Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Στην Ακρόπολη. Παλιότερα “Κιουτσούκ Σελανίκ” = Μικρή Θεσσαλονίκη.

Αριστερά διακρίνουμε την απότομη ανηφόρα της οδού Αγράφων που διαγράφεται παράλληλα με τα δυτικά τείχη και καταλήγει νότια από το φρούριο του Επταπυργίου, επίσης γνωστό ως Γεντί Κουλέ (φυλακές κατά το παρελθόν), στο μέσο την οδό Γερμανού Καραβαγγέλη του Δήμου Συκεών και τη συνέχεια της Κλαυθμώνος μέχρι την Πλατεία Αγίων Αναργύρων. Δεξιά, το αδιαμόρφωτο πάρκο της οδού Στέργιου Πολυδώρου και δεξιά από τη μεριά της άνω πόλης τμήμα της οδού Επταπυργίου μέχρι τον Πύργο Τριγωνίου (Αλύσεως). Στο βάθος δεσπόζουν το περιαστικό δάσος του Σέϊχ Σου και το όρος Χορτιάτης.

“ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Τα τείχη της Βυζντινής Ακροπόλεως / THESSALONIKI The Byzantine Walls (color, editor Lykides, 16770), unused, Sup”

Πηγή: https://collectio.bid/

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02xWMnEuDZZCrrWSMkMhUH5SXXH6dfBNRaHEiYDcL6LPvsZtSPL4M5rZV3uySxUxLrl

Στα 1911. Στο βάθος η οικία Χατζή Αγκιάχ (αργότερα Τορνιβούκα), αρχιτέκτονας ο Ξενοφών Παιονίδης. Ο περσικός κρεμμυδόσχημος τρούλος είναι στα τελειώματα, σίγουρο το 1911 μια και τότε παραδόθηκε στους ενοίκους της.

Αριστερά στην σημερινή οδό Εδμόνδου Ροστάν ένα κτήριο που βλέπουμε για πρώτη φορά. Μοιάζει σαν το δίδυμο αδερφάκι της οικίας Μπενουζίλιο στη Βασ. Όλγας. Ο πύργος αριστερότερα (τον έχουμε δει από την αντίθετη μεριά) την διαφοροποιεί. Ο φωτογράφος στέκεται στην σημερινή οδό Δελφών στο ύψος της Κολοκοτρώνη. Από Κολοκοτρώνη μέχρι Καραισκάκη έβοσκαν πρόβατα. Τα κτήρια δεξιά έχουν αναγνωριστεί από την ομάδα παλιότερα. https://archive.saloni.ca/1484

Αρχίζει να ξεδιπλώνεται σιγά-σιγά ο θησαυρός φωτογραφιών της δωρεάς του Pierre de Gigord που αφορούν την Θεσσαλονίκη του 1870 μέχρι το 1920. Όπως είχαμε γράψει οι φωτογραφίες του συλλέκτη αποτελούν σημαντικό εμπλουτισμό της έκθεσης “ Θεσσαλονίκη Ιερουσαλήμ των Βαλκανίων ” που γίνεται αυτές της μέρες στο Μουσείο Τέχνης και Ιστορίας του Ιουδαϊσμού (mahJ) στο Παρίσι. Ταυτόχρονα κυκλοφόρησε και βιβλίο της Catherine Pinguet επιμελήτριας της έκθεσης. Φωτογράφος εδώ ο Ali Eniss από αδημοσίευτα αρνητικά γυάλινης πλάκας. Ήταν τότε δραγουμάνος (επίσημος μεταφραστής) στο γερμανικό προξενείο.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02RJKDFiTjSFWnGixgE9cye4GGeFF6WyHZcVHHGv9pQiUH3C9RybtCc7Fu71nQzLSl

Ο πύργος της οικίας στην οδό Εδμόνδου Ροστάν. Εδώ τον βλέπουμε από την Βασ. Όλγας. Τα πρώτα σπίτια που φαίνονται είναι στην αρχή της Κολοκοτρώνη. Στο βάθος το Γενί τζαμί (Αρχ. Μουσείου). Συλλογή Pierre de Gigord.

