Saloni.ca Archive

Ο Ariel Varges (1890–1972), κορυφαίος φωτορεπόρτερ και πρωτοπόρος εικονολήπτης, βρέθηκε στην Θεσσαλονίκη στα χρόνια του μεγάλου πολέμου. Το υλικό που μας άφησε κληρονομιά και αφορά την πόλη, ειδικά από το Imperial War Museum, αλλά και από αμερικανικά και σερβικά αρχεία, είναι πραγματικά τεράστιο.

Αμερικάνος, γεννήθηκε στο Σικάγο. Δούλευε για την Hearst Communications μεγαλύτερο όμιλο ΜΜΕ στον κόσμο εκείνην την περίοδο. Ήταν από τους πρώτους φωτογράφους που πήρε κινηματογραφική μηχανή. Γύρισε την πρώτη του ταινία το 1914 ενώ κάλυπτε τον πόλεμο του Μεξικού. Παρέμεινε πολεμικός φωτογράφος για τις εφημερίδες του Hearst σε όλη τη διάρκεια της καριέρας του.

Ο Varges ήρθε στην Ευρώπη εν καιρώ πολέμου τον Δεκέμβριο του 1914. Ήταν από κάθε άποψη ο πρώτος ξένος οπερατέρ που κινηματογράφησε στη Σερβία ακολουθώντας τον σερβικό στρατό παντού. Από το 1916 έγινε επίσημος διευθυντής φωτογραφίας του Βρετανικού Στρατού. Γύρισε τις επιχειρήσεις του Εκστρατευτικού Σώματος στη Θεσσαλονίκη για πάνω από 3 χρόνια. Αργότερα κάλυψε τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και τη Μεσοποταμία (Ιράκ).

Μεταπολεμικά, το όνομα και η φήμη του Ariel Varges έγιναν συνώνυμα με την έννοια παγκόσμιος πολεμικός φωτογράφος. Πρώτος ξένος οπερατέρ που κινηματογράφησε τον Τρότσκι. Στα 20ς και 30ς, κάλυψε τους πολέμους σε Κίνα και Αιθιοπία. Την δεκαετία του 1950 ηγήθηκε του φωτογραφικού εργαστηρίου της εκπομπής “News of the Day”, πάλι του Hearst.

Οι ταινίες του προβλήθηκαν εκτενώς στις αμερικανικές κινηματογραφικές αίθουσες. Φτάνοντας στο Βελιγράδι κατέθεσε την πρώτη του για το Εικονογραφικό Νο. 34 των Ειδήσεων της Hearst-Selig. Προβλήθηκε στην Αμερική στις 29 Απριλίου 1915.

Κάποιες από τις κλασικές φωτογραφίες του που έκαναν τον γύρω του κόσμου στις εφημερίδες και τα περιοδικά της εποχής.

Γάλλοι φαντάροι ξεφορτώνονται όπλα και τα βαριά είδη εκστρατείας. Γαβριάδες έτοιμοι να εξυπηρετήσουν σίγουρα για κάποιο γενναίο φιλοδώρημα.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid037kpqYz8mm4jKQea7Dsi3FvyFmwKYXWTZHxWVvo5wBBk2rsDDgXrXXmSn5Xfed33yl

Νίκης μπροστά στον κινηματογράφο Παλλάς. Κλασική φωτογραφία του Ariel Varges.

Πλήθη στην Νίκης. Παρακολουθώντας την δράση από τα αεροπλάνα.

Συμμαχικός Φούρνος.

Μετά την πυρκαγιά στην Αγία Σοφία. Ξεσηκωμένα νοικοκυριά στο προαύλιο της εκκλησίας.

Ο σωματοφύλακας του Βενιζέλου με Βρετανίδες Νοσοκόμες μπροστά στο Κυβερνείο (Λαογραφικό Μουσείο). Ιανουάριος του 1917.

Το Βρετανικό Βασιλικό Ναυτικό κηπουροί στον Λευκό Πύργο.

Βρετανικό Βασιλικό Ναυτικό. Κοτούλες γιά εκτροφή. Λευκός Πύργος.

Βούλγαροι αιχμάλωτοι για αγγαρείες στο λιμάνι. Οκτώβριος 1916.

Σέρβοι ναύτες στην Βασ. Όλγας. Νοέμβριος του 1916. Στο ύψος της οδού Ανδρεοπούλου.

Γωνία Βασ. Όλγας και Κοσμά Αιτωλού, μπροστά στην οικία του Χαμντί μπέη. Βρετανοί ναύτες.

Νίκης μπροστά στο “Παλλάς”

Συναυλία κάτω από τον Λευκό Πύργο. Από πίσω τα απομεινάρια του Ζέπελιν, σε έκθεση.

Τα απομεινάρια του Ζέπελιν, από ψηλά στον Λ. Πύργο. Ζωόφιλος αγκαλιά με σκυλάκι και γατάκι.

... με θέα το Ζέπελιν.

Άνδρες του Γαλλικού 84ου Συντάγματος Πεζικού κατά μήκος της προκυμαίας περιμένοντας τη διαταγή να βαδίσουν στο στρατόπεδο, Οκτώβριος 1915.

Ο Ariel Varges (1890–1972), σε δράση.

Κορυφαίος φωτορεπόρτερ και πρωτοπόρος εικονολήπτης. Βρέθηκε στην Θεσσαλονίκη στα χρόνια του μεγάλου πολέμου. Το υλικό που άφησε και αφορά την πόλη, ειδικά από το Imperial War Museum, αλλά και από αμερικανικά και σερβικά αρχεία, είναι ανεκτίμητο.

Αποθήκη με καυσόξυλα, στον επιχωματωμένο χώρο της παραλίας μετά τον Λευκό Πύργο, με δύο συρμούς τραμ να διέρχονται την τότε Λεωφόρου Γεωργίου Α’ το 1916. Στα αριστερά διακρίνεται η άκρη του μεγάλου Κτηρίου του Πολυτεχνείου-Χαμηδιέ, που κατά την οθωμανική περίοδο ανήκε στο Ισλαχανέ. Η φωτογραφία θυμίζει την στιβαγμένη ξυλεία επί της παραλίας, στο θαυμάσιο τρίπτυχο του P. Zepdji των τελών του 19ου αιώνα. Η φωτογραφία σε λήψη του Ariel Varges με Κωδ. Q 31669 προέρχεται από το ψηφιακό αρχείο του Imperial War Μουσείου www.iwm.org.uk

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02gxJwFSmPGwtL2jBdxBZUw9Pt4FvSubr98hciSMxr9sMmpjBfjtZB4G6jPBChCqWQl

Μια δεύτερη λήψη του ιδίου χώρου από τον Ariel Varges, με τον φακό του μετατοπισμένο ελαφρά προς τα ανατολικά. Κωδ. Q 31670 του Imperial War Μουσείου.

Βίλα ή Κάζα Μπιάνκα, Villa Fernandez. Δημιούργημα του Piero Arrigoni, 1911. Το συνεργείο του Τζώρτζη Σιάγα ολοκλήρωσε την κατασκευή της το 1913. Εκλεκτικισμός που φέρει κυρίως στοιχεία art-nouveau. Διατηρητέο μνημείο αρχιτεκτονικής κληρονομιάς από το 1976. 'Ενα από τα ελάχιστα κτίρια κοσμήματα που διασώθηκε. Στην συμβολή των οδών Βασ. Όλγας και Θεμιστοκλή Σοφούλη.

Η υποδειγματική αποκατάσταση της έγινε το 1997 με αφορμή την Πολιτιστική Πρωτεύουσα. Τότε βέβαια ξοδεύτηκε τεράστιο ποσό χρημάτων σε ένα ολοκληρωμένο κτιριολογικό πρόγραμμα, ωστόσο με σκανδαλώδεις υπερβάσεις των προϋπολογισμών τους. Από το 1990 αποτελεί ιδιοκτησία του Δήμου, εδώ και 27 χρόνια αφέθηκε στη μοίρα της και παραμένει ασυντήρητη. Πολλά τα προβλήματα του κτιρίου σήμερα.

Casa Bianca από το όνομα της συζύγου του Φερνάντεζ, Blanche. Μοναδική μεν η αρχιτεκτονική του κτιρίου αλλά έγινε θρυλικό χάρη στο ειδύλλιο της κόρης της οικογένειας Αλίνας με τον ανθυπολοχαγό Αλιμπέρτη, σε μια εποχή που η διαφορά των κοινωνικών τάξεων και των θρησκευτικών πεποιθήσεων λειτουργούσε αποτρεπτικά. Η συντηρητική κοινωνία του 1912 δεν συνηγορούσε υπέρ ενός τέτοιου γάμου, με αποτέλεσμα την εκούσια απαγωγή της Aline από τον Σπύρο Αλιμπέρτη και την τέλεση του γάμου τους στην Αθήνα την άνοιξη του 1914. Στη συνέχεια, ο Dino Fernandez έδωσε την συγκατάθεση του, και το ζεύγος επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη και εγκαταστάθηκε στο πατρικό σπίτι της Aline. Διωγμοί, εκτελέσεις αλλά οι δυό τους επέζησαν. Συνέχιζαν να κατοικούν μέχρι τα βαθιά τους γεράματα στο κτίριο, όπου και πέθαναν με μικρή χρονική διαφορά το 1965.

Έλειπε από τον χάρτη μας.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0xActQ2Am1MtxccPemeoUFcGB2vbyNz1yRXruKTDT29nXFaznUkyTzrWK558TVquRl

Βίλα ή Κάζα Μπιάνκα, Villa Fernandez. Piero Arrigoni, 1911.

Η υποδειγματική αποκατάσταση της έγινε το 1997 με αφορμή την Πολιτιστική Πρωτεύουσα. Τότε βέβαια ξοδεύτηκε τεράστιο ποσό χρημάτων σε ένα ολοκληρωμένο κτιριολογικό πρόγραμμα, ωστόσο με σκανδαλώδεις υπερβάσεις των προϋπολογισμών τους

Βίλα ή Κάζα Μπιάνκα, Villa Fernandez.

Από το 1990 αποτελεί ιδιοκτησία του Δήμου. Εδώ και 27 χρόνια αφέθηκε στη μοίρα της και παραμένει ασυντήρητη. Πολλά τα προβλήματα του κτιρίου σήμερα.

Κάζα Μπιάνκα, Villa Fernandez. Από την Σοφούλη το 1916.

Κάζα Μπιάνκα, Villa Fernandez. Από την αρχή της Θεμιστοκλή Σοφούλη.

Casa Bianca από το όνομα της συζύγου του Dino Fernandez, Blanche.

Μοναδική μεν η αρχιτεκτονική του κτιρίου αλλά έγινε θρυλικό χάρη στο ειδύλλιο της κόρης της οικογένειας Αλίνας με τον ανθυπολοχαγό Αλιμπέρτη, σε μια εποχή που η διαφορά των κοινωνικών τάξεων και των θρησκευτικών πεποιθήσεων λειτουργούσε αποτρεπτικά.

Βίλα Μπιάνκα ερείπιο. Οι εργολάβοι την κατέστρεφαν σιγά σιγά για να εκμεταλλευτούν το οικόπεδο. Διατηρητέο μνημείο αρχιτεκτονικής κληρονομιάς από το 1976.

Βίλα Μπιάνκα ερείπιο. 'Ενα από τα ελάχιστα κτίρια κοσμήματα που διασώθηκε. Στην συμβολή των οδών Βασ. Όλγας και Θεμιστοκλή Σοφούλη.

Χαμηλά από την Θ. Σοφούλη. Βάθος στο κέντρο η Villa Fernandez. 1916.

Κάζα Μπιάνκα, Villa Fernandez. Δημιούργημα του Piero Arrigoni, 1911.Εκλεκτικισμός που φέρει κυρίως στοιχεία art-nouveau.

Η κάθοδος της μικρής οδού Αμαζόνων, στρίβοντας από την οδό Αγίου Δημητρίου προς την εκκλησία των Αγίων Αποστόλων. Σύμφωνα με την περιγραφή του δημοπράτη στο Delcampe οι φωτογραφίες είναι τραβηγμένες την δεκαετία του 1930. Η περιοχή των Αγίων Αποστόλων, παρέμενε τότε ακόμη αναλλοίωτη, με την καταστροφική πυρκαγιά του 1917 να έχει σταματήσει κάποιες δεκάδες μέτρα ανατολικότερα.

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0C6Lb6B64f676QDcDSMCgZDWdFiq1bdn5FokWC38G4yjeeHf8tqdgpcxraw4JMJk4l

Η οδός Αμαζόνων, η οποία καταλήγει στην πλατεία των Αγίων Αποστόλων (βλ. ανάρτηση https://archive.saloni.ca/2327). Η βορειοανατολική πλευρά της εκκλησίας των Αγίων Αποστόλων.

Ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια της αριστερής εξωτερικής πλευράς του ιερού, από το ίδιο σετ φωτογραφιών. Η οδός Αμαζόνων στην περιοχή των Αγίων Αποστόλων. Τα όρια της πυρίκαυστου ζώνης επισημασμένα με κόκκινο από το εξαιρετικά επεξεργασμένο τοπογραφικό χάρτη του Leo Dri.

Το 1947 άρχισε να εξυπηρετεί πολιτική κίνηση για πρώτη φορά. Το 1950 ο διάδρομος ασφαλτοστρώθηκε σε μήκος 1.800 μ., το 1952 επεκτάθηκε σε μήκος 2.000 μ. Την ίδια χρονιά ολοκληρώθηκε η κατασκευή του πρώτου αεροσταθμού, με τον πύργο ελέγχου στην οροφή. Ένα χρόνο αργότερα κατασκευάστηκε νέος διάδρομος. Το 1958 ο διάδρομος ανακατασκευάστηκε και επεκτάθηκε σε συνολικό μήκος 2.440 μ. (πριν την επέκταση στην θάλασσα). Τον Σεπτέμβριο του 1965 κατασκευάστηκε ο νέος αεροσταθμός στην νέα σημερινή τοποθεσία.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0kBpnzeYaiiBLU3hJofFW7vd89Br6rwLmWcramhRJpfRK2R3fuXix3uQUqWgdiar5l

10 Ιουλίου 1966. Φοίνικας. Αγρότες έχουν αποκλείσει την είσοδο της πόλης ανατολικά. Εισβολή τρακτέρ σαν μέσο πίεσης, πρώτη φορά τότε. Στον δρόμο μέχρι το εργοστάσιο της ΒΙΑΜΥΛ φορτηγά και τρακτέρ. Οδομαχίες με την αστυνομία.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02UvM9kCFk4gy5BscCgktkp5JEfszd4Et9Mqke9Wqo6bbXbojbAxqniAx9HA4ZfRZvl

Κυβέρνηση αποστατών. 200 τραυματίες.

Ανεβαίνοντας την οδού Δημ. Πολιορκητού το 1919, στο ύψος μεταξύ των οδών Αλ. Παπαδοπούλου και Ιάσωνος, κάποια μέτρα μετά το σημείο της ανάρτησης https://archive.saloni.ca/303. Στο βάθος διακρίνεται το ψηλό δέντρο πλάι στο τέμενος Çınarlı. Σύμφωνα με την περιγραφή της λεζάντας της φωτογραφίας, ο Αμερικανικός Ερυθρός Σταυρός είχε εγκαταστήσει ένα σταθμό βοηθείας στο κέντρο της συνοικίας στο Τσινάρι.

Η φωτογραφία με Κωδ. LC-A6195- 7521 προέρχεται από την συλλογή του Αμερικανικού Εθνικού Ερυθρού Σταυρού στο ψηφιακό Αρχείο της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου.

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02pBnYbthj9AsnhiECnDmgFPmLpXbG82Hypt8TKoBzmL57udnSF7cT4u8XheTRu6aTl

Χάπενιγκ του 1981 σε διάφορα μέρη της πόλης.

Στην Δημοτική Πινακοθήκη, Casa Bianca, συνεχίζεται μέχρι τον Μάρτιο η αναδρομική έκθεση του Γιάννη Γαΐτη για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του. Επιμελήτρια της έκθεσης η κα Θάλεια – Μαρία Αλεξάκη.

Η αποστροφή του Γαΐτη σε κάθε είδους απολυταρχισμό τον έκανε να δημιουργήσει στα χρόνια της ωριμότητας του το ανθρωπάκι, τη διάσημη φιγούρα του σύγχρονου ανώνυμου αλλοτριωμένου ατόμου των μεγαλουπόλεων. Οι φωτογραφίες αποτελούν μέρος της έκθεσης. Περισσότερα εδώ https://www.athensvoice.gr/politismos/eikastika/835081/giannis-gaitis-anadromiki-ekthesi-sti-thessaloniki/

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02NrafRhLNGY1GxZNQxvAfwvY9BoXX8W4wxmQnn3kpmMLfbkZNjtJfriNtZcigCkufl

1981. Στην είσοδο της ΧΑΝΘ. Τα “ανθρωπάκια”, ο Γαΐτης κάτω δεξιά.

Δίπλα στον Λευκό Πύργο

Πλατεία Αριστοτέλους.

“Αριστοτέλειο”. Τα ανθρωπάκια μπροστά στην διαφημιζόμενη ταινία “Συνηθισμένoι Άνθρωποι”. Εύστοχο. Προσεχώς “Lord of the Rings”. 1981

Επιχρωματισμένη κάρτα του αρχιραββίνου Ιάκωβου Μέιρ (1858-1935), σε ένα πρώιμο photoshop-ing του φόντου με τα μέσα εκείνης της εποχής. Σύμφωνα με την λεζάντα της, ο αρχιραββίνος κατευθύνεται προς την συναγωγή, αλλά στην δεξιά φωτογραφία, εντοπίζεται η προέλευση της σιλουέτας του αρχιραββίνου, τραβηγμένη κατά την προσέλευσή του σε δοξολογία στον ναό της Αγίας Σοφίας τον Ιούνιο του 1916 (βλ. ανάρτηση https://archive.saloni.ca/1293). Η κάρτα προσφέρεται στο ebay.

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02RQT9k7FDHJAKFCo7LAQ5koqXdsqf1UVDwNk797Thp3xethcroSPPjpKStRTtqvZcl

Η φωτογραφία του γάλλου φωτογράφου “Operateur K” με Κωδ. APOR045849 τραβηγμένη στις 24/6/1916, προέρχεται από τα γαλλικά αρχεία του Υπουργείου Πολιτισμού https://www.pop.culture.gouv.fr/

Οδός Εδμόνδου Ροστάν. Με θέα το Γενί τζαμί, πρώην Αρχαιολογικό Μουσείο. 2 φωτογραφίες της οδού όσο υπήρχε ακόμα ο μιναρές του ντονμέδικου τζαμιού, 1916. Από delcampe.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0Ztt4HAFAjRsDtKmVD8dPrJ8FPnvcYcVCr4EiFWERhkkDxzTD1vg36j9r51Fvdxucl

Δεξιά Εδμόνδου Ροστάν με Ζαϊμη. Κοντά στο πρώην κτίριο του ΟΤΕ.

Εδμόνδου Ροστάν. 7 μέχρι 9 σήμερα.