Βλέποντας ανατολικά, μετά το σπίτι με την σοφίτα είναι η Κολοκοτρώνη. Για το 55 χρησιμοποίησα το κυπαρίσι, θα επανέλθουμε παρακάτω.
Η Κολοκοτρώνη χωρίζει το 47 από το σπίτι του Βασιλάκου, στο 49 και το 51. Η λήψη από τον όροφο του Τελτζή.
Από τον όροφο του Τελτζή Βασ. Όλγας 38, βλέπουμε σχεδόν ολόκληρο το σπίτι που βρίσκόταν στο σημερινό ν. 51
Το σπίτι του Βασιλάκου δεν ευτύχησε στον φωτισμό της λήψης, αλλά βλέπουμε έστω και αμυδρά μάλλον το 55. Ελλείψει κυπαρισιού δεν μπορούμε να είμαστε εντελώς σίγουροι, αλλά δεν μπορεί παρά να είναι αυτό
Από του Τελτζή κι αυτή, φαίνεται αριστερά και η Κακαβού που το χώριζε από το Μέλισσα.
Τα όρια ανάμεσα στο 51 και το 53 είναι απολύτως σαφή.
Και πάλι από του Τελτζή. Το οικόπεδο του 53 φαίνεται και εδώ πνιγμένο στα φυτά. Φαίνεται καθαρά το κάγκελο της αυλής που είναι ίδιο με την προηγούμενη. Επίσης φαίνεται καθαρά το τέλος του 53 και η αρχή του 55, με το σπίτι που υπήρχε μέσα. Το τι υπήρχε μέσα στο 53 πάντα μας ξεφεύγει. Από την αεροφωτογραφία των 30ς αλλά και την πράξη τακτοποίησης, φαίνονται 2 κτίσματα, κολλητά το ένα με το άλλο ανάμεσα ακριβώς στα όρια ανάμεσα στα 53 και 55. Αυτά πρέπει να είναι μεσοπολεμικά. Εδώ δεν φαίνεται τίποτα κτισμένο και βλέπουμε ακριβώς το όριο των 2 οικοπέδων. Το σπίτι δεξιά είναι αυτό που αντικαταστάθηκε από την κατοπινή οικία Κακκή και τα τρία κυπαρίσια είναι κολλητά στην οικία. Είναι ό,τι καλύτερο έχουμε για το τι υπήρχε στο ν. 55 της Βασ. Όλγας στις αρχές του αιώνα.
Εδώ από την αεροφωτογραφία τα κολλητά κτίσματα ανάμεσα στο 53 και το 55.
Ό,τι υπήρχε στο 53 το 1927 υπάρχει, όταν εμφανίζεται και το κτίριο του Κακκή στο 55 αντικαθιστώντας αυτό της προηγούμενης φωτογραφίας. Αυτό του 53, το 1957 έχει αντικατασταθεί. Λογικά μάλιστα ήδη πριν τον πόλεμο και θα το δούμε παρακάτω.
Στο 55 υπήρχε πρώτα αυτό στο πλαίσιο, το είδαμε από μακριά και στην πρώτη φωτογραφία της ανάρτησης.
Από το 1927 τουλάχιστον έχει αντικατασταθεί με του Κακκή, αυτό με το παράξενο σχήμα.
Μέσα στο 53 ό,τι είναι κτισμένο καλύπτεται πάντα από την πυκνή πρασινάδα.
Η κατοχική αυτή φωτογραφία, αναρτημένη από τον Αθ. Νικόπουλο στις ΠΦΘ, είναι παρμένη από την ιταλική καπναποθήκη πίσω από το Ίντα. Χρήσιμη πολλαπλώς. Του Βασιλάκου στο 49 υπάρχει ακόμη, φαίνεται το μεσοπολεμικό σπίτι στο 53, τα κυπαρίσια πίσω ακριβώς από την παράξενη σε σχήμα ιδιοκτησία Κακκή.
Στο 57 κάτι σαν αποθήκη και ο μεγάλος ακάλυπτος χώρος που κάλυπτε την μετέπειτα Καλλιδοπούλου μέχρι τη βίλα Ίντα. Κατά την κατοχή σκιερός όρχος γερμανικών οχημάτων.
