και μπροστά του στο τρίγωνο που σχηματίζεται, η μικρή πλατεία που μέσα της ήταν το αγίασμα της Αγίας Σολομονής παρεκκλησίου της Αγίας Τριάδας. Στο εκκλησάκι που χτίστηκε πάνω από το αγίασμα υπήρχε χαμηλά κάτω από το επίπεδο του δαπέδου, μια μικρή στέρνα που ήταν πάντα γεμάτη και μια βρύση που έτρεχε μέρα νύχτα. Έχω χρόνια να πάω και δεν ξέρω αν ακόμη υπάρχει . Απέναντι του και λίγο αριστερά η παράγκα που στέγαζε τον πρώτο ραδιοφωνικό σταθμό των Βαλκανίων το ράδιο Τσιγκιρίδη που έγραψε την δική του ιστορία. Απέναντι και δεξιά το εκθετήριο των ενωμένων επιπλοποιείων και πίσω ο θερινός κινηματογράφος Φάληρο. Λίγο πιο κάτω το Α΄ Γυμνάσιο Αρρένων το αρχαιότερο της πόλης . Σταματώ εδώ γιατί κάθε ένα από τα γύρω κτίσματα κουβαλάει την δική του ιστορία …”

Το κτίριο Νεσιμπέ Χανούμ όταν κτίζονταν, 1909 Το κτίριο Νεσιμπέ Χανούμ, γύρω στο 1912

[Από το βιβλίο “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών” του Β. Κολώνα, Θεσσαλονίκη 2014, σελ. 237] Το κτίριο Νεσιμπέ Χανούμ λίγα χρόνια μετά, την περίοδο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου Το κτίριο Νεσιμπέ Χανούμ, πιθανόν στις αρχές της δεκαετίας του 1920

[Αναρτήθηκε στον ιστότοπο “ Θεσσαλονίκης Τοπιογραφία ” του κ. Χρ. Ζαφείρη, στις 20-5-2017] Το κτίριο Νεσιμπέ Χανούμ, όταν ήταν Τουρκικό Προξενείο, τη δεκαετία 1920

[Από το βιβλίο “Η Εξώτειχος Ανατολική Θεσσαλονίκη”, των Ν. Χόρμπου, Α. Καραθανάση, Θεσσαλονίκη 2018, σελ. 160] 1925. Όθωνος = Παρασκευοπούλου Το κτίριο του Δημ. Χατζηνικολάου (πρώην της Νεσιμπέ Χανούμ), πιθανόν στη δεκαετία του 1950

[Από το βιβλίο “Η Εξώτειχος Ανατολική Θεσσαλονίκη”, των Ν. Χόρμπου, Α. Καραθανάση, Θεσσαλονίκη 2018, σελ. 161] Το κτίριο του Δημ. Χατζηνικολάου (πρώην της Νεσιμπέ Χανούμ), στα μέσα της δεκαετίας του 1960

[Από το βιβλίο “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών” του Β. Κολώνα, Θεσσαλονίκη 2014, σελ. 237] Η στάση του τραμ μπροστά στης Νεσιμπέ Χανούμ Το κτίριο της Παρασκευοπούλου 10 γωνία με Βασ. Όλγας, σήμερα

Αχειροποίητος η εκκλησία των προσφύγων. Η Θεσσαλονίκη επωνομάστηκε προσφυγομάνα. Σχολεία, τζαμιά, τεκέδες, εκκλησίες συναγωγές χρησιμοποιήθηκαν κατά καιρούς για την στέγαση προσφύγων και πάσης φύσεως δεινοπαθούντων και αναξιοπαθούντων. Η Αχειροποίητος όμως, λόγω της θέσης της στην πόλη, άδεια λόγω των μακροχρόνιων εργασιών σ αυτήν, με το φως της, τον μνημειακό της χαρακτήρα ήταν αυτή που μας έδωσε τις πιο χαρακτηριστικές φωτογραφίες από την στέγαση των προσφύγων Από Σπύρο Αλευρόπουλο, Νίκανδρο Καστανίδη, Κατερίνα Κουμλίδου

