Saloni.ca Archive

Στις παλιότερες λήψεις της Καμάρας παρμένες από από ανατολικά, εμφανίζεται ένα σπίτι να εφάπτεται στην ανατολική όψη του βόρειου πεσσού της. Αυτές οι φωτογραφίες τοποθετούνται μέχρι το 1890, χρονιά αναστήλωσής της. Ακολουθούν μερικές λήψεις, με αναστηλωμένη μεν την Καμάρα, αλλά και με μια κατασκευή επάνω στο σπίτι, σαν να επιχειρείται πανωσήκωμα. Φυσικά πανωσήκωμα δεν έγινε ποτέ, έγινε υποθέτουμε για να διευκολύνει τις εργασίες επάνω στην αψίδα.

Ακολουθούν κάποιες άλλες φωτογραφίες με τις εργασίες αποπερατωμένες και την κατασκευή να λείπει. Είμαστε περίπου στα χρόνια που εμφανίζεται το ιππήλατο τραμ στα 1893.

Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Μια απ τις παλιότερες, απ τον Zepdji, το σπίτι ίσα που διακρίνεται να υψώνεται πάνω από τον φούρνο δεξιά.. Η Καμάρα ακόμη ασυντήρητη. Αυτή δεξιά επάνω από το σπίτι είναι η κατασκευή. Στην Καμάρα φαίνεται να χουν τελειώσει τα έργα. Ακόμη πιο κοντά φαίνονται καθαρά τα ξύλα της κατασκευής. Από την επίσκεψη ενός μαλτέζικου πλοίου αρχές των 1890's. Σε άλλη λήψη του Zepdji επίσης ορατή η κατασκευή

Εργασίες τελειωμένες, η κατασκευή απουσιάζει.

“Γνήσυα” κρασιά, τσίπουρα από Νάουσα και Γουμένισσα Μετά το 1893, με το ιππήλατο τραμ στην Εγνατία. Χρονολογημένη φωτογραφία (1904) του Albert Serstevens από το βιβίο “Σε Α' πρόσωπο” των Σερέφα-Γιακουμή, σ.44 Ακόμη υπάρχει το σπίτι, όπως και η μονή ράγα στον δρόμο. Δίπλα στον φούρνο του Αρναούτ. Λίγο αργότερα το σπίτι απουσιάζει και ο φούρνος Εγνατίας 357 έχει αντικατασταθεί με διώροφο σπίτι.

Ζητώντας από τον εχθρό να χαμογελάσει. Φωτογραφίες Γερμανών από επώνυμους φωτογράφους της πόλης. Λίγες σε σχέση με το πλήθος των ανώνυμων Andenken του Λ. Πύργου και της Νίκης. Φωτο Λυκίδη, Τσιμισκή 40 20 Ιανουαρίου 1944 Φωτο Νικολέρη Τσιμισκή 40 Φωτο Νικολέρη Τσιμισκή 40 Μάιος 1943 Φωτο Νικολέρη Τσιμισκή 40 Φωτο Νικολέρη Τσιμισκή 40 Φωτο Νικολέρη Τσιμισκή 40 Φωτο Ελλας (Γ. Ταρανέλλος) Αγ. Σοφίας 25 Photo Electrique (Ηρακλής Φοίβος) Τσιμισκή 48 Φωτο-Ντορα (Ευάγ. Αχειλλάς) Βασ. Γεωργίου 76 Ιούλιος 1942 Φωτο Μισελ (Μιχάλης Χαρτοματσίδης), Τσιμισκή 112 Φεβρουάριος 1942 Φωτο Διονύσια (Σωφρ. Δημητριάδης) Αγ. Σοφίας 21 22 Απριλίου 1941 Φωτο Opan (?) Βασ. Γεωργίου 70 1/9/9/1941 Δεν είναι σε στούντιο, αλλά είναι επώνυμη. Φωτο ΒΑΤΤΗ Βενιζελου 41 Στο λιμάνι, φωτογράφοι χαμογελούν για το μεροκάματο.

