Saloni.ca Archive

Η βίλα Αλλατίνι είναι απομονωμένη από τον αστικό και προαστικό ιστό. Τόπος εξορίας ακόμη και για έναν σουλτάνο, 4750 μέτρα σε νοητή ευθεία από την πλατεία Ελευθερίας.

Ανεβαίνοντας την Ταντάλου, ακριβώς στη γωνία με Αφροδίτης, μια κοντινή ματιά στο μπαρ, στους ένστολους και στα σπίτια πιο δίπλα. Μπάρα φυσικά. Η φωτογραφία από τον οίκο δημοπρασιών που επιγράφεται στην φωτο.

Ιωάννης Πρασακάκης (1800-1884), ένα μικρό αφιέρωμα με επιμέλεια του Νίκανδρου Καστανίδη. Ο Ιωάννης Πρασακάκης γεννήθηκε στη Χίο και ήταν γόνος αριστοκρατικής οικογένειας με γενουατική καταγωγή. Σπούδασε Ιατρική στο Παρίσι, το Μονπελιέ και τη Λοζάνη. Γνώριζε τον Κοραή και είχε αλληλογραφία μαζί του. Στη Θεσσαλονίκη ήρθε γύρω στο 1832, μαζί με τον γιό της αδελφής του για εμπορικούς λόγους και παράλληλα να ασκήσει την ιατρική. Πριν αποκτήσει σπίτι στη Θεσσαλονίκη, είχε κτήμα στους Καπουτζήδες (δηλ. στη σημερινή Πυλαία), όπου έκτισε και πύργο (ο οποίος υπάρχει μέχρι σήμερα). Προσέφερε τις ιατρικές του υπηρεσίες και είχε την εκτίμηση των κατοίκων της πόλης. Συμμετείχε στην επιτροπή των εκπαιδευτικών θεμάτων της Ορθόδοξης κοινότητας, όπως και στην εφορεία του Θεαγένειου Νοσοκομείου, την πρώτη περίοδο της λειτουργίας του. Τιμήθηκε με παράσημα από την Ελληνική, τη Γαλλική και την Οθωμανική κυβέρνηση. Η συννυφάδα του (δηλ. η σύζυγος του αδελφού του), Πουλχερία Πρασακάκη (1793-1886) το γένος Χαρίση, άφησε στη διαθήκη της ένα μεγάλο ποσό για το νοσοκομείο και τους φτωχούς της Ορθόδοξης κοινότητας, όπως και το σπίτι της, όπου στεγάστηκε το Ελληνικό Γυμνάσιο μέχρι την καταστροφή του κτιρίου από την πυρκαγιά του 1890. Το σπίτι αυτό ήταν μεταξύ της Αγίας Σοφίας και του Αγίου Αθανασίου, στην περιοχή της σημερινής οδού Πρασακάκη. Ιωάννης Πρασακάκης [από το βιβλίο “Γιατροί της Θεσσαλονίκης, 1800-1912”, του Γερ. Πεντόγαλου, Θεσσαλονίκη, 2010, σελ. 217]

http://digital.lib.auth.gr/record/127778/files/1.pdf?version=1&fbclid=IwAR3HAhgih-DyILSdO3gn6aVffB3SPMJmpB4yRgnTP2K_jMiWZzcy9K89u4M

Οι μουσουλμάνες της φωτογραφίας αριστερά κατηφορίζουν έναν δρόμο που παρέμενε αταύτιστος για χρόνια, παρόλο που, μετά την συσχέτισή του με τις εικόνες από την ταινία του 1962, είδαμε ότι ήταν έξω από την πυρίκαυστο αλλά κι ότι τα χαρακτηριστικά αυτά σπίτια διατηρήθηκαν για πολλές δεκαετίες. Τώρα ξέρουμε ότι περπατούσαν στην οδό Αθηνάς (νυν Ολυμπιάδος) και είχαν περάσει την γωνία της Αγ. Σοφίας με κατεύθυνση προς την Σοφοκλέους. Η ταύτιση από τον Ευστάθιο Ασλανίδη και η απόδειξή της στην επόμενη φωτογραφία.

Τα κτίρια της αρχικής σημειωμένα σε ζουμ πανοραμικής που τράβηξε ο γάλλος γιατρός Marcel Bolotte από τον μιναρέ του Αλατζά Ιμαρέτ.

Στο τεύχος 56 του περιοδικού “Θεσσαλονικέων πόλις” δημοσιεύθηκε, ανάμεσα σε άλλες, και μια φωτογραφία από τη συλλογή Π. Μεχτίδη ως αταύτιστη. Η φωτογραφία αυτή αναγνωρίζεται ως Βενιζέλου, ανάμεσα Λασκάρεως και Φαραώ, από τη Μάρα Νικοπούλου.

