Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Μπροστά μας μια παράγκα-καφενείο απ αυτές που στήθηκαν μετά την πυρκαγιά και ένα (ακόμη) γλέντι με νταούλια και ζουρνάδες. Στη μέση της πλατείας Ιπποδρομίου. Αναγνώριση από την Μάρα Νικοπούλου.

Στη μέση της πλατείας Ιπποδρομίου. Το καφενείο ίδιο στη φωτό από το “Πλατείες της Θεσσαλονίκης” του Κ. Τομανά. Δυστυχώς το πλάι δεν είναι πολύ καθαρό, αλλά νομίζω ότι διακρίνονται κάπως τα σπίτια. Το σπίτι δεξιά με την σοφίτα, στο ύψος της Καλλάρη (σήμερα Μαργαρίτη) διακρίνεται καθαρά και στην πρωτοεμφανιζόμενη αρχική.

Δίκωπος αρχαρίων γυναικών, στις 28 Σεπτεμβρίου 1940. Μπροστά στο κέντρο της πόλης και με υψηλές παρουσίες όπως είδαμε στη σειρά αυτών των λήψεων. Από το Ξενοδοχείο Μάζεστικ στην Αγ. Σοφίας, μέχρι την Βογατσικού. Ο κινηματογράφος Αστόρια. Οι δυο γωνίες Αγ. Σοφίας με Νίκης σε ένα χρόνο μέσα θα αλλάξουν εντελώς χαρακτήρα. Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο. Ανάμεσα στις πολυκατοικίες διακρίνεται ένα μικρότερο κτίσμα. Το σινε Αστόρια. Νίκης 31 Και οι αλλαγές. Το γερμανικο φρουραρχείο Feld Kommandatur αντικαθιστά το πολυτελές ξενοδοχείο Μάζεστικ (κτίσμα του 1922 κατεδαφισμένο το 1978). Ριζική αλλαγή χρήσης. Και το Soldatenheim αντικαθιστά το καφε Astoria. Από τα πολυφωτογραφημένα των γερμανών στρατιωτών ως χώρος αναψυχής τους, (σε αντίθεση με τo Φρουραρχείο). Στο ισόγειο και το ανώγειο του μεγάρου Δημητριάδη (Τυρολόη) Δίπλα στο Καφε Αστόρια/Soldatenheim, φαίνεται ο κινηματογράφος σε εσοχή. Το σινε Αστόρια που κάποιοι θα το θυμούνται ως θερινό σινεμά Αμιράλ. Εδώ φαίνεται λίγο καλύτερα.

Ο πλήρης κατάλογος των γιατρών της πόλης του 1910, δημοσιευμένος στην Journal de Salonique στις 17 Μαρτίου, και συμπληρωμένος μετά από υπόδειξη του Ρουσντί Μπέη στις 24 του μήνα. Ακολουθείται κάπως περίπλοκη αλφαβητική σειρά: συνήθως με βάση το μικρό, κάποτε μόνον με το επώνυμο ή και μόνον το μικρό. Από την Μάρα Νικοπούλου

Κάποια στοιχεία ακόμη για την Εθνική Ένωση Ελλάδος (ΕΕΕ) Από τον Νίκανδρο Καστανίδη. Η ΕΕΕ τα πρώτα χρόνια ήταν οργανωμένη ως πολιτικό σωμάτιο ή κίνηση. Από το 1933-4 μια πτέρυγά της μετεξελίχθηκε σε πολιτικό κόμμα, δηλ. στο Εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα, κατά το πρότυπο του γερμανικού ναζισμού. Αρχηγός του Εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος της Ελλάδος ήταν ο Γεώργιος Σπ. Μερκούριος (1886-1943), συντηρητικός πολιτικός, θείος της Μελίνας Μερκούρη. Στο πλαίσιο αυτό η ΕΕΕ συμμετείχε στις δημοτικές εκλογές Θεσσαλονίκης, του 1934, με υποψήφιο τον Κωνσταντίνο Γ. Βορτσέλα, πρώην εισαγγελέα και Γενικό Γραμματέα Γενικής Διοίκησης Μακεδονίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι ένας από τους προεκλογικούς στόχους του ήταν ότι “τα εβραϊκά νεκροταφεία θα μετατοπιστούν”. Στα αποτελέσματα της ψηφοφορίας είχε ελάχιστη ανταπόκριση, μόλις 800 ψήφοι.