Μια Γερμανική μονάδα τεχνικής υποστήριξης ηλεκτροδοτεί και συντηρεί το δίκτυο στο ύψος του Ανατόλια στον δρόμο του Πανοράματος. Είμαστε στα 1941 και η Γερμανική κατοχή ετοιμάζει τις υποδομές της. Δεξιά στο κεντρικό κτίριο του Macedonia Hall του Ανατόλια, που είναι εκτός πλάνου, υπογράφηκε η συνθηκολόγηση της Ελλάδος το 1941 και κατόπιν χρησιμοποιήθηκε από τους Γερμανούς ως το γενικό επιτελείο για τα Βαλκάνια. Αριστερά η εκκλησία στο νεκροταφείο της Πυλαίας. Πανοραμική εικόνα της γύμνιας της περιοχής από συνένωση τριών λήψεων.

Ο Franz Baubin και ο γιος του Albert, Αυστριακοί ή Γερμανοί, ίσως Εβραϊκής καταγωγής, συνεργάζονται στην πόλη Νις. Ο Albert κατεβαίνει στη Θεσσαλονίκη γύρω στα 1895 και ανοίγει φωτογραφείο στον Φραγκομαχαλά.

Αργότερα πάει στο Τσαρσί ή Ταχτά Καλέ, στην Εγνατία απέναντι από το ξενοδοχείο Κεντρικό, δηλ. μπροστά στο Αλκαζάρ. Τον Δεκέμβριο του 1909 αναγγέλλεται ότι έχει μεταφερθεί στη Σαμπρή Πασά.

Μετά το 1918, σύμφωνα με το βιογραφικό του φεύγει και πηγαίνει στα Σκόπια όπου θα συνεχίσει την καριέρα του. Τελευταίες γνωστές σε μας φωτογραφίες του πάντως είναι αυτές με Βούλγαρους αξιωματικούς το 1913 (φυσικά πριν τον Ιούνιο). Πολλά βιογραφικά στοιχεία αντλήθηκαν από εδώ: http://www.fotomuzej.com/atelje-albert-f-baubin.122.html

Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Σύμφωνα με την πηγή των βιογραφικών ο Albert ανοίγει ένα στούντιο απέναντι από το Πασάζ Λομπάρντο και κατόπιν κάτω από το Μποσνάκ Χαν. Θα μπορούσε κάλλιστα να σημαίνει όμως αυτό το Μποσνάκ Χαν, καθότι κι αυτό απέναντι είναι, απλώς απ' τη μεριά της Λέοντος Σοφού. Στον Φραγκομαχαλά, στο πασάζ Λομπάρντο

Αριστερά η φωτο από την Wikipedia δείχνει τον ιδιοκτήτη του Μποσνάκ Χαν Βάσιλ Μόντσεβ από το Πρίλεπ με την οικογένειά του. Το Μποσνάκ Χαν ήταν κέντρο συγκέντρωσης Βούλγαρων επαναστατών. Ο γιος του του Βάσιλ, Γκιόρκι, είχε και ένοπλη δράση. Όπως φαίνεται και από το σκηνικό δεξιά η φωτογραφία έχει ληφθεί στο στούντιο του Baubin. Το πίσω μέρος φωτογραφίας από το στούντιο του πατέρα του Albert στη Σερβία. O Baubin στο Ταχτα Καλε. Αν μη τι άλλο, εδώ έχει ενδιαφέρον ότι ελάχιστες μόνον μέρες μετά την ανατίναξη της Οθωμανικής Τράπεζας από τους “Βαρκάρηδες”, οι αναγνώστες ενημερώνονται ότι από τον κ. Baubin “μπορούν να πρoμηθευτούν όλη τη σειρά φωτογραφικών αποτυπώσεων της Τράπεζας πριν την καταστροφή”. JdS 11/5/1903 Το πίσω μέρος φωτογραφίας του Baubin, όπου αναφέρεται ότι το στούντιο είναι απέναντι στο ξενοδοχείο Κεντρικόν, που σημαίνει στα κτήρια μπροστά στο Αλκαζάρ Ενδεχομένως σ αυτά που χρησιμοποίησε ο εκδότης Σονίδης. JdS 30/8/1908 Ένα ας πούμε στιχούργημα που εξυμνώντας την πρόσφατη επανάσταση των Νεότουρκων αναφέρει προσωπικότητες γνωστές της πόλης. Ανάμεσά τους οι εκδότες καρτ ποστάλ Assael και Barzilai, ο Baubin, και οι ιδιοκτήτες καταστημάτων Stein, Mayer, Tiring. Όλοι αναπνέουν σε έναν άέρα δημιουργίας που εξασφαλίζει η ύπαρξη Συντάγματος.