“Αὐτοί, ἀφοῦ ἔστησαν τήν εἰκόνα τους στή θέση τοῦ ἱεροῦ,...” Γ. Ιωάννου Παναγία ἡ Ρευματοκρατόρισσα Η Αχειροποίητος είχε μετατραπεί σε καταυλισμό προσφύγων του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου από τη Μακεδονία και την Ανατολική Θράκη, υποδέχτηκε εν συνεχεία τους Θεσσαλονικείς που έμειναν άστεγοι από την πυρκαγιά του 1917 και μετά το 1922 πρόσφυγες της Μικρασιατικής καταστροφής. Από τις αρχές της τρίτης δεκαετίας του 20ού αιώνα ξεκίνησαν οι προσπάθειες της τοπικής Εκκλησίας να απομακρύνει, σε συνεργασία με τον τοπικό Έφορο Αρχαιοτήτων, τους αστέγους, πρόσφυγες και πυροπαθείς, από το εσωτερικό του ναού. Το 1921 οι ενορίτες της γειτονικής εκκλησίας του Αγίου Αθανασίου, υποκινούμενοι προφανώς από κύκλους της Μητρόπολης, εκδηλώνουν πρωτοβουλία για την απόδοση της Αχειροποιήτου στη χριστιανική λατρεία, ενώ στις αρχές του επόμενου έτους και παρά το γεγονός ότι ο ναός έχει ήδη από το 1917 αποχαρακτηριστεί ως μουσείο, ο Γενικός Διοικητής Θεσσαλονίκης κοινοποιεί στον Μητροπολίτη και τον Έφορο Αρχαιοτήτων την υπ’ αριθ. 1740 διαταγή της 26ης Ιανουαρίου του 1922, που αφορά στην ἀπόδοσιν τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς εἰς τὴν λατρείαν τοῦ Ὑψίστου καὶ τὴν ἀλλαχοῦ ἐγκατάστασιν τοῦ Ἀρχαιολογικοῦ Μουσείου […]. Στα μέσα του 1922, ζητείται εκ νέου από τους πρόσφυγες που είναι εγκατεστημένοι στον περίβολο του ναού να αποχωρήσουν, γεγονός που προκαλεί την αντίδραση της Εφημερίδας των Βαλκανίων: “Εἰς τὸν περίβολον τοῦ Ἀρχαίου Βυζαντινοῦ ναοῦ τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς εὑρίσκονται ἀπὸ ἐτῶν ἐγκατεστημέναι μερικαὶ προσφυγικαὶ οἰκογένειαι. Αἱ οἰκογένειαι αὐταὶ διετάχθησαν ὑπὸ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως νὰ ἐκκενώσουν ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν τὸ μέρος αὐτό, διότι λέγει τὸ πρὸς αυτοὺς ἀποσταλὲν ἔγγραφο, ἡ Ἱερὰ Μητρόπολις προτίθεται νὰ μεταβάλλει τὸν ναὸ εἰς Μουσεῖον χωρὶς ὅμως νὰ τοὺς δίδεται καὶ ἄλλο μέρος νὰ ἐγκατασταθοῦν. Οὕτως πετοῦνται στὸν δρόμο τόσαι πολυμελεῖς ἄποροι οἰκογένειαι, διὰ νὰ ἐγκατασταθοῦν μερικὲς πλάκες ἀμφιβόλου ἀρχαιολογικῆς ἀξίας.” Εσωτερικό Αχειροποιήτου. Αρχές 20ου αι. Ελαιογραφία Pierre le Larcleur. Συλλογή Καλφαγιάν Εσωτερικό Αχειροποιήτου. Σχέδιο με μολύβι του P. Paul Jouve 1916.

Το Α.Π.Θ. χωρίς τον Δημήτριο Λυπουρλή Από τον Νίκανδρο Καστανίδη Προχθες έφυγε για τη γειτονιά των αλησμόνητων πανεπιστημιακών δασκάλων ο ομότιμος καθηγητής του Α.Π.Θ. Δημήτριος Δ. Λυπουρλής (1934-2018). Γεννήθηκε στη Δράμα και σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Α.Π.Θ., το χρονικό διάστημα 1952-1957. Βοηθός στη Φιλοσοφική Σχολή από το 1960 και καθηγητής της Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας από το 1969 μέχρι το 1996. Στις μελέτες του έδωσε μεγάλη έμφαση στην ανάπτυξη της επιστημονικής γλώσσας στην Αρχαία Ελλάδα επικεντρώνοντας στην Ιπποκρατική Ιατρική και στον Αριστοτέλη. Ήταν ένας προοδευτικός καθηγητής και συμμετείχε, μαζί με τον Μ. Ανδρόνικο, τον Δ. Μαρωνίτη κι άλλους, στην πορεία για την επέτειο του Πολυτεχνείου, το 1976