Ανάμεσα στο 55 και το 57 υπήρχε πύλη και διάδρομος από την Βασ. Όλγας μέχρι την συναγωγή Μπεθ Σαούλ.
Και εδώ λίγο πριν την Φλέμιγκ.
Στο ρυμοτομικό του 1963
Και η κατάσταση σήμερα. Ο όρχος γερμανικών οχημάτων κατά την κατοχή δίπλα στο Ίντα, πάρκιγκ αυτοκινήτων σήμερα.
Αμέσως μετά το ρέμα μέχρι την Κολοκοτρώνη σήμερα βρίσκονται δύο πολυκατοικίες, με αριθμούς 45 και 47. Παρακολουθούμε τις πρώτες λήψεις στο σημείο αυτό.
Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο
Η λήψη σήμερα δείχνει την αναλογία και το σχετικό βάθος των οικοπέδων
που φαίνεται και στο ρυθμιστικό του 63, παρόλο που προβλέπεται το φάγωμα της γωνίας προς το ρέμα, προκειμένου να φαρδύνει η μετέπειτα Χρυσοχόου και σημερινή Ναρ.
Πάλι η ματιά ανάμεσα στο 43 και το 45 στην φωτογραφία του Θωμά Τσιφτσή του 1958
Γιατρός (οφθαλμίατρος φαίνεται) στον όροφο, μαγαζί στο ισόγειο
που η ταμπέλα του φαίνεται εδώ. Ε. Α. Βλαχόπουλος, επιδιορθώσεις υποδημάτων.
Ακόμη παλιότερη η λήψη, όταν το 43 ήταν απλώς κήπος
Και το ρέμα σε πλήρη λειτουργία. αν και... Είναι τόσο παρόμοια η λήψη που μοιάζει να είναι πειραγμένη από καλλωπιστές ή δραματοποιούς της εποχής.
Το 47 σε θαυμάσια λήψη από το βιβλίο του Κολώνα Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών.
Μια ενδιαφέρουσα πληροφορία που ανέσυρε ο Νίκανδρος Καστανίδης από το βιβλίο “Δρόμοι και γειτονίες της Θεσσαλονίκης μέχρι το 1944, του Κ. Τομανά (Θεσσαλονίκη, 2006, σελ. 251)” : «…απέναντι από το ορφανοτροφείο Μέλισσα, ήταν ένα μεγάλο σπίτι με αυλή, στο οποίο έμενε ο μοναστηριώτης κτηματίας Βαλαούρης.»
Από την Μέλισσα, το εντυπωσιακό 47, με είσοδο από την Βασ. Όλγας, στη γωνία με Κολοκοτρώνη.
Η εγγύτητα με την Μέλισσα φαίνεται και από αυτήν τη λήψη. Ίσως επομένως ο Βαλαούρης να έμενε στο 47
Η κάθετη φωτογραφική απεικόνιση των όσων είδαμε στις αρχές της δεκαετίας του 1930
Σε φωτογραφία που ανέβασε ο κ. Νικόπουλος στις ΠΦΘ, το 47 αντικαθίσταται κάποια στιγμή πριν τον πόλεμο από μία τριώροφη πολυκατοικία.
Αυτά περίπου τα χρόνια, η αεροφωτογραφία δείχνει την προηγούμενη λήψη από την ταράτσα της ιταλικής καπναποθήκης, πίσω από την βίλα Ίντα, μέχρι το 47.
Λίγο πριν τον πόλεμο, μόλις διακρίνεται αυτή η πολυκατοικία πίσω από την σχολή Τυφλών, σε φωτογραφία που ανέβασε ο Γιάννης Σιδηρόπουλος στις ΠΦΘ.
Το εξοχικό κέντρο Μιραμάρ βρίσκονταν ανατολικά της παλιάς Ναυτικής Διοίκησης Β. Αιγαίου. Ήταν το ν. 7 από τα σπίτια της Χάννα Μοδιάνο που είδαμε τις προηγούμενες μέρες, το πιο παλιό απ όλα. Το Μιραμάρ το χώριζε απο την Σχολή τυφλών το ρέμα Κωνσταντινίδη. Μπροστά στην Σχολή τυφλών ήταν άλλο εξοχικό κέντρο με το όνομα Κύματα
Η φωτογραφία δεξιά είναι του γνωστού συνθέτη Χατζηνάσιου από τα λουτρά
Λειτουργεί το παράρτημα των λουτρών Μεγ. Αλεξάνδρου, μπαιν μιξτ, δίπλα στην Σχολή Κωνσταντινίδη, το ΜΙΡΑΜΑΡ.
