Saloni.ca Archive

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη.

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=923486264807674&id=204212503401724

Τα ξεχασμένα ακρογιάλια αναψυχής και διασκέδασης του μεσοπολέμου, δεν αρχειοθετήθηκαν καν στην μυθολογία και μνήμη της πόλης.

Σε έναν από αυτούς τους πολλούς όρμους ήταν το Θέατρο “Μέγας Αλέξανδρος”. Πάνω στο κύμα, στην αρχή της σημερινής οδού Καλλιδοπούλου γωνία με Βασ. Όλγας 46 (τότε 58). Παραδίπλα έβρισκες τα ομώνυμα Λουτρά. Αυτά επέζησαν μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 60.

Η πυκνοδομημένη περιοχή της Αγίας Τριάδας ήταν σχεδόν υπόδειγμα αρμονικής συμβίωσης Εβραίων και Χριστιανών. Ποσοστά πληθυσμού περίπου 50-50, μέχρι την περιοχή της Ανάληψης που υπερτερούσε το Ελληνικό στοιχείο. Οι κοινότητες γειτονεύουν ανεμπόδιστα. Καμμία σχέση με την γκετοποίηση που υπήρχε στο ιστορικό κέντρο πριν την πυρκαγιά του 1917. Μαζί διασκεδάζουν, μαζί κολυμπάνε, μαζί χορεύουνε. Τα καλοκαιρινά δειλινά ολονών τα βήματα κατέληγαν στου Αλμοσνίνο, (κινηματογράφος Αθήναιον πρώτα και Απόλλων αργότερα), στο “Ντελλίς”, στην “Καστέλλα”, στο “Νέο Φάληρο”, στον “Μέγα Αλέξανδρο”. Με το τραμ η Λεωφόρος των Εξοχών αποτελούσε εύκολη δροσερή διαφυγή και για τους υπόλοιπους Σαλονικιούς.

Έτσι άνθισε το Θέατρο, από το 1921 και μετά. Το 1927 επανακατασκευάστηκε. Η πλατεία του έγινε 1600 θέσεων. Ανταγωνισμό τότε είχε από το Θέατρο του Λευκού Πύργου. Ο “Κήπος Βασ. Γεωργίου” είχε γνωρίσει μεγάλες πιένες νωρίτερα. Το καλοκαίρι τα ευχάριστα-εύπεπτα θεάματα είχαν την τιμητική τους, επιθεώρηση και οπερέτες. Αλλά και η σοβαρή όπερα ήταν καθημερινότητα. Η επιτυχία αυτών των παραστάσεων οφειλόταν σε μεγάλο μέρος στο περισσότερο εξοικειωμένο με την όπερα εβραικό κοινό. Το σοβαρό θέατρο επίσης βρήκε εδώ μιά αξιόλογη στέγη. Θα παρακολουθήσουμε μέσα από αποσπάσματα εφημερίδων μέρος της πορείας του μέχρι και το 1940.

Από τον Δαυίδ Μπράβο

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=921962804960020&id=204212503401724

Θέατρο και Κινηματογράφος “Μέγας Αλέξανδρος”. Πάνω στο κύμα, στην αρχή της σημερινής οδού Καλλιδοπούλου γωνία με Βασ. Όλγας 46 (τότε 58).

Θέατρο και Κινηματογράφος “Μέγας Αλέξανδρος”. Δεκαετία του 30.

Η θέση του θεάτρου Μέγας Αλέξανδρος σημειωμένη.

Ακριβώς μπροστά από το Θέατρο τα λουτρά..

Το 1927 το θέατρο επανακατασκευάστηκε. Η πλατεία του έγινε 1600 θέσεων. Έτσι το 1928 το επιλέγει η Μαρίκα Κοτοπούλη γιά τις παραστάσεις της.

Διάφορες διαφημίσεις. Χατζηαποστόλου, Νέζερ. Τα ονόματα του θιάσου της Κοτοπούλη εντυπωσιακά. Λογοθετίδης, Μινωτής, Βασιλειάδου και άλλοι πολλοί. Διαφήμιση της λειτουργίας του και σαν κινηματογράφου.