Η Φιλοσοφική Σχολή Α.Π.Θ. Δημήτριος Δ. Λυπουρλής (1934-2018) Ο Δημήτριος Δ. Λυπουρλής σε νεαρή ηλικία Δια χειρός Λάζαρου Πάντου. Συμβολή στο αφιέρωμα από την Κατερίνα Κουμλίδου Ο Δημήτριος Δ. Λυπουρλής με την οικογένειά του Ο Δημήτριος Δ. Λυπουρλής σε εκδήλωση προς τιμή του στη Δράμα, το 2015 Ο Δ. Λυπουρλής με τον Μ. Ανδρόνικο, τον Δ. Μαρωνίτη κι άλλους στην πορεία για την επέτειο του Πολυτεχνείου, το 1976 Ένα δείγμα γραφής του Δ. Λυπουρλή στο περ. “διάσταση”, του 1994-1η σελίδα περ. “διάσταση”, του 1994-2η σελίδα περ. “διάσταση”, του 1994-3η σελίδα περ. “διάσταση”, του 1994-4η σελίδα

Τιμή και δόξα στους αγωνιστές του Πολυτεχνείου Θεσσαλονίκης, το Νοέμβριο του 1973

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη

Την Παρασκευή 17 Νοέμβρη 1973 το πρωί, άρχισαν να εισέρχονται μαζικά οι φοιτητές στην Πολυτεχνική Σχολή Θεσσαλονίκης. Οι φοιτητές της κάθε σχολής έκαναν συνελεύσεις εκλέγοντας την επιτροπή τους και από αυτές τις επιτροπές στη συνέχεια εκλέχτηκε και η Κεντρική Συντονιστική Επιτροπή της κατάληψης. Το πρώτο μέλημά της, ήταν να οργανώσει τις λειτουργίες μέσα στο χώρο του Πολυτεχνείου. Έτσι, δημιουργήθηκαν επιτροπές περιφρούρησης, σίτισης, ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Γύρω στις 8 το βράδυ, άρχισε να λειτουργεί και ο μικρής εμβέλειας ραδιοφωνικός σταθμός που είχε εγκατασταθεί στα υπόγεια της Αρχιτεκτονικής. Εκφωνητές του, ανέλαβαν: η φοιτήτρια της Αρχιτεκτονικής Κλεοπάτρα Παπαγεωργίου, ο φοιτητής της Φυσικομαθηματικής Ανδρέας Παπαντωνίου και ο δημοσιογράφος Φώτης Σιούμπουρας. Τα μεσάνυχτα, πέρα από την αστυνομία και τους εγκάθετους της, ο χώρος του Πολυτεχνείου είχε περικυκλωθεί και από στρατό, από λοκατζήδες και τεθωρακισμένα. Το τελευταίο μήνυμα του ραδιοφωνικού σταθμού των φοιτητών τόνιζε το εξής: «Είμαστε κυκλωμένοι από το στρατό. Ζητάμε από τους στρατιώτες να καταλάβουν ότι είμαστε αδέλφια, ότι ο εχθρός είναι ένας, πως είναι κοινός. Ζητάμε να μην υπακούσουν σε καμία διαταγή για πυροβολισμό». Ο επίλογος είναι γνωστός: οι εξεγερθέντες φοιτητές συλλαμβάνονταν με κλωτσιές και βρισιές, στα κρατητήρια βασανιστήρια και στο τέλος καμιά σαρανταριά στις φυλακές.

Ένας απ’ αυτούς, που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην κατάληψη του Πολυτεχνείο της Θεσσαλονίκης, το Νοέμβριο του 1973, ήταν ο Θωμάς Βασιλειάδης. “Πολύ γλυκός άνθρωπος, πραγματικός αγωνιστής”, ήταν η ψυχή του αντιδικτατορικού κινήματος στη Θεσσαλονίκη. Είχε συλληφθεί, μαζί με άλλους, τον πρώτο χρόνο της δικτατορίας για τη σύσταση της οργάνωσης “Πατριωτικό Μέτωπο” και στη δίκη που έγινε στις 15-31 Μαΐου 1969 καταδικάστηκε σε 4 χρόνια φυλακή. Το Νοέμβριο του 1973, μόλις είχε αποφυλακισθεί, συμμετείχε στη συνέλευση των φοιτητών που αποφασίστηκε η κατάληψη της Πολυτεχνικής Σχολής. Ήταν ο μεγαλύτερος, στο 4ο έτος (λόγω της φυλάκισης του) των Πολιτικών Μηχανικών, και με ήπιο ύφος έπεισε τους διστακτικούς να συναινέσουν στην κατάληψη. Ανάλογο ρόλο έπαιξε και η φοιτήτρια της Αρχιτεκτονικής Κλεοπάτρα Παπαγεωργίου. Ήταν στη Συντονιστική Επιτροπή της κατάληψης και μετά την επέμβαση της αστυνομίας και του στρατού συνελήφθη, βασανίστηκε με συνέπειες στην υγεία του και φυλακίστηκε ξανά.