Το Μιραμάρ έρημο σε μια βόλτα, δεν ήταν προφανώς προσβάσιμο όλες τις ώρες, σε αντίθεση με την παραλία στη σχολή Κωνσταντινίδη.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση το 7, ιδιοκτησίας Τσακμακόπουλου, γκρεμίστηκε τον Αύγουστο του 1960
Μακεδονία 7-8-60: πωλούνται τα υλικά από την κατεδάφισή του
Σχετικά με το απομεινάρι του σπιτιού, του οικοπέδου Μοδιάνο, που ακουμπούσε στην πολυκατοικία της Καραϊσκάκη (με είσοδο από την λεωφόρο Μεγ. Αλεξάνδρου 29Α).
Το παράδοξο θέαμα της αταίριαστης επαφής δύο εποχών.
Για προσανατολισμό μας πίσω μας είναι η θάλασσα.
Ακόμη μια φωτογραφία απ αυτό το απομεινάρι, πριν το 1982, όταν κτίστηκε η πολυκατοικία.
Από το βιβλίο του Μουτσόπουλου Vanishing Thessaloniki. 1982
Πρόκειται για το κτίσμα που αριθμήσαμε με το ν. 5.
Το 5 είναι με τη δίρριχτη στέγη ενώ το 7, που είχε υποστηριχτεί σε ομάδες, έχει τετράριχτη.
Την βίλα Τορνιβούκα την έφαγε ολόκληρη η παραλιακή Λεωφόρος συνεπώς και την οικία που την αριθμήσαμε με το 7.
Με το βέλος το σημείο της επαφής των δύο κτισμάτων.
Οι ιδιοκτησίες της Χάννα Μοντιάνο, δίπλα στην έπαυλη Χατζη Αγκιάχ – Τορνιβούκα.
Όλη η περιοχή από Τορνιβούκα μέχρι τον λάκκο Κωνσταντινίδη ανήκε στην οικογένεια της Μοντιάνο. Αυτές οι βίλες, προσεγμένες αρχιτεκτονικά, στριμώχνονταν στο στενόμακρο οικόπεδο ανάμεσα στη βίλα Τορνιβούκα και το ρέμα, πριν τη Σχολή Τυφλών
Το 1908 η Μοντιάνο παίρνει άδεια για ανέγερση 3 τριώροφων. Δημιούργησαν και ιδιωτικό δρόμο ανάμεσα σ αυτές που είχαν πρόσοψη στην Βασ. Όλγας. Όταν διανοίχτηκε η Καραισκάκη προς την θάλασσα τα περισσότερα κτήρια είχαν ήδη γκρεμιστεί. Την τελευταία, μαζί με την Τορνιβούκα, τις έφαγε η παραλιακή Λεωφόρος σχεδόν ολόκληρες. Μέρος ενός μισο-γκρεμισμένου κτηρίου ακούμπησε σε πολυκατοικία της Καραισκάκη από το 1990. Αυτό θα το δούμε αύριο.
Τις αριθμούμε από το 1 ως το 7 στο τοπογραφικό και την αεροφωτογραφία. Οι οικίες που έχουν ενδιαφέρον είναι οι 1,2,3,5,7. Από όλες έχουμε φωτογραφίες. Οι 6 και 4 ήταν χαμηλότερα σπίτια ίσως βοηθητικά. Το τελευταίο σπίτι προς την θάλασσα (7) κτίστηκε το 1898 και ανήκε στην οικογένεια μέχρι το 1951. Πουλήθηκε τότε στον Δ. Τσακμακόπουλο. Παραθαλάσσια μπροστά στο 7, ήταν η πλαζ του Μιραμάρε. Τα υπόλοιπα κτίρια και καταστήματα κτίζονται μεταξυ 1907 μέχρι και μετά τον Α ΠΠ.
1916. Ιδιοκτησίες Χάννα Μοντιάνο. Οικίες 7,5,3 και 2. Το τελευταίο σπίτι προς την θάλασσα (7) κτίστηκε το 1898.