[Τα ντοκουμέντα αναρτήθηκαν από τον κ. Θ. Τσιρώνη στην ΑΘ, στις 23-5-2014] Το συμβούλιο της οργάνωσης, Κοσμίδης, Χαριτόπουλος, Σάλτας, Τσίτσουρας, Κατόπης με τον στρατηγό Βώκο. Μακεδονία 27/10/1931 Η ΕΕΕ και οι θυρωροί των πολυκατοικιών Μακεδονία 30/9//1931 Ημιγυμνικές ασκήσεις στον Χορτιάτη από την ΕΕΕ Μακεδονία 1/8/1932 Επεισόδια στην Βλάλη Μακεδονία 19/9/1931 Ψηφοδέλτιο της οργάνωσης που αναρτήθηκε στις ΠΦΘ

Δεν έχουμε φωτογραφικό υλικό εποχής από αυτόν τον δρόμο, η φωτογραφία όμως συλλογής Δρεστηλιάρη (Χαλκέων με Κλεισούρας) από το αφιέρωμά μας στον δρόμο της Χαλκέων πάνω από την Εγνατία, δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολιών. Πόσο μάλλον όταν το πίσω ψηλό κτήριο εντοπίζεται και σε άλλες φωτογραφίες. Από την σελίδα της Liza's Photographic Archive of Greece – Φωτογραφικά άλμπουμ της Ελλάδας 1957-1958, φωτογραφία από το άλμπουμ του πλοίου USS Randolph (CVA 15) Για την Χαλκέων πάνω από Εγνατία εδώ: https://archive.saloni.ca/505

Η φωτογραφία του 1957-58 από το άλμπουμ του αμερικανικού πλοίου. Το μαγαζάκι που μια άκρη του φαίνεται αριστερά ήταν το πρώτο μπαίνοντας στην Κλεισούρας. Ο συσχετισμός του μεγάλου κτηρίου στις δυο φωτογραφίες. Με κόκκινο βέλος το κτήριο που φαίνεται και στην αρχική. Φωτογραφία του άλμπουμ που είχε αναρτήσει στις ΠΦΘ ο κ. Φαίδων Παπαθεοδώρου με όψεις της περιοχής που είχε τραβήξει ο πατέρας του όταν ήθελε να λάβει μέρος στον διαγωνισμό για το δικαστικό μέγαρο. Η όψη των μαγαζιών από Χαλκέων με το στενό της Κλεισούρας αμέσως αριστερά.

Αυτοί έκαψαν τον συνοικισμό Κάμπελ, όπου εκτός από τη βάρβαρη καταστροφή των εβραϊκών φτωχικών καταλυμάτων, θανάτωσαν έναν Χριστιανό Ορθόδοξο κι έναν Εβραίο.

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη.

Πρόκειται για την υπερεθνικιστική φασιστική οργάνωση “Εθνική Ένωσις Ελλάς” γνωστή ως ΕΕΕ, η οποία ιδρύθηκε το 1927, κύρια από πρόσφυγες και με την πολιτική εύνοια του κόμματος των Φιλελευθέρων (του Βενιζέλου) [εκτός του Παπαναστασίου και των συνεργατών του], του Λαϊκού Κόμματος, όπως κι όλου του συντηρητικού κατεστημένου της χώρας. Είχε την ανοχή και πολλές φορές την έμπρακτη στήριξη του κρατικού μηχανισμού, της Εκκλησίας και μερίδας του τύπου (π.χ. της Μακεδονίας). Η κύρια ιδεολογία της οργάνωσης ήταν ο αντισημιτισμός κι ο αντικομουνισμός με γνώμονα το ιδεώδες της φυλετικής καθαρότητας κι ανωτερότητας, από τη μια και την απολυταρχική εκδοχή του ελληνοχριστιανικού ηθικού προτύπου, από την άλλη. Στην πραγματικότητα ήταν μια μισαλλόδοξη, αντικοινοβουλευτική και παραστρατιωτική οργάνωση.