Από την περίοδο του αντιδικτατορικού αγώνα ήταν το νεαρότερο μέλος της κεντρικής επιτροπής του τότε ΚΚΕ-Εσωτερικού, 25 χρονών όντας φοιτητής και εκλεγμένος σε συνθήκες παρανομίας. Γεννήθηκε το 1944 και έμενε στην Άνω Τούμπα. Τελείωσε το Αμερικάνικο Κολέγιο Θεσσαλονίκης, όπου μαθήτευσε με υποτροφία. Με υποτροφία επίσης πέρασε στη Σχολή των Πολιτικών Μηχανικών του ΑΠΘ. Στην μεταπολίτευση εκλέχθηκε δημοτικός σύμβουλος στη Θεσσαλονίκη και εργάστηκε ως Πολιτικός Μηχανικός.

Έφυγε νωρίς για τη γειτονιά των τιμημένων, στις 18 Μαρτίου 1985.

Πλακέτα έξω από την Πολυτεχνική Σχολή ΑΠΘ Οι φοιτητές της κατάληψης στο κτίριο των Αρχιτεκτόνων Οι φοιτητές της κατάληψης στο κτίριο των Αρχιτεκτόνων Φοιτητές και πολίτες συμπαραστέκονται στην κατάληψη Φοιτητές και πολίτες συμπαραστέκονται στην κατάληψη Η Πολυτεχνική Σχολή ΑΠΘ, γύρω στο 1970, όπου σημειώνεται η θέση των φοιτητών της κατάληψης στις προηγούμενες φωτογραφίες. Θωμάς Βασιλειάδης (1944-1985) Θωμάς Βασιλειάδης (1944-1985) Θωμάς Βασιλειάδης (1944-1985) Αποκάλυψη της αναμνηστικής πλακέτας στη μνήμη του Θωμά Βασιλειάδη στην είσοδο της Πολυτεχνικής Σχολής ΑΠΘ, στις 17-11-1985, από τον τότε πρύτανη του ΑΠΘ Δ. Φατούρο. Κλεοπάτρα Παπαγεωργίου, η εκφωνήτρια, η μοναδική γυναικεία φωνή, του ραδιοσταθμού του Πολυτεχνείου Θεσσαλονίκης, το Νοέμβριο του 1973 Φώτης Σιούμπουρας, ένας από τους εκφωνητές του ραδιοσταθμού του Πολυτεχνείου Θεσσαλονίκης, το Νοέμβριο του 1973 Ο Κ. Καραμανλής στις δηλώσεις του, από το Παρίσι, στις 23-4-1973 (βλ. “Βραδυνή”) αναγνώρισε κι αυτός την πρωτοπορία της “Ακαδημαϊκής Νεότητος” για την ανατροπή του δικτατορικού καθεστώτος.

Η οδός Κολόμβου, ο μεγάλος νότιος παράλληλος δρόμος της Εγνατίας, αναγνωρίζεται για πρώτη φορά σε δύο λήψεις, από τον Ευστάθιο Ασλανίδη. Από την Βενιζέλου κοιτάζοντας δυτικά. Η συσχέτιση από μία κάρτα που βρίσκεται στο βιβλίο του Γιάννη Μέγα με τίτλο “Ενθύμιον, από τη ζωή της Εβραϊκής Κοινότητας, Θεσσαλονίκη 1897-1917”, εκδόσεις Καπόν 1993, σελίδα 179.

Στα σκαλάκια στου Μπάτη, στην Νέα Κρήνη, 30/6/1949 Από τον Χρήστο Καββαδά.