Το 1 δεν υπήρχε μέχρι και μετά τον ΑΠΠ. Φαίνεται ο αρχικά ιδιωτικός δρόμος ανάμεσα στο 1 και το 2. Από δω πήγαινες στην πλαζ του Μιραμάρε. Δεξιά η Ναυτική Διοίκηση – Τορνιβούκα.
Το 2. Βλέπουμε και την Σχολή Κωνσταντινίδη δεξιά, σημερινή Σχολή Τυφλών.
Το 2 από τον χείμαρρο Κωνσταντινίδη, σημερινή οδός Αλμπέρτου Ναρ.
Φωτογραφία του Θωμά Τσιφτσή, αναρτημένη στις ΠΦΘ
Το ν. 3 από την αρχική.
5. Ο πύργος δεξιά, ήταν ορατός από όλες της μεριές του ορίζοντα. Δεν ήταν βέβαα και η Τορνιβούκα που με τον εντυπωσιακό κρεμμυδόσχημο τρούλο της, έκλεβε την δόξα του πύργου του 5.
5. Ο πύργος δεξιά, ήταν ορατός από όλες της μεριές του ορίζοντα. Εδώ το ογκώδες προς τα πίσω σπίτι, στα τελευταία του.
5 και Τορνιβούκα. Ο πύργος του ήταν ορατός από παντού
Το τελευταίο σπίτι προς την θάλασσα (7) κτίστηκε το 1898. Ανήκε στην οικογένεια μέχρι το 1951.
Πάλι το 5, ορατό από παντού.
Η πομπή της κηδείας του Γεώργιου. Το 5 στο βάθος.
Ο χώρος που θα καταλάμβαναν περίπου σήμερα
Οικία Χατζή Αγκιάχ, αργότερα Τορνιβούκα.
Κτίστηκε το 1911 και μέχρι το 1960 ήταν το χαρακτηριστικότερο τοπόσημο της συνοικίας των Εξοχών. Γοητευτική πάνω στο δικό της μικρό ακρωτήρι στον τότε δαντελωτό κόλπο.
Η οικία Χατζή Αγκιάχ, 1911 (αρχιτέκτονας Ξενοφών Παιονίδης), ήταν από τα ελάχιστα δείγματα στην Θεσσαλονίκη με χαρακτηριστικά Ισπανό – Μαυριτανικά. Κόστισε 375.000 γρόσσια. Διέθετε μεταξύ άλλων ειδική εγκατάσταση καλοριφέρ και ηλεκτρικού ρεύματος. Ο εντυπωσιακός περσικός κρεμμυδόσχημος τρούλος της δέσποζε στην παραλία. Η οικογένεια Χατζή Αγκιάχ είχε σερβική υπηκοότητα και δεν μπήκε στην διαδικασία ανταλλαγής πληθυσμων. Το 1923 την πούλησαν στον καπνέμπορο Κ. Τορνιβούκα, κάτοικο Δρέσδης. Το 1951 η ιδιοκτησία περιήλθε στην Ναυτική Διοίκηση Βορείου Ελλάδος. Κατεδαφίστηκε τον Φεβρουάριο του 1960. Η θέση της σήμερα είναι κάτω από την Παραλιακή Λεωφόρο στην αρχή της οδού Καραισκάκη.
Έπαυλη Χατζή Αγκιάχ, αργότερα Τορνιβούκα. Κτίστηκε το 1911 και μέχρι το 1960 ήταν το χαρακτηριστικότερο τοπόσημο της συνοικίας των Εξοχών. Γοητευτική πάνω στο δικό της μικρό ακρωτήρι στον τότε δαντελωτό κόλπο.
Λίγο πριν τα λοίσθια του περίτεχνου αυτού κτίσματος στην άκρη του χειμάρρου Κωνσταντινίδη, γύρω στο 1958, όταν η επιχωμάτωση στη γύρω παραλία του είχε ήδη προχωρήσει.
Μια ματιά στη γειτονιά.
