Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Τσιμισκή 19, το βιβλιοπωλείο Μόλχο μέχρι και την αρχή της Κατοχής. Για ελάχιστο διάστημα λειτούργησε παράλληλα με το κατάστημα του Μεγάρου Κόφφα, Τσιμισκή 10.

Από τον Δαβίδ Μπράβο.

Το κατάστημα νεωτερισμών “Αφοι Λαμπρόπουλοι” στη Θεσσαλονίκη (γωνία Τσιμισκή με Κομνηνών).

Αφιέρωμα του Δαυίδ Μπράβου.

Το υποκατάστημα Θεσσαλονίκης ξεκίνησε την λειτουργία του το 1930 στο Μέγαρο Κόφφα, εκεί που κάπου στα τέλη του 1940 μεταφέρθηκε, και ξέρουμε σαν “ιστορική τοποθεσια”, το βιβλιοπωλείο Μόλχο.

Φαίνεται ότι σε όλη την διάρκεια της δεκαετίας του 30, οι νεολαίοι της εποχής είχαν στέκι το μέγαρο Κόφφα, έξω από την δισκογραφική Κολούμπια (εταιρία του Λαμπρόπουλου) γιά να ακούν απο τα γραμμόφωνα τα τελευταία χιτάκια.. Συνωστισμός ... από Βενιζέλου μέχρι Ρογκότη.

Τα εγκαίνια του “νέου” Λαμπρόπουλου (Τσιμισκή με Κομνηνών) έγιναν στις 6 Σεπτεμβρίου του 1940.

Σύγκριση προπολεμικής διαφήμισης του Λαμπρόπουλου με το βιβλιοπωλείο Μόλχο που δείχνει πως πρόκειται για το ίδιο κατάστημα. Βέβαια οι “Λαμπρόπουλοι” τότε καταλάμβαναν μεγαλύτερο χώρο, μέχρι την γωνία με Ρογκότη. Το κατάστημα μετά χώρισε στα δύο. “Μόλχο” και ο σημερινός “Γερμανός”. Διαφήμιση του 1932 Διαφήμιση του 1933 Συνωστισμός από Βενιζέλου μέχρι Ρογκότη γιά τα τελευταία σουξέ. Η γωνία Αριανούτσου ήταν κατάστημα υποδημάτων, στη γωνία Βενιζέλου με Τσιμισκή. Μέγαρο Κόφφα, Τσιμισκή 10 μέχρι το 1940. Όλα τα σουξέ ... 6 Σεπτεμβρίου του 1940 εγκαίνια του Λαμπρόπουλου στην Τσιμισκή με Κομνηνών. Η διαφήμιση. 6 Σεπτεμβρίου του 1940, τα εγκαίνια του Λαμπρόπουλου στην Τσιμισκή με Κομνηνών. Οι “Λαμπρόπουλοι” την περίοδο της κατοχής. Η φωτογραφία είναι του 1950 περίπου, ίσως και παλιότερη. [Αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα: https://www.thetoc.gr/politismos/article/lampropoulos-i-istoria-100-xronwn-mesa-se-ena-almpoum?fbclid=IwAR2KGpx4TMO_vVekR052U-_vWP5HQkNylVu-Hw7DWFj38eLqoR3RY60jl1g ] 10/7/1967 εφημερίδα ΔΡΑΣΗ, εγκαίνια επεκτάσεως.

Το πάνω μέτωπο της Ερμού ανάμεσα Καρ. Ντηλ και Αγ. Σοφίας, δηλ. τα σημερινά νούμερα 69-77, θυμίζοντας ότι μόνο το 77 παραμένει σήμερα, αρχικής ιδιοκτησίας Ίσραελ, με πρώτο αρχιτέκτονα Ζαν Πλεμπέρ (πάνω από τον 1ο όροφο ανέλαβε άλλος), ο σημερινός Τερκενλής. Τα σημερινά κτίρια στους αριθμούς 71 και 73 στην Ερμού στην πρώτη τους μορφή ήταν δυο δίδυμες οικίες. Στο νούμερο 75, δίπλα στον Τερκενλή, μονώροφο κτίστηκε αρχικά, αλλά αργότερα έγινε διώροφο. Ήταν και το τελευταίο που επιβίωσε από όλα όσα βρίσκονταν στα δυτικά του. Όλα τα αρχικά κτίσματα μετά την πυρκαγιά παρόντα με τις δίδυμες οικίες να ξεχωρίζουν στο κέντρο. Το διώροφο περιποιημένο αλλά βραχύβιο στο ύψος της κτίσμα, στο σημερινό ν. 75 της Ερμού. Ο σημερινός Τερκενλής αλλά και το κόκκινο σπίτι απέναντι του Λόγγου σε φάση αποπεράτωσής τους.