Θωμάς Ντορφμύλλερ, πτυχιούχος Φυσικής του Παν. Θεσσαλονίκης, το 1953, διακεκριμένος επιστήμονας διεθνώς, το 1980

Νίκανδρος Καστανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0vhWznKvyurTaMjN3oXB3Mt2fWJNv8oHyofk7ZqmTaktyViGgTs9tMY27k5TRAFtTl

1949, στο προαύλιο του Παν. Θεσσαλονίκης φοιτητές του Φυσικού Τμήματος. Στη πίσω σειρά, δεύτερος από αριστερά, ο Θωμάς Ντορφμύλλερ και στην πρώτη σειρά, τρίτη από αριστερά, η Ελένη Παπαδημητράκη (καθηγήτρια Φυσικής στο ΑΠΘ, από τη δεκαετία του 1970). Ο Ντορφμύλλερ και η Παπαδημητράκη ήταν στην ίδια ομάδα στα Εργαστήρια Φυσικής κι αναπτύχτηκε μεταξύ τους μια μακρόχρονη φιλική σχέση.

Φωτογραφία του Θωμά Ντορφύλλερ, από την εγγραφή του στο Φυσικό Τμήμα του Παν. Θεσσαλονίκης, το 1948. Από τα Αρχεία της Σχολής Θετικών Επιστημών του Α.Π.Θ.

Ο Θωμάς Ντορφμύλλερ στο εργαστήριο της Φυσικοχημείας του Παν. Θεσσαλονίκης, στα μέσα της δεκαετίας του 1950, όταν άρχισε την ερευνητική συνεργασία του ως υποψήφιος διδάκτορας, με τον υφηγητή, τότε, Εμμανουήλ Βογιατζάκη.

Οι γονείς του Θωμά Ντορφμύλλερ: ο πατέρας του Erwin Friedrich Ludwig Dorfmüller (1884-1969)(Γερμανός μεταλλειολόγος) και η μητέρα του Elisabeth Benedict-Dorfmüller (1905-1969). Ήρθαν στην Ελλάδα το 1934 ως αντίθετοι του ναζιστικού καθεστώτος της τότε Γερμανίας και διαφεύγοντας την εξόντωσή τους. Επέλεξαν την Ελλάδα και ιδιαίτερα τη Δυτική Μακεδονία, γιατί ο πατέρας του γνώριζε ότι εκεί υπήρχαν πλούσια μεταλλεύματα και ότι θα μπορούσε να δραστηριοποιηθεί ως μεταλλειολόγος και να αξιοποιήσει τις σχετικές εμπορικές δυνατότητές του. Έμειναν για μεγάλα χρονικά διαστήματα σε χωριά της Δυτικής Μακεδονίας, όπως στο Χρώμιο, μέχρι τα τέλη του 1944. Στην συνέχεια εγκαταστάθηκαν στη Θεσσαλονίκη, όπου παρέμειναν για το υπόλοιπο της ζωής τους. Βιοποριστικά στηρίζονταν στις εξαγωγές μεταλλευμάτων. Το 1956 o Erwin Dorfmüller προσλήφθηκε ως εμπορικός ακόλουθος στο Γερμανικό Προξενείο της Θεσσαλονίκης. Παρασημοφορήθηκε, μάλιστα, από τη Γερμανική κυβέρνηση.

Το σπίτι, στην αρχή της Κριεζώτου, όπου διέμεναν οι γονείς του Θωμά Ντορφμύλλερ, την περίοδο 1958-1969.