Η βίλα Τορνιβούκα δεν έχει ακριβώς πρόσοψη στην Βασ. Όλγας αλλά την εξετάζουμε και αυτήν εδώ μια και το οικόπεδο που κατέχει έχει πρόσοψη επί της λεωφόρου. Βρίσκεται στο βάθος του οικοπέδου, ακριβώς δίπλα στη θάλασσα, ανάμεσα στα νούμερα 26-28. Το ανατολικό μάλιστα σπίτι από τα δύο που αντιστοιχούν σήμερα στο ν. 26 βρίσκεται εντός του οικοπέδου της βίλας Τορνιβούκα.
Όπως φαίνονταν η βίλα στο βάθος του οικοπέδου. Η βίλα Χατζή Αγκιάχ, γνωστή ως Τορνιβούκα, κτίσμα του 1911.
Γύρω στα 1960 το άσπρο κτίσμα ανήκει στο οικόπεδο.
Όπως φαίνεται και σ αυτή τη φωτογραφία. Ναυτική διοίκηση.
Το επόμενο μακρόστενο οικόπεδο που αντιστοιχεί στα νούμερα 28 και 30 περιέκλειε ιδιοκτησίες της οικογ. Μοδιάνο, που έφταναν μέχρι τη θάλασσα.
Στην πράξη 1326/58 το οικόπεδο όπου ανήκει το 28 φέρεται ως δημόσιο κτήμα (ΔΔΚ) ενώ το 30 ανήκει ακόμη στην οικογένεια Μοδιάνο.
Στην πράξη 2062/65 ως ιδιοκτήτες φέρονται αντίστοιχα οι Αμανατίδης και Χάλιος
Ανάμεσα στα 2 σπίτια, υπήρχε ιδιωτική οδός η οποία πρόσφερε πρόσβαση σ όλες τις ιδιοκτησίες. Η οδός αυτή αναφέρεται το 1958 ως οδός Κωνσταντινίδη (προηγούμενη φωτο), ενώ το 1965 (αλλά και στο ρυμοτομικό του 63, ως οδός Μιραμάρ).
Το σημερινό ν. 28, η δυτική από τις οικίες Μοδιάνο με πρόσοψη στη Βασ. Όλγας. Από το βιβλίο του Κολώνα Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών.
Πρέπει να ήταν το παλιό 40 (με βάση την τότε δεδομένη αρίθμηση της Σχ. Τυφλών ως 44). Εδώ ίσως στο ισόγειο ένα φαρμακείο.
Και το σημερινό ν. 30 η δυτική οικία Μοδιάνο, ακριβώς δίπλα στον χείμαρρο, φωτογραφία του Θωμά Τσιφτσή από τα 1958
Στο ισόγειο ένα κομμωτήριο, (το είχε τοποθετήσει εδώ και ο Γιάννης Σιδηρόπουλος στις ΠΦΘ)
Από το βιβλίο του Χρίστου Ζαφείρη Εν Θεσσαλονίκη 1900-1960.
Άλλες χρήσεις που αναφέρονται στο τότε 42, είδη προικός, φαρμακείο.
Φωτογραφία τέλη δεκαετίας 30 που ανέβασε ο Γ. Σιδηρόπουλος, στην πίσω μεριά της Σχ. Τυφλών η οικία Μοδιάνο αριστερά.
Και κατά την κατοχή οι δυο οικίες δίπλα δίπλα με το άνοιγμα για το ιδιωτικό δρομάκι ανάμεσα.
Αυτή η οικία είχε κτιστεί πρώτη από τις 2. Εδώ κατά την συνοδεία του νεκρού του Γεωργίου το 1912. Το 30 παρόν, το 28 λείπει.
Πάλι το 30 στο βάθος, από την ανατολική του όψη.
Στο ρυμοτομικό του 63
Στα 1930κάτι
και το σήμερα
Πριν αφήσουμε αυτό το κομμάτι της Βασ. Όλγας, υπάρχει μια εκκρεμότητα στην Παρασκευοπούλου, το Κέντρο Νέο Φάληρο, απέναντι από τον Θερινό.
Από τον Δαυίδ Μπράβο
Ο θερινός κινηματογράφος Φάληρο, ήταν και θέατρο πριν τον ΒΠΠ με το όνομα Νέον Φάληρο. Μετά την καταστροφή του από πυρκαγιά τον Δεκέμβριο του 1928, μεγάλο μέρος των δραστηριοτήτων του πέρασε απέναντι στο παραθαλάσσιο εξοχικό κέντρο με το ίδιο όνομα.
Ο θερινός κινηματογράφος Φάληρο και το παραθαλάσσιο εξοχικό κέντρο με το ίδιο όνομα στα τελευταία τους.
1927 Ιούνιος, το θέατρο τότε εκεί που ήταν ο θερινός αργότερα.
1937 Δεκέμβριος, άρα είχε και κλειστούς χώρους
1939 Ιούλιος
Πυρκαγιά Δεκέμβριος του 1928. Ιδιοκτήτης ακινήτου Νέδος.
1933 εγκαίνια του κοσμικού κέντρου Νέο Φαλήρο με υπεύθυνο τον Ευάγγελο Φλόκα.
Φωτογραφίες από τα μαγαζιά δεν έχουμε, πέραν από δύο κατοχικές.
Και αυτή που ανέβασε ο Γιάννης Σιδηρόπουλος στις ΠΦΘ.
Και ακόμη μία, πολύ μακρινή, γύρω στα 1960
Έχουμε όμως από το γωνιακό σπίτι. δίπλα στο ρέμα.
Εδώ πριν το 45 και το γεφυράκι, το οικόπεδο που θα καταλάβει.
Εμφανίζεται έστω και λίγο από τα 1916 και μετά.
Σε φωτογραφία δεκαετίας του 30 που ανέβασε ο Γιάννης Σιδηρόπουλος στις ΠΦΘ, στο βάθος
Μία φωτογραφία του Θωμά Τσιφτσή από τα 1958, αναρτημένη στις ΠΦΘ
Το γωνιακό στον αρ. 43, εδώ το 3, το 1966 είχε τον αριθμό 65.
Και μάλλον πρόκειται γι αυτό το σπίτι. Πάλι στα 1918 με αρ. 65, περιγράφεται η μεταβίβαση ενός σπιτιού με κήπο που αγοράζει η ιταλίδα υπήκοος Ινές Μουσέρι. Ανατολικά συνορεύει με λάκκο και δυτικά με κηπότοπο.
Στο ρυθμιστικό του 1963.
Η αεροφωτογραφία του 30
Και το σήμερα
Στο τεύχος του Μαΐου 1929 του περιοδικού “ΕΡΓΑ, Εικονογραφημένο Δεκαπενθήμερο Περιοδικό της Βιομηχανίας, της Συγκοινωνίας και των Τεχνικών Έργων”, με τη λεζάντα: Μία πολυκατοικία εν Θεσσαλονίκη με 18 κατοικίες. Είναι κτισμένη επί οικοπέδου ολικού εμβαδού 353 τ.μ, συμπεριλαμβανομένων των φωταγωγών και αυλής, των υπό των οικοδομικών κανονισμών επιβεβλημένων.
Γύρω στο 1930. Από το βιβλίο “Η διαδρομή της Μνήμης, Τσιμισκή Αγίας Σοφίας Διαγώνιος” των Γ. Αναστασιάδη, Ε. Χεκίμογλου (Θεσσαλονίκη, 1997, σελ. 98)
1963
Το κουτούκι με το καλό κρασί (τις δεκαετίες 1950, 1960. 1970, ίσως και παλιότερα), δίπλα στην είσοδο της πολυκατοικίας. Σήμερα δεν υπάρχει. [Φωτογραφία που ανάρτησε ο κ. Στυλιανός Χαραλαμπίδης στις ΠΦΘ, στις 23-8-2016
Νεότερη αεροφωτογραφία όπου φαίνεται η εν λόγω πολυκατοικία στη διασταύρωση Παύλου Μελά με Παλαιών Πατρών Γερμανού. Αναφέρθηκε ότι πρόκειται για το μέγαρο Σερετάκη. Ποίος ήταν ο Σερετάκης;; Ποιός ήταν ο αρχιτέκτονας ή ο πολιτικός μηχανικός που το έκτισε;;;
Αεροφωτογραφία της διασταύρωσης Παύλου Μελά με Παλαιών Πατρών Γερμανού, στα τέλη της δεκαετίας του 1920. Φαίνεται το “μέγαρο Σερετάκη” κι απέναντι τα Λουτρά της Αγίας Σοφίας, που ακόμη δεν είχαν κατεδαφιστεί.