Saloni.ca Archive

Όταν ένας πίνακας και μια φωτογραφία αλληλοσυμπληρώνονται…. Κων/νου Μελενίκου με Τσουφλή

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1059971511159148

Στη γωνία Κ. Μελενίκου με Τσουφλή, η γυναίκα στέκεται ακριβώς στην ένωση των δυο πλακόστρωτων δρόμων. Δεν ξέρουμε με σιγουριά προς τα πού κοιτάζει. Αν κοιτάζει προς τα δυτικά, τότε ο πίνακας του Γιώργου Μανουσάκη μάς δείχνει τι βλέπει. Ο πίνακας με τίτλο «Παλιά σπίτια κοντά στη Ροτόντα» 1964 προέρχεται από ημερολόγιο της ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ [Ανάρτηση Έφης Σταθοπούλου, ΠΦΘ. Αναγνώριση σημείου Panagiotis Soumas]

Σήμερα θα στεκόταν στην κίτρινη βούλα.

Στην οδό Πτολεμαίων μέχρι την διασταύρωσή της με Αντιγονιδών. Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1058961944593438

Μετά το ξενοδοχείο Αίγυπτος, στην Πτολεμαίων 8, ακολουθούν 2 χαμηλά διώροφα, αντίστοιχα στο 10 και το 12. Μόνον έμμεσα μπορούμε να πάρουμε μια γεύση από αυτά τα μεσοπολεμικά σπίτια. Εδώ ο αριθμός 10 αριστερά Και ο αριθμός 12 δεξιά Απέναντι και λίγο πιο πριν, δύο μεσοπολεμικές που διατηρούνται. Εδώ Πτολεμαίων 5. Και εδώ Πτολεμαίων 9. Η μία φαίνεται σαν αρχιτεκτονική παραλλαγή της άλλης Λίγο πιο ανατολικά φτάνουμε στην μικρή πλατεία της Πτολεμαίων. Αυτό το τριγωνάκι, που ορίζει σήμερα την πλατεία, υπήρξε θέατρο ταραχών κατά τις απεργίες γύρω στο 1930. Στην είδηση από την Μακεδονία 3-7-1928, αναφέρεται η ύπαρξη των καπνεργοστασίων Έρμαν Σπήρερ. (δεν βρήκα σχετική αναφορά στον πολύ καλό ιστότοπο των ΒΙ.Δ.Α. (Βιομηχανικά Δελτία Απογραφής) Επίσης σ' αυτήν πλατεία, στην πολυκατοικία Παπαλάμπρου, όπως αναφέρεται στο υπόγειο, λειτουργούσε και μια καπναποθήκη. Ξέσπασε μια πυρκαγιά, κατηγορήθηκε ο ιδιοκτήτης για εμπρησμό, αλλά αθωώθηκε Πάντως στην πλατεία εκτός από τις καπναποθήκες και τα καπνεργοστάσια υπήρχαν και εργατικές κατοικίες, ερμηνεύοντας τα όσα αναφέρονται εδώ. Στο ισόγειο μαγαζιά, στους ορόφους από 13 δωμάτια, 2 μαγειρεία και 2 αποχωρητήρια. Τα οικόπεδα 40/10 και 40/11 αντιστοιχούν σήμερα στο ν. 15 της Πτολεμαίων και το 1 της Σελευκιδών.

Μακεδονία 20/4/1926 Και πάμε στην μεγάλη καπναποθήκη της Σαλόνικα (COMMERCIAL CO OF SALONICA LTD -Salonica Cigarette Compani) που είχαμε δει μια λήψη της εδώ και την επαναλαμβάνουμε: https://archive.saloni.ca/101 Πτολεμαίων 14-16. Το 1926 αναφέρεται ως νεόδμητη.

Μακεδονία 11-6-1926 Πρόκειται γι αυτό το μεγάλο κτίριο. Κτίζεται το 1924 σε σχέδια του μηχανικού Ε. Μοδιάνο. (Σύγγραμμα Βασίλη Σ. Κολώνα « Το Ελληνικό τσιγάρο. 7 ημέρες, η Καθημερινή. Αθήνα 16 Νοεμβρίου 1997)». 'Ολα αυτά και πολύ περισσότερα από την έρευνα του Δημήτρη Βάϊς, δημοσιευμένη εδώ: https://vida-omada.blogspot.com/2018/05/salonica-cigarette-compani.html?fbclid=IwAR3q_d8EF4vTzWf5soKa7iq0rrET48twtGYN7oN-EBj1F58mFf7wB57qZ2E με πολλές πληροφορίες και διαφημιστικά της εταιρείας.

Η φωτογραφία από το αρχείο Σαλόνικα. Από: «Η ιστορία του Ελληνικού Τσιγάρου», Μάνος Χαριτάτος-Πηνελόπη Γιακουμάκη, Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο (Ε.Λ.Ι.Α.), 1998 (Β΄έκδοση) Πριν την Πτολεμαίων η καπναποθήκη είχε τις εγκαταστάσεις της Τσιμισκη 8 το 1914. Το 1922 πυρκαγιά καταστρεφει το κτίριο και μετεγκαθίσταται στην Πτολεμαίων. Πηγή: «Η ιστορία του Ελληνικού Τσιγάρου», Μάνος Χαριτάτος-Πηνελόπη Γιακουμάκη, Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο (Ε.Λ.Ι.Α.), 1998 (Β΄έκδοση) Πάντα από την έρευνα του Δημήτρη Βάϊς

Τα δύο δίδυμα πολυώροφα κτίρια γραφείων στο λιμάνι (γνωστά ως κτίρια Μπαρτισόλ), μπροστά από τον επιβατικό σταθμό, εκεί που σήμερα είναι ο χώρος στάθμευσης αυτοκινήτων.

Πρόκειται για τα δύο χαμένα νεοκλασικά οικοδομήματα, που κτίστηκαν γύρω στο 1906 για τις διοικητικές ανάγκες του λιμανιού και των γαλλικών εταιρειών που συμμετείχαν στην κατασκευή του λιμανιού της Θεσσαλονίκης και της ανάπλασης της προκυμαίας της [δηλ. η Societe de Construction des Batignolles, ή Societe Anonyme Ottomane du Port de Salonique του Edmond Bartissol, η Compagnie Immobiliere et de Regie de Terrains a Salonique και το Bureau Technique de Beton Arme de Francois Hennebique]. Η Εταιρεία του μεγαλοεργολάβου Edmond Bartissol ήταν αυτή που αξιοποίησε περισσότερο το ανατολικό κτίριο για πολλά χρόνια, γιατί είχε αναλάβει την εκμετάλλευση του λιμανιού της Θεσσαλονίκης από το 1904 μέχρι το 1944.

Την περίοδο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου τα κτίρια αυτά αποτελούσαν το στρατηγείο των συμμαχικών δυνάμεων. Τότε φωτογραφήθηκαν πολλές φορές, ενώ τις επόμενες δεκαετίες έχασαν το απεικονιστικό τους ενδιαφέρον.

Το Σεπτέμβριο του 1944 τα κτίρια αυτά έπαθαν μεγάλες ζημιές από τους βομβαρδισμούς των Αγγλοαμερικάνων και τον επόμενο μήνα, τον Οκτώβριο, επιδεινώθηκε η κατάστασή τους από τις μεγάλες καταστροφές που προξένησε στο λιμάνι ο ναζιστικός στρατός κατά την αποχώρησή τους από τη Θεσσαλονίκη. Μετά το Νοέμβριο του 1944, που ανέλαβε ο αγγλικός στρατός την πρώτη αποκατάσταση του λιμανιού κι αργότερα οι Αμερικάνοι, με το σχέδιο Marshall, που ολοκλήρωσαν την επανόρθωσή του, τα συγκεκριμένα οικοδομήματα κατεδαφίστηκαν. Δεν αποκλείεται να υπήρχε και η βούληση των τότε ελληνικών αρχών να απαλλαγούν τελείως από τη μακρά γαλλική εκμετάλλευση του λιμανιού κι έτσι δεν ευνόησαν καθόλου την αποκατάστασή τους από τον βαρύ πολεμικό τραυματισμό τους.

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1058103684679264

Τα επιβλητικά και ομοιόμορφα οικοδομήματα Μπαρτισόλ τα πρώτα τους χρόνια Απεικόνιση των κτιρίων Μπαρτισόλ σε χάρτη του λιμανιού, του 1909 Τα ίδια κτίρια από μακριά, πριν αρχίσει η οικοδόμηση του σταθμού επιβατών, δηλ. πριν το 1910 Ο Edmond Bartissol (1841-1916) Μετοχές γαλλικής εταιρείας που δραστηριοποιήθηκε στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης Τα κτίρια Μπαρτισολ 1916 Το 1916

[Αναρτήθηκε από τον κ. Γιαννη Μανιο στις ΠΦΘ, 27-2-2019] Τη περίοδο το Α’ Παγκοσμιού Πολέμου Την ίδια περίοδο Την ίδια περίοδο Πριν την πυρκαγιά του 1917 Το 1917 Αμέσως μετά την πυρκαγιά του 1917 Την περίοδο του μεσοπολέμου Το 1932 Την περίοδο της ναζιστικής κατοχής Στα τέλη της κατοχής

Ο μιναρές, περιέργως, συνεχίζει να υπάρχει, μαζί με αυτόν της Ροτόντας οι μόνοι στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης. Ο Πύργος έχει κατεδαφιστεί.

Από τον Θόδωρο Νάτσινα

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1058099938012972

Το τζαμί και ο μιναρές σε πρώτο πλάνο, ο Πύργος δεξιά και ανάμεσα στα δένδρα ακόμα πιο δεξιά βρίσκεται μια εκκλησία του Αγ. Νικολάου. Τζαμί – μιναρές – λίγο ο Πύργος με κατοίκους της περιοχής. Το χωριό, κατά τα φαινόμενα, ήταν μέσα σε ένα μεγάλο τσιφλίκι, όπου το 1913 υπήρχαν 45 οικοδομές με μικτό πληθυσμό. Ο συμμαχικός στρατός είχε εγκατάσταση στην περιοχή. Στο βάθος αριστερά διακρίνεται το τζαμί ενώ δεξιά φαίνεται και η εκκλησία του Αγ. Νικολάου, που χτίστηκε το 1851. Μέσα από κάποιο κτίριο του τσιφλικιού με εντυπωσιακές μεγάλες πόρτες. Πηγή ή/και κρήνη στη βάση του Πύργου Απόκομμα από εφημερίδα – ήταν αναρτημένο σε εστιατόριο της περιοχής. Σχετικά πρόσφατα το εστιατόριο ανακαινίστηκε και απομακρύνθηκε και το καδρασρισμένο αυτό απόκομμα. Υποθέτω η φωτογράφιση από τον μιναρέ. Κατοχική φωτογραφία του Πύργου Πρόσφατη φωτογραφία του μιναρέ και ότι απέμεινε από το τζαμί. Φωτογραφία του Thomas Nedelkos. Εξιστόρηση της κατεδάφισης του Πύργου. To Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού είχε παρουσιάσει το 2013 έκθεση με ευρύματα από ανασκαφή στην περιοχή στην Θέρμη όπου υπήρξε νοσοκομείο των συμμάχων κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο. Φωτογραφίες από την έκθεση “Η Armée d'Orient στα Βαλκάνια: Αρχαιολογικά τεκμήρια ενός νοσοκομείου στη Θέρμη/Sédès”υπάρχουν στη σελίδα του Μουσείου στο facebook https://www.facebook.com/media/set/?vanity=mbp.thess&set=a.471403936230042

H οδός Πέλοπος, ένα δρομάκι σε σχήμα Γ κοντά στον Αγ. Δημήτριο, που καλύπτει όλα κι όλα το πολύ 100 μέτρα, έτυχε να αποτυπωθεί περισσότερο και από κάποιους μεγάλους δρόμους της περιοχής.

Συμμάζεμα για να συμπληρωθεί κι αυτό το κομμάτι του χάρτη

Από την Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1054320005057632

Στη δυτική της γωνία με την Αγ. Δημητρίου, βρισκόταν το σπίτι με το χαρακτηριστικό γωνιακό σαχνισί και τα καφάσια. Το βλέπουμε το 1915 σε φωτογραφία του Gaston Cherau, και τον χειμώνα του 1916-17 σε ζουμ φωτογραφίας του Joseph Pigassou. Την απέναντι γωνία και την εικόνα της Αγ. Δημητρίου προς τα ανατολικά τη βλέπουμε στην γνωστή επιχρωματισμένη κάρτα. Ο κύριος με τα ‘φράγκικα’ ρούχα κοιτάζει με ενδιαφέρον προς το βάθος της Πέλοπος… …και βλέπει κάτι σαν αυτό που φωτογράφισε ο Γκαστόν Σερώ, το 1915. Το σπίτι που φαίνεται να κλείνει τον δρόμο έχει μια από κείνες τις χαρακτηριστικές σκεπαστές βεράντες. Στην αρχή, όμως, δεν ήταν αρκετή για να τον αναγνωρίσουμε.

Δεξιά, το απόσπασμα του χάρτη του Β. Δημητριάδη, που μας δίνει και το παλιό όνομα της Πέλοπος: Καντρί εφέντη. Ποιος ήταν ο Καντρί δεν το ξέρουμε, ούτε αν κατοικούσε σε κάποιο απ’ αυτά τα σπίτια. Το στοιχείο που έδινε την λύση ήταν ο θόλος που διακρίνεται στο βάθος αυτής της φωτογραφίας -που πρέπει να τραβήχτηκε κάποια χρόνια μετά την προηγούμενη, μιας και μας δίνει ξεκάθαρα και τον τρόπο που κλείνονταν και τότε οι «ημιϋπαίθριοι». Η φωτογραφία από τον μιναρέ του καμένου Αγ. Δημητρίου αποδεικνύει ότι το σημείο δεν κάηκε από τη φωτιά. Οι στέγες με κόκκινο επί της Πέλοπος. Με πράσινο, η κορφή του δέντρου που φαινόταν στις προηγούμενες. Παραπίσω, στην απόλυτη ευθεία, ο θόλος του Αλατζά Ιμαρέτ. Τρία χρόνια μετά την αναγνώρισή του δρόμου, το Delcampe προσφέρει την απόλυτη επιβεβαίωση δίνοντάς μας ένα πλάνο όπου φαίνεται και ο μιναρές του Αλατζά – «ένας περίεργος μιναρές», γράφει η λεζάντα της φωτό. Βλέπουμε επίσης ότι εκεί υπήρχαν δύο σπίτια με παρόμοιες σκεπαστές βεράντες. Χωρίς να είναι σίγουρο, στο ανατολικό, η στέγη δείχνει να έχει εκείνη την «στρογγυλάδα» που έχουμε δει σε κάποια από τα πιο παλιά κτίρια της πόλης. Την στενή έξοδο του δρόμου στην Σοφοκλέους (αριστερά) μάς την έδωσε ο γάλλος γιατρός Μαρσέλ Μπολότ, αποτυπώνοντας και την φαγωμένη γωνία στο βορεινό σπίτι =προφανώς για να χωράνε να περάσουν κάρα. Το λεπτομερέστατο ρυμοτομικό του 1931 δείχνει τις αλλαγές που πρόκειται να γίνουν – λίγες. Βάζει όμως και ένα σήμα εβραϊκού λατρευτικού χώρου που, ίσως, είναι ο πιο «βόρειος» που έχουμε δει ποτέ. Στο gis δεν υπάρχουν πράξεις τακτοποίησης για να μας δώσουν περισσότερες πληροφορίες-περίεργο, καθώς και εδώ βλέπουμε καθαρά ότι το σημείο δεν κάηκε. Το μόνο σπίτι που αναφέρεται στις δημοπρασίες της Εθνικής Τράπεζας είναι αυτό στον αριθμό 7 (σημερινό 5). Δεν έπιασε τα λεφτά του. Η αρχική τιμή ήταν 63.000, δόθηκε τελικά για 51.200. Το 1938, απ’ όσο μπορούμε να διακρίνουμε, οι αλλαγές είναι όντως ελάχιστες: η Αγ. Δημητρίου έχει φαρδύνει τρώγοντας τις γωνίες, και στο δυτικό πεζοδρόμιο υπάρχουν δύο μεσοπολεμικά –«νέα»- κτίρια. Τα υπόλοιπα δείχνουν να είναι στη θέση τους.

Mια ιδέα για την περιοχή στα χρόνια της Κατοχής είχαμε πάρει και εδώ: https://archive.saloni.ca/1206 Oι περισσότερες από τις οικοδομικές άδειες πρέπει να δόθηκαν την δεκαετία του ’60, αν κρίνουμε από το χάλι που βλέπουμε στην αεροφωτό του 1975, αλλά και σήμερα.

Χτίστηκε το 1925, σε σχέδια του Ε. Bernasconi, (σχεδίασε και το ξενοδοχείο Ορεστιάς Καστοριά). Αρχική ιδιοκτησία Στέφ. Ρόλλη. Λειτούργησε ως ξενοδοχείο Β κατηγορίας.

Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1053972108425755

Το ξενοδοχείο σε λειτουργία την δεκαετία του 50.

Από το Εκατό χρόνια φιλοξενίας: Τα ξενοδοχεία της Θεσσαλονίκης (1914-2014) του Β. Κολώνα

Το σχέδιο της οικοδομής. Ιδιοκτήτης ο Στέφανος Ρόλλης.

Από το Εκατό χρόνια φιλοξενίας: Τα ξενοδοχεία της Θεσσαλονίκης (1914-2014) του Β. Κολώνα

Σχετικά γρήγορα μάλλον άλλαξε χέρια. Το 1932, εκπλειστηριάζεται (τετραώροφο μεθ υπογείου σε οικόπεδο 300 τ.μ.). Ιδιοκτήτης του τότε είναι ο Αναστάσιος Μυλωνάς (δεν είναι ο ίδιος απ όσο καταλαβαίνω οφειλέτης, ίσως εγγυητής; “τον τρίτον διακάχον” ακατανόητο, αν δεν είναι νομική ορολογία, που αμφιβάλλω, πρέπει να είναι τυπογραφικό λάθος).

Από την Theodora Kanaki: ο Στέργιος Μίσσιος του Μιχαήλ που είχε απαίτηση κατά των Ξύστρη κ Ευθυμίου, επέσπευσε εκτέλεση κατά του Μυλωνά (τρίτος διακάτοχος) που είχε αποκτήσει το ακίνητο βαρυμένο, ως γνωστό τα βάρη ακολουθούν το ακίνητο. Αξιοσημείωτο είναι ότι συναντάμε τον Μιχαήλ Μίσσιο του Στεργίου (γυιός?) να αποκτά το “κόκκινο σπίτι” σε πλειστηριασμό΅

Η θέση του ξενοδοχείου στην Πτολεμαίων Ευπρεπίζεται η γειτονιά.

Προκήρυξη για την κατασκευή πεζοδρομίων , κρασπέδων, ρείθρων Μακεδονία 17/10/1931

Ασφαλτοστρώνεται η Πτολεμαίων Μακεδονία 6/7/1932 Στον σεισμό του 1978 κατέρρευσε ολόκληρος ο 3ος όροφος και η στέγη. Υπήρξε και νεκρός. Στην ταμπέλα Χρ. Αγγέλου. Φωτογραφία Kimis Krionas Το σημερινό ερείπιό του σε φωτογραφίες Κων/νου Βαφίδη

Φωτογραφία Αργύρης Αργυρόπουλος Το «Αίγυπτος» έχει πουληθεί σε Γερμανούς επενδυτές. Η Άννη Καρολίδου στο ρεπορτάζ της στο GRtimes αναφέρει ότι ο Andreas Krueger το 2016 επισκέφτηκε και αγάπησε την πόλη, έψαξε και εντόπισε το πρώην Αίγυπτος και έκτοτε παλεύει με τις διάφορες υπηρεσίες να το ξανακάνει ξενοδοχείο. Έχει προτείνει να ανακατασκευαστούν πλήρως οι όψεις και το κέλυφος στην αρχική του μορφή, με την προσθήκη δύο ορόφων σε εσοχή. Το καινούριο ξενοδοχείο φιλοδοξεί να είναι 4στερο 30 δωματίων, με προϋπολογισμό κόστους εργασιών γύρω στα 5 εκατ. ευρώ. Όπως κατάλαβα δεν έχει ακόμη δοθεί η έγκριση κατεδάφισης από το Τμήμα Επικινδύνων – Ετοιμόρροπων Κατασκευών της Διεύθυνσης Πολεοδομίας του Δήμου Θεσσαλονίκης. Οι εκθέσεις των επιτροπών βγάζουν αντικρουόμενα συμπεράσματα, η τελευταία μάλιστα (29/8/2019), υποστηρίζει ότι “το κτίσμα δεν είναι επικινδύνως ετοιμόρροπο” και δύναται “όπως κρίνεται μακροσκοπικά να φέρει τα ίδια βάρη του”….αν γίνουν επισκευές. Το μακροσκοπικά φαντάζομαι είναι κυριολεκτικό. Ποιος θα τολμούσε άλλωστε να μπει μέσα.

Το σχέδιο του ξενοδοχείου από εδώ: https://etravelnews.gr/ktirio-metatrepetai-se-boutique-xenodoheio/?fbclid=IwAR38HGDv8RXyH2vg2sbnDzkXmh1YvwOD0P_-uJzzi6N8wONPqSXiY9lPEAc

Η σημερινή κατάσταση και εδώ:

Περιοχή του λιμανιού, φωτογραφημένη από το ανατολικό κτίριο των δίδυμων οικοδομών Μπαρτισόλ, πιθανότατα γύρω στο 1917.
Μεγεθύνοντας τη φωτογραφία διακρίνεται η έδρα των επιχειρήσεων του Κωνσταντίνου Γ. Μέλφου (;;-1932). Πρόκειται για τον μεγαλύτερο αδελφό του γνωστού εκπαιδευτικού της Θεσσαλονίκης , Ιωάννη Γ. Μέλφου (1860-1937) .

Ο Κωνστ. Γ. Μέλφος ήταν επιχειρηματίας και δημοτικός σύμβουλος από το τελευταίο Οθωμανικό Δημοτικό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης, τα επόμενα Δημοτικά Συμβούλια μετά την απελευθέρωση της πόλης, μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1920. Το 1919 ήταν μέλος και του Διοικητικού Συμβουλίου του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης. Έμενε στην περιοχή του Αγίου Αθανασίου, στην Χριστοπούλου 2. Παστρεύτηκε την Αικατερίνη το γένος Ιωάννου και συμπεθέριασε με την οικογένεια του Αθανάσιου Κούσκουρα, όταν ή κόρη του Καλλιόπη παντρεύτηκε τον Κωνσταντίνο Αθ. Κούσκουρα. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του έμενε στην Αντιγονιδών 5.

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1053970241759275

Στην περιοχή του λιμανιού, πριν το 1920, πιθανότατα γύρω στο 1917 Το λιμάνι και η οπτική δέσμη για την προηγούμενη φωτογραφία Η επιγραφή με το όνομα του Κωνστ. Γ. Μέλφου σε κτίριο, που φαίνεται σε μεγέθυνση της αρχικής φωτογραφίας Τα αδέλφια Κωνστ. και Ιωάννης Μέλφος σε παιδική ηλικία Ένα παράδειγμα των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του Κωνστ. Γ. Μέλφου

1967: Το κλίμα των ημερών, μεταφορικά αλλά και κυριολεκτικά, μέσα από τα πρωτοσέλιδα της Μακεδονίας της 20ής, 21ης, 25ης και 26ης Απριλίου. Τις ενδιάμεσες μέρες η εφημερίδα ίσως δεν κυκλοφόρησε -ή έστω δεν υπάρχει διαθέσιμη στην Εθνική Βιβλιοθήκη. Αυτά τα 4 όμως αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς η προγραμματισμένη ομιλία του Γ. Παπανδρέου στην Θεσσαλονίκη και η σχετική κινητοποίηση που είχε ένθερμα υποστηρίξει η εφημεριδα υπήρξε μια από τις δικαιολογίες των χουντικών για την «επέμβασιν του στρατού».

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/811422446014057

Την Πέμπτη 20 Απριλίου 1967, το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας εστιάζει στην επικείμενη άφιξη του Γ. Παπανδρέου και την συγκέντρωση που θα γίνει την Κυριακή στην Πλ. Αριστοτέλους. Παράλληλα, επισημαίνει το «κλίμα οξύτητος» που επιδιώκει η δεξιά με διώξεις πολιτικών. Στα άλλα θέματα του πρωτοσέλιδου: ο θάνατος του Αντενάουερ και η 69η συνέχεια του ιστορικού αφιερώματος.

Η κεντρική γελοιογραφία στηρίζεται στο κυριολεκτικό κλίμα της εποχής: Προχωρημένος Απρίλιος κι όμως χιόνισε. Σύμφωνα με τον γελοιογράφο, η ΕΡΕ τρέχει κυνηγημένη από τη χιονοστιβάδα της Ένωσης Κέντρου.

Παρόμοιου στυλ και το πρωτοσέλιδο του φύλλου της 21ης Απριλίου, που προφανώς είχε γραφτεί και τυπωθεί πριν βγούνε τα τανκς στους δρόμους. Συν ένα μεγάλο αεροπορικό δυστύχημα στην Κύπρο -με μακάβρια περιγραφή και φωτογραφία που τώρα θα απαγορευόταν. Συν την ανακοίνωση για τον ξαφνικό θάνατο της αδελφής του εκδότη Ι. Βελλίδη. Βλέποντάς τον εκ των υστέρων, ο τίτλος της 70ής συνέχειας του ιστορικού αφιερώματος -«Το κίνημα της Θεσσαλονίκης»- φαντάζει ειρωνικός. Στο πρωτοσέλιδο της 25ης Απριλίου δεν υπάρχει χώρος για ιστορικό αφιέρωμα. Ιστορικό είναι από μόνο του -και για την εμφανέστατη αλλαγή της εφημερίδας. Η συγκέντρωση που με τόσο πάθος υποστήριζαν τώρα εμφανίζεται ως αφορμή για «αιματοκύλισμα» το οποίο «απεσόβησεν η επέμβασις του στρατού» και «η αναλήψις υπ’ αυτού της εξουσίας». «Η χώρα έχει επανέλθει εις τον κανονικόν της ρυθμόν». Οι συλληφθέντες θα κριθούν από δικαστήρια -φτιάχνονται και έκτακτα στρατοδικεία σε 10 μεγάλες πόλεις, παράλληλα με τα πολιτικά… Ο πρόεδρος της εθνικής κυβερνήσεως «επαγγέλλεται ισοπολιτείαν, δικαιοσύνην και στοργήν προς όλους». Η πρωτοσέλιδη ανακοίνωση θανάτου της ημέρας αφορά Ρώσο αστροναύτη. 26 Απριλίου και ο «ρυθμός της ομαλότητας» οδηγεί σε ανατίμηση των αξιών του χρηματιστηρίου. Ανακοινώνονται μεγάλα έργα και αύξηση αγροτικών συντάξεων. «Το μπαχτσίσι και το ρουσφέτι θα εκριζωθούν». Ο βασιλέας δίνει το «παρών». Τα θανατικά της ημέρας αποτελούνται από φρικιαστικές λεπτομέρειες που αφορούν αυτά των προηγούμενων ημερών και μια μικρότερη ανακοίνωση για 50 νεκρούς από χιονοθύελλα στις ΗΠΑ. Κατά τα άλλα, το ιστορικό αφιέρωμα εξακολουθεί να απουσιάζει από το πρωτοσέλιδο, όπως και οποιαδήποτε γελοιογραφία. Βρίσκουν όμως τον δρόμο για την α’ σελίδα ειδήσεις όπως μια πινέζα στο λαιμό κοριτσιού στις… Φιλιππίνες και τα βραβεία των «Λιζ και Μπάρτον», σημάδι «ομαλής» λειτουργίας της εφημερίδας. Και φυσικά, βασική θέση κατέχει ότι η περιφορά των επιταφίων και η τελετή της Αναστάσεων θα γίνουν «εις υπαιθρίους χώρους, όπως κατ’ έτος» «άνευ ουδεμιας μεταβολής». Η μεταβολή είναι σαφής όσον αφορά την στάση της εφημερίδας… … όπου το μόνο που θα μπορούσε να έχει ‘διπλή ανάγνωση’ είναι ένα χαρακτικό που εμφανίζεται δυο μέρες μετά, Μεγάλη Παρασκευή πια. Ίσως αυτό το «τετέλεσται», καμουφλαρισμένο πάνω από την σταύρωση, να είχε και άλλη έννοια.

90 χρόνια συνεχούς λειτουργίας ως ξενοδοχείου. Μπορεί να είναι και το μακροβιότερο στην πόλη μας. Εκεί που η Σβορώνου συναντάει την Πτολεμαίων κτίστηκε από τον Ξενοφώντα Παιονίδη αυτό το σπίτι για τον Αχμέτ Σατλή. Εκλεκτικιστικό, φυσικά, έργο τέχνης με ΦΕΚ του 1986. Ακριβής διεύθυνση: Ελένης Σβορώνου 4 και Πτολεμαίων 1

Ισόγειο και 2 όροφοι. Ως προς τις όψεις του αναπτύσσεται συμμετρικά προς τις δύο οδούς, αλλά με ανόμοιο αριθμό μπαλκονιών, και θα λεγε κανείς μη αρμονικά τοποθετημένων. Ενδιαφέρουσες πινελιές του αρχιτέκτονα Παιονίδη.

Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1053967591759540

Η φωτογραφία πρέπει να είναι μετά τον πόλεμο. Στο ισόγειο ταμπέλα των Σιδηροδρόμων του Ελληνικού Κράτους.

Από το Εκατό χρόνια φιλοξενίας: Τα ξενοδοχεία της Θεσσαλονίκης (1914-2014) του Β. Κολώνα

Η ανακοίνωση των ΣΕΚ είναι από την Μακεδονία του 1957, φέρει ως διεύθυνση Πτολεμαίων 1. Περιγραφή κατασκευής της οικίας Αχμέτ Σατλή. 15/9/1922 από τον Ξενοφώντα Παιονίδη:

Ύψος στο ισόγειο 5μ και 25 εκ., ενώ κάθε όροφος θα έχει ύψος 3 μ και 60 εκ.

Στα θεμέλια σκυροκονίαμα με θηραϊκή γη, σιδηροδοκοί με διαστάσεις που θα καθοριστούν κατά την εκσκαφή των θεμελίων ανάλογα με την φύση του υπεδάφους. Τοιχοποιία: τούβλα (οπτόπλινθοι ) πλήρη καθώς και διάτρητα από το Αλλατίνη.

Εσωτερικοί στύλοι από χυτοσίδηρο, και αν τυχόν υπάρξει έλλειψή τους, τότε στύλοι από οπλισμένο σκυροκονίαμα. Οι δοκοί στους ορόφους θα είναι σιδηροδοκοί γερμανικού τύπου.

Η στέγη απο εγχώρια ξυλεία, με επικάλυψη από κεραμίδια Αλλατίνη.

Το πάτωμα στο ισόγειο τσιμεντοπλακάκια, ενώ στους ορόφους σιδηροδοκοί με διάτρητα τούβλα Αλλατίνη και ελαφρό σκυροκονίαμα, στο τελείωμα ξύλινο πάτωμα. Στα μαγειρεία, λουτρά και αφοδευτήρια, τσιμεντοπλακάκια

Η σκάλα: κτιστή επί σκαλιστού εκ σιδηροδοκού διπλοταύ, με μαρμάρινες επενδύσεις.

Από το Εκατό χρόνια φιλοξενίας: Τα ξενοδοχεία της Θεσσαλονίκης (1914-2014) του Β. Κολώνα Το κτίσμα το 1931 βγαίνει σε πλειστηριασμό ως κτήμα εξ ανταλλαγής. Πρώτη προσφορά 1.100.000 δρχ. Μακεδονία 7-1-1931

Όπως φαίνεται κατοχυρώθηκε στον Αναστάσιο Κάλφογλου ή τουλάχιστον αυτός ήταν ο πρώτος διευθυντής του. Το 1932 λειτουργεί κανονικά ως ξενοδοχείο με διαφημιστική καμπάνια προς εργαζόμενους: Πλήρεις υπηρεσίες με μόλις 1100 δραχμές. Αν κατοικείς μάλιστα πολύ μακριά, π.χ. πέρα από το Συντριβάνι, 100 δρχ. επιπλέον έκπτωση.

Μακεδονία 28-11-1932. Εδώ έχει ως διεύθυνση μόνον Σβορώνου 4.

Φωτογραφία του Αλέξανδρου Τζιόλα στα 1965, φαίνεται αριστερά και η επιγραφή από το ξενοδοχείο Πατρίς που είδαμε χθες. Από πλήροφορίες Δημοσθένη Σιούλα στις ΠΦΘ: Κάποια στιγμή πέρασε στην ιδιοκτησία Γ. Γαβριηλίδη, ενώ την διεύθυνση ασκούσε ο Γ.Χ. Παπαγεωργίου (ήταν ενοικιαστής μαζί με τον δάσκαλο Νικολαίδη από τις Σέρρες). Ο Παπαγεωργίου ήταν από τον Ζιάκα Γρεβενών. Στέκι για Γρεβενιώτες και μπροστά πιάτσα ταξί για Γρεβενά Φωτογραφίες από το εσωτερικό του. Ευχαριστούμε το Trip advisor.

Τα ξενοδοχεία μπροστά στην Εγνατία, αλλά και παραμέσα μέχρι την Καραολή και Δημητρίου

Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1052776421878657

Δίπλα σχεδόν στην πλατεία του Βαρδάρη, στην περιοχή με τα πολλά ξενοδοχεία και τις καπναποθήκες. Η πρώτη διαθέσιμη φωτογραφία της δεκαετίας του 30, δεύτερο από αριστερά με ευδιάκριτη την ονομασία του “Νέαι Σέρραι”

Στην γωνία Εγνατίας 11 με Σβορώνου βρίσκεται σήμερα το ξενοδοχείο Αργώ. Η είσοδος από την Σβορώνου, φέρει τον αριθμό 1 της οδού.

Άρχισε να κτίζεται το 1922 με αρχιτέκτονα τον Κοκορόπουλο, αποπερατώθηκε το 1929 από τον αρχιτέκτονα Καμπανέλλο. Ισόγειο κτίριο με 2 ορόφους, συμμετρικό στις δύο όψεις του στις οδούς όπου έχει πρόσοψη, χαρακτηρίζεται εκλεκτικιστικό.

Οι πληροφορίες από τον ιστότοπο https://diathrhtea.blogspot.com/2020/06/11-1.html?fbclid=IwAR17HbC2BvEV3BPC3VTPTR5zY15U8VSYcIoB91sQAkjuo1RfLxOj1GTAdrE Κάποιες επιπλέον πληροφορίες, φήμες μάλλον, ότι κτίστηκε από κάποιον ναυτικό για χάρη μιας κοπέλας που γνώρισε στην περιοχή του Βαρδάρη Την περίοδο της κατοχής η ονομασία “Νέαι Σέρραι” δεν διακρίνεται. Εδώ η ίδια όψη φαίνεται να έχει ένα πανί, αλλά το τι αναγράφεται δεν είναι ευδιάκριτο. Κατά πάσα πιθανότητα εξυπηρετούσε ανάγκες των κατοχικών δυνάμεων. Πάντως το 1964 αναφέρεται ως ξενοδοχείο “Σέρραι” Φωτογραφίες από την πρόσφατη περίοδο, ξενοδοχείο “Αργώ” πλέον Φωτογραφία του Πλάτωνα Κλεανθίδη Φωτογραφία Θεοφανίας Κλεανθίδου Φωτογραφία Μίας Γατίδου Φωτογραφίες από μέσα. Πηγή Trip advisor Το απέναντι ξενοδοχείο, μεσοπολεμικό κτίριο κι αυτό, ονομαζόταν “40 Εκκλησίαι”, παρόμοιου αρχιτεκτονικού ρυθμού με το “Αργώ”, κατά πάσα πιθανότητα από τον ίδιο αρχιτέκτονα. Οι ομοιότητες είναι προφανείς. Το 1964 στον Οδηγό Βορείου Ελλάδος αναφέρεται ως Ξενοδοχείο “40 Εκκλησίαι, αφών Τραχανά”, σύμφωνα με πληροφορία Έφης Μεταξά στην ΑΘ ονομάστηκε 40 Εκκλ. γιατί ο ιδιοκτήτης Κωνσταντίνος Χατζησταμάτης ήταν από εκεί. Παρόν φυσικά από τις αρχές της δεκαετίας του 30.

Μακεδονία 17-6-1932 Φωτογραφία του 1959, πρώτο από αριστερά Την δεκαετία του 1960 αντικαταστάθηκε από ένα κολοσσιαίο συγκρότημα δωματίων, το ξενοδοχείο “ΔΕΛΤΑ” 23-12-1969 διεκδικεί μια θέση ανάμεσα στα ξενοδοχεία που ξεχωρίζουν στην πόλη για τις υπηρεσίες τους. Ρουφ γκάρντεν μετά πισίνας και εστιατορίου. Η πισίνα ακόμη υπάρχει.

Άγνωστο πότε σταμάτησε να λειτουργεί, την δεκαετία του 2000 φιλοξενεί φοιτητές ΤΕΙ, μειώνονται τα κονδύλια, το 2005 ερημώνεται, το 2007 καταλαμβάνεται, το 2012 εκκενώνεται η κατάληψη. Σήμερα σε απελπιστική κατάσταση.

Πριν αφήσουμε την είσοδο της Σβορώνου από την Εγνατία μια ματιά πάλι στα δύο αντικρυστά σχεδόν όμοια ξενοδοχεία. Κατά την κατοχή Την δεκαετία του 60. Συνεχίζοντας στην οδό Σβορώνου, στο νούμερο 3 , εκεί που στρίβει δυτικά, ένα μεσοπολεμικό κτίριο επίσης, με πανωσήκωμα σήμερα, που πρέπει να κάνεις λίγη προσπάθεια για να το καταλάβεις από τον δρόμο. Το 1967 σ έναν οδηγό πόλεως αναφέρεται ως ξενοδοχείο “Πατρίς”. Λειτούργησε και ομώνυμο εστιατόριο στο ισόγειο Το νούμερο 7 εμφανίζεται σήμερα ως άδειο οικόπεδο, το 1929 όμως φιλοξενούσε την καπναποθήκη Σωσσίδη. Μακεδονία 8-9-1929 Στο πολύ χρήσιμο ιστότοπο Βιομηχανικά Δελτία Απογραφής https://vida-omada.blogspot.com/ με πολλές αναφορές στις καπναποθήκες της πόλης δεν υπάρχει κάποια μνεία. Κάποια στιγμή την δεκαετία του 1960 φιλοξένησε την κλινική Μουτσούδη (Οδηγός πόλης 1967) Απέναντι, Σβορώνου 6 υπήρχε μεσοπολεμικά ένα μακρόστενο κτίριο με Διοικητηρίου 12, μπορεί καπναποθήκη, δεν βρήκα σχετική αναφορά ούτε και κάποια διαφωτιστική λήψη.

Το 1964 όμως στην πολυκατοικία που κτίστηκε στη θέση της στεγάστηκε η Β' Οικονομική Εφορία. Μακεδονία 22-4-1964

Σχετικά με την ονομασία της οδού. Η Ελένη Σβορώνου ήταν λογοτέχνης, με καταγωγή από Κεφαλονιά αλλά γεννήθηκε στην Σάμο. Στην σχετικά σύντομη ζωή της (1879-1918) εξέδωσε 2 ποιητικές συλλογές και το Μικρασιατικό Ημερολόγιο (13 τόμοι 1917-1919) με έρευνες. Τυπώθηκε στη Σάμο από το Τυπογραφείον Μικρασιατικού Ελένης Σ. Σβορώνου. Ίσως οικογενειακή επιχείρηση. Ένα ενδεικτικό ποίημά της εδώ από την Μακεδονία 16-11-1926. Η ονοματοδοσία του δρόμου μάλλον λόγω του θανάτου της το 1918. Για το πολύ παλιό ξενοδοχείο “Αύγουστος”, Σβορώνου 4, θα χρειαστεί μια ξεχωριστή ανάρτηση