Μεσοπόλεμος. Η όμορφη στιγμή της Ερμού, αντίστοιχη με αυτήν στην απέναντι μεριά. Η μονώροφη έχει συνταχθεί σχεδόν καθ' ύψος με τις υπόλοιπες.

Επίσης την περίοδο της Κατοχής. Μέσα της δεκαετίας του 1950 1960 και το ανατολικό από τα δίδυμα, το σημερινό νούμερο 73 της Ερμού σχεδόν αποπερατωμένο, προσφερόμενο πλέον για... ...εκμετάλλευση. Η μόνη που ανθίσταται είναι η διώροφη δίπλα στον Τερκενλή. Ήδη και η δυτική από τις δίδυμες είναι σε φάση αποπεράτωσης. Στη απεικόνιση αυτή από σλάιτς του 1976 (Σακελλαριδη, Νάτσινα), δηλ πριν απ τον σεισμό, η Ερμού στο κομμάτι που μας ενδιαφέρει, έχει πάρει ήδη τη σημερινη της μορφή.

Η Κλινική Ματαλών και ο γιατρός Ματαλών.

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη.

Στο βιβλίο ” Όταν η Θεσσαλονίκη έμπαινε στον 20ο αιώνα” των Γ. Αναστασιάδη, Ε. Χεκίμογλου (University Studio Press, 2000) παρουσιάζεται η φωτογραφία της κλινικής Ματαλών στην Εθνικής Αμύνης (σελ. 160) σύμφωνα με τη λεζάντα (η φωτογραφία αναρτήθηκε αρχικά από τον Κ. Κοψιδά).

Διαπιστώνεται όμως ότι κανένα χαρακτηριστικό της Εθνικής Αμύνης δεν διακρίνεται στην εν λόγω φωτογραφία. Ο συγκεκριμένος δρόμος είναι η Μοναστηρίου, και το αμέσως επόμενο κτίριο ανατολικότερα είναι το Φαρμακείο Ζωγράφου.Η κλινική Ματαλών επομένως βρισκόταν στην Μοναστηρίου, δίπλα στο φαρμακείο Ζωγράφου.

Το δεύτερο ζήτημα που ανακύπτει είναι το ερώτημα: ποιος Ματαλών; Είναι γνωστό ότι υπήρχαν ΔΥΟ γιατροί στη Θεσσαλονίκη, στις αρχές του 20ου αιώνα με το όνομα Ματαλών: Ο Μωύς Ματαλών κι ο Ισαάκ Ματαλών. Τα βιογραφικά τους που είναι διαθέσιμα είναι αρκετά φτωχά για να αντλήσουμε συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με την “κλινική Ματαλών” [βλ. “Οι Γιατροί της Θεσσαλονίκης μέχρι το 1912” του Γερ. Πεντόγαλου, University Studio Press, 2011]

Ο Μωύς Ματαλών κατάγονταν από τη Λάρισα. Είχε σπουδάσει στην Ιατρική του Πανεπιστημίου της Αθήνας απ’ όπου πήρε πτυχίο την ακαδημαϊκή χρονιά 1902-3. Διέμενε, από το 1909, στον Παράλληλο δρόμο, δηλ. στη σημερινή Προξένου Κορομηλά.

Ο Ισαάκ Ματαλών γεννήθηκε, πιθανότατα, στη Σμύρνη το 1894.Μάλλον προσέφερε τις υπηρεσίες του στο Νοσοκομείο Χιρς. Διέμενε, από το 1905, στον Φραγκομαχαλά.