Η αλλαγή της εμφάνισης των εμπορικών καταστημάτων τη δεκαετία του 1970, η περίπτωση της Βενιζέλου Από τον Νίκανδρο Καστανίδη “Κατά τη δεκαετία του 1970 σημειώνεται σημαντική αύξηση του μεγέθους κάποιων καταστημάτων,… Είναι τα πρώτα στάδια σχηματισμού ενός λαμπερού καταναλωτικού πολιτισμού. Ενός καταναλωτικού πολιτισμού που είναι επιφορτισμένος με την θετική αύρα του μοντέρνου και ευαγγελίζεται ένα αστραφτερό μέλλον υψηλότερου βιοτικού επιπέδου. Παράλληλα, το εμπορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης μεταφέρεται στη νέα εμπορική λεωφόρο την οδού Τσιμισκή και σταδιακά τα παλαιά παραδοσιακά καταστήματα, …, μοιάζουν παράταιρα.” [Δημ. Βοζίκη “Πολιτισμική μνήμη-η εμπορική Θεσσαλονίκη στις φωτογραφίες του 20ου αιώνα”, Μεταπτυχιακή Εργασία, Πάντειος, 2012, σελ. 66-67] Χωρίς βιτρίνα, αλλά άμεση επίδειξη των εμπορευμάτων προς πώληση, όπως οι πλανόδιοι πωλητές, του 1938 Βιτρίνες λιτές, με απλή, ερασιτεχνική επίδειξη των διαθέσιμων εμπορευμάτων, της δεκαετίας του 1930 Μέλκα-βιτρίνα προσεγμένη, πιθανότατα με τη βοήθεια διακοσμητή, κάτι δηλ. ανάλογο μ’ αυτή του Λαμπρόπουλου, της δεκαετίας 1950 Η Μέλκα κι ο Λαμπρόπουλος ήταν μεγάλα καταστήματα και είχαν επιτηδευμένη παρουσίαση των εμπορευμάτων τους. Μεγάλη μοντέρνα βιτρίνα, με διακοσμημένη παρουσίαση των διαθέσιμων εμπορευμάτων, του 1975 Πανίδης, σύγχρονο πολυκατάστημα, με μεγάλη διακοσμητικά προσεγμένη βιτρίνα, 1972

Αυτά που δείχνουν πόλεμο δεν είναι μόνο οι άνθρωποι σε πανικό κι απόγνωση, οι προετοιμασίες, οι παρελάσεις, τα άψυχα κορμιά. Δεν είναι μόνον οι πάσης φύσεως πολεμικές μηχανές και τα κατεστραμμένα κτήρια. Εδώ απουσιάζουν όλ αυτά. Σειρές από συρματοπλέγματα για να κρατήσουν το κακό μακριά. 100 χρόνια και 3 μέρες από το τέλος του μεγάλου πολέμου. Τον Μάιο του 1916 o Gaston Chérau ήταν στον Λουδία (Καρά Ασμάκ) 40 χλμ δυτικά της πόλης. Φωτογραφίζει τα συρματοπλέγματα εκεί κοντά. “No man's land”. Από τις κλασικές φωτογραφίες του πολέμου στο μέτωπο της Μακεδονίας.

Ο Ναός της Αναλήψεως του Κυρίου-Τρία ιστορικά στάδια της εξέλιξης του Από τον Νίκανδρο Καστανίδη Το 1893 περίπου δόθηκε άδεια, Σουλτανικό φιρμάνι, για την ανέγερση ναού στην περιοχή των Πύργων στην ανατολική πλευρά της Θεσσαλονίκης. Ήταν την περίοδο της Πατριαρχίας Νεόφυτου (1891-1894), που εκδόθηκε και Πατριαρχικό Σιγίλιο (εκκλησιαστικό έγγραφο). Το 1894 έγινε η τελετή θεμελίωσης με την παρουσία του τότε Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Αθανασίου Μεγακλή (1848-1909). Τα σχέδια επιμελήθηκε ο αρχιτέκτονας Ν. Μοσχονάς κι άρχισε η μακρόχρονη ανέγερσή του που μαζί με τις εσωτερικές εργασίες του ναού χρειάστηκαν πάνω από δύο δεκαετίες. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα κωδωνοστάσια κατασκευάστηκαν το 1911. Η τελετή εγκαινίων έγινε στις 5 Μαΐου 1919 χοροστατούντος του τότε Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Γενναδίου Αλεξιάδη (1858-1951). Το τέμπλο κατασκευάστηκε το 1907 από τον μαρμαροτεχνίτη Ιωάννη Λυρίτη ή Καραΐσκου, καταγόμενος από την Τήνο, και η εικονογράφηση του έγινε από τον αγιογράφο του Αγίου Όρους Χριστόδουλο Ματθαίου Ιωάννου (1859-1935), καταγόμενος από τη Νάουσα. Το 1987 έγινε η πρώτη ανακαίνιση κι επέκταση του ναού και η δεύτερη αναμόρφωσή του έγινε τη διετία 2004-2005. Ο ναός της Αναλήψεως γύρω στο 1918