[Η φωτογραφία είχε αναρτηθεί στη “Θεσσαλονίκη Χαμένη Πόλη” από τον κ. Σπ. Αλευρόπουλο, την 1-4-2018]

Ο Θωμάς Ντορφμύλλερ [Thomas Dorfmüller (1928-2008)] τη δεκαετία του 1950, μετά την αποφοίτησή του από το Φυσικό Τμήμα του Παν. Θεσσαλονίκης Τότε άρχισε και η δύσκολη περίοδος της επαγγελματικής του διεξόδου. Ξεκίνησε ως καθηγητής της Φυσικής στο Lycée Français της Θεσσαλονίκης και στο φροντιστήριο Σταυριανίδη, τον οποίο εκτιμούσε ιδιαίτερα. Από το 1956 και μετά, που δημιουργήθηκε το Ινστιτούτο Goethe και ξαναλειτούργησε το Γερμανικό σχολείο στη Θεσσαλονίκη, δίδαξε Γερμανική γλώσσα, Φυσική και Μαθηματικά. Παράλληλα είχε και την ερευνητική του ενασχόληση στο εργαστήριο της Φυσικοχημείας του Α.Π.Θ., ως υποψήφιος διδάκτορας

Μια συμμετοχή σε κοινωνική εκδήλωση, το 1959, του νιόπαντρου, τότε, Θωμά Ντορφμύλλερ με τη σύζυγό του και των γονιών του. Τον επόμενο μήνα, Μάιος του 1959, ο Θωμάς με τη σύζυγό του, Καίτη Καρπούζα-Ντορφμύλλερ, έφυγαν από τη Θεσσαλονίκη και πήγαν για μεταπτυχιακές σπουδές στην Κολωνία και λίγο μετά στη Βόννη, όπου ο Θωμάς προσλήφθηκε ως βοηθός στον Τομέα Φυσικοχημείας του Πανεπιστημίου της Βόννης. Εκεί ο Θωμάς έκανε τη διατριβή του, το 1965.

1967, ο Θωμάς με τη σύζυγό του, Καίτη, επιστρέφοντας στο Αννόβερο από τις ΗΠΑ, όπου πήγαν με υποτροφία του Θωμά για μεταδιδακτορικές σπουδές. Στο Πολυτεχνείο του Ανοβέρου ό Θωμάς είχε προσληφθεί ως επιμελητής και το 1971 αναγορεύτηκε υφηγητής στον Τομέα της Φυσικοχημείας. Το 1973 εκλέχθηκε καθηγητής Φυσικοχημείας στο νεοσύστατο, τότε, Πανεπιστήμιο του Μπίλεφελντ της Γερμανίας.

1975, τη μέρα που ιδρύθηκε, με την ιδιαίτερη συμβολή του Θωμά, το Τμήμα Χημείας στο πανεπιστήμιο του Μπίλεφελντ Στη φωτογραφία εικονίζονται, από αριστερά: ο Thomas Dorfmüller, τότε, κοσμήτορας, ο πρωθυπουργός του αντίστοιχου ομοσπονδιακού κρατιδίου (της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας), ο πρύτανης του εν λόγω Πανεπιστημίου και η δήμαρχος του Bielefeld. Λίγα χρόνια αργότερα ο Θωμάς θα αναλάβανε τη θέση του αντιπρύτανη, για ερευνητικά θέματα, στο Πανεπιστημίου του Bielefeld.

Το Πανεπιστήμιο του Bielefeld, γύρω στο 1980

Η γεωγραφική θέση του Bielefeld

1993, ο Θωμάς στο αποχαιρετιστήριο μάθημα του στο Παν. του Bielefeld To 1995 ο Θωμάς και η σύζυγός του επέστρεψαν στη Θεσσαλονίκη, όπου η Καίτη Καρπούζα-Dorfmüller εκλέχθηκε καθηγήτρια στο Τμήμα Γερμανικής Φιλολογίας του Α.Π.Θ

Θωμάς Ντορφμύλλερ και Καίτη Καρπούζα-Ντορφμύλλερ, ένα αξιόλογο ζευγάρι επιστημόνων, με Θεσσαλονικιώτικες ρίζες και προσφορά

Κινηματογράφος Διονύσια και άλλα πολλά.