Κλινική Ματαλών (δεξιά), από το βιβλίο ” Όταν η Θεσσαλονίκη έμπαινε στον 20ο αιώνα, USP, 2000, σελ. 160, ανάρτηση Κ. Κοψιδά” των Γ. Αναστασιάδη, Ε. Χεκίμογλου (University Studio Press, 2000) , σελ. 160 Φαρρμακείο Ζωγράφου στη Μοναστηρίου, από το βιβλίο “Συμβολή στην έρευνα για την οικονομική και κοινωνική εξέλιξη της Θεσσαλονίκης: Οικονομική δομή και κοινωνικός καταμερισμός της εργασίας, 1912-1940”, του Αλ. Δάγκα (Θεσ/νίκη, 1998), σελ. 174 Ο γιατρός Μωύς Ματαλών, από το βιβλίο “Ο Νικόλαος Μάνος”, του Χεκίμογλου, Ε., University Studio Press, 2010, σελ. 195 Χειρουργική επέμβαση στο Νοσοκομείο Χιρς με τη συμμετοχή του γιατρού Ματαλών (Ισαάκ, πιθανότατα)

από τον Δαυίδ Μπράβο.

Ουώτερ Κλόζετ. Water Closet (W.C.) Μιραμάρ. Οι αθλητικές εγκαταστασεις του Άρη αλλά και ένα από τα πλέον πολυσύχναστα μέρη γιά μπάνιο μέχρι τα 60ς. Περίπου κάτω από το σημερινό θέατρο “Αθήναιον”, μεταξύ των οδών Αρχ. Μουσείου και Καραισκάκη.

Ένα άλμπουμ για την μικρή, και όχι πολυσύχναστη πια, οδό Αμφιλοχίας, που στους παλιούς χάρτες την συναντάμε είτε ως Προφήτη Ηλία είτε ως Αθηνάς. Μέχρι το 1995, που μετακινήθηκε η κρήνη και διανοίχτηκε εκείνο το ύψος της σημερινής οδού Ολυμπιάδος, η κυκλοφορία γινόταν «αναγκαστικά» μέσω της νυν Αμφιλοχίας. Χάρη στην εξαιρετική θέα του Πρ. Ηλία που προσέφερε αλλά και στα εντυπωσιακά της κτίρια –μερικά από τα οποία είχαν γλιτώσει την αντιπαροχή για αρκετές δεκαετίες– έχουμε πολλές φωτογραφίες της.

Από την Μάρα Νικοπούλου

Το 1952, η περιοχή εξακολουθεί να έχει την παλιά ρυμοτομία.

Ξεκινώντας αριθμητικά (αλλά και χρονικά) ανάποδα, βλέπουμε τον «Φούρνο του Τόλη», στο ανατολικό άκρο της, στον αριθμό 9, σε τρεις φωτογραφίες του Σ. Ιορδανίδη από την δεκαετία του ’60. Βρισκόμαστε στη φάση μετονομασίας του δρόμου, όπως μαρτυρούν οι διπλές ταμπέλες.

Το κτίριο με το χαρακτηριστικό αέτωμα στην Αμφιλοχίας 7, ακριβώς εκεί που κατέληγε η Αγ. Νικολάου, σε δυο φωτογραφίες από το Α. Καλογερόπουλος, Π. Ανδρεάδης, Η πόλη μας, εκδ. Μακεδονική Εταιρεία, Θεσ/νίκη 1978. Αριστερά, στο εξώφυλλο, η νότια όψη, και δεξιά (σ.20) η ανατολική –με μόνη σημείωση στο βιβλίο «σπίτι στην απάνω πόλη». Απ’ όσο διακρίνεται, στο διακοσμητικό γράφει 1877 –και πάντως το κτίριο είναι ορατό στη φωτογραφία των Schultz & Barnsley (1889).

Το ίδιο κτίριο τη δεκαετία του '60 σε δυο φωτογραφίες του Δημήτρη Παπαδήμου από το αρχείο του Ε.Λ.Ι.Α.

Προχωρώντας προς τα δυτικά (και προς τα πίσω χρονικά), ανηφορίζουμε προς τον Πρ. Ηλία και διακρίνουμε κομμάτι του κτιρίου στον αρ. 7 στην αριστερή και τη μεσαία από τις τρεις κάρτες που κυκλοφόρησαν κατά τον Α’ Παγκόσμιο. Στην δεξιά φωτογραφία διακρίνεται άλλο ένα κτίριο που επέζησε ως σχετικά πρόσφατα: το Αμφιλοχίας 3 με την εγκιβωτισμένη στέγη.