JdS 4/6/1909 σε λίγο ο Baubin φεύγει από το Ταχτα Καλε (Εγνατία) και μετακομίζει στη Σαμπρή Πασά, πολύ κοντά στην Σιτέ Σαούλ. JdS 16/12/1909 ο Baubin έχει πια μετακομίσει. Το πίσω μέρος φωτογραφίας του Baubin με αναφορά στο στούντιό του στη Σαμπρή Πασά. “Πλέον μπορεί κανείς να βγάλει φωτογραφίες και μέρα και νύχτα. Ο κ. Baubin, φωτογράφος στη Σαμπρή Πασά, μόλις εγκατέστησε ηλεκτρικό στο ατελιέ του. Μας ειδοποίησαν σχετικά”. JdS 11/10/1910 Σε ένα αφιέρωμα της JdS 14/11/1904 στον γέλωτα, αναφέρεται ως παράδειγμα ο Baubin που ζητούσε ένα μισό χαμόγελο Φωτογραφία του 1913 με Βούλγαρο αξιωματικό. Από τις τελευταίες γνωστές του Baubin. Το άλμπουμ της Οθωμανικής Τράπεζας του 1906 όπου εμφανίζονται οι υπάλληλοι της Τράπεζας και είχε την καλωσύνη να μας υποδείξει ο Dimitri Laitmer όπου μέσα υπάρχει και φωτογραφία του προπάππου του. Όλες οι φωτογραφίες που ακολουθούν είναι τραβηγμένες στο στούντιο του Albert Baubin και δείχνουν τους υπαλλήλους της Οθωμανικής Τράπεζας. Φωτογραφία αρχών του 20ου αιώνα. Φωτογραφία του Baubin από το Βουλγάρικο σχολείο στις εξοχές, στο “Πυργί”. Αυτή και η προηγούμενη ίσως να ήταν σε κάποιο οθωμανικό αφιέρωμα, αν κρίνουμε από τις καλλιγραφίες. Ανάρτηση του Χρήστου Καββαδά στις ΠΦΘ, από το προσωπικό αρχείο της κ. Isabella-Fulvia Morpurgo

Ακόμη μία φωτογραφία της Ειδώλων από την γωνία με Πτολεμαίων, κοιτάζοντας πάλι προς τα βόρεια.

Μέχρι την Φιλίππου και πιο πέρα. Η Ειδώλων έφτανε μέχρι την Αγ. Δημητρίου. Ο μιναρές του Κασιμιγιέ φαίνεται στον (υπερφωτισμένο) ορίζοντα να υψώνεται.

Η αναγνώριση του δρόμου σε σχέση με την φωτογραφία που αναρτήσαμε χθες εδώ: https://archive.saloni.ca/436

Φωτογραφία από άλμπουμ Γάλλου στρατιώτη 1916/17, τραβηγμένη στην γωνία Ειδώλων με Απολυμαντηρίου. Η πινακίδα αριστερά αναγράφει Δημόσιον Απολυμαντήριον και ξεκαθαρίζει οριστικά τη θέση του κτιρίου αυτού που ήταν σημείο αναφοράς για την πόλη. Η θέση των Μαγεμένων εντοπίζεται, σύμφωνα με τον Χεκίμογλου, πίσω από το σπίτι αριστερά.

Η ταύτιση της φωτογραφίας από την Μάρα Νικοπούλου.

