Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

12 Σεπτεμβρίου 1934. Η εξτράβαγκαντ επί της Εγνατίας κηδεία του Ηρακλή Τσίπη αποκτά ακριβή ημερομηνία. Ιουλιανού 2 έπρεπε να τους βλέπουμε, αλλά οι κληρονόμοι του (γαμπρός Δράκος Γιαννουκάκος) μάλλον έκαναν κάποιου τύπου διαφήμιση ! Εγνατίας 79 σήμερα. Το 79 τότε ήταν το 301, ακριβώς στην ίδια θέση. Ήταν ο πρώτος ιδιώτης με γραφείο κηδειών από την ίδρυση της Ευαγγελίστριας.

Από τον Δαυίδ Μπράβο

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη. Είναι μια πτέρυγα (η 4η) που προστέθηκε, την περίοδο 1958-60, στις αρχικές δύο πτέρυγες του νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ και χρηματοδοτήθηκε από το ΙΚΑ. Λίγο πριν είχε προστεθεί και η 3η πτέρυγα της Παιδιατρικής, που χρηματοδοτήθηκε από τη Σουηδική Φιλανθρωπική Οργάνωση “Rädden Badden” (“Σώστε τα Παιδιά”), από το 1954. Οι δύο αρχικές πτέρυγες αποφασίστηκαν να χρηματοδοτηθούν από την Ελληνοαμερικανική Οργάνωση ΑΧΕΠΑ και με τη συνδρομή της Ελληνικής Πολεμικής Περίθαλψης της Αμερικής. Θεμελιώθηκαν το 1947, ήταν έτοιμες το 1951 και άρχισαν να λειτουργούν το 1953. Πτέρυγα του ΙΚΑ στο ΑΧΕΠΑ, γύρω στο 1959-60

[Από το βιβλίο “Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 1928-1960”, επιμ. Β. Δ. Κυριαζόπουλου, Θεσσαλονίκη, 1960, σελ. 74] [Από το βιβλίο “Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 1928-1960”, επιμ. Β. Δ. Κυριαζόπουλου, Θεσσαλονίκη, 1960, σελ. 41] Το ΑΧΕΠΑ με τρεις πτέρυγες, γύρο στο 1958 Το ΑΧΕΠΑ με 4 πτέρυγες, γύρω στο 1962

[Αναρτήθηκε από τον “Dimitris Labridis”, στις ΠΦΘ, στις 4-6-2015] Το ΑΧΕΠΑ σήμερα

Η χθεσινή ανάρτηση βοηθάει να ταυτιστεί και μία από τις λιγότερο αναρτημένες φωτό του Δημήτρη Παπαδήμου από τη δεκαετία του '60 [συλλογή Ε.Λ.Ι.Α.] Στο ύψος της νυν Ολυμπιάδος 59 -59α, με το μικρό δρομάκι να είναι “αβάπτιστο” στο gis του Δήμου. Σήμερα έχει σκαλάκια και η ταμπέλα στη γωνία του με την Άθωνος γράφει Θεμιστοκλή Αγγελίδη. Στον κήπο δεξιά (τώρα αλάνα) βρίσκονται τα απομεινάρια μιας κρήνης. Από την Μάρα Νικοπούλου

Η οδός Θεμιστοκλή Αγγελίδη από το bing

«Σπίτι στην απάνω πόλη» χωρίς παραπάνω πληροφορίες λέει η λεζάντα της φωτογραφίας. Τις έχει όμως η Μάρα Νικοπούλου. Τα δίδυμα αυτά κτίρια έχουν αποτυπωθεί από διάφορες πλευρές στο πέρασμα των χρόνων. Είμαστε στη γειτονιά του Πρ. Ηλία –τώρα από πάνω τους περνάει το βόρειο πεζοδρόμιο της Ολυμπιάδος ανάμεσα στην Πυθαγόρα (δυτικά) και την Παλιά Άθωνος (νυν Θεμιστοκλή Αγγελίδη-ένα σχεδόν μονοπάτι που ενώνει Ολυμπιάδος με Άθωνος).