Ένα λίγο πιο διευρυμένο πλάνο για τα σπίτια από την βόρεια πλευρά

Λίγα μέτρα παραπάνω, ο γιατρός Πωλ Αλμπαρέλ και η παρέα του φωτογραφίζονται μαζί με αρκετά παιδιά –μάλλον μαθητές, με δεδομένο ότι φαίνονται όλα καλοντυμένα, με παπούτσια και παρόμοιας ηλικίας. Εξάλλου, το κτίριο στη νοτιοδυτική γωνία της Αμφιλοχίας με την Ι. Καμενιάτου (το ψηλό κτίριο που φαίνεται πίσω τους) ήταν ο μεντρεσές του τζαμιού Εσκί Σεράι και παρόλο που ο Πρ. Ηλίας έχει πάψει πια να λειτουργεί ως τζαμί και έχει ξαναγίνει εκκλησία –όπως μαρτυρά ο σταυρός- δεν αποκλείεται το κτίριο να λειτουργεί ακόμα ως σχολείο (είτε μεντρεσές, είτε ελληνικό δημοτικό).

Η Καμενιάτου κατέληγε στο ύψος της Αμφιλοχίας 3. Η φωτογραφία του κτιρίου με τα περίτεχνα γύψινα διακοσμητικά είναι της Δήμητρας Μήττα από το Η Θεσσαλονίκη που χάνεται, Continental Bank, Θεσσαλονίκη 1982.

Η θέα του Προφήτη Ηλία και της κρήνης του από το ύψος της Αμφιλοχίας 3, όπως μας την παραδίδουν τρεις Γάλλοι γιατροί που υπηρέτησαν στην Θεσσαλονίκη κατά τον Α’ΠΠ.

Ταξιδεύοντας λίγο ακόμα στον χρόνο: Το 2004 στο οικόπεδό της Αμφιλοχίας 3 αποκαλύφθηκαν δυο δεξαμενές που οι ανασκαφείς-αρχαιολόγοι της 9η ΕΒΑ Ευτέρπη Μαρκή και Αλέξανδρος Χατζηιωαννίδης θεωρούν ότι μπορούν να αποδοθούν στον Μεγ. Κωνσταντίνο. (ΑΕΜΘ τ. 18, 2004, σ. 279-287). Τα ευρήματα καλύφθηκαν από το νέο κτίριο...

Κάποια από τα κτίρια που στέγασαν το Ιωακείμειο Λύκειο της Χρυσής Ιωακείμ Δέλλιου. Επιμέλεια Νίκανδρου Καστανίδη

Το 1914 άρχισε να λειτουργεί στη Θεσσαλονίκη το “Ιωακείμειον Λύκειον” της Χρυσής Πατσικόζογλου του Ιωακείμ, με 17 μαθητές, στην οδό Χαλκιδικής 8. Το 1915 μετεστεγάστηκε στη οδό Αγίας Τριάδος 11, απέναντι από την εκκλησία, όπου από το 1921 διευρύνθηκαν οι εκπαιδευτικές του δραστηριότητες.

Στις αρχές της δεκαετίας τιυ 1930 εγκαταστάθηκε στην οδό Λασσάνη (τότε Γηροκομείου) 1. Την περίοδο αυτή δημιουργήθηκε και παράρτημα στην Βασ. Όλγας 91, κι αργότερα είχε παράρτημα στη Βασιλέως Πέτρου 72 (πιθανότατα σήμερα να αντιστοιχεί με κάποιο κτίριο της οδού Κωνσταντίνου Παλαιολόγου) Το 1930 μετακόμισε στην πλατεία Αγία Σοφίας, Αγία Σοφίας (τότε 4ης Αυγούστου) 37, εκεί που στεγάζονταν τα Εκπαιδευτήρια Βαλαγιάννη (με σημερινά δεδομένα στην Αγ. Σοφίας 35). Διατηρούσε το παράρτημα στην τότε Βασ. Πέτρου. Κάποια χρονιά μετά την κατοχή, το πιθανότερο στις αρχές της δεκαετίας του 1950, μεταφέρθηκε στην Τσιμισκή 111, στη Διαγώνιο (με σημερινά δεδομένα, στη γωνία Τσιμισκή με Λ. Βύρωνα) και με παράρτημα στη Βασ. Όλγας 133, στη Σαλαμίνα

Και το 1965 (μέχρι το 1978, που έκλεισε οριστικά) εγκαταστάθηκε σε ιδίοκτητο χώρο στους δύο πρώτους ορόφους της πολυκατοικίας στην οδό Μπότσαρη 13, που είχε είσοδο και από την πρασιά στην Βασ. Όλγας μεταξύ των κτιρίων 107 και 109 (υπάρχει και σήμερα αυτό το πέρασμα). [Αξιοσημείωτο είναι το σχετικό άρθρο, με πολλές φωτογραφίες, του κ. Γ.Δ. Κανατά στο περιοδικό Πολύγυρος, 80, 2015, σελ. 10-13. Χρησιμοποιήθηκαν αρκετά στοιχεία του άρθρου αυτού.]