Το 1921 και κινηματογράφος. Λουτρά γλυκού νερού. Είσοδος ελευθέρα.

Βασίλης Αυλωνίτης γόης της εποχής 😃 και Μαρίκα Κρεββατα

Κάρμεν, Ριγολέττος, Κουρέας της Σεβίλλης. Όπερα από τον θίασο “Ελληνικό Μελόδραμα”.

Ντίβα της εποχής. Ηρώ Χαντά.

1927. Λίζα Μπονέλλι και Αρ. Χρυσοχόου. Χαμένοι στην λήθη του χρόνου.

Το εσωτερικό του θεάτρου. Στην σκηνή Σκιαδά, Λαυρέντης Διανέλος. 1939.

Επιθεώρηση “Η Σαλονικιά”. 1938

1934. Οπερέτα

Άρθρο του 1927 μετά την ολοκλήρωση των εργασιών επανακατασκευής του θεάτρου, όταν η πλατεία του έγινε 1600 θέσεων. Κάτω δεξιά διαφήμιση του 1921 ημερομηνία έναρξης του σαν κινηματογράφος.

Το εσωτερικό του Μεγάλου Αλεξάνδρου σε συνέλευση Δημοσίων Υπαλλήλων. 1931.

Διαφήμιση με τα 3 σημαντικότερα παραθαλάσσια θέατρα των Εξοχών στα τέλη της δεκαετίας του 20.

Διαφημίσεις οπερέτας και θεάτρου. Η Μαρίκα Νέζερ νιάνιαρο.

Ντίβες της εποχής. Οι οπερέτες ήταν η αγαπημένη διασκέδαση της μεσοπολεμικής Θεσσαλονίκης.

Φοβερή φυσιογνωμία ο πρωταγωνιστής.

Το πρωί μπανάκι, χαμάμ αργότερα, ουζάκι το μεσημέρι, χορός το απόγευμα, θέατρο κινηματογράφος το βράδυ. Μεταμεσονύχτια σέρβιρε ακόμα, υπήρχε και χαρτοπαιχτική λέσχη γιά τους ξενύχτηδες. Πολυκέντρο – Λούνα Παρκ όπως το ονόμασαν τότε.

Οπερέτα του Σακελλαρίδη. 1938.

Εθνικό θέατρο “Οιδίπους Τύραννος”. Γιορτή της διπλανής Σχολής Κωνσταντινίδη, παράσταση της Σχολής Νούκα.

Τα λουτρά του Μεγ. Αλεξάνδρου, Βασ. Όλγας 58 τότε, με το τραμ στη στάση Μισραχή, Βασ. Όλγας 44 σήμερα.

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=914108695745431&id=204212503401724

Μακεδονία 27/5/1920, Διαφημίζεται η έναρξη των λουτρών Άρχισαν ιαματικά θαλασσινά λουτρά και λουτρά γλυκού νερού και χαμάμ αλά τούρκα.

Από το προσεχές Σάββατο και κινηματογράφος με μπίρα και εκλεκτούς μεζέδες. Είσοδος ελεύθερη. Το 1932 υπάρχει τιμολόγιο των υπηρεσιών Μακεδονία 17/6/1932 Αριστερά πας στο θέατρο δεξιά στα λουτρά. Ίσια κάτω η θάλασσα και οι καμπίνες. Το πίσω μέρος από το 46 και οι καμπίνες του Μ. Αλέξανδρου Οι καμπίνες των λουτρών από κοντά

Οικία Σεφιγιέ Τελτζή, μετέπειτα Αθηνοδώρου. Βασ. Όλγας 38, γωνία με Κακάβου. 1906-1961.

Κτίστηκε το 1906. Στην θέση του προυπήρχε άλλη οικοδομή. Ήταν ένα από τα πολυτελέστερα μέγαρα της συνοικίας των Εξοχών. Μεγαλοαστική αρχιτεκτονική, σε γαλλικό νεομπαρόκ ρυθμό, με εκλεκτικιστικές διακοσμήσεις και εντυπωσιακό κήπο. Με το χαρακτηριστικό διακοσμητικό λοφίο της ξεχώριζε από τα γύρω κτήρια.