Π. Ανδρεάδη, Α. Καλογερόπουλου, Η πόλη μας, Μακεδονική Εταιρεία, 1978, σελ. 21. Εδώ το βλέπουμε τη δεκαετία του ’60 σε πανοραμικές που έχουμε ξαναδεί (από αναρτήσεις του Βαγγέλη Καβάλα και του Αθ. Νικόπουλου). Πράξη τακτοποίησης του 1961. Οι ιδιοκτησίες 1 και 2. Οι δυο εσοχές των «δίδυμων» το βοηθούν να ξεχωρίσει και στην πανοραμική από τον μιναρέ του Αγ. Δημητρίου. Τότε όμως στον όροφο στην ανατολική γωνία είχε τρία παράθυρα. Κι εδώ βλέπουμε την στέγη τους από πίσω σε δυο πολύ διαφορετικές εποχές, Α Παγκόσμιο και δεκαετία του ’70, και από διαφορετική οπτική γωνία. Και, τέλος, μια αγαπημένη φωτογραφία από μέσα, άδειο πια. (φωτ. Σ. Ιορδανίδη, ΜΦΘ).

Δημοσιογραφική έρευνα του 1931. Οι πρωτεργάτες της μουσικής εκπαίδευσης στην Θεσσαλονικη. Αλέξανδρος Καζαντζής, Επαμεινώνδας Κ. Φλώρος, Αιμίλιος Ριάδης, Λώρης Μαργαρίτης, Τέο Κώφμαν, Καρολίνα Καπάσσο, Δημήτριος Όρπη, Θεοφάνους, Βακαλόπουλος ...

Tο Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης ιδρύθηκε το 1914. Ο Αλέξανδρος Καζαντζής ήταν ιδρυτής και πρώτος διευθυντής του. Με σπουδές στις Βρυξέλες και καθηγητή στο Conservatoire τον περίφημο Cesar Thomson, βιρτουόζο και λαμπρό παιδαγωγό του βιολιού, κατάφερε να αριστεύσει. Του δόθηκε η ευκαιρία να διδάξει εκεί και το έκανε με μεγάλη επιτυχία. Σημαντικός δάσκαλος της κλασικής μουσικής με διεθνή φήμη που αποφάσισε να εγκατασταθεί στην Θεσσαλονίκη με προτροπή του Βενιζέλου.

Το 1931 η εφημερίδα “Μακεδονία” αφιέρωσε 25 άρθρα, έρευνα του Αντώνη Καστρινού, πάνω στα μουσικά δρώμενα της πόλης από το 1912 και μετά. Στην έρευνα υπάρχουν όλα τα μεγάλα ονόματα, συνεργάτες του Καζαντζή αυτήν την περίοδο. Αιμίλιος Ριάδης, Λώρης Μαργαρίτης, Τέο Κώφμαν, Καρολίνα Καπάσσο, Δημήτριος Όρπη, Θεοφάνους, Βακαλόπουλος ... Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κόντρα που υπήρχε από το 1925 με τον Επαμεινώνδα Κ. Φλώρο. Απόφοιτος της Ανώτατης Μουσικής Ακαδημίας του Βερολίνου από το 1914, με διακρίσεις στα διπλώματα βιολιού, διεύθυνσης ορχήστρας και ανωτέρων θεωρητικών. Αργότερα αρχιμουσικός της ορχήστρας των ανακτόρων του σουλτάνου. Το 1920 ίδρυσε τη Φιλαρμονική Ορχήστρα της Κωνσταντινούπολης, με στελέχη κυρίως ξένους μουσικούς, με την οποία πραγματοποίησε περιοδείες στην Ευρώπη και τακτικές συναυλίες στην Κωνσταντινούπολη. Το 1924 κινδύνευσε στην Πόλη, έτσι επέλεξε να εγκατασταθεί στη Θεσσαλονίκη ενώ είχε και την επιλογή του Βερολίνου.

Έκανε το σφάλμα να κριτικάρει σε εφημερίδα μιά συναυλία του κρατικού ωδείου και μπήκε στην μαύρη λίστα τους. Δεν του έδιναν μουσικούς γιά να διευθύνει ορχήστρα ! Το 1926 σαν αυτοάμυνα ίδρυσε τη “Μακεδονική Μουσική Σχολή”, την οποία ένα χρόνο μετά μετέτρεψε σε σωματείο (ίδρυμα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα) με την επωνυμία “Μακεδονικόν Ωδείον”. Για τα επόμενα σαράντα χρόνια μέχρι το θάνατό του, το Μακεδονικό Ωδείο σφράγισε επίσης μια εποχή με πλούσια εκπαιδευτική και καλλιτεχνική προσφορά. Από το 1936 ως το 1955 δίδαξε ταυτόχρονα και στο Κρατικό Ωδείο. Η κόντρα είχε καταλαγιάσει αλλά δεν ξεχάστηκε ποτέ. Το 1955 όταν του ζητήθηκε να αναλάβει τη διεύθυνση του Κρατικού Ωδείου, όχι απλά δεν δέχτηκε αλλά παραιτήθηκε και σαν καθηγητής, διατηρώντας μόνο τη θέση του στο Μακεδονικό Ωδείο.