Δεκαετία 1960. Αναρτήθηκε από τον κ. Αρτόπουλο στις ΠΦΘ με αίτηση για βοήθεια αναγνώρισης του σημείου (για το οποίο λέει ότι πρέπει να είναι κάπου γύρω στην ανατολική Αγ. Δημητρίου, αλλά δεν το είχε σημειώσει). Η κα Τανια Αρναούτογλου αναγνώρισε στη φωτογραφία κτίρια του συγκροτήματος του Ισλαχανέ στο οποίο κατοικούσαν προσφυγικές οικογένειες (και η δική της) μέχρι τους σεισμούς του '78. H αεροφωτογραφία του 1959 που είχε αναρτήσει ο Βαγγέλης Καβάλας στις ΠΦΘ την επιβεβαιώνει, με τα κτίρια της αριστερής φωτογραφίας να διακρίνονται στο κόκκινο πλαίσιο. Η παρακάτω φωτογραφία βρέθηκε στα οθωμανικά αρχεία , της Άγκυρας, αν δεν κάνω λάθος, και μαζί με άλλες -άγνωστες ως τώρα- αποτελεί μέρος της μόνιμης έκθεσης του Πολυχώρου Πολιτισμού Ισλαχανέ (δηλαδή των εργαστηρίων της Σχολής, ή αλλιώς “Μηχανουργείο Αξυλιθιώτη”). Ο χώρος δεν έχει λειτουργήσει ακόμα κανονικά, όμως αύριο, Σάββατο 10, και μεθαύριο, Κυριακή 11 Ιουνίου, θα είναι επισκέψιμος 10πμ-4μμ. Εδώ βλέπουμε τα δύο κτίρια της φωτό του κ. Αρτόπουλου από το πλάι. Το δεξί (με την δίρριχτη) στην αρχική έχει πια μείνει “μισό”.

Η ιδιοκτησία του Δημήτρη Σερέφα δίπλα στην Ηλεκτρική Εταιρεία,σε επιμέλεια του Νίκανδρου Καστανίδη. Ο Δημήτριος Σερέφας ήταν ένας μεγαλοεπιχειρηματίας και κοινοτικός παράγοντας που είχε σπίτι στην ίδια γειτονιά με τον Αθ. Σωσσίδη. Γεννήθηκε στη Σιάτιστα, ήρθε στη Θεσσαλονίκη 13 ετών και ασχολήθηκε, κύρια, με το εμπόριο δερμάτων κι απέκτησε περιουσία. Το 1878 παντρεύτηκε την Ευδοκία Βόγα και το 1881 ίδρυσε επιχείρηση εμπορίας δερμάτων με γραφείο στην οδό Σαλαμίνος. Στις αρχές του 20ου αιώνα αγόρασε το οικόπεδο δίπλα στη σημερινή οδό Έδισον και έκτισε δύο μονοκατοικίες, που αργότερα τη μια κληρονόμησε ο γιός του Αθανάσιος και την άλλη ο Ευάγγελος Ταμπακόπούλος, σύζυγος της κόρης του Ελβίνας. Σύμφωνα με τον Τομανά, η κύρια κατοικία του, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, ήταν στην παραλία, απέναντι από το κτίριο που αργότερα λειτούργησε το Πτι Παλαί , δηλ. εκεί που για πολλά χρόνια ήταν το μονοπώλιο άλατος. Το 1906 η περιουσία του ήταν, κατ' εκτίμηση, 15.000 λίρες και θεωρούνταν “εξαιρετικά αξιόχρεος”. Την εποχή αυτή ήταν προξενικός αντιπρόσωπος της Σουηδίας, Νορβηγίας και Δανίας. Το 1919 συμμετείχε, μαζί μ’ άλλους επιχειρηματίες, στην ίδρυση της Γαλλοελληνικής Εταιρείας Βιομηχανικών Επιχειρήσεων Θεσσαλονίκης, αγοράζοντας τον εξοπλισμό από τη Συμμαχική Στρατιά, το συνεργείο επιδιόρθωσης των αεροπλάνων και το αντίστοιχο μεγάλο οικόπεδο, που βρισκόταν στην περιοχή της σημερινής Σοφούλη (τότε Αλλατίνι). Στην αρχή λειτούργησε ως μηχανουργείο και ξυλουργείο και στη συνέχεια αναπτύχθηκε καρφοβελονοποιείο, βυρσοδεψείο και κεραμοπλινθοποιείο. Απεβίωσε το 1926 και τις επιχειρήσεις του ανέλαβε ο γιός του Αθανάσιος, ο οποίος είχε παντρευτεί τη Μαρίκα Τάττη. Αξίζει να σημειωθεί ότι η δεύτερη κόρη του Δ. Σερέφα, Αναστασία, είχε παντρευτεί τον Ιωάννη Νεδέλκο, ο οποίος πήρε προίκα το οικόπεδο και γενναία χρηματική συμβολή στην οικοδόμηση του Μεγάρου Νεδέλκου.

