Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Η αγορά της οδού Βενιζέλου στις αρχές του 20ου αιώνα, όπως αποτυπώνεται σε έγχρωμη καρτ ποστάλ, μας προσφέρει μια μοναδική εικόνα της καθημερινότητας και του εμπορίου στην περιοχή.

Σε πρώτο πλάνο, τα μέσα της τροφοδοσίας και οχήματα μεταφοράς εμπορευμάτων της εποχής, τα συμπαθητικά γαϊδουράκια.

Η φωτογραφία τοποθετείται στην αρχή της παλαιάς συνοικίας “Balat” (Παλάτι), στο ύψος της Πτολεμαίων με τον φακό να γλιστρά μέχρι την παλαιά Αριστοτέλους, τη σημερινή οδό Ολύμπου.

Η φωτογραφία προέρχεται από δημοπρασία, “Delcampe”.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0HrWac7JRtKGuHbBGpw92zsNQDoc5TbGXZwrzT4HyRJykPzry56pYzoD3X2JEWiDBl

Ο Πάνος Θεοδωρίδης (1948-2025) στην πόλη του, στην οδό Άρεως, όπως την έλεγε με το παλιό της όνομα, σήμερα οδός Χανίων, με την μητέρα του και την φίλη της Ελένη Σφέτκου, κοντά στο πατρικό της μητέρας του, καλοκαίρι του 1949. Στο βάθος η Ιωαννίνων.

Από την προσωπική του σελίδα.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02b32G7YrWHqyR1UE5YmR8ioMzBxsGXxu4FL81Waczgah6BYw1jB7raPR6hVxSoUPl

“Ο Ιωάννης Χατζής (Μπαρμπαγιάννης), η Ελενη Μητσοπούλου, (κοναΛεγκω) οι παππούδες μου. Ορθια στο κέντρο η Ρίτσα Διπλάρη και καταγής η Βαγγελιώ ή Λίτσα ,η μανα μου. Στην Κατοχή, στην αυλή “με την ξύλινη μάντρα”, Αρεος 1”.

Στην Δημ. Γούναρη 56 γωνία με πλατεία Αγ. Γεωργίου, παλιότερα Τσουφλή 4, υπήρχε ένα παμπάλαιο σπίτι.

Σπύρος Αλευρόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02DcMHjJsMkPfo2TvP5jBbgHj3S93E9ciEP7cekdKU2S12YRBczHzBhrxv5Tieekkdl

Πρόκειται για το σπίτι στο βάθος αριστερά, όπως φωτογραφήθηκε από την αυλή της Ροτόντας κατά την κατοχή.

Εδώ σε παλιότερη λήψη.

Τον Αύγουστο του 1938 μπήκε στο πρωτοσέλιδο της εφημερίδας Φως γι αυτά που έκρυβε κάτω από τα θεμέλια.

Με λίγα λόγια ο ενοικιαστής του σπιτιού επί ένα χρόνο έσκαβε για να βρει έναν φημολογούμενο κρυμμένο χριστιανικό θησαυρό από τα πρώτα χρόνια της τουρκοκρατίας. Υπήρχαν 4 πηγάδια στο υπόγειο και σκάβοντάς τα ο ανασκαφέας ανακάλυψε μια μεγάλη σήραγγα. Η 85χρονη φερόμενη ως ιδιοκτήτρια Γλυκερία Αρμοδίου είχε δώσει τη συγκατάθεσή της για τα σκαψίματα, αλλά όταν κατέβηκε η ίδια και είδε κενό τον χώρο υποπτεύθηκε ότι ο νοικάρης της ό,τι βρήκε εκεί μέσα το πούλησε σε αρχαιοκάπηλους. Η ανάκριση από την αστυνομία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι απλώς έγινε παράνομη ανασκαφή χωρίς να βρεθεί τίποτα.

Σε λήψη της δεκαετίας του 1950 μάλλον

Σε καλυτερη αναλυση η εσωτερικη αυλη του κτηριου, αρχείο Βαγγέλη Καβάλα

Και αλλη μια αποψη του την ιδια εποχη περιπου, αρχείο Βαγγέλη Καβάλα

Οπως και εδω, αρχείο Βαγγέλη Καβάλα

Το σπίτι άντεξε μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1960

Σ αυτήν αεροφωτογραφία, μετά το 1969, δεν υπάρχει πια. Εκεί θα γίνουν επίσημες πλέον ανασκαφές από την αρχαιολογική υπηρεσία.

Τα πορίσματα των ανασκαφών της περιόδου 1973-74 αναφέρονται στον 29ο τόμο του Αρχαιολογικού Δελτίου που εκδόθηκε το 1980

Αντικαταστάθηκε από αυτήν την πολυκατοικία με οικοδομική άδεια του 1973.