Τα πρώτα χρόνια η οργάνωση αυτή δεν είχε απήχηση. Με τη ψήφιση, το 1929, από την κυβέρνηση του Βενιζέλου του “Ιδιώνυμου” [δηλ. η ποινικοποίηση και η δίωξη των κομμουνιστικών ιδεών και δραστηριοτήτων, όπως και η καταστολή των συνδικαλιστικών κινητοποιήσεων], αλλά και το ξέσπασμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, από τις αρχές του 1931, ενδυνάμωσε κι όπως φαίνεται της δόθηκε επιχειρησιακός ρόλος. Έτσι τον Ιούλιο του 1931 προέβη σε δολοφονίες και εμπρησμό του συνοικισμού Κάμπελ της Θεσσαλονίκης, μέσα σ’ ένα κλίμα “ευνοϊκής” αδράνειας και υποτονικότητας των επίσημων αρχών της πόλης. Τον Απρίλιο του 1932, στη δίκη των υπευθύνων, η “αντικειμενική” δικαιοσύνη τους αθώωσε!!

Παρέλαση της οργάνωση ΕΕΕ (ή χαλυβδόκρανων, όπως αναφέρονται) μπροστά στο Λευκό Πύργο στην Εθνική Εορτή της 25ης Μαρτίου1932 για την επίδειξη πυγμής εν όψει της δίκης της για τον εμπρησμό του Κάμπελ. Αξίζει να σημειωθεί ότι η επίδειξη αυτή έγινε με την πλήρη σύμπνοια των αρχών.

[Από το βιβλίο “Η Εξώτειχος Αντατολική Θεσσαλονίκη” των Ν. Χόρμπο και Α. Καραθανάση, Θεσσαλονίκη 2018, σελ. 36] Γεώργιος Κοσμίδης, ο πρόεδρος της οργάνωσης ΕΕΕ. Ήταν ένας αναλφάβητος, τουρκόφωνος πρόσφυγας από την Κωνσταντινούπολη, εμποροράφτης στο επάγγελμα.

[Από το βιβλίο “Εφημεριδογραφία της Θεσσαλονίκης”, τόμ. Γ’, του Μ. Κανδυλάκη, Θεσσαλονίκη 2005, σελ. 477] Γεώργιος Κοσμίδης, πρόεδρος της ΕΕΕ κι ο Δημήτριος Χαριτόπουλος, γενικός γραμματέας της (τραπεζικός υπάλληλος στο επάγγελμα)

[Από το βιβλίο “Τα τρία Ε (ΕΕΕ) κι ο εμπρησμός του Κάμπελ”, του Μ. Τρεμόπουλου, Θεσσαλονίκη 2018] Τα επινίκια της Μακεδονίας για το αποτέλεσμα της “δίκης” των υπευθύνων του εμπρησμού

[Μακεδονία, 18-4-1932, σελ. 1] Η θέση του συνοικισμού Κάμπελ σε σημερινό χάρτη της Θεσσαλονίκης Μια εικόνα από το συνοικισμό Κάμπελ πριν τον εμπρησμό

[Αναρτήθηκε από την κ. Denia Takaroni, στις ΠΦΘ, στις 2-10-2018] Μια εικόνα από το συνοικισμό Κάμπελ μετά τον εμπρησμό

[Αναρτήθηκε από την κ. Denia Takaroni, στις ΠΦΘ, στις 2-10-2018] Άλλη μια εικόνα από το συνοικισμό Κάμπελ μετά τον εμπρησμό

[Αναρτήθηκε από την κ. Denia Takaroni, στις ΠΦΘ, στις 2-10-2018] Απομεινάρι της Συναγωγής του συνοικισμού Κάμπελ, μετά τον εμπρησμό του το 1931

[Από το βιβλίο “Η Εξώτειχος Ανατολική Θεσσαλονίκη” των Ν. Χόρμπο και Α. Καραθανάση, Θεσσαλονίκη 2018, σελ. 241]

Η ανταπόκριση της ΕΕΕ στο κάλεσμα της δικτατορίας του Ι. Μεταξά για το κάψιμο των βιβλίων μπροστά στο Λευκό Πύργο, στις 16-8-1936, δηλ. λίγες μέρες μετά την επιβολή της δικτατορίας, στις 4-8-1936

Συγκεκριμένα στις 15-8-1936 δημοσιεύτηκε η εξής ανακοίνωση: “Υπό της Αστινομικής Διευθύνσεως εκοινοποιήθη διαταγή του Γ’ Σώματος Στρατού καθ’ ην αύριον Κυριακήν και ώραν 7 μ.μ. εις την πλατείαν του Λευκού Πύργου θα ενεργηθή η καταστροφή των κατασχεθέντων κομμουνιστικών εντύπων και βιβλίων. Παρεκλήθησαν όπως παραστούν άπασαι αι εθνικαί και λοιπαί οργανώσεις.” (“Ταχυδρόμος Βορείου Ελλάδος”, 15-8-1936, σελ. 5). Και η ΕΕΕ, χωρίς καμία καθυστέρηση, προχώρησε στο κάλεσμα: “Παρακαλούνται άπαντα τα μέλη του ‘Εθνικού και Σοσιαλιστικού κόμματος’ της ΕΕΕ όπως σήμερον και περί ώραν 6ην συγκεντρωθώσιν εις την προ του Λευκού Πύργου πλατείαν (άγαλμα Βότση), προκειμένου να παρακολουθήσωση την καύσιν των κομμουνιστικών βιβλίων και εντύπων με τα οποία εδηλητηρίαζαν την ελληνικήν ψυχήν, χρησιμοποιήσαντες τας εις αυτά αναπτυσσομένας αντεπιστημονικάς θεωρίας των Μαρξ και Λένιν και των λοιπών ανατροπέων και καταστροφέων της ανθρωπότητας.” (“Νέα Αλήθεια”, 16-8-1936) Στη συγκεκριμένη καύση των εντύπων “συνεκεντρώθει ό,τι εκλελτόν εις εθνικήν συνείδησιν και πατριωτισμόν έχει να επιδείξη η Μακεδονική πρωτεύουσα: Το προεδρείον κι τα μέλη της Ενώσεως υπαξιωματικών και στρατιωτικών Παλαιών Πολεμιστών με επί κεφαλής τον Πρόεδρον αυτής κ. Μάνθον Ματθαίου, η Ένωσις εφέδρων συμπολεμιστών ‘ο Βασιλεύς Γεώργιος’ με τον Πρόεδρον αυτής κ. Β. Μπαϊρακτάην, τα μέλη της Βασιλικής Παρατάξεως μετά του Προέδρου της κ. Ν. Κοντογούρη, η Εθνική Παμφοιτητική Ένωσις, η Φοιτητική Φάλαγξ της ΕΕΕ, η Εθνική Νεολαία της Ελλάδος, οργανώσεις Μακεδονομάχων, Αναπήρων Πολέμου, Πατριωτικού Μετώπου, Δ.Συμβούλιον της ΕΕΕ μετά του Προέδρου κ. Γ. Πούλου και Γραμματέως κ. Ι. Σιραδάκη.” Η τιμητική πρωτοκαθεδρία κατά την καύση των βιβλίων ήταν οι Νικ. Βλαχογιάννης, Χαρ. Τζόβας, Δημ. Βλαχογιάννης, Ιωάν. Σαρρής, Ιωάννης Τσουχνικάς, Σπύρ. Πετρίδης, Εύελπις Μαραγκός, Γεώργ. Πυλόρωφ, Βασ. Σουβάκλης, και Βασ. Κουντσουδάκης από την Φοιτητικήν Φάλαγγαν της ΕΕΕ και την Εθνικήν Παμφοιτητικήν Ένωσιν, οι Δήμος Παναγιωτόπουλος, Συμ. Πατιερίδης, Παύλ. Ησαΐας, Νικ. Μανωλόπουλος, Β. Πολυκανδριώτης, Ι. Φωτιάδης, Σ. Βουγιάννης, Δ. Πετρίδης και Γ. Δημόπουλος από την Εθνικήν Νεολαίαν της ΕΕΕ, κι από τα Εθνικά Εργατικά Σωματεία της ΕΕΕ οι Γεώρ. Αρβανιτάτης, Δημ. Παπανικολάου, Θεόδ. Μελεμενλής, Τριαντ. Χατζόπουλος (ή Καρυοφύλλης), Γεώργ. Βασματζής, Παν. Μελεμενλής, Α. Ανέστης, Ν. Καραμόσμος και Ε. Καπούσος. [Περισσότερα βλ. στο βιβλίο “Στιγμές Σαλονίκης Θερινές”, του Γιάν. Γκλαρνέτατζη, Θεσσαλονίκη, 2016, σελ. 113-123]

Αρχή της κατασκευής των γραμμών του ιππήλατου τραμ όπως ανακοινώνει ο Φάρος της Μακεδονίας της 27 Μαΐου 1892. Η αρχή είχε γίνει το προηγούμενο Σάββατο, δηλαδή 23/5/1892 καθώς 27/5/1892 ήταν Τετάρτη. Το ιππήλατο τραμ λειτούργησε μέχρι το 1907. Ο Θεόδωρος Νάτσινας ψάχνει στα ψηφιοποιημένα αρχεία της βιβλιοθήκης του ΑΠΘ. Στις λήψεις που ακολουθούν μια βόλτα με το ιππήλατο τραμ να διασχίζει τους βασικούς άξονες της πόλης. 27 Μαϊου 1892 στον Φάρο της Μακεδονίας.

Στην Χαμηδιέ Οι επόμενες στην παραλιακή Ανεβαίνοντας την Σαμπρή Πασά, την μετέπειτα Βενιζέλου Στην Εγνατία, στον δρόμο του Βαρδάρη Στην Εγνατία στο ύψος του Χαμζά Μπέη Στην πύλη της Καλαμαριάς, στο συντριβάνι για να κατεβούμε την Χαμηδιέ Και η κλασική του Zepdji, το μοναχικό ιππήλατο στην έρημη από κίνηση λεωφόρο των Εξοχών

Το ζιγκ-ζαγκ της Νέας Εγνατίας (ή της Προέκτασης Εγνατίας) πίσω από τη ΔΕΘ, μεταξύ Πολυτεχνικής Σχολής και Παλαί ντε Σπόρ, τη δεκαετία του 1970. Από τον Νίκανδρο Καστανίδη. Από το 1964 προγραμματίστηκε η “διάνοιξη της Εγνατίας πέραν του Συντριβανίου” (“από Συντριβανίου μέχρι της οδού Κιλκισίου”). Τότε κτιζόταν και το Παλαί ντε Σπορ, που ολοκληρώθηκε το 1966. Η διάνοιξη της Εγνατίας, δηλ. η διαπλάτυνσή της και η εν μέρει ευθυγράμμισή της έγινε στα τέλη της δεκαετίας του 1960, μέχρι τη δυτική πλευρά της Πολυτεχνικής Σχολής. Έτσι ένα τμήμα της παλιάς οδού Νοσοκομείων, μέχρι το Πολυτεχνείο, καταργήθηκε και μ’ ένα ζιγκ-ζαγκ του δρόμου η Εγνατία συνδέθηκε με τη συνέχεια της οδού Νοσοκομείων στο ύψος του Παλαί ντε Σπορ, στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Η κατάσταση παρέμεινε έτσι μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1980, που τότε επεκτάθηκε η Νέα Εγνατία μέχρι την Καυταντζόγλου, δηλ. μέχρι το παλιό 424 Στρατιωτικό Νοσοκομείο. Τότε, το ζιγκ-ζαγκ μεταξύ Πολυτεχνείου και Παλαί ντε Σπορ έγινε παράδρομος. Από το 1985-6 και μετά επεκτάθηκε παραπέρα η Νέα Εγνατία κι έγινε η σημερινή Λεωφ. Κ. Καραμανλή.

