Saloni.ca Archive

Το κομμάτι από την Φιλίππου μέχρι την Αριστοτέλους (Ολύμπου) ανεβαίνοντας αριστερά. Ματιές στον χώρο που θα κτιστεί το 1935 το Πειραματικό και οι σκηνές των προσφύγων που βρίσκουν φιλοξενία στην μεγάλη αλάνα. Σταθερό σημάδι στις διαθέσιμες φωτογραφίες το μεμονωμένο κτίσμα στο πάνω μέρος της αλάνας, σε κόκκινο πλαίσιο. Το σπίτι πάλι με τον χώρο μπροστά του με τις σκηνές. Φωτογραφία ένα χρόνο μετά την πυρκαγιά. Επάνω δεξιά η γωνία Αριστοτέλους (Ολύμπου) με Αγ. Σοφίας. Αριστερά το σπίτι στον επάνω χώρο του Πειραματικού. Ο ιερέας με το κοριτσάκι κατηφορίζει την Αγ. Σοφίας.

Πρόσφυγες στην αλάνα με το σπίτι από πίσω. Δεξιά, πίσω από τα κάγκελα, ανηφορίζει η Αγ. Σοφίας. Με κόκκινο το κτίσμα στον μετέπειτα χώρο του Πειραματικού, με πράσινο το τζαμί Τσαρσαμπά, λίγο πριν την κατοχή.

Αγ. Σοφίας από Φιλίππου μέχρι Αριστοτέλους (Ολύμπου), ανεβαίνοντας δεξιά το Βουλγαρικό Παρθεναγωγείο. Στην ΒΑ γωνία της διασταύρωσης (παλιάς) Φιλίππου και Αγ. Σοφίας ήταν ένα μεγάλο κτήριο, που χρησιμοποιήθηκε μέχρι το 1913 ως Βουλγαρικό Παρθεναγωγείο. Αργότερα το κτήριο λειτούργησε ως Διδασκαλείο θηλέων με διευθυντή τον Μίλτο Κουντουρά (1926-1930).

Με κόκκινο το Βουλγαρικό Παρθεναγωγείο γωνία (παλιά) Φιλίππου με Αγ. Σοφίας, με πράσινο το Βουλγ. Γυμνάσιο των Ανδρών λίγο πάνω από την διασταύρωση με Αριστοτέλους (σήμερα Ολύμπου). Σε σκίτσο ενός βουλγαρικού βιβλίου (“Сборник Солун”, София, 1934), το Βουλγ. Παρθεναγωγείο, όπου βλέπουμε και απεικονισμένη την παλιά Φιλίππου, όπως περνούσε από μπροστά του. Από: http://www.strumski.com/books/Sbornik_Solun.pdf, όπως και τα υπόλοιπα σχέδια. Στο επάνω τετράγωνο κάτοψη του Γυμνασίου Ανδρών και κάτω ο χώρος όπου βρίσκονταν διάφορα κτίσματα Βουλγαρικής ιδιοκτησίας. Κάτω αριστερά το Παρθεναγωγείο. Απέναντι, αριστερά, γράφει πλατεία. Εννοεί τον χώρο του Πειραματικού. Μιλάει για μια πλατεία „Мулла“, Πλ. Δικαστηρίων κατά Δημητριάδη, όπου, κατά τον συγγραφέα, βρίσκονταν υπολείμματα από αρχαία ρωμαϊκά λουτρά και τούρκικους τεκέδες. Επίσης στο Βόρειο μέρος, μιλάει για παλιά εκκλησία, και ένα παλιό δημοτικό. Το απόσπασμα στις σ. 381-2 του βουλγάρικου βιβλίου. Ο πρώτος όροφος του Παρθεναγωγείου. Στο βιβλίο αναφέρονται τα εξής: Αγοράστηκε μετά από δωρεά ενός πλούσιου Βούλγαρου εμπόρου-τραπεζίτη από το Βουκουρέστι του Εβλόγκη Γεωργίεφ το 1894. Σε φωτογραφία Zepdji το προσωπικό των δύο Γυμνασίων. Ακόμη μια του Παρθεναγωγείου Από την μουσική εκδήλωση ενός βουλγ. δημοτικού στα 1911-12. Το κτήριο πίσω θυμίζει το Παρθεναγωγείο. Στην πράξη 215/1930 φαίνεται η θέση του Παρθεναγωγείου με την προτεινόμενη χάραξη Αβδελλά και την Φιλίππου. Ένα μικρό μέρος του σήμερα καταλαμβάνει το 36ο Δημοτικό σχολείο.