Η Χρυσή Πατσικόζογλου γεννήθηκε στο Σαμάκοβο της Βουλγαρίας και σπούδασε στο Ζαρίφειο Διδασκαλείο της Φιλιππούπολης. Η πρώτη διδακτική της εμπειρία άρχισε το 1907, ως διευθύντρια του Παρθεναγωγείου Βυζύης και ως υποδιευθύντρια στο Ημιγυμνάσιο Σουφλίου, τη διετία 1910-1912. Χαλκιδικής 8, πιθανή τοποθεσία του Ιωακείμειου Λυκείου το 1914 “Νέα Αλήθεια”, 9-9-1915 Από ρυμοτομικό χάρτη της Θεσσαλονίκης του 1925 Αναφέρθηκε ότι τη δεκαετία του 1930 το Ιωακείμειο Λύκειο της Δέλλιου είχε παράρτημα στη Βασ. Όλγας 91. Επείδη η τότε αρίθμηση στους δρόμους της Θεσσαλονίκης δεν ταυτίζεται με τη σημερινή, πιθανότατα αυτό το παράρτημα να ήταν στο κτίριο που από το 1943 μέχρι το 2008 στέγασε τα γνωστά Εκπαιδευτήρια “Ο Κοραής” και σήμερα το Νηπιαγωγείο “Κοπετί”, στην Βασ. Όλγας 71. “Το Φως”, 8-9-1937 Η οδός Λασσάνη (πρώην Γηροκομείου), την περίοδο της κατοχής “Το Φως”, 20-9-1939 Πλατεία Αγ. Σοφίας, την περίοδο της κατοχής Πλατεία Αγ. Σοφίας, γύρω στο 1959-60 “Μακεδονία”, 22-9-1957 Διαγώνιος, γύρω στο 1960 Το Ιωακείμειο Λύκειο στη Διαγώνιο, το 1955 “Μακεδονία”, 11-9-1966 Η διασταύρωση Βασ. Όλγας με Μπότσαρη, από αεροφωτογραφία της Αν. Θεσσαλονίκης του 1979 Ιωακείμειο Λύκειο, γυμναστικές επιδείξεις Ιωακείμειο Λύκειο, γυμναστικές επιδείξεις επίσης Σημερινή φωτογραφία της πρώην εισόδου του Ιωακείμειου Λυκείου στη Μπότσαρη 13 Μπότσαρη 13, οι αίθουσες του πρώην Ιωακείμειου Λυκείου

Φορτοεκφόρτωση πλοιαρίων με τον παραδοσιακό τρόπο. Κάπου κοντά στην διασταύρωση της Νίκης με την Αγ. Σοφίας.

Η βίλα Ίντα μέσα από τις διαθέσιμες φωτογραφίες της, οι οποίες πληθύνανε εντυπωσιακά τελευταία. Στη γωνία Αλ. Φλέμινγκ και Βασ. Όλγας.

από: Ministère de la Culture (France) – Médiathèque de l'Architecture et du Patrimoine, όπου φέρεται ως το αρχηγείο των Βρετανών. Εδώ, το 1919 (από χρονολογία μέσα στο άλμπουμ), ως ξενώνας Βρετανών αξιωματικών. Ως κατειλημμένο Τουρκικό προξενείο. Από την επιχείρηση κατάληψης του Τούρκικου προξενείου, τον Δεκέμβριο του 1915. Από την επιχείρηση κατάληψης του Τούρκικου προξενείου, τον Δεκέμβριο του 1915. Βρετανοί αξιωματικοί στις σκάλες της βίλλας.

Σαλόνι της βίλλας. Ένα από τα δωμάτια-γραφεία των Βρετανών Σε μια από τις σοφίτες Χώρος αναψυχής στον κήπο. Η κουζίνα. Βοηθητικοί χώροι. Κομμωτήριο για τους αξιωματικούς δεξιά, σε έναν βοηθητικό χώρο της βίλλας.

Σε επιμέλεια Νίκανδρου Καστανίδη.