Ο φωτογράφος βρίσκεται ακριβώς στην γωνία Απολυμαντηρίου και Ειδώλων, κοιτάζοντας προς τον βορρά. Ο επιχρωματισμός είναι της εποχής Το Δημόσιο Απολυμαντήριο πίσω από τα τουρκικά λουτρά, κοντά στην Εγνατία. Μακεδονία 1/2/1913 Η θέση του Απολυμαντηρίου πάνω στον χάρτη του Δημητριάδη.

Με παραλληλόγραμμο η θέση του Απολυμαντηρίου, με βέλος η θέση των Incantadas, Προβολή του χάρτη και της τοποθέτησης των αγαλμάτων και της κιονοστοιχίας στον χώρο σήμερα: Οι Μαγεμένες βρίσκονταν περίπου 70 μέτρα πίσω από το άγαλμα του Βενιζέλου. Το σχέδιο και η τοποθέτηση των Μαγεμένων στο : Έλλη Γκαλά-Γεωργιλά & Ευάγγελος Χεκίμογλου “Η ακριβής θέση των «Ενκαντάδας. Ταύτιση βάσει αρχειακών πηγών”

Ρογός. Η μοναδική καθαρά εβραϊκή συνοικία βορείως της Εγνατίας. Με σημερινούς όρους εκτεινόταν από την Εγνατία μέχρι την Φιλίππου και από την Βενιζέλου μέχρι την μητροπολίτου Γενναδίου. Οι δύο βασικοί κάθετοι δρόμοι της Ρογός στην Εγνατία ήταν η Θεοδώρου Γαζή (σήμερα Χαλκέων) και η Ειδώλων, που πήρε το όνομά της από την ύπαρξη των Incantadas, των Μαγεμένων, των γνωστών αγαλμάτων. Παράλληλοι με την Εγνατία ήταν η Περδίκκα (σ ένα τμήμα της σήμερα η Κλεισούρας) και πιο πάνω η Πτολεμαίων (το κομμάτι της σημερινής Ιουστινιανού από Βενιζέλου μέχρι Χαλκέων).

Αποκόμματα των εφημερίδων φτιάχνουν μικρογραφικές ψηφίδες από τα τελευταία χρόνια αυτής της γειτονιάς που η πυρκαγιά του 17 εξαφάνισε από τον χάρτη.

Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο και την Μάρα Νικοπούλου

Τα όρια της Ρογός, με τους δύο βασικούς εσωτερικούς κάθετους δρόμους της. Φωτογραφία από τις Μαγεμένες στην συλλογή του Pierre de Gigord. Για την αρπαγή τους η λεπτομερης καταγραφή σπό πρωτότυπες πηγές στο βιβλίο του Άρη Παπάζογλου “Las Incantadas, Οι Μαγεμένες της Θεσσαλονίκη”. Οι Μαγεμένες στην αυλή του σπιτιού

Λιθογραφία του 1762 πηγή: The Αntiqvities of Athens των James Stuart, Nicholas Revett, William Newton

https://archive.org/details/antiqvitiesAthe3Stua

Λιθογραφία του 1762 πηγή: The Αntiqvities of Athens των James Stuart, Nicholas Revett, William Newton