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, 5/4/1964, σελ. 6 1963 περίπου και η παλιά οδός Νοσοκομείων περνάει μπροστά από το Παλαί ντε Σπορ

[Αναρτήθηκε από την “Αγία Φωτεινή Η Γειτονιά Μου”, στην ΑΘ, στις 12-12-2016]

1971 περίπου όπου φαίνεται το ζιγκ-ζαγκ στη Νέα Εγνατία, μπροστά στο Παλαί ντε Σπορ

[Αναρτήθηκε από τον κ. Θεόδωρο Νάτσινα, στις ΠΦΘ, στις 13-3-2016]

Αρχές της δεκαετίας του 1970, το ζιγκ-ζαγκ της Νέας Εγνατίας μπροστά στην Πολυτεχνική Σχολή

1976, όπου φαίνεται το ζιγκ-ζαγκ της Νέας Εγνατίας, μπροστά στο Παλαί ντε Σπορ

[Αναρτήθηκε από τον κ. Α.Ε. Νικόπουλο, στις ΠΦΘ, στις 24-7-2018]

1978, το ζιγκ-ζαγκ της Νέας Εγνατίας μεταξύ Πολυτεχνείου και Παλαί ντε Σπορ

[Φωτογραφία της κ. Μαίρης Βαφειάδου από το β' όροφο της Πολυτεχνικής Σχολής]

Γύρω στο 1984, όταν η Νέα Εγνατία έφτασε μέχρι το παλιό 424 Στρατιωτικό Νοσοκομείο Σήμερα, η Νέα Εγνατία συνεχίζει στη Λεωφ. Κ. Καραμανλή αμέσως μετά το παλιό 424 Στρατ. Νοσοκομείο

Η Παύλου Μελά από την Διαγώνιο μέχρι την Παλαιών Πατρών Γερμανού. Το σπίτι του Τσιτσάνη, το Ουζερί, ο Πούλος, ένας φόνος και μια αυτοκτονία. Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο. Ανεβαίνοντας την Παύλου Μελά και ακολουθώντας την σημερινή αρίθμηση Από τα ζυγά νούμερα μετά το μέγαρο Μοσκώφ σπανίζουν οι λήψεις. Το 20, και το 22 δεν θα επιζήσουν μέχρι το 1960. Στο 28 το 1931 ακούστηκαν πιστολιές. Λεπτομέρειες στο σχόλιο.

Παύλου Μελά 28 στις 25/3/1931 διαπράχθηκε ένα έγκλημα. Στο πρώτο πάτωμα ζούσε ο δικηγόρος Παρτζακόπουλος με την γυναίκα του Μαρία και τα δυο θετά τους παιδιά. Ο Ηλίας Βουβαλέας, παντρεμένος με την διευθύντρια οίκου ανοχής στην οδό Τσιρογιάννη Μαρία Στεργίου θεώρησε τον δικηγόρο υπεύθυνο, γιατί συνεργάστηκε με την γυναίκα του στην έκδοση διαζυγίου, με πρόσχημα ότι κακοποιούσε την ανηψιά του και αποκληρώθηκε απ αυτήν. Μετά από λίγο καιρό η γυναίκα του πέθανε και τα περιουσιακά της στοιχεία τα πήρε ο ερωμένος της Τάκης Ζερβός, ενώ αυτός δεν διέθετε τα προς το ζην. Σκοτώνει λοιπόν τον δικηγόρο, πυροβολεί και τραυματίζει τη γυναίκα και τα θετά τους παιδιά. Κατεβαίνει έντρομος από το πάνω πάτωμα ο απόστρατος συν/χης Φιλιππίδης, του φωνάζει: -Τι έκαμες μωρέ σκύλε; -Να τι έκαμα, του απαντά ο Βουβαλέας και πυροβολεί εξ επαφής στον κρόταφό του αυτοκτονώντας. Συνολικά 12 πιστολιές. Σε επιστολή του προς τον Τύπο κατηγορεί τον δικηγόρο ότι είναι ο αίτιος της οικογενειακής του καταστροφής, έκλεισε το σπίτι του, κι αυτός με τη σειρά του κλείνει και το δικό του. Σε άλλη επιστολή 150 σελίδων κατηγορεί τον δικηγόρο ως καταχραστή χρημάτων που έδωσε για την ανηψιά του, δίνει οδηγίες για το πώς θα μεγαλώσει το θετό παιδί του. Παράκλησή του: Να ενταφιαστεί στο νεκροταφείο της Αγ. Παρασκευής και όχι στην Ευαγγελίστρια, για να μην είναι μαζί με τον δικηγόρο και τη γυναίκα του, τους οποίους θα μισεί και μετά θάνατον. (Μακεδονία 28-3-1931) Το 21 είναι το σπίτι που έζησε ο Τσιτσάνης τα χρόνια της κατοχής. Εδώ, μεσοπολεμικά, στην πρώτη του μορφή πριν το πανωσήκωμα. Και εδώ τον χειμώνα του 41. Στα 1959-60. Απέναντι, στο 22 το Ουζερί του Τσιτσάνη Και από πιο κοντά το Ουζερί Τσιτσάνη, Στο 32 είχε το αρχηγείο του ο Πούλος κατά την Κατοχή. Λεπτομέρειες στο σχόλιο. Ο Γεώργιος Πούλος (1889-1949) ήταν ένας από τους πιο διαβόητους στυγερούς εγκληματίες και δωσίλογους της κατοχής. Ήταν απόστρατος αξιωματικός, φανατικός γερμανόφιλος και χιτλερικός, με πλούσια εγκληματική δράση. Δολοφόνος πολυάριθμων αμάχων και γνωστός για τη σαδιστική επιθυμία του να βασανίζει φρικτά διάφορα από τα θύματά του. Υπήρξε στέλεχος της οργάνωσης ΕΕΕ (Εθνική Ένωσις Ελλάς). Το 1943 ίδρυσε μια δική του ένοπλη δωσιλογική οργάνωση με την ονομασία «Εθελοντικό Τάγμα Πούλου». Το Τάγμα αυτό εξοπλίστηκε από τους Γερμανούς, απέκτησε γερμανικές στολές με τα διακριτικά ΕΕΣ («Εθνικός Ελληνικός Στρατός») και συμμετείχε σε διάφορες εκκαθαριστικές επιχειρήσεις του γερμανικού στρατού κατοχής στη Μακεδονία, κυρίως εναντίον ανταρτών της αντιστασιακής οργάνωσης ΕΑΜ – ΕΛΑΣ. Όμως, δεν μπόρεσε ποτέ να συγκεντρώσει στις τάξεις του παραπάνω από 300 άνδρες. Την περίοδο 1943-1944 το «Εθελοντικό Τάγμα Πούλου» διέπραξε λεηλασίες, ξυλοδαρμούς, εμπρησμούς (π.χ. πυρπόληση του χωριού Ερμακιά) και δολοφονίες εναντίον Ελλήνων δρώντας μόνο του ή σε συνεργασία με τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής. Ο Πούλος αρκετά συχνά έκανε φιλογερμανική προπαγάνδα και απέκτησε το ψευδώνυμο “Φον Πούλος”. Σε ορισμένες περιπτώσεις συνεργάστηκε με άλλους γνωστούς δωσίλογους όπως ο Αντώνης Δάγκουλας, ο Κισά Μπατζάκ και ο Μιχάλαγας. Πάνω από τη δεξιά τσέπη του χιτωνίου του υπήρχε ο γερμανικός αετός με τη ναζιστική σβάστικα. Ο Κ. Τομανάς επισήμανε στο βιβλίο του “Δρόμοι και γειτονιές της Θεσσαλονίκης” (σελ. 103): “Στην γωνία [Παύλου Μελά] με την Γρηγορίου Παλαμά,…,υπήρχε πριν την Κατοχή ένα διώροφο με χοντρά ντουβάρια. Αυτό διάλεξε για κατοικία του ο δοσίλογος συνταγματάρχης Γ. Πούλος μετά την ανατίναξη του σπιτιού του στην Χαριλάου από πατριώτες στις 23 Δεκεμβρίου 1941. Έφραξε με μπετόν τα παράθυρα του ισογείου, άνοιξε πολεμίστρες κι έβαλε μπροστά στην είσοδο τουρκόφωνους φρουρούς για να τον φυλάγουν.” Αυτό το διώροφο ήταν στην Παύλου Μελά 32, με τη σημερινή αρίθμηση. Στο 21, στο σπίτι του Τσιτσάνη, έχουν προστεθεί όροφοι, έχει κτιστεί το 29 Από την Παλαιών Πατρών Γερμανού προς την Διαγώνιο.

Ανεβαίνοντας λίγο πιο πάνω, από την “Le Monde illustré” το 1903, ο Εστάθιος Ασλανίδης αναγνωρίζει μια σπάνια όψη στην Θεοτοκοπούλου.