Καρτ-ποστάλ που κυκλοφόρησε τη δεύτερη δεκαετία του 20ου αιώνα στη Θεσσαλονίκη. Συγκεκριμένα, η φωτογραφία έχει τραβηχτεί πριν από την απελευθέρωση της πόλης τον Οκτώβριο του 1912. Οι τουρκικές σημαίες, αναρτημένες μπροστά από τα καταστήματα, την τοποθετούν χρονολογικά εκεί. Αβέβαιο το ιστορικό γεγονός που καταγράφει ο φακός. Στο βάθος φαίνεται, όχι πολύ καθαρά, μια πομπή, η οποία μας παραπέμπει σε κάποια εκδήλωση ή γιορτή της τουρκικής κοινότητας.

Η φωτογραφία απεικονίζει την αγορά της οδού Βενιζέλου στο ψηλότερο, βόρειο τμήμα της, η οποία βρισκόταν ανάμεσα στις οδούς Αριστοτέλους και Πλατείας Διοικητηρίου, στην παλιά ρυμοτομία. Ένα από τα τοπόσημα της περιοχής, όπως αναφέρεται από παλιότερους ερευνητές, είναι το κτίριο του αρχιραβίνου της πόλης, Μεΐρ, το οποίο δεσπόζει στη νοτιοδυτική γωνία της οδού Βενιζέλου με την Αριστοτέλους. Αυτό το κτίριο, με τον χαρακτηριστικό “ριγέ” διάκοσμο, μπορούμε να διακρίνουμε και στη φωτογραφία, στα δεξιά και χαμηλά.

Η φωτογραφία προέρχεται από δημοπρασία, “Delcampe”.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02WvySiR33ykVvtog8esQGpJAQHYDbn49DJfoS6jeVXVsFHpr4ShD3AiEsATWgm1nNl

Παλιότερες και νεότερες ταφές, πλούσιες και φτωχικές. Όψη της ανατολικής νεκρόπολης της πόλης από τα γαλλικά αρχεία.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02QioKfFZS4MZgJDjNT7QJQvgbjBx7XwpAkBKXATQBDNu26iSXkTHE9QirfGpXRWHdl

Ο Βασίλης Καρράς στο κέντρο διασκέδασης Μαριλού στην Θεσσαλονίκη, κάποια στιγμή μάλλον το 1974. Αυτό βρισκόταν Αγ. Σοφίας 67, λίγο πάνω από την Αγ. Δημητρίου. Ο μπουζουξής πίσω είναι ο Ηλίας Παλάβρατζης, σύμφωνα με πληροφορία του κ. Τσεσμετζή.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02wAPh4nV7jWZvrsVFygdanYQvTbNX5kwqnj21xNzwLsuV9rXpWQuJAZrsiE55X55Jl

Η φωτογραφία αναρτήθηκε πρόσφατα σε δημοπρασία και αναδεικνύει ένα τμήμα της οδού Βενιζέλου μεταξύ των οδών Πτολεμαίων και Φιλίππου. Αχρονολόγητη, με πιθανή ημερομηνία την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα, με θέμα μία γυναίκα εβραϊκής καταγωγής, ντυμένη με την παραδοσιακή Σεφαραδίτικη ενδυμασία της εποχής στην πολυπολιτισμική Θεσσαλονίκη κατά την περίοδο εκείνη. Η φωτογραφία προέρχεται από την ιστοσελίδα Dynasty-auctions. Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0ryqXKt7qFr32BJN5DhHZQZvLzoY2QB4CS1sKcJ5dJjfzL49xL5Q9PD9Cxrk4xCQdl

Οδός Βενιζέλου, ανάμεσα στις οδούς Πτολεμαίων και Φιλίππου. Η αναγνώριση δεν προβληματίζει και τοποθετείται στην οδό Βενιζέλου, μερικά μέτρα βορειότερα της Πτολεμαίων.

Η θέση του φωτογράφου στον χάρτη ρυμοτομίας 1919. Στον κίτρινο κύκλο, η θέση του φωτογράφου και με το βέλος η κατεύθυνση της λήψης.

Καρτ-ποστάλ που κυκλοφόρησε κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου καταγράφει τμήμα της αγοράς. Ο φωτογράφος βρίσκεται στο ύψος της Φιλίππου και βλέπει το νότο. Θέμα της, η οικονομική δραστηριότητα της περιοχής εκείνη την ταραγμένη περίοδο. Η φωτογραφία προέρχεται από τη δημοπρασία Delcampe.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0isoBjbjqZ9iQZCLWnScr6nZY3gShEpNTF4CbHmEKRM4QsxvpDZNMvZ83YzTxDZTwl

Οδός Βενιζέλου με Φιλίππου, στην παλιά ρυμοτομία.

Η συσχέτιση των σημείων στις φωτογραφίες την τοποθετεί στη συγκεκριμένη γωνία.