Η Αγ. Σοφίας μετά την Φιλίππου με το Παρθεναγωγείο στο κόκκινο τετράγωνο στα 1938.

Από το ύψος της Αχειροποιήτου μέχρι την παλιά Φιλίππου. Μετά την Αχειροποίητο μπαίνεις σ ένα κλίμα άνω πόλης. Τα νούμερα αναφέρονται σε συγκεκριμένα σπίτια που διακρίνονται απ' τ άλλα έτσι όπως “στένευαν” τον δρόμο. Αμέσως μετά το σπίτι που είναι κολλητά στο ΒΔ άκρο της Αχειροποιήτου (ν. 1 ) είναι η οδός Αγ. Παρασκευής. Και αμέσως μετά το σπίτι με το σαχνισί που φαίνεται στο βάθος (ν.2, ακριβώς εκεί που τέλειωνε το ξενοδοχείο Ακρόπολις απέναντί του), είναι η Κοζάνης.

Στην φωτογραφία το ξενοδοχείο δεν υπάρχει μετά την κατοχή. Το σπίτι κολλητά στην Αχειροποίητο (ν.1) τότε που κτιζόταν (ανάρτηση στις ΠΦΘ) και 7 δεκαετίες αργότερα σε μια από τις τελευταίες φωτογραφίσεις του σε κόκκινο πλαίσιο. Απέναντι η Πτολεμαίων, εδώ σε απόσπασμα φωτογραφίας του 1935, με τη βρύση έξω από το ξενοδοχείο Ακρόπολις κσι τα κτίσματα να φαίνονται μετά τον σχηματισμό της πλατείας. Η πιάτσα με τα αγοραία είναι έξω από την Αχειροποίητο, επί της Αγ. Σοφίας Tο ξενοδοχείο Ακρόπολις. Ακριβώς στο κέντρο της φωτογραφίας, με την σοφίτα, πάνω από την σημερινή πλατεία Μακεδονομάχων. στην σειρά των πολυκατοικιών επί της Πατριάρχου Διονυσίου σήμερα (Πτολεμαίων τότε) Το απόσπασμα φωτογραφίας του Βαγγέλη Καβάλα Μια πρόχειρη αναζήτηση απέφερε μια παρ' ολίγον τραγωδία στο ξενοδοχείο. Απόπειρα αυτοκτονίας, μια ξανθούλα από την Δοϊράνη οδήγησε τον Γιώργη τον Καλόμαλλο στο απονενοημένο, μια επιστολή προς τον Βασίλη το γκαρσόνι που καταλήγει “Και να πάρης έναν άνδρα να έχη λεφτά”. Μακεδονία 19/3/1927 Σοφόν και σαφές. Κάτω από το ξενοδοχείο Ακρόπολις, υπηρεσία για τους επίστρατους και τους πρόσφυγες, η βρύση αριστερά. Οδός Πτολεμαίων ελάχιστα δυτικά της Αγ.Σοφίας. Από ανάρτηση στις ΠΦΘ και αναγνώριση της Μάρας Νικοπούλου.

Περνώντας την Αγ. Παρασκευής και το σπίτι με το ν. 2 είμαστε ακριβώς στην Κοζάνης. Από εδώ είναι η λήψη αυτή και κοιτάζουμε προς το σπίτι με το ν. 3 (το δεύτερο στένεμα αυτού του κομματιού, όπως βλέπουμε και στην αεροφ.). Φωτογραφία του 1915-16 Η αναγνώριση είχε γίνει από τον Ευστ. Ασλανίδη, Πιο πάνω δεξιά στο ξέφωτο ανοίγεται η (παλιά) Φιλίππου και εντελώς στο βάθος φαίνεται η διασταύρωση της Αγ. Σοφίας με την Αριστοτέλους (Ολύμπου σήμερα). Προχωρώντας λίγο πιο πάνω και στρέφοντας το βλέμμα μας προς τα πίσω βλέπουμε το σπίτι ν. 2 και αριστερά πριν απ αυτό, στο άνοιγμα, την Κοζάνης. Εδώ βρισκόμαστε κάτω από το σπίτι ν. 3 της αεροφ. και βλέπουμε την Αγ. Σοφίας προς τα κάτω.

Το επόμενο σαχνισί ανήκει στο σπίτι με το ν.2

(Η καρτ ποστάλ είχε έρθει στα ίσια της με την ορθή αντιστροφή της από τον κ. Νικόπουλο).

Το ίδιο σημείο με την ίδια κατεύθυνση λήψης από τον Albarel. αρ. φ. AD11028Dv0761531 Οι αριθμοί των σπιτιών όπως αναφέρονται πιο πάνω:

Στη σημερινή πλατεία Μακεδονομάχων δέσποζε το Γαλλο-Μακεδονικόν Οικοτροφείον και Εμπορική Σχολή της Γαλλικής Λαϊκής Αποστολής με διευθυντή τον Godefroy Guiraud, πρώην διευθυντή του Τερακκί, και καθηγητή Γαλλικών στο Ελληνικό Γυμνάσιο. Το κτήριο ήταν γνωστό ως μέγαρο Abbott και ως πρώην Σερβικό προξενείο, όπως διαβάζουμε στην Journal de Salonique και στον Φάρο της Μακεδονίας αντίστοιχα.

Η Σχολή με τους μαθητές της, δίπλα ακριβώς στην Πλάτωνος.

Λίγο πριν καεί, τόπος φιλοξενίας προσφύγων

Η Εμπορική Σχολή ως ερείπιο από τον μιναρέ της Αγ. Σοφίας και πάλι.Το φαρμακείο της γωνίας στην Εγνατία, όπου η κίτρινη γραμμή, έχει καταρρεύσει εντελώς, σε αντίθεση με τα παρακείμενα βορειότερα κτίσματα κατά μήκος της Αγ. Σοφίας.

31/8/1888, Φάρος της Μακεδονίας. Μια σειρά διαφημιστικών άρθρων που επαναλαμβάνοναι στον Φάρο, γνωστοποιώντας την έναρξη λειτουργίας της Εμπορικής Σχολής από τον Σεπτέμβριο. Οι οικότροφοι μπορεί να διδάσκονται ελληνικά και τουρκικά, αλλά θα μιλάνε μόνον γαλλικά. Εδώ η αναφορά ότι ήταν παλιότερα Σερβικό προξενείο.

Στις 11/12/1905 η Journal de Salonique δημοσίευσε την νεκρώσιμη ακολουθία και τους επικήδειους λόγους για τον Godefroy Guiraud, ιδρυτή της Γαλλικής Εμπορικής Σχολής. Ο Violet από την Alliance Française στον επικήδειό του αναφέρεται στον Guiraud ως κάποιον που έφυγε από την ζωή πρόωρα, αλλά πρόλαβε να έχει μεγάλη καριέρα. Ο Ribeyron εξ ονόματος των καθηγητών της σχολής μίλησε για την στοργή με την οποία περιέβαλλε ο εκλιπών τους καθηγητές και συνεργάτες της Σχολής.

31/8/1906 η Σχολή λειτουργεί κανονικά. Η Σχολή προετοιμάζει στελέχη για την βιομηχανία, τις τράπεζες, τις διάφορες διοικήσεις, και τους oίκους. Αντικαθιστά με επάρκεια, λέει, αντίστοιχα σχολεία του Παρισιού και της Μασσαλίας, με προσαρμοσμένη εκπαίδευση στις τοπικές ανάγκες. Η Σχολή λειτουργεί και ως Οικοτροφείο όχι μόνον για τους δικούς της μαθητές αλλά και για το Λυσέ με ευθύνη της χήρας Guiraud. Στο τέλος του άρθρου μια ακόμη πληροφορία: το κτήριο αυτό ήταν γνωστό και ως μέγαρο Abbott.

Το κομμάτι της Αγ. Σοφίας που παρουσιάζεται. Ανεβαίνοντας πάνω από την Εγνατία, εδώ τα μαγαζιά στην ΒΑ γωνία σε μεσοπολεμική φωτο Λυκίδη δεν φαίνεται να χουν αλλάξει μετά την πυρκαγιά. Ούτε και το συγκρότημα των δύο κτηρίων πριν την Αχειροποίητο. Κρυμμένο το εναπομείναν 37ο Δημοτικό ανάμεσα στις πολυκατοικίες. Άλλη μια μεσοπολεμική με τα δύο κτήριο από τη μεριά της Παπαγωργίου. Η λήψη από το ξενοδοχείο Ακρόπολις Η Παπαγωργίου βλέποντας το σημερινό πάρκο Μακεδονομάχων. Φωτογραφία του Boissonnas του 1919 προς την δυτική κατεύθυνση της Παπαγεωργίου.

Το σπίτι απέναντι ακριβώς από την Παπαγεωργίου, επί της σημερινής πλ. Μακεδονομάχων, την ώρα που πλησιάζει η φωτιά. Επί της Αγ. Σοφίας, μπροστά στην Αχειροποίητο. Τό ίδιο, στο μικρό άνοιγμα που δημιουργούνταν μετά τα πρώτα κτήρια δυτικά. ![](https://zzz.zaclys.com/download.php?z=2&doc_id=6689049 Η περιοχή τράβηξε το ενδιαφέρον του Εμπράρ που πρότεινε ένα μεγαλεπήβολο σχέδιο ανάπλασής της.

Αγ. Σοφίας με Εγνατία. Το σημείο που φωτογραφήθηκε ιδιαίτερα μετά τον μεσοπόλεμο με την ευρυχωρία που πρόσφεραν οι νέες χαράξεις, δεν είχε την ίδια τύχη πριν την πυρκαγιά. Οι σημαντικοί φωτογράφοι της εποχής απλώς προσπέρασαν την διασταύρωση.

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=315724878917152&id=204212503401724

Αγ. Σοφίας με Εγνατία. Το φαρμακείο στο κίτρινο τετράγωνο, ήταν στην ΒΔ γωνία της διασταύρωσης. Το φαρμακείο πίσω από το τραμ, απέναντι μικρά μαγαζιά. Το ίδιο. Στον όροφο του φαρμακείου αριστερά λειτουργούσε οδοντοϊατρείον. Είχε ταυτιστεί από τη Μάρα Νικοπούλου. Από τη μέση της διασταύρωσης κοιτάμε δυτικά, το φαρμακείο δεξιά, στο βέλος η Πλάτωνος και όλο το ενδιάμεσο κομμάτι το νότιο μέτωπο της πλατείας Μακεδονομάχων σήμερα.

Αυτή η φωτογραφία είναι η μόνη που μας δίνει έστω και αμυδρά ένα μικρό κομμάτι της ΝΔ γωνίας της διασταύρωσης. Προχωρήσαμε λίγο προς τα ανατολικά επί της Εγνατίας. Με κίτρινο πάντα το φαρμακείο. Ακόμη πιο ανατολικά με τον μικρό δρόμο Δημ. Ιωαννίδου που έβγαζε στην Παπαγεωργίου. Ταυτίστηκε πρόσφατα σχετικά στις ΠΦΘ. Η λήψη του Zepdji, ακόμη πιο ανατολικά βάζοντας στο κάδρο και την Πρασακάκη αριστερά.

Ακόμη λίγο πιο πάνω, πάντα λίγο κάτω απ' την Εγνατία, απ την δεξιά πλευρά, μετά την πυρκαγιά, το σημείο όμως αλώβητο. Με σημερινούς όρους θα ήμασταν σχεδόν στο ΝΑ πεζοδρόμιο της διασταύρωσης.

Λίγο πριν φτάσουμε στην Εγνατία η μικρή οδός Κλειδά αριστερά της οδού Αγ. Σοφίας. Αριστερά η μικρή οδός Κλειδά. Η καθαρή αυτή η φωτογραφία που κυκλοφόρησε και σε καρτ ποστάλ ανέβηκε στις ΠΦΘ από τον Βύρωνα Παπαδόπουλο. Με το βέλος η οδός Κλειδά από τον μιναρέ της Αγίας Σοφίας το 1889-90 Η Κλειδά, με σημερινά δεδομένα, άρχιζε σχεδόν στο μέσο του σημερινού δρόμου και πολύ κοντά στην Εγνατία.

Τα σπίτια στην πλατεία Αγ. Σοφίας και η Κομνηνών. Η παλιά Κομνηνών αντικαταστάθηκε σήμερα με το πάνω μέρος της Ερμού μέχρι την πλατεία Αγ. Σοφίας και την Κεραμοπούλου στην δυτική συνέχειά της. Εδώ το κομμάτι αυτό της Αγ. Σοφίας όπως ήταν πριν την πυρκαγιά. Τα σπίτια επί της Αγ. Σοφίας ακριβώς απέναντι από τον περίβολο της εκκλησίας. Αναγνώριση του μέρους από Δαυίδ Μπράβο. Μπροστά μας ανοίγεται το τελευταίο κομμάτι της Αγ. Σοφίας από την Κομνηνών (Ερμού-Κεραμοπούλου) μέχρι την Εγνατία. Μια ματιά από την Κομνηνών προς την εκκλησία, όπως την άφησε η πυρκαγιά του 1890. Οι εργασίες αποκατάστασης άρχισαν περί το 1910. Από την φωτοθήκη του Gabriel Millet από εδώ: https://www.ephe.psl.eu/bibliotheques/bibliotheques-et-centres/phototheque-gabriel-millet-collection-chretienne-et-byzantine?fbclid=IwAR3YfrNJl2evvvqYPZAds0ZjUeeHzwYhRSW5sjNeSFJcyIoL0bqr9etcbpI και πρωτοαναρτημένη στις ΠΦΘ René & Jacgueline Bénézech φωτο αναρτημένη από τον κ. Πασβάντη στις ΠΦΘ και αναγνωρισμένη από την Μάρα Νικοπούλου. Το κτήριο στο κέντρο, είναι αυτό που χρησιμοποιήθηκε από τον Βουλγαρικό στρατό ως Φρουραρχείο με ορατά τα αποτελέσματα των μαχών που αναφέροναι και στην λεζάντα της καρτ ποστάλ (και οι επόμενες λήψεις με το ίδιο θέμα). Στο άνοιγμα συνεχίζει η Κομνηνών προς τα δυτικά. Το ίδιο κτήριο με προοπτική προς την Κομνηνών δυτικά, μετά τις μάχες των Βούλγαρων με τον Ελληνικό στρατό, τον Ιούνιο του 1913 Το ίδιο κτήριο από την πρόσοψή του προς την Αγ. Σοφίας. Επί της Αγ. Σοφίας, λίγο πιο πάνω από την Κομνηνών και το χτυπημένο γωνιακό σπίτι.