Ο Γάλλος στρατηγός Φρανσέ Ντ' Εσπερέ, αρχιστράτηγος των συμμαχικών δυνάμεων, την χρησιμοποίησε σαν κατοικία κατά τον ΑΠΠ. Από το 1922 μέχρι το 1931 φιλοξένησε διάφορες άπορες οικογένειες καθώς και το βρεφοκομείο “Άγιος Στυλιανός”. Το 1924 εμφανιζόταν ακόμα ως ιδιοκτήτρια μέλος της οικογένειας Τελτζή (Σεφιέ Σαμπιχά).

Το 1933 θεωρήθηκε ανταλλάξιμο και το απέκτησε ο καπνέμπορος Δημήτριος Αθηνοδώρου με συνιδιοκτήτρια την κόρη του. Μέχρι την κατεδάφιση του, αρχές της δεκαετίας του 60, δεν άλλαξε ιδιοκτησία. Απέναντι στην Κάκκαβου, το Ορφανοτροφείο Μέλισσα κατάφερε να επιζήσει. Σήμερα Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών.

Από τον Δαυίδ Μπράβο.

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=921966414959659&id=204212503401724

Οικία Σεφιγιέ Τελτζή, αργότερα Αθηνοδώρου. Βασ. Όλγας 38. Φαίνεται και το κουδούνι της εισόδου.

Βασ. Όλγας σημερινοί αριθμοί 38, 40, 42, 44 και 46. Ξεπεράσαμε την Καλλιδοπούλου κατά ένα νούμερο προκειμένου να συμπεριλάβουμε τα λουτρά του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο.

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=914075399082094&id=204212503401724

Η γειτονιά. Πρωτοπαρουσιάζεται εδώ. Εξίσου σημαντική με όσες έχουν βγει από τον δρόμο. Πώς ήταν να περπατάει κανείς την Βασ. Όλγας επί κατοχής. Εδώ μάλιστα έχεις την αίσθηση ότι στενεύει κάπως και ο δρόμος με την ταυτόχρονη παρουσία του τραμ και την εξοχή του σπιτιού στο 42. Από την πόρτα αριστερά η είσοδος σε σπίτι παραμέσα, που φαίνεται στην αεροφωτογραφία των 30ς Το πλέον πράσινο κομμάτι της διαθέσιμης αεροφωτογραφίας είναι από την Μπεθ Σαούλ μέχρι την Ίντα και κάτω σχεδόν μέχρι τη θάλασσα. Η λήψη από την μεσοπολεμική πολυκατοικία Βασ. Όλγας 47 Φυσικά πρώτο το υπέροχο σπίτι Τελτζή, κτίσμα του 1906. Φωτογραφία από το βιβλίο του Κολώνα Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών, θα ακολουθήσει το αφιέρωμα για το σπίτι αυτό αύριο. Το σπίτι που ξεχωρίζει ανάμεσα στα πεύκα, είναι αυτό περίπου στο 42. Από μια λήψη μακρινή, μέσα στην κατάφυτη λεωφόρο των Εξοχών, όπως διέκρινε ο Νίκανδρος Καστανίδης. Από την ιταλική ταράτσα πίσω από την βίλα Ίντα. Επαναλαμβάνει από το ίδιο σημείο λήψης με την προηγούμενη, αλλά μας προσφέρει και την πρόσοψη του 44 επί της Βασ. Όλγας Το οποίο 44 είναι στην πρόσοψη των λουτρών του Μεγ. Αλεξάνδρου που περικλείονται ανάμεσα στο μεγάλο μακρόστενο κτίσμα του 44 και το τεράστιο με την δίρριχτη , το 46 (το θέατρο του Μεγ. Αλεξάνδρου, όπως θα δούμε σε σχετικό αφιέρωμα) Το 44 στην πράξη 1327/58 φέρεται στην ιδιοκτησία Γ. Κ. και Ν. Κοτόπουλου ενώ το 46 ανήκει στον Εδμόνδο Μοδιάνο (όπως και στην πράξη 353/1932). Στο ρυμοτομικό το 44, αναφέρεται ως λουτρά. Πάντα με βάση ότι το 50 ήταν η Μέλισσα, στο 54 (δηλ. σήμερα Βασ. Όλγας 40) η κυρία Μενεξέ. 14-10-1918 Εδώ βλέπουμε τα λουτρά στο 44 με το σπίτι στην πρόσοψη επί της Βασ. Όλγας, επίσης την ανεγειρόμενη πολυκατοικία του 42. Το τεράστιο με την δίρριχτη έχει ήδη πέσει. Ευχαριστούμε τον Achilleas Doumplios για την επισήμανση στις σημάνσεις. Τα λουτρά δεν είναι ορατά το 1916 στην αεροφωτογραφία, γιατί αρχίζουν να λειτουργούν το 1920 Μακεδονία 27/5/1920