https://archive.org/details/antiqvitiesAthe3Stua με λεπτομερή σχεδίαση των αγαλμάτων. Γάμοι με ανοιχτές προσκλήσεις για συμμετοχή στην χαρά. Ραντεβού στο σπίτι της νύφης να την συνοδεύσουμε στο σπίτι που θα γίνει ο γάμος. Μικροαπάτες: Στο αρτοποιείο Μαμαλίνγκα βρέθηκαν 38 ψωμιά να ζυγίζουν 20 με 25 δράμια λιγότερο απ το κανονικό JdS 14-11-1907 Σημαντική διαρροή νερού στους δρόμους της Ρογός. Διαπέρασε τοίχους και μπήκε στα υπόγεια σπιτιών και μαγαζιών. JdS 8-8-1904 Αυτοκτονίες στη Ρογός. Ο Ισαάκ Κοέν κρασέμπορος και μια εβραία αυτοκτόνησαν πέφτοντας στα πηγάδια των σπιτιών τους. Αλλά και παραδίπλα στη συνοικία του Αγ. Νικολάου, ο Ααρών Μασαράνο κι αυτός στο πηγάδι. “Αυτή η πράξη απελπισίας προκλήθηκε εξαιτίας της φτώχειας” Δουλειές στην Ρογός. Ένας οφθαλμίατρος ο δρ. Μπλουμ και η δεσποινίς Ελβίρα Ασσαέλ που εγκαινίασε την επιχείρησή της με εσώρουχα. “...την συγχαίρουμε δημόσια...αξιοθαύμαστη φινέτσα και ιδιαίτερο γούστο....” Και οι δύο στεγάζονται στο μέγαρο Μποτόν το οποίο, ό,τι απέμεινε δηλαδή, βλέπουμε στην επόμενη φωτογραφία. Λήψη από τον μιναρέ του ΣουλεΙμάν. Η οικία Μποτόν, έτσι όπως προσδιορίστηκε στην αφήγηση της Τζεντίλ Κοέν στην εφ, Μακεδονία το 1939 “Επάνω εις τον δρομάκον αυτόν και αντίκρυ του λουτρού έκειτο το σπίτι του Ρομπέν Μποτόν, πάππου του κυρίου Μποτόν που έχει το Ζενίθ. Όπισθεν της οικίας Μποτόν και διαγωνίως με αυτήν έκειτο η οικία του Λιάτση Αρδίττι με τις Ινκαντάδος” και λίγο παρακάτων σύμφωνα με την έρευνα των συγγραφέων: “το οικόπεδο 199/17 της κτηματογράφησης του 1918, το οποίο, σύμφωνα με τους κτηματολογικούς τίτλους, ανήκε το 1917 στους Ισακίνο, Ραμπίνο και Χαϊμ Μποτόν, οι οποίοι ήταν κληρονόμοι του Χαϊμ Μποτόν και του Ραμπίνο Ισαάκ Μποτόν.11 Οι δύο εξ αυτών ήταν πράγματι ιδιοκτήτες του ωρολογοποιείου Ζενίθ”. πηγή: Έλλη Γκαλά-Γεωργιλά & Ευάγγελος Χεκίμογλου “Η ακριβής θέση των Ενκαντάδας. Ταύτιση βάσει αρχειακών πηγών” Μικροπυρκαγιές: στου Στρούμζα, στου Ουζιέλ, σ ένα μαγαζί της οδού Ειδώλων..

Ιδιωτικά ευχαριστήρια πυροπαθών σε ασφαλιστικές εταιρείες για γρήγορη αποζημίωση. Το σπίτι του Σολομών Στρούμζα όμως που είδαμε ότι κάηκε ήταν ανασφάλιστο Πυρκαγιά στο σπίτι του Μωυσή Κοέν στην Ρογός. Τέσσερα σπίτια κι ένα μαγαζί κάηκαν. Δημιουργήθηκε χάος στους στενούς δρόμους, σ έναν λαβύρινθο όπου άλλοι φώναζαν κι άλλοι χτυπούσαν ηλικιωμένους. Αυτή η πυρκαγιά προκάλεσε κάποιους προβληματισμούς Η Journal de Salonique μιλάει για την τελευταία πυρκαγιά στην Ρογός και τις σκηνές χάους που ακολούθησαν. Κάποιοι επωφελούνται και μπαίνουν στα σπίτια που καίγονται, σωστικά συνεργεία, πυροσβέστες, ασφαλιστικοί πράκτορες, ένα τεράστιο πλήθος περιέργων που φράζει όλους τους δρόμους και με τις φωνές τους δεν αφήνουν ν ακουστούν αυτοί που πραγματικά έχουν ανάγκη από βοήθεια. Έρχεται και η αστυνομία, η οποία προσπαθώντας να βάλει τάξη επιτίθεται στο πλήθος και το χάος επιτείνεται. Στο μεταξύ οι κλέφτες αδειάζουν τα σπίτια ψύχραιμα, πολλαπλασιάζοντας το κακό. Η κατάσταση είναι απερίγραπτη. Ορισμένοι πραγματικοί εθελονές απομονώνονται και χάνονται μέσα στο πλήθος των περιέργων. Για την εφημερίδα η λύση είναι αυτονόητη. Απορρίπτει την ίδρυση νέου ειδικού σώματος πυροσβεστών, προκρίνει την αυστηρή αστυνόμευση της περιοχής, ώστε μόνον οι άμεσα σχετιζόμενοι με την πυρκαγιά να έχουν πρόσβαση. Τυφοειδής πυρετός. 4 περιπτώσεις στην Ειδώλων σε σπίτια που υδρεύονται αποκλειστικά από τα πηγάδια Χολερόβλητη η Ρογός φυσικά και τη χρονιά της μεγάλης επιδημίας με τα πάρα πολλά θύματα. Οι κάτοικοι δεν επιτρέπεται να βγουν από την πόλη Μόλις 6 χρόνια μετά την πυρκαγιά η Μακεδονία αναρωτιέται: Πόσοι από τους συμπολίτες γνωρίζουν αυτόν τον δρόμο; Και συνεχίζει αφηγούμενη μια μικρή ερωτική ιστορία (μπορεί και επινοημένη) στο ν. 3 της οδού Ειδώλων