Φωτογραφία Γιώργου Λυκίδη.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02s5BZ5qGpp4BqoSCEYdGTrWKwS7zw1kkmCAS38EGcnuh2zgKVuHH3A33V1zz8SHxl

1925 – 1936. Παρθεναγωγείο Θηλέων Ανατόλια. Τα πρώτα χρόνια του Αμερικάνικου παραρτήματος σπουδών για κορίτσια στην Θεσσαλονίκη.

Το Κολλέγιο Ανατόλια ιδρύθηκε το 1886 από Αμερικάνους ιεραπόστολους στη Μερζιφούντα, νοτιοανατολικά της Σαμψούντας. Η πλούσια φιλανθρωπική δράση της αποστολής συμπεριλάμβανε και νοσοκομείο, το μεγαλύτερο στην Μικρά Ασία. Η πλειοψηφία των μαθητών του ήταν Αρμενικής καταγωγής με αρκετούς Έλληνες. Το 1921 οι Τουρκικές αρχές μετά την Γενοκτονία των Αρμενίων ανάγκασαν το σχολείο να κλείσει. Ξανάνοιξε στην Θεσσαλονίκη το 1924 με ενθάρρυνση της προσπάθειας του από την κυβέρνηση Βενιζέλου.

Κατά τη διάρκεια των ετών στη Μερζιφούντα, το οικοτροφείο θηλέων ήταν μια σημαντική αλλά ξεχωριστή μονάδα του κολλεγίου. Όταν μετανάστευσε στη Θεσσαλονίκη, βρήκε ήδη σε λειτουργία άλλο Αμερικάνικο ιεραποστολικό σχολείο για αγόρια και κορίτσια. Είχε ιδρυθεί το 1915 για να εξυπηρετεί προσφυγόπουλα που είχαν εγκαταλείψει την Τουρκία. Με συμφωνία μεταξύ των δύο ιδρυμάτων, το ιεραποστολικό σχολείο έγινε σχολείο για κορίτσια και το Κολλέγιο Ανατόλια για αγόρια. Το Παρθεναγωγείο τότε βρισκόταν κοντά στο σιδηροδρομικό σταθμό.

Το 1925 μετακόμισε στην μεγάλη παραθαλάσσια βίλα, παλιότερα Οικία Ραχμή Μπέη. Λειτουργούσε με προσωρινή άδεια που έληξε το 1927. Η Επιτροπή της ιεραποστολής, χορηγός του σχολείου, θεώρησε ότι δεν μπορούσε να παράσχει τα κεφάλαια που θα χρειάζονταν για να καλύψει τις απαιτήσεις μόνιμου σχολείου. Καθώς ο καταστατικός χάρτης του Κολλεγίου Ανατόλια περιλάμβανε πρόβλεψη για την εκπαίδευση των κοριτσιών, συμφωνήθηκε από την ελληνική κυβέρνηση και τους διαχειριστές ότι το Παρθεναγωγείο θα γίνει πλέον τμήμα του κολλεγίου. Σαν Παρθεναγωγείο ήταν ένα άτυπο σχολείο για κορίτσια που δεν είχαν σκοπό να συνεχίσουν τις σπουδές τους πέρα από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Όμως όλο και περισσότερα κορίτσια άρχισαν να απαιτούν πανεπιστημιακή εκπαίδευση, έτσι το 1937 το Παρθεναγωγείο έγινε επίσημα αναγνωρισμένο ελληνικό κλασικό γυμνάσιο.