Η έρευνα του Αντώνη Καστρινού στην “Μακεδονία” έχει πολλά στοιχεία που δεν βρήκα πουθενά αλλού στην σχετική βιβλιογραφία. Θησαυρός πληροφοριών. Ονόματα αποφοίτων, συναυλίες, διακρίσεις μαθητών και ωδείων, θεατρικές παραστάσεις, ίντριγκες, οικονομικές δυσχέρειες κλπ κλπ. Την συμπλήρωσα με στοιχεία και βιογραφικά.

Από τον Δαυίδ Μπράβο.

Οι πρωτεργάτες της μουσικής εκπαίδευσης στην Θεσσαλονικη. Αλέξανδρος Καζαντζής, Επαμεινώνδας Κ. Φλώρος, Αιμίλιος Ριάδης, Λώρης και Ίντα Μαργαρίτη, Τέο Κώφμαν, Καρολίνα Καπάσσο, Δημήτριος Όρπη, Θεοφάνους, Βασιλόπουλος ...

1927. Ο Επαμεινώνδας Φλώρος μπορεί επιτέλους να διευθύνει ορχήστρα. Λώρης και Ίντα Μαργαρίτη Κουαρτέτο εγχόρδων. Πρώτος αριστερά ο Επαμεινώνδας Φλώρος Το Μακεδονικό Ωδείο στην οδό Αγίας Σοφίας 26, τη δεκαετία του 1930 Το Κρατικό Ωδείο στη Βασ. Γεωργίου Παράρτημα του Μακεδονικού Ωδείου στην Τούμπα, το 1927 Επαμεινώνδας Φλώρος (1892-1966) Το Μακεδονικό Ωδείο από το 1978 μέχρι σήμερα , στην οδό Ισαύρων 4

Φωτογραφία της κας Άννας Δαμιανίδη που την αναζητούσαμε πολλά χρόνια ταυτίστηκε από τον Ευστάθιο Ασλανιδη. Πριν λίγες μέρες συσχετίστηκε με φωτογραφία που φέρει λεζάντα και φιλοξενείται σε εργασία της αρχιτέκτονος μηχανικού Αλεξιάδου Σωτηρίας και αναφέρει ως πηγή το Υπουργείο Πολιτισμού και Επιστημών, ΥΔΕ, Μελέτη Άνω Πόλης Θεσσαλονίκης. Οδός Ευδοξίας λοιπόν. Είναι η 23η λήψη από το βίντεο της κ. Άννας Δαμιανίδη από: www.youtube.com/watch?v=wUyGoyIXoRM

Η φωτογραφία συσχέτισης από την εργασία της αρχιτέκτονος μηχανικού.

Στο χάρτη του Βασίλη Δημητριάδη αναφέρεται ως Ιάσωνος, τουρκιστί Ibrahim Bey.

Μια καρτ ποστάλ με ημερομηνία αποστολής 28-12-1899 αποτυπώνει τις πρώτες κατοικίες πριν τον 20ο αιώνα, στο θαλάσσιο μέτωπο της Βασ. Γεωργίου. Νεόκτιστη η κατοικία Αριγκόνη (45 στην αρίθμηση του αφιερώματός μας) στο άκρο δεξιά (1897 έτος κατασκευής σύμφωνα με τα στοιχεία στο βιβλίο Κολώνα) και από κει και πέρα αμέσως αριστερά της η οικία Μουλόπουλου (50), επάνω στη Βασ. Γεωργίου και πιο αριστερά η κατοικία της Αριάδνης Οικονόμου (48). Στο βάθος τα χαμηλά κτίσματα οι κατοικίες Σωσσίδη, αριθμοί 74-80

Η καρτ ποστάλ με τις πρώτες κατοικίες

Σημειωμένα μέσα σε πλαίσια τα σπίτια της καρτ ποστάλ. Στην γνωστή κατοχική αεροφωτογραφία συλλογής Μηνά Δρεστηλιάρη.