105 χρόνια και μια βδομάδα. Στις 5 Μαρτίου 1913, δολοφονείται ο Γεώργιος ο Α’ στην πόλη μας.

24/5/1913 Léon Busy, για τα Αρχεία του Πλανήτη. [Από το βιβλίο “Θεσσαλονίκη, μια πόλη Ανθρώπων¨”, Θεσσαλονίκη, 2017, σελ. 41] [Από το βιβλίο “Θεσσαλονίκη, Στιγμές Ιστορίας”, Αθήνα, 2016, σελ. 247] Το μέρος θα καταμετρηθεί και πλατεία θα δημιουργηθεί. Μακεδονία 16/3/1913 Ο βασιλιάς δεν γίνεται να χει μνημείο μπροστά σε μπακάλικο. Μετά την απαλλοτρίωση του μπακάλικου. Πολλοί δεν αναλογίζονται ότι περνούν μπροστά από τόπο ιερό. Όλοι να βγάζουν τα καπέλα τους περνώντας και να χαιρετούν με θρησκευτική ευλάβεια. Δεν επιτρέπεται να δεικνύεται ασύγγνωστος αδιαφορία. Μακεδονία 24/5/1913 Προτομή του Γεωργίου αγορασθείσα υπό του Δήμου θα τοποθετηθεί στον χώρο της πλατείας. Η επιθυμία της Όλγας είναι να αναγερθεί και ναϊδριο. Μακεδονία 4/6/1922

Σαπφώ Γ. Μιχαλά, μία εξαιρετική φωτογράφος του μεσοπολέμου. Δίπλα στον Λ. Πύργο, στο “Φωτογραφείον Κήπου Λ. Πύργου” μια γυναίκα φωτογράφος κάνει την διαφορά. Φαίνεται να συνεχίζει την επιχείρηση του πατέρα της, κάποια στιγμή εμφανίζεται και η υπογραφή μάλλον του αδελφού της και τελικά η ίδια αναλαμβάνει το ατελιέ. (Σύμφωνα με τα στοιχεία του κ. Αλεξάκη: Γιώργος Μιχαλάς 1910-20, Ι. Γ. Μιχαλάς 1915-20, Σαπφώ Γ. Μιχαλά 1920-30)

Πληροφορίες από τον κ. Καββαδά: Ήταν παντρεμένη με τον φαρμακοποιό Κολοτούρου. Το Φαρμακείον Κολοτούρου, (ή Φαρμακείον “Ελπίς”) Εθν. Αμύνης 6, ήταν αρκετά γνωστό ώστε να χρησιμοποιείται και ως “εξήγηση” διεύθυνσης άλλων. Οι διαφημιστικές καταχωρήσεις του στη Μακεδονία αφορούσαν κυρίως “κηλεπίδεσμους” και “οξυγόνο σε ασκούς”

Από τη δημοσίευση του κ. Αλεξάκη. Κι αυτή από τη δημοσίευση του κ. Αλεξάκη, με υπογραφή του Γιώργου Μιχαλά.