Η πορεία για την αναγνώριση των δικαιωμάτων των γυναικών είχε αρχίσει μόλις 20 χρόνια νωρίτερα. Μια μικρογραφία της ζωής των κοριτσιών παρέχουν τα ετήσια λευκώματα του σχολείου από το 1927 μέχρι το 1935. Μια κοντινή προσομοίωση της ανεμελιάς της νεολαίας του μεσοπολέμου. Από την ξέφρενη δεκαετία των 20ς υπάρχει ελάχιστο υλικό σε σχέση με την πόλη. Επίσημος φωτογράφος του Ανατόλια τότε ήταν ο Λυκίδης.

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0XcNi8WaVTJf9que4ndkkGMnvG1w9ovuVfDW22MgEgqq2FrhrUxHytHVGmVQG1fWxl?_rdc=1&_rdr

Η είσοδος στο βάθος στην οδό Σοφούλη. Δεξιά από τον κήπο θα βρίσκαμε σήμερα το βενζινάδικο (γωνία με Καθ. Ρωσσίδη) και αμέσως μετά τον Βασιλόπουλο.

Μετά τον τοίχο σήμερα βρίσκεται μέρος κτηρίου της Express Service και μετά η οδός Λογοθέτου.

Η τεράστια αυλή προς την οδό Σοφούλη. Πρώην Οικία Ραχμή Μπέη.

Τα κορίτσια το διασκεδάζουν μπροστά από το Σχολείο

Ανεμελιά και διασκέδαση.

Καρναβάλια.

Βιβλιοθήκη.

Οι μαθήτριες υπεύθυνες γιά την έκδοση του ετήσιου περιοδικού του σχολείου. Επιμελήτριες των αγγλικών κειμένων.

Μαθήτριες υπεύθυνες γιά την έκδοση του ετήσιου περιοδικού του σχολείου. Επέβλεπαν τα κείμενα στα Ελληνικά.

Τέννις.

Baseball, η ομάδα του 1929.

Διάλειμμα στην αυλή μπροστά στο Παρθεναγωγείο.

Η τάξη του 1929.

Ο περιφραγμένος με σύρμα χώρος αθλοπαιδιών προς τον Θερμαϊκό. Γυμναστική, αλλά και τραπεζάκια έξω.

Μικρό Καραμπουρνάκι. Απολαμβάνοντας τον καλό καιρό

Μικρό Καραμπουρνάκι. Στο βάθος Καρνάγιο.

Απολαμβάνοντας πρόσκαιρες στιγμές ευτυχίας. Νιάτα της ξέφρενης δεκαετίας του 20.

Ο Γιώργος Λυκίδης ήρθε στην Θεσσαλονίκη μετά το 1922. Δούλεψε αρχικά σαν υπαίθριος φωτογράφος με τρίποδα γύρω από τον Λευκό Πύργο. Γρήγορα όμως, το 1924, άνοιξε το πρώτο του φωτογραφείο στην οδό Μανουσογιαννάκη 10. Εδώ φωτογραφια με την υπογραφή του. Επίσημος φωτογράφος του Ανατόλια.

Αυθεντική πλάγια αεροφωτογραφία (vol d'oiseau) της περιοχής του Αγίου Γεωργίου Θεσσαλονίκης, με πολλά μικρά σπίτια που δεν υπάρχουν πιά. Λήψη γύρω στο 1958-59 από αεροπλάνα της Μοίρας 348 ΜΤΑ. (αεροσκάφος RF-84F κλπ), 231x159mm, RR & Sup”

Πηγή: https://collectio.bid/

Facebook:

https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0bEAhw54egxyFkfy3MVcewg9wvj9gY4hX1NjmQo8nEEpxdmGPmAwQoS5YfBea8rphl?_rdc=1&_rdr

Ο ιερός ναός του Αγίου Δημητρίου, πολιούχου της Θεσσαλονίκης.

“Αυθεντική πλάγια αεροφωτογραφία (vol d'oiseau) της περιοχής του Αγίου Δημητρίου, με πολλά μικρά σπίτια που δεν υπάρχουν πιά. Λήψη γύρω στο 1958-59 από αεροπλάνα της Μοίρας 348 ΜΤΑ. (αεροσκάφος RF-84F κλπ), 231x159mm, RR & Sup”

Πηγή: https://collectio.bid/

https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02GgzZKMABcyF24m2ecWKYGQBbLNZuJKBeQTwBTvtX2LnmnS6fH6QLmsLGmTafNWetl?_rdc=1&_rdr

Οικία Ραχμή Μπέη. “Παραθαλάσσια κατάμονος, μεγάλη τριώροφος έπαυλις.” Σήμερα θα καταλάμβανε το πίσω μέρος του ιατρικού κτηρίου της Express Service (αρκετά μετά την οδό Λογοθέτου), προς τον “Βασιλόπουλο” στην οδό Ρωσσίδου με Σοφούλη.

Ο Ραχμή Μπέης διατέλεσε βουλευτής Θεσσαλονίκης και υπουργός Ναυτικών της κυβέρνησης των Νεότουρκων. Έκτισε την βίλλα σε οικόπεδο αγορασμένο από τους Αλλατίνι. Αρχιτέκτονας ήταν ο Πιέρρο Αρριγκόνι (1907). Το σπίτι πουλήθηκε το 1912 στον Jose Allard, Βέλγο τραπεζίτη. Στον Α' παγκόσμιο πόλεμο επιτάχθηκε από τους συμμάχους και γίνεται χώρος αναψυχής των αεροπόρων του διπλανού αεροδρομίου στην οδό Σοφούλη.

Από το 1925, το κτήριο στέγασε το τμήμα θηλέων του Κολεγίου Ανατόλια. (Οι περισσότερες φωτογραφίες από την εποχή του κολεγίου). Στον ΒΠ πόλεμο το σχολείο κλείνει και χρησιμοποιείται σαν στρατιωτικό νοσοκομείο. Την δεκαετία του 1950 καταστράφηκε από πυρκαγιά. Μετά την πυρκαγιά το κτήριο ανακαινίστηκε και στέγασε τα εκπαιδευτήρια Βαλαγιάννη, μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1970 όταν και κατεδαφίστηκε.

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02t9rd4PqWXr9N1ardyZpZ3viqy69vMP8zkbomKyv6QpgBSGNduica5411TWUTGdw8l?_rdc=1&_rdr

Οικία Ραχμή Μπέη. Κάποτε μοναδικό κτήριο της Σοφούλη πάνω στην θάλασσα. Μικρό Καραμπουρνάκι.

Στην διάρκεια του Α παγκόσμιου πόλεμου επιτάχθηκε και έγινε χώρος αναψυχής των αεροπόρων του διπλανού αεροδρομίου στην οδό Σοφούλη.

Η αυλή του Κολεγίου Θηλέων του ΑΝΑΤΟΛΙΑ.

Είσοδος.

“Ανατόλια” Θηλέων. 1925-40. Πρώην έπαυλη Ραχμή Μπέη.

Στην αυλή του Ανατόλια. Στην μέση, φουγάρο των αλευρόμυλων Αλλατίνι.

Αριστερά διακρίνεται η άνοδος της οδού Αγγελάκη, δεξιά ο προσφυγικός συνοικισμός της Αγίας Φωτεινής και ψηλά φαίνεται τμήμα του παλαιού γηπέδου του Π.Α.Ο.Κ. “Αυθεντική πλάγια αεροφωτογραφία (vol d'oiseau) της περιοχής της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Λήψη γύρω στο 1958-59 από αεροπλάνα της Μοίρας 348 ΜΤΑ. (αεροσκάφος RF-84F κλπ), 231x159mm, RR & Sup” Πηγή: https://collectio.bid/

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0Scy7hSXjGq1Au1448iEuYAgGA9i6M6cY1Lu6NfpyNcpHpscXV94xbdcBMLSMkcnrl?_rdc=1&_rdr