Στο “αρχοντικό” Κότσιανου λειτούργησε, γύρω στο 1935, το πρώτο συστηματικό φροντιστήριο, σύμφωνα με τον Τομανά. Ήταν στη διασταύρωση Εθνικής Αμύνης και σημ. Τσιμισκή. [“Τα Σχολεία της Θεσσαλονίκης” του Κ. Τομανά, εκδ. Νησίδες, 1997, σελ. 92.]

Το ”Κοτσιανάδικο” ήταν μια Πολυγυρινή οικογένεια, προύχοντες της περιοχής από την Οθωμανική περίοδο της Χαλκιδικής. Ενδεικτικό παράδειγμα είναι ο Αθανάσιος Κότσιανος του Γιαννάκη ο οποίος ήταν γαιοκτήμονας, έμπορας, επιχειρηματίας, τραπεζίτης και εκλεγμένος δήμαρχος του Πολυγύρου, τα τελευταία χρόνια των Οθωμανών στη Χαλκιδική.

Ο αδελφός του Κήρυκος (ή Κύρκος) εκλέχθηκε βουλευτής στις Οθωμανικές εκλογές του 1912, με το κόμμα των Νεοτούρκων. Μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής εκλέχθηκε, επίσης, βουλευτής Χαλκιδικής, με το Λαϊκό Κόμμα του Δημ. Γούναρη και του Παν. Τσαλδάρη, το 1915 και το 1920.

Ο θετός γιός του Κύρκου, Μιχαήλ Κότσιανος, εκλέχθηκε κι αυτός βουλευτής Χαλκιδικής με το Λαϊκό Κόμμα του Τσαλδάρη, το 1935, το 1936 και το 1946. Μετά την τελευταία εκλογή του χρημάτισε υπουργός Πρόνοιας και Υγείας στις τότε κυβερνήσεις Τσαλδάρη, Διομήδη, Μάξιμου και Σοφούλη. Με την αρμοδιότητά του αυτή συνεργάστηκε στενά, την περίοδο του Εμφυλίου, με την τ. Βασίλισσα Φρειδερίκη για την οργάνωση των Παιδουπόλεων.

Κι ο ανιψιός του, Στέφανος Κότσιανος, γιός του Αθάνασιου, εκλέχθηκε βουλευτής Χαλκιδικής το 1951 με το Κόμμα του Νικ. Πλαστήρα. Συμμετείχε, επίσης, στις εκλογές με την ΕΡΕ, χωρίς όμως να εκλεγεί. Είναι αβέβαιο αν κατοίκησε στην οικία της οικογένειας, στην Εθνικής Αμύνης 10 (σημ. 12). [Αξιοποιήθηκε το περιοδικό “Πολύγυρος”, 79, 82 (2015), 87 (2017).]

Το “αρχοντικό” Κότσιανου στη Θεσσαλονίκη

Σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας, απ’ όπου πήρε πτυχίο την ακαδ. χρονιά 1891-2. Από το 1904 μέχρι το 1911-12 άσκησε την ιατρική στη Θεσσαλονίκη. Μετά το 1912, πιθανόν, να παρείχε ιατρικές υπηρεσίες στον Πολύγυρο. Τη δεκαετία του 1920 διέμενε, μάλλον, στη Θεσσαλονίκη, μια και η δεξίωση για το μνημόσυνό του έγινε στην οικία της οικογένειάς του, Εθνικής Αμύνης 10 (σημ. 12). Σπούδασε ιατρική στη Γενεύη και την άσκησε στη Θεσσαλονίκη. Διετέλεσε διευθυντής του Νοσοκομείου Λοιμωδών Νόσων Θεσσαλονίκης (1921-22), Δημόσιας Υγείας Μακεδονίας (1922-23), Γ΄ Παθολογικής Κλινικής του Κεντρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης, (1938-1954), του Πολυϊατρείου ΙΚΑ Θεσσαλονίκης. Υπήρξε, επίσης, πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, την περίοδο 1930-1936. “Μακεδονία”, 2-6-1927

Σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και συνέχισε στο Παρίσι, απ’ όπου πήρε διδακτορικό από τη Σορβόννη το 1949. Στην Κατοχή πήρε μέρος στη Εθνική Αντίσταση με το ΕΑΜ. Το 1954 έγινε πρόεδρος του Παγχαλκιδικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης.