Saloni.ca Archive

Μωρεάς 29, και όχι 50 Σ' αυτή τη λεζάντα μάλλον υπάρχει πρόβλημα. Γράφει “Κατοικία Α. Σικαλίδη, Μωρεάς 50”. Όμως η Μωρεάς δεν έφτανε στο 50 -λογικά ούτε παλιά, καθώς δεν έχει αλλάξει ιδιαίτερα η ρυμοτομία της. Σήμερα τελειώνει στο 38. Το πολύ να έφτανε στο 44. Στα παλιότερα διαγράμματα της περιοχής, το επώνυμο Σικαλίδου εμφανίζεται στη Μωρεάς 29 (ανεβαίνοντας αριστερά, δηλαδή, το τρίτο σπίτι βόρεια της οδού Καλλιόπης. Και αυτό μάλλον επιβεβαιώνεται από ένα “κομματάκι” του που φαίνεται [σε μια φωτογραφία που είχαμε δει παλιότερα από ανάρτηση Χρ. Καββαδά] και διακρίνουμε την σιδεριά και το κοίλο φουρούσι. Από το Γ. Βελένης, Ιστορικές τομές στη μεταβυζαντινή αρχιτεκτονική της Θεσσαλονίκης, στο: Θεσσαλονίκη 2.300 χρόνια, εκδ. Φίλων ΛΕΜΜ, Θεσσαλονίκη 1985, σ. 17-32. Από τον Βαγγέλη Καβάλα και ταύτιση Μάρας Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1022425971580369&id=204212503401724

Σ' αυτή τη λεζάντα μάλλον υπάρχει πρόβλημα. Γράφει “Κατοικία Α. Σικαλίδη, Μωρεάς 50”. Όμως η Μωρεάς δεν έφτανε στο 50 -λογικά ούτε παλιά, καθώς δεν έχει αλλάξει ιδιαίτερα η ρυμοτομία της. Σήμερα τελειώνει στο 38. Το πολύ να έφτανε στο 44. Στα παλιότερα διαγράμματα της περιοχής, το επώνυμο Σικαλίδου εμφανίζεται στη Μωρεάς 29 (ανεβαίνοντας αριστερά, δηλαδή, το τρίτο σπίτι βόρεια της οδού Καλλιόπης. Και αυτό μάλλον επιβεβαιώνεται από ένα “κομματάκι” του που φαίνεται [σε μια φωτογραφία που είχαμε δει παλιότερα από ανάρτηση Χρ. Καββαδά] και διακρίνουμε την σιδεριά και το κοίλο φουρούσι.

Και εδώ το σπίτι σε απόσπασμα φωτογραφίας του 1954. Εδώ ολόκληρη η φωτογραφία από ανάρτηση Απ. Βρεφίδη

Είχαμε δει τόσο αυτό το σπίτι όσο και ολόκληρο σχεδόν τον δρόμο εδώ: https://archive.saloni.ca/751 Εντάσσεται κι αυτή στο αφιέρωμα του δρόμου. Από το Γ. Βελένης, Ιστορικές τομές στη μεταβυζαντινή αρχιτεκτονική της Θεσσαλονίκης, στο: Θεσσαλονίκη 2.300 χρόνια, εκδ. Φίλων ΛΕΜΜ, Θεσσαλονίκη 1985, σ. 17-32.

Από τον Βαγγέλη Καβάλα

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1022422118247421&id=204212503401724

Στις αρχές του 1950 έζησα στην οδό Φλέμινγκ 49 (σήμερα 45), παλιότερα Ευρώπου και ακόμα παλιότερα Μισραχή. Το σπίτι μας είχε τρία διαμερίσματα: ημιυπόγειο, ανώγειο (όπου ζούσαμε εμείς) και πρώτο πάτωμα, και βρισκόταν στο τετράγωνο μεταξύ των οδών Γαμβέτα και Γαριβάλδη. Δυτικά της Φλέμινγκ περνούσε ο χείμαρρος Κωνσταντινίδη/Υφανέτ, σημερινή οδός βαρώνου Χιρς. Μπροστά στο σπίτι υπήρχαν τρεις μεγάλες βρωμούσες, εξ ου και η ονομασία της θέσης “τρία δέντρα”. Οι είσοδοι των σπιτιών τότε ήταν από το πλάι, διαμόρφωση που συνεχίστηκε και στις σημερινές πολυκατοικίες. Από τον Χάρη Βάρβογλη

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1023819654774334&id=204212503401724

1954. Αριστερά πίσω από τα δένδρα ο αριθμός 45. Η Γαριβάλδη λίγο πιο πάνω τέμνει κάθετα τον δρόμο μπροστά μας, την Φλέμινγκ. Δεξιά η άκτιστη αλάνα. 1942-43 στην αλάνα. Η Φλέμινγκ ακολουθεί την φορά των στύλων με το ηλεκτρικό ρεύμα. Το Χιρς στο βάθος του δρόμου, φυσικά δεν φαίνεται. Ο δρόμος κάθετος στην Φλέμινγκ που υποδεικνύεται από το γωνιακό σπίτι επάνω αριστερά είναι η Γαριβάλδη. Αρίθμηση της εποχής: 47 (αριστερά) και 49 (δεξιά), σήμερα 43 και 45. Οι είσοδοι στα σπίτια ήταν στον πλαϊνό τοίχο, μετά την καγκελόπορτα. Η σημερινή κατάσταση: οι είσοδοι πάλι στο πλάι, αριστερά το 43 και δεξιά το 45.

Οι πρώτες πραγματικές φεμινίστριες στην πόλη ήταν οι αδελφές Ελπίδα και Τασία Αντωνιάδου. Τέλη δεκαετίας του 20 είχαν χοντρή κόντρα με την Αγγελική Μεταλλινού που ζητούσε μέχρι και παιδονόμους στους δρόμους. https://www.facebook.com/-204212503401724/photos/pcb.332856127204027/332855527204087 Η χυδαία επίθεση της Αγγελικής Μεταλλινού στην Τασία Αντωνιάδου. https://www.facebook.com/204212503401724/photos/pcb.332856127204027/332855583870748 Η “πληρωμένη” απάντηση της Τασίας Αντωνιάδου. https://www.facebook.com/204212503401724/photos/pcb.332856127204027/332858927203747 Οι συντηρητικές φασίζουσες απόψεις της Αγγελικής Μεταλλινού https://www.facebook.com/204212503401724/photos/pcb.332856127204027/332855483870758

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1028022304354069&id=204212503401724

and the Oscar goes to Αναστασιος Πολατογλου

Αγία Τριαδα, ένα απόγευμα του Σεπτέμβρη,1956 ...

Σαλαμίνα, Μεσοπόλεμος. Στην ταράτσα του ξενοδοχείου Ματζέστικ, αρχή της οδού Αγίας Σοφίας. Απέναντι το Μέγαρο Τυρολόη. Ατίθασες ... Προσφυγομάνες. Καπνεργάτριες. DIDACTA το 1930. Νοσοκόμες του Μεσοπολέμου. Η Μις Θεσσαλονίκη του 1932. Καλύτερη από Μις. Άνω πόλη 1957.

Ευθεία συνέχιζε σαν Κωνσταντινουπόλεως. Από πάνω σαν οδός Αθηνών, σήμερα Παπαναστασίου. Τα σπίτια της επάνω μεριάς από Αετορράχης μέχρι Παρασκευοπούλου. Συν ολόκληρη η Λεωφόρος Στρατού με τα πέριξ σε αεροφωτογραφίες. Από τον Δαυίδ Μπράβο.

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1022193074936992&id=204212503401724

Σπίτια στην Λεωφόρο Στρατού από Αετορράχης μέχρι Ιωάννου Χρυσοστόμου, λίγο πριν την διασταύρωση με την οδό Αθηνών. Η διασταύρωση της Στρατού από την γωνία της με την οδό Αγίας Τριάδας. Πάνω η οδός Αθηνών (Παπαναστασίου) και ευθεία η Κωνσταντινουπόλεως. Το καφενείο ακριβώς πάνω στην διασταύρωση. Η Στρατού γίνεται πλέον Κωνσταντινουπόλεως. Το ίδιο κτήριο με το τριπλό σαχνισί. Κωνσταντινουπόλεως. Φωτογραφία της Άννας Δαμιανίδη Το τριπλό σαχνισί στην αρχή της Κωνσταντινουπόλεως..

Από το αρχείο της Γενικής Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Θεσσαλονίκης αναρτημένη από την Μαρία Ζουρνά. Η μεριά του κτηρίου της διασταύρωσης στην οδό Αθηνών.

Από το αρχείο της Γενικής Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Θεσσαλονίκης αναρτημένη από την Μαρία Ζουρνά. Κωσταντινουπόλεως δίπλα στο κτήριο με το τριπλό σαχνισί

Από το αρχείο της Γενικής Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου. Συνέχεια στην Κωνσταντινουπόλεως.

Αρχείο Γενικής Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου. Προχωράμε προς την οδό Παρασκευοπούλου.

Αρχείο Γενικής Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Θεσσαλονίκης.

Κωνσταντινουπόλεως με Παρασκευοπούλου. Το σπίτι του Βικέντιου Τσελεπίδη.

Παρασκευοπούλου με Κωνσταντινουπόλεως. Το σπίτι του Βικέντιου Τσελεπίδη στην γωνία επάνω.

Αναρτήθηκε στις ΠΦΘ από Haroula Sakki Το τελευταίο σπίτι στην Λεωφόρο Στρατού γωνία με την οδό Ιωάννου Χρυσοστόμου. Λίγο πριν την οδό Αθηνών. 1915. Αεροφωτογραφία της περιοχής γύρω από την Λεωφόρο Στρατού. Αθηνών πάνω και Κωνσταντινουπόλεως στην ευθεία. Στρατιωτικές εγκαταστάσεις των Συμμάχων στο “Θεαγένειο” και στην μετέπειτα αλάνα του Κυβέλεια. 1959. Η Λεωφόρος Στρατού από το πεδίο του Άρεως και το Λυσέ. Μέχρι την Αθηνών (Παπαναστασίου) πάνω και Κωνσταντινουπόλεως ευθεία. Από Αετορράχης μέχρι Παρασκευοπούλου στον χάρτη. Η Λεωφόρος Στρατού. Από τον Λάκκο, σημερινή οδό Ναπολέοντα Ζέρβα. Πρώτο ψηλά το παλιό ογκώδες κτήριο του Γαλλικού Ινστιτούτου. Κάθετη δίπλα στο Λυσέ, η οδός Ευζώνων. Η Σαρανταπόρου. Η Μπιζανίου. Επόμενη κάθετη είναι η Αετορράχης, που όμως δεν την πιάνει η κατοχική αεροφωτογραφία.. Αμαλίας, Βελισσαρίου, Σπάρτης οι παράλληλες της Στρατού προς τα κάτω.

Σε πιάνει κάποια θλίψη. Πόλη που σβήστηκαν στην λήθη κομψοτεχνήματα στους εσωτερικούς της δρόμους. Χαμένες κατοικίες ανθρώπινες, μία προς μία ξεχωριστές.

Φωτογραφία του Μηνά Δρεστηλιάρη 1946. Λεωφόρος Στρατού. Από τον Λάκκο, σημερινή οδός Ναπολέοντα Ζέρβα. Σημειωμένες η Αετορράχης και η Εκκλησία της Αγίας Τριάδας. Ευζώνων, Σαρανταπόρου, Μπιζανίου, Αετορράχης και Αγ. Τριάδος, κάθετες οδοί στην Στρατού.

1979. Στην αρχή της Αθηνών, τέλος Στρατού, μιά συστάδα από παλιά σπίτια. Στην κάτω μεριά του κόκκινου τετραγώνου ο κινηματογράφος “ΑΝΕΤΟΝ” στην Παρασκευοπούλου. Η Δελφών δεν είχε ανοίξει ακόμα. Σημειώνεται περίπου με πράσινη γραμμή. όπως και το Θεαγένειο. Ο Ευκλείδης είναι ένα κλικ έξω από την αεροφωτογραφία.

Υπάρχουν ακόμα πολλά ερωτηματικά και άγνωστα στοιχεία για την περιοχή της Θεσσαλονίκη, πριν την ίδρυσή της. Ένα από τα ερωτηματικά αφορούν τον σημαντικότερο οικισμό στην περιοχή πριν την Θεσσαλονίκη που ήταν η Θέρμη: τι ήταν η Θέρμη και πού βρισκόταν, αν βρισκόταν κάπου συγκεκριμένα. Έχει πολλούς υποστηρικτές η υπόθεση ότι η Θέρμη (ή τουλάχιστον η κύρια θέση της) ήταν στο Καραμπουρνάκι, στο στρατόπεδο Κόδρα. Σε μια τράπεζα που βρίσκεται στο νότιο τμήμα της έκτασης, εδώ και δεκαετίες γίνεται αρχαιολογική ανασκαφή που ίσως κάποια στιγμή εντοπίσει πειστήρια ότι εκεί ήταν η Θέρμη. Βέβαια, η διάνοιξη της παραλιακής οδού προς την Αρετσού, της Πλαστήρα, το 1954 έκοψε ένα μεγάλο μέρος της τράπεζας. Άραγε έγινε προσεκτική αρχαιολογική εκσκαφή πριν την διάνοιξη της οδού ή πολλά από τα στοιχεία που υπήρχαν χάθηκαν; Στοιχεία που ίσως διαβεβαίωναν ότι εκεί ήταν η Θέρμη; Από τον Θόδωρο Νάτσινα

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1022416198248013&id=204212503401724

Φωτογραφία από το bing όπου διακρίνεται η τράπεζα στο στρατόπεδο Κόδρα. Τα πολλά μικρά τετραγωνάκια που διακρίνονται στην φωτογραφία, δίπλα στην παραλιακή οδό, είναι τα σκάμματα των αρχαιολόγων.

Τη σημασία του αρχαιολογικού χώρου στο στρατόπεδο Κόδρα την είχαν εντοπίσει οι αρχαιολόγοι που είχαν έρθει με τα συμμαχικά στρατεύματα κατά τον πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και είχαν κάνει εκτεταμένες ανασκαφές. Στην έκταση του στρατοπέδου είχαν εντοπίσει και αρχαίο νεκροταφείο.

Στο τοπογραφικό αυτό διακρίνεται η τράπεζα και αριστερά της δύο συγκροτήματα, ένα στον απέναντι λόφο. και ένα άλλο ακριβώς επάνω στο ακρωτήριο. Εδώ μια αεροφωτογραφία από την εποχή του ΑΠΠ όπου διακρίνονται η τράπεζα και οι άλλες εγκαταστάσεις – από το βιβλίο του Leon Rey (Observations sur les premiers habitats de la Macédoine). O Rey ήταν Γάλλος αρχαιολόγος, μέλος της γαλλικής στρατιάς της Ανατολής. O ίδιος ο Rey σε ένα σκαρίφημα γράφει τι είναι τα κτίρια – το συγκρότημα αριστερά της τράπεζας το αναφέρει ως fort (φρούριο), το δεύτερο ως redoutes (οχυρά).

Επιπλέον αναφέρει ότι μεγάλο τμήμα της τράπεζας ήδη είχε εξαφανιστεί, από τη φυσική διάβρωση που προκαλεί η θάλασσα. Σε μεγέθυνση το τοπογραφικό όπου διακρίνονται τα δύο αυτά συγκροτήματα, άγνωστης κατασκευής, το πιο πιθανό οθωμανικά. Βάζοντας την αεροφωτογραφία και το τοπογραφικό μαζί (όσο καλύτερα μπορώ) φαίνεται το τμήμα της τράπεζας που καθαιρέθηκε για την διάνοιξη του δρόμου το 1954 και ότι το παλατάκι χτίστηκε ακριβώς επάνω στο οχυρό. Προσεγγιστικά το κομμάτι της τράπεζας που χάθηκε το 1954. με μπλέ γραμμές. Με κόκκινες το οχυρό όπου έγινε το παλατάκι. Βέβαια και το φρούριο δεν υπάρχει πια.

Εγνατίας 134 Μικρή ξενάγηση σε ένα μοναδικό πανόραμα του 1958 από το αρχείο του Χάρη Βάρβογλη Από την Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1023815071441459&id=204212503401724

Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη από την Εγνατία 134 – απέναντι και λίγο πιο ανατολικά από την κλινική Νεδέλκου/νυν Αγιορείτικη Εστία, δηλαδή. Στις βούλες, κάποια κτίρια και διευθύνσεις για προσανατολισμό. Από αυτά, το μόνο που έχει γλιτώσει είναι το αρχοντικό στην πλ. Κουλέ Καφέ. Το πιο «σπάνιο» στη φωτό είναι η απεικόνιση (απ’ αυτή την πλευρά) των δύο κτιρίων του συγκροτήματος του τζαμιού Ικί Λουλέ, στην Αριστοτέλους (Ολύμπου) με Κ Παλαιολόγου. Ωστόσο, το διασημότερο κτίριο είναι αυτό με την μπλε βούλα, η περίφημη Κεντρική Αστική Σχολή/34ο Δημοτικό. Λίγα παραπάνω για την ιστορία του και κάποιες από τις ελάχιστες κοντινές του φωτογραφίες είχαμε δει εδώ https://archive.saloni.ca/978 Ο Χάρης Βάρβογλης θυμάται: η Αρριανού τότε κατέληγε, κατεβαίνοντας, σε μια πόρτα επί της Εγνατίας. Κάθε φορά που έβρεχε δυνατά, από την πόρτα έβγαινε ένας χείμαρρος νερού και λάσπης που άφηνε ένα “δέλτα” στην Εγνατία. Εξήντα εννέα χρόνια νωρίτερα, ένα κομμάτι της περιοχής όπως την έβλεπαν ο Schultz & Barnsley από τον μιναρέ της Αγ. Σοφίας. Σημειώνεται ο μιναρές του Ικί Λουλέ, και δυο από τα κτίρια που είδαμε. Το γωνιακό Φιλίππου με Αρριανού το είχαμε δει και σε κοντινές φωτογραφίες εδώ: https://archive.saloni.ca/867 Από άλλη πλευρά, σε φωτογραφία του 1955, από τον Γ. Λυκίδη , αν δεν απατώμαι Του Λυκίδη, νομίζω, και αυτή από το 1959 Έναν χρόνο μετά την αρχική φωτογραφία του κ. Βάρβογλη, η επέλαση των νέων πολυκατοικιών έχει αρχίσει. Απόσπασμα αεροφωτογραφίας του 1959 [από Vangelis Kavala στις ΠΦΘ] Στο κέντρο της αεροφωτό οι νέες πολυκατοικίες στην Ολύμπου ανάμεσα στην νυν Υπ.Φ. Δραγούμη και την Ιουλιανού. Τα δυο κτίρια του Ικί Λουλέ κρατάνε ακόμα. Πηγή και χρονολόγηση επάνω στη φωτό. Απόσπασμα αεροφωτογραφίας που έχει αναρτηθεί από Χρ. Κηπουρα στις ΠΦΘ Από το αρχείο του ΑΠΘ, του '61, αν θυμάμαι καλά.

Σήμερα Τσικνοπέμπτη ο Χάρης Βάρβογλης μας ξεναγεί στα καρναβάλια της παιδικής του ηλικίας με μια ματιά επίσης στα αποκριάτικα πάρτι των φοιτητών, στο Μεντιτερανέ..

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1023786241444342&id=204212503401724

Αποκριάτικο πάρτι στην αίθουσα του Μονοταξίου του ΠΣΠΘ, 1956. Διακρίνονται τα θρανία και οι καρέκλες. Αποκριάτικο πάρτι στο σπίτι της Κρίστας Τσέκου Αποκριάτικο πάρτι στο σπίτι του Ευριπίδη Τσακιρίδη. Ο χορός των φοιτητών Χημείας ήταν σημαντικό κοσμικό γεγονός της Θεσσαλονίκης στις αποκριές και διοργανωνόταν -παραδοσιακά- από τους Β-ετείς φοιτητές. Σαν σήμερα πριν από 55 χρόνια, στις 27 Φεβρουαρίου 1956, ο χορός είχε γίνει στο Μεντιτερανέ. Στη φωτογραφία οι Β-ετείς φοιτητές με τον καθηγητή της Οργανικής Χημείας Γ. Βάρβογλη (η Οργανική Χημεία ήταν μάθημα του Β' έτους). Πρώτη σειρά, από αριστερά: Γ. Σαραφούδης, Σ. Ιακωβίδη, ο πατέρας μου Γ. Βάρβογλης, η αδελφή μου Μ. Βάρβογλη, Ι. Σημηριώτης, Κ. Κατσαβουνίδου. Εγνατίας 134 το 1959. Πίσω διακρίνεται το διατηρητέο σπίτι του γιατρού Νεδέλκου και πιο πίσω μια από τις πρώτες πολυκατοικίες. Αυτή στην οποία είμαι ντυμένος τυρολέζος είναι τραβηγμένη στην ταράτσα του σπιτιού μας, Εγνατίας 134, με θέα την επάνω πόλη του 1958. Η φωτογραφία αυτή που παρουσιάζει πολλαπλό ενδιαφέρον θα αναλυθεί αύριο.

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1022416898247943&id=204212503401724

Αεροφωτογραφία γύρω από τον Λευκό Πύργο, του 1932 Από Journal of Cultural Heritage 14 (2013), p.398. Από τον Νίκανδρο Καστανίδη

Είμαστε στην Αγ. Αικατερίνη, την είδαμε χθες από τη ανατολική πλευρά της. Σήμερα από την δυτική. Τα κυπαρίσσια και ο μιναρές μας προσανατολίζουν.

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1012240889265544&id=204212503401724

Πρόσφυγες φυσικά, ίσως πυρόπληκτοι, που στεγάστηκαν στην εκκλησία, κρέμασαν την μπουγάδα τους στους τάφους, δίνοντας ζωή στο μέρος Η μπουγάδα απλωμένη ανάμεσα στους τάφους με φόντο τα σπίτια νοτιότερα και χαμηλότερα.