1916. Από το βιβλίο “Το Χρονικό της Μεγάλης Πυρκαγιάς”, της Α. Καραδήμου-Γερόλυμπου. Γύρω στο 1916. Από το βιβλίο “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών” του Β. Κολώνα 1934, από το portal του Δήμου 1938. Από το βιβλίο του κ. Δάγκα Γύρω στο 1955 1961 περίπου Οι ιδιοκτησίες του Σερέφα μέσα στον κύκλο.

Μια ολοκληρωμένη παρουσίαση της Βασ. Γεωργίου (και κομματιού της Όλγας) από το διαβολόρεμα (Seytan Deresi) ή χείμαρρο Λύτρα ή Δόξης ή Καυταντζόγλου ή ΔΕΘ ή Στρατοπέδου ή όπως αλλιώς, μέχρι την Όθωνος (Παρασκευοπούλου). Από το πάνω μέτωπο του δρόμου και προς τη θάλασσα, όλα τα σπίτια, μετρημένα γύρω στα 73. Κάποια μικρότερα κτίσματα (όπως π.χ. το φωτογραφείο Αχειλλά) δεν συμπεριλήφθηκαν. Μόνον οι απαραίτητες φωτογραφίες εντάχθηκαν για να μη δυσχεραίνεται χωρίς ιδιαίτερο λόγο η παρακολούθηση. Περισσότερο προτιμήθηκαν κάποιες γενικότερες λήψεις, που δείχνουν την αλληλουχία των κτηρίων, την “σύνταξη” των κτισμάτων. Έτσι αποκτά κάποιος, ελπίζουμε, την αίσθηση της λεωφόρου των Εξοχών, τουλάχιστον σ΄αυτό το κομμάτι της. Οι παρενθέσεις στους αριθμούς δηλώνουν κτήρια τα οποία τη στιγμή της λήψης δεν υπάρχουν. Η ανάρτηση περιλαμβάνει σχεδόν το σύνολο των αριθμημένων κτηρίων. Φυσικά και θα συμπληρωθεί ανάλογα με τη διαθεσιμότητα των λήψεων. Η προέλευση των φωτογραφιών δηλώνεται επάνω τους. Η απουσία σχετικού σχολίου δηλώνει την προέλευσή τους από δημοπρασίες. Είναι μια δουλειά συνεργασίας του Σπύρου Αλευρόπουλου, του Δαυίδ Μπράβου και του Νίκανδρου Καστανίδη με την γενική επιμέλεια (και την ευθύνη για τις αστοχίες) να την έχει ο πρώτος. Ιδιαίτερες ευχαριστίες στην Κατερίνα Τσιρέλη. Ξαναευχαριστούμε τον Μηνά Δρεστηλιάρη για την κατατοπιστική αεροφωτογραφία που έθεσε στη διάθεσή μας.

Ακόμη μια εναέρια λήψη περισσότερο για τη διασταύρωση της πρώτης αεροφωτογραφίας. Ο κατάλογος των ιδιοκτητών. Πηγή το βιβλίο-οδηγός του Κολώνα, και οι πράξεις τακτοποίησης από τον σχετικό ιστότοπο του Δήμου. Δόθηκε έμφαση στις ιδιοκτησίες κυρίως που εμφανίζονται την περίοδο λήψης της πρώτης αεροφωτογραφίας. «Ενθύμιον χορού στο Μαύρο Γάτο του Συνδέσμου Ραπτών, εν Θεσσαλονίκη τη 25 – 5- 57» Κατοχική Κατοχική Κατοχική Κατοχική

Η πολύτιμη κατοχική αεροφωτογραφία της συλλογής Μηνά Δρεστηλιάρη δείχνει την Βασ. Γεωργίου και τις αρχές της Βασ. Όλγας μέχρι την Παρασκευοπούλου. Η επόμενη ανάρτηση θα αφορά στην παρουσίαση αυτών ακριβώς των κτηρίων που αριθμούνται στη φωτογραφία.

Αθανάσιος Σωσσίδης, μεγαλοεπιχειρηματίας και βιομήχανος που διετέλεσε κοινοτικός αντιπρόσωπος και έφορος των Ελληνικών Σχολείων της Θεσσαλονίκης, τη δεκαετία 1900-1910 Ο πατέρας του, Θεόδωρος, ήταν χρυσοχόος στο Νυμφαίο της Φλώρινας, όπου ήταν και οι οικογενειακή του ρίζα. Από το επάγγελμα που έκανε απέκτησε περιουσία κι έτσι έδωσε μια καλή οικονομική ώθηση στους έξι γιούς του, τον Γεώργιο, τον Ιωάννη, τον Νικόλαος, τον Αθανάσιο, τον Δημήτριο και τον Κωνσταντίνο. Η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη ( γύρω στο 1840) κι ασχολήθηκε με το εμπόριο και την επεξεργασία εκλεκτών καπνών. Την περίοδο του Κριμαϊκού πολέμου (1853-1856) ανέλαβε την προμήθεια του Οθωμανικού στρατού και στη συνέχεια έγινε προμηθευτής της Σουλτανικής Αυλής. Τα οικονομικά οφέλη ήταν πολύ μεγάλα και έτσι επεκτάθηκαν οι επιχειρήσεις της με τη δημιουργία νέων καπνεργοστασίων και με την ενεργοποίηση της σε οικοδομικές δραστηριότητες. Το 1883, τα καπνεργοστάσια Σωσσίδη εξαγοράστηκαν, λόγω της επιβολής του Οθωμανικού μονοπωλίου καπνού, από την Οθωμανική Εταιρεία Καπνών, με το ποσό των 62.000 χρυσών λιρών. Έτσι άνοιξαν αρχικά καπνεργοστάσιο στην Αίγυπτο και στη συνέχεια στο Βέλγιο, στη Γερμανία (Αμβούργο) και στη Νορβηγία ( Όσλο). Παράλληλα άνοιξαν καπναποθήκες στην Καβάλα και τη Θεσσαλονίκη. Η επιτυχία των εργοστασίων τους ήταν μεγάλη γιατί κατάφεραν να κερδίσουν την ευρεία κατανάλωση των τσιγάρων “Sossidi Fredes”, μέχρι το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο Αθανάσιος Σωσσίδης γεννήθηκε, κατά πάσα πιθανότητα, γύρω στο 1847 και με την ενηλικίωσή του εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου συνέχισε τις οικοδομικές δραστηριότητες της οικογένειας. Ήταν η εποχή της μεγάλης ανοικοδόμησης στην ανατολική επέκταση της πόλης. Παράλληλα ασχολήθηκε με την αγοροπωλησία μεγάλων εκτάσεων και οικοπέδων, τόσο στην αναπτυσσόμενη περιοχή των Εξοχών όσο και σ’ άλλα μέρη, εντός κι εκτός Θεσσαλονίκης. Απέκτησε δικό του χάνι στο κέντρο της Θεσσαλονίκης (γωνία Βενιζέλου με Εγνατία), το οποίο αργότερα μετατράπηκε σε ξενοδοχείο (ξενοδοχείο Σωσσίδη), ένα από τα καλύτερα την περίοδο του μεσοπολέμου. Επίσης ίδρυσε ιδιωτική τράπεζα και το 1902 δημιούργησε μαζί με τον Φάικ Εφέντη και τον Ιωάννη Κούλη τη νηματουργία “Βέρμιον”, στη Βέροια. Το 1897 αγόρασε από τον αδελφό του Κωνσταντίνο μια έπαυλη μ’ ένα μεγάλο οικόπεδο στην γωνία Βασ. Γεωργίου και Αμιλίου Ριάδη. Στο υπόλοιπο οικόπεδο έκτισε μια σειρά από σπίτια, που έφθαναν μέχρι τη θάλασσα και τα πούλησε. Πέθανε το 1922. Αξίζει να σημειωθεί ότι η κόρη του Μερόπη παντρεύτηκε τον Γεώργιο Βόγα, γιό του βιομηχάνου της Θεσσαλονίκης Λάζαρο Βόγα. Η παρουσίαση από τον Νίκανδρο Καστανίδη με δυο επισημάνσεις ( δύο τελευταίες φωτογραφίες) από τον Δαυίδ Μπράβο. Απο το βιβλίο “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών”του Β. Κολώνα Αρχείο Γ. Μέγα Από το βιβλίο “Συμβολή στην έρευνα για την οικονομική και κοινωνική εξέλιξη της Θεσσαλονίκης: Οικονομική δομή και κοινωνικός καταμερισμός της εργασίας, 1912-1940”, του Αλ. Δάγκα, (Θεσ/νίκη, 1998) Από το βιβλίο “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών” του Β. Κολώνα

Αναρτήθηκε από τον Σ. Αλευρόπουλου, ΠΦΘ, 11-1-2016 Αρχείο Γ. Μέγα Μια ακόμη φωτογραφία με τον Αθ. Σωσσίδη (από το αρχείο του Μουσείου του Μακεδονικού Αγώνα) Η έπαυλη Σωσσίδη είναι το 80. Το σπίτι με την σοφίτα είναι το 82, διαφορετική ιδιοκτησία. Βέβαια αρχικά του ανήκε πιθανόν και το οικόπεδο 82.