[Περιλαμβάνεται στο βιβλίο “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών”, του κ. Β. Κολώνα, Θεσσαλονίκη 2014, σελ. 168] Θεσσαλονίκη – Ιερός Ναός Αναλήψεως. Φωτογραφία Μ. Λιόντα, 1919. Από τον Χρήστο Καββαδά. Τοπογραφικό περιοχής του 1902-1904. Η εκκλησία δεν φαινόταν από τον δρόμο (Εξοχών) καθώς ήταν πίσω από την πρώτη σειρά κτιρίων

Ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Αθανάσιος Μεγακλής (1848-1909), που επί των ημερών του θεμελιώθηκε ο ναός της Αναλήψεως Ο Αθανάσιος Μεγακλής γεννήθηκε στην Αδριανούπολη το 1848. Το 1866 εισήχθη στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης υπό την προστασία του Μητροπολίτου Διδυμοτείχου Διονυσίου. Αποφοίτησε από τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης το 1871 έχοντας ήδη χειροτονηθεί Διάκονος και αφού υπέβαλε διατριβή με τίτλο “Περί του Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Αθανασίου του Α΄”. Αμέσως εισήχθη στην υπηρεσία των Πατριαρχείων και διετέλεσε Γραμματέας του Γραφείου Πρωτοκόλλου (1871-1873), Υπογραμματέας της Ιεράς Συνόδου (1873-1876), Αρχιγραμματέας της Ιεράς Συνόδου (Φεβρουάριος 1876-1878) και Μέγας Πρωτοσύγκελος (Νοέμβριος 1878-1882). Στις 8 Σεπτεμβρίου 1882 χειροτονήθηκε στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι της Κωνσταντινουπόλεως Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης. Τη χειροτονία τέλεσε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Ιωακείμ ο Γ΄, συμπαραστατούμενος από τους Μητροπολίτες Νικομηδείας Φιλόθεο, Αμασείας Σωφρόνιο, Προύσης Νικόδημο, Μυτιλήνης Κωνσταντίνο, Πρόεδρο Διδυμοτείχου Μεθόδιο, Βάρνης Κύριλλο, Γρεβενών Κύριλλο και Καρπάθου Γεράσιμο. Στις 4 Μαΐου 1893 εξελέγη Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης. Στις 18 Οκτωβρίου 1903 εξελέγη Μητροπολίτης Κυζίκου με 10 ψήφους έχοντας συνυποψηφίους τους Μητροπολίτες Μελενίκου Ιωακείμ (2 ψήφοι) και Πελαγωνείας Αμβρόσιο. Εκοιμήθη στην Κωνσταντινούπολη στις 4 Μαΐου 1909.

Το εσωτερικό του ναού, γύρω στο 1920

[Αναρτήθηκε από τον κ. “Vasileios Chatzivasileiou ”, στις ΠΦΘ, στις 9-1-2014]

Οι ιερείς και οι επίτροποι του ναού, το 1928

[Αναρτήθηκε από τον κ. “Christos Papanikolaou ”, σε σχόλιο στις ΠΦΘ, στις 9-1-2014] Τελη δεκαετιας 1950 Ο ναός της Αναλήψεως και η γειτονιά του, το 1960 περίπου

[Αναρτήθηκε από τον κ. “David Bravos” στις ΠΦΘ, στις 15-4-2015] Η εκκλησία, φωτογραφία 1971 (ανάρτηση Θ. Μπιμπίλα, ΠΦΘ)

Ο ναός μετά την πρώτη ανανέωση, δηλ. μεταξύ 1987 και 2004 [Από το βιβλίο “Η Εξώτειχος Ανατολική Θεσσαλονίκη”, των κκ. Ν. Χόρμπος, Α. Καραθανάση, Θεσσαλονίκη 2018, σελ. 190] Ο ναός μετά το 2005