Η είσοδος. Υπολογίζω ότι η Καλλιδοπούλου περνά από εκεί ακριβώς.

Το πίσω μέρος από το 46 και οι πισίνες του Μ. Αλέξανδρου Ο τεράστιος όγκος του, σε απόσπασμα λήψης φωτογραφίας στο αρχείο του Ευ. Αθανασιά. Και το σήμερα.

Η εικόνα μας είναι γνωστή από καρτ ποσταλ της εποχής. Όμως αυτή είναι η πιο καθαρή εκδοχή της, από την πρωτότυπη εκτύπωση. [Ο οβελίσκος του Βασιλέως Γεωργίου Α΄ το 1913, φυλασσόμενος από Κρητικό στρατιώτη, λίγες μέρες μετά τη δολοφονία. Η φωτογραφία είναι με τη μέθοδο της αυτοχρωμίας και είναι πρωτότυπη, από τη συλλογή των εικόνων που έλαβαν οι φωτογράφοι του Άλμπερτ Καν, τις πρώτες έγχρωμες φωτογραφίες που τραβήχτηκαν ποτέ στη Νύμφη του Θερμαϊκού κατά την αυγή του 20ου αιώνα].

Από την επομένη της δολοφονίας στήθηκε τραπέζι με καντήλα που έκαιγε 40 μέρες στο σημείο της δολοφονίας και την φύλαγαν Κρήτες χωροφύλακες, ενώ αμέσως μετά μαρμάρινος οβελίσκος. Στη συνέχεια διαμορφώθηκε ο χώρος που υπήρχε στη διαγώνια απέναντι γωνία με πράσινο και δενδροφύτευση, όπου και μεταφέρθηκε ο οβελίσκος-όπου βρίσκεται μέχρι σήμερα-., ενώ επί του μανδρότοιχου της παρακείμενης οικίας κτίσθηκε εικονοστάσιο με κανδήλες και το μνημείο συντηρούνταν και φυλασσόταν μέχρι το Β΄Π.Π

Από τον Δημήτρη Βουγιούκα

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=923489144807386&id=204212503401724

Την επομένη της δολοφονίας Η βασίλισσα Όλγα ανάβει το κερί στο σημείο που έπεσε ο Γεώργιος Α΄. Η γνωστή καρτ ποστάλ που προανέφερα Το απέναντι διαγωνίως πεζοδρόμιο που μεταφέρθηκε ο οβελίσκος το 1914 και άρχισε να διαμορφώνεται ο εκεί χώρος. Το μνημείο αυτό κοντά στον οβελίσκο και παράλληλα με τον ανδριάντα υπήρχε μέχρι τουλάχιστον το 1960.

Η μακροχρόνια χρήση του ως ορφανοτροφείο Μέλισσα, καθιέρωσε και το όνομα αυτού του κτιρίου, Βασ. Όλγας 36.

Το 1896 σε ιδιόκτητο οικόπεδο η γυναίκα του Οσμάν μπέη κτίζει το σπίτι. Δύο όροφοι, 17 δωμάτια, δύο σαλόνια. Το 1908 περνάει σε βουλγαρικά χέρια, στον εμπορικό ακόλουθο της Βουλγαρίας Σόπωφ, από το 1909 στεγάζει το βουλγαρικό πρακτορείο. Εκεί φιλοξενείται ο βούλγαρος βασιλιάς Φερδινάνδος ο Β κατά την επίσκεψή του στην πόλη το 1913. Το 1914 γίνεται το προξενείο της Βουλγαρίας στην πόλη μας. Με την σύλληψη των προξένων εχθρικών χωρών το 1915 καταλαμβάνεται από συμμαχικό στρατό. Από το 1922 μέχρι το 1977 είναι το ορφανοτροφείο “Μέλισσα”.

Έκτοτε στεγάζει το Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=913638985792402&id=204212503401724

Εδώ είμαστε στην οδό Κολοκοτρώνη απέναντι από την “Μέλισσα” που διακρίνεται στο βάθος μια ομιχλώδη μέρα. Αν δεν υπήρχαν τα δέντρα μάλιστα, θα βλέπαμε στο βάθος την οικία Τελτζή. Αναγνώριση από τον Δαυίδ Μπράβο Η λεωφόρος των Εξοχών στα επίσημά της. Η επίσκεψη του βούλγαρου Φερδινάνδου Β' στο βουλγαρικό πρακτορείο. 1913. Όταν το Βουλγαρικό προξενείο καταλήφθηκε από τους συμμάχους. Το κτίριο γίνεται η προσωπική κατοικία του στρατηγού Marie Louis Adolphe Guillaumat, τον Δεκέμβριο του 1917, αντικαθιστώντας τον Sarrail, ως επικεφαλής της στρατιάς της Ανατολής. Ξεπροβοδίζοντας τον Βενιζέλο. Μακεδονία 14/12/1917 ο στρατηγός Γκυγιωμά δέχεται στην κατοικία του. Πρώτες μέρες της εγκατάστασής του. Ο Γκυγιωμά τον Ιανουάριο του 1918 στο γραφείο του μέσα στο κτίριο. Θα μείνει μέχρι τον Ιούνιο, οπότε θα τον αντικαταστήσει ο d’Esperey (Δεσπεραί) Μακεδονία 6/12/1922, έχει αρχίσει να λειτουργεί ως ορφανοτροφείο. 240 παιδάκια... Προβλήματα με την καθαριότητα του Ορφανοτροφείου Μακεδονία 3/6/1923 Πολύ αργότερα, την δεκαετία του 50

Κτίριο Μέλισσα, Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών.

Οικία Χασάν Πρίστινα κτισμένη το 1907, όλος ο κόσμος φυσικά ξέρει το κτίριο σήμερα ως Σχολή Τυφλών, από την τελευταία χρήση του. Η ιδιοκτησία του οικοπέδου από Δαβίδ Τόρρες, περνάει στα χέρια της αλβανικής οικογένειας Πρίστινα το 1901. Ο Παιονίδης σχεδιάζει το κτίριο, τελευταίος ιδιοκτήτης της οικογένειας ο Ομέρ Πρίστινα που πεθαίνει στα Τίρανα το 1941. Το 1946 περνάει στο ελληνικό Δημόσιο, το μερίδιο του Πρίστινα, μένει ένα μικρό μερίδιο ενός από τους γιους του πατέρα Πρίστινα, που περνάει στα χέρια της Εθνικής Τράπεζας. Έχουμε φωτογραφίες από την χρήση του ως σχολή Κωνσταντινίδη (1910-1935) και ως σχολή Τυφλών (1948 και εξής). Μεσολάβησε η χρήση του ως βρεφοκομείο Αγ. Στυλιανός 1936-1941. Έγιναν αλλαγές τόσο στο εσωτερικό όσο και στην πρόσοψη εξαιτίας πυρκαγιάς. Τα στοιχεία, καθώς και οι πρώτες φωτογραφίες της ανάρτησης, από το βιβλίο του Κολώνα “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών”

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=913635059126128&id=204212503401724

Στο κτίριο αυτό η Σχολή Κωνσταντινίδου ήρθε το 1908. Μεταφέρθηκε από την πλατεία Συντριβανίου, εκεί που σήμερα είναι το ξενοδοχείο ABC. Η πίσω πλευρά σήμερα Και τη δεκαετία του 1930

Από τα πιο διατηρημένα κομμάτια της Βασ. Όλγας είναι το κομμάτι ανάμεσα στο ρέμα έως την Κακάβου. Τα σημερινά νούμερα 32, 34,36, θυμίζουν κάπως την παλιά λεωφόρο των εξοχών. Υπάρχει και το φόντο των πολυκατοικιών για να μην ξεχνιόμαστε.

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=913631702459797&id=204212503401724

Γύρω στα 1960 η περιοχή ακριβώς που εξετάζουμε Περίπου από το ίδιο ύψος με την Google Earth. Αλλαγές επάνω στις σκεπές στο Μέλισσα, αλλά και στην ταράτσα του Φιλίππου. Το ρυμοτομικό του 63 Η σημερινή Σχ. Τυφλών Β. Όλγας 32 Προϋπήρχε άλλο σπίτι, το 1907 κατασκευάζεται η οικία Πρίστινα σε σχέδια Παιονίδη. Νοικιάζεται στα εκπαιδευτήρια Κωνσταντινίδη από το 1910-1935, το 1946 περιέρχεται κατά το μεγαλύτερο μέρος στο Δημόσιο, το οποίο με τη σειρά του το μεταβιβάζει στη Σχολή Τυφλών. Το υπόλοιπο 1/3 ανήκει στην Εθνική Τράπεαζα. Εξαιτίας πυρκαγιάς έχει υποστεί αρχιτεκτονικές μετατροπές. Στοιχεία πάντα από τον Κολώνα Μπροστά από την είσοδο του σχολείου. στο βάθος ένα από τα σπίτια της Χάννα Μοδιάνο, σήμερα Βασ. Όλγας 30, όπως είδαμε. Διαφήμιση της σχολής τον Αύγουστο του 1922 Η σημερινή κατάσταση Το μεσαίο κτίσμα, στο 34, επίσης έχει αλλάξει. Ούτε απ αυτό έχουμε την πρώτη του μορφή καθαρά, μόνο από σχέδιο και αεροφωτογραφία. Η σημερινή οικοδομή του αρχιτέκτονα Κων/νου Φιλίππου κατά τον Κολώνα χρονολογείται από το 1952. Εδώ στην πράξη του 58 έχει ακόμη την παλιά μορφή, ενώ σ αυτήν του 66 την σημερινή. Το Μέλισσα ήταν το 50. Στο 48, ανάμεσα δηλαδή στο Μέλισσα και τη σχολή Κωνσταντινίδη, σ αυτό που το 1952 θα κτιστεί και το ξέρουμε ως Φιλίππου, στις 12/11/1922 αναφέρεται ως Γαλλική Σχολή Θηλέων. Από το βιβλίο του Κολώνα, Βασ. Όλγας 34 Η Μέλισσα όπως την ξέρουμε σήμερα, ήταν κτίσμα του 1896, του Οθωμανού Οσμάν μπέη. Ακολουθεί ο βούλγαρος Σόπωφ, έχει διάφορες βουλγαρικές χρήσεις, το 1914 βουλγαρικό προξενείο. Από το 1922 το ορφανοτροφείο Μέλισσα.Δεν αποδόθηκε στο βουλγαρικό κράτος, συνέχισε ως ορφανοτροφείο, σήμερα το Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών. Αεροφωτογραφία, με το 34 να έχει την παλιά του μορφή. και το σήμερα.

Μια ακόμη φωτογραφία που αναγνωρίζεται από τον Δαυίδ Μπράβο, το κτίσμα που δεν βλέπαμε μέσα στο οικόπεδο της Βασ. Όλγας 53. Συμπληρώνει την χθεσινή ανάρτηση σχετικά με τα κτίσματα στους σημερινούς αριθμούς Βασ. Όλγας 49,51,53,55

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=920451995111101&id=204212503401724

Το 51 αριστερά, το 49 του γιατρού Βασιλάκη στο βάθος ψηλά, το 53 πίσω από τους στρατιώτες που παρουσιάζουν όπλα. Η φωτογραφία του Κολώνα είναι παλιότερη, ίσως και από την επίσκεψη του σουλτάνου το 1911.