Επάνω στην καρτ ποστάλ, αριστερά κτίσματα Σωσσίδη και στην συνέχεια Οικονόμου, Μουλόπουλου, Αριγκόνη.

Από πιο κοντά οι οικίες Αριγκόνι (45), Οικονόμου (48) και Μουλόπουλου (50)

Η οικία της Αριάδνης Οικονόμου

που όπως είδαμε στο αφιέρωμά μας έπεσε από τις τελευταίες

Σε πρώτο πλάνο δεξιά και από κοντά τα κτίσματα Σωσσίδη (74-80) επάνω στις προσχώσεις του ρέματος.

Γιακό Μοδιάνο (1857-;;) Από τον Νίκανδρο Καστανίδη. Ήταν ένα από τα 9 παιδιά του πάμπλουτου Εβραίου της Θεσσαλονίκης, Σαούλ Μοδιάνο (1816-1883) και της Φακίμα Κάζες (1821-1911). Είχε αναλάβει την τράπεζα Σαούλ Μοδιάνο, στην οποία συμμετείχε κι ο αδελφός του Σαμουήλ. Επίσης διαχειριζόταν τη μεγάλη κτηματική του περιουσία, π.χ. όλη η περιοχή του συνοικισμού της Νεάπολης ήταν ιδιοκτησία του, μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1920. Το 1911 με τον Ιταλο-Τουρκικό πόλεμο δημιουργήθηκαν ανυπέρβλητα προβλήματα στις τραπεζικές του δραστηριότητες και αναστάλθηκαν. Ωστόσο η μεγάλη περιουσία του ήταν ικανή να διατηρήσει αρκετή από την οικονομική του ευμάρεια. Είχε παντρευτεί την Mathilde Hakim και απέκτησαν 6 παιδιά. Μεταξύ αυτών ήταν κι ο γνωστός αρχιτέκτονας Ελί Μοδιανο (1881-1968), ο οποίος έκτισε το τελωνείο, την αγορά Μοδιάνο, την περίφημη βίλα Μοδιάνο (σημ. Λαογραφικό Μουσείο Θεσσαλονίκης) κι αρκετές κατοικίες.

βλ.https://digitalcollections.nypl.org/items/80ca22b0-97c6-0134-2255-00505686a51c?fbclid=IwAR1Su_czs_tnwomyhXQJdFPSGwhsginpxtns_B9GlmZGifZ4i9Juq3taVLs

βίλα Μοδιάνο, αργότερα ήταν γνωστή ως κυβερνείο και τα τελευταία χρόνια στεγάζει το Λαογραφικό Μουσείο Θεσσαλονίκης

Σχετικά με την χρονολογία θανάτου του, στην Ιστορία της επιχειρηματικότητας, τ.2α, αναφέρεται ότι ζουσε τουλάχιστον μέχρι το 1919 (σ.277 και σχετική υποσημείωση). Στις 29/9/1922, όμως, εμφανίζεται να προσφέρει 500 δραχμές στον έρανο της “Μακεδονίας” για τα ορφανά της εθνικής τραγωδίας. Ο δεύτερος από δεξιά ίσως να είναι ο Μοδιάνο.

Από την συλλογή Παπαϊωάννου, ΜΦΘ, οι δυο κυρίες κατηφορίζουν τη Στ. Δραγούμη στο ύψος της Ολυμπιάδος. Ο Ευστάθιος Ασλανίδης προτείνει το Καρίπειο.

Απ' το μπαλκόνι του παλιού Εργατικού Κέντρου, η ανοιχτωσιά πριν τα μέγαρα της αναπλασμένης Αριστοτέλους. 25 χρόνια πριν τα πράγματα και οι κάτοικοι αυτού του χώρου ήταν αλλιώς. Μια απέραντη αλάνα για τα παιδιά, ένας αμήχανος περίπατος, ένας ευκαιριακός όρχος να ορίζεται στα κάτω άκρα του αριστερά απ' τα οθωμανικά λουτρα και δεξιά απ την βυζαντινή Παναγία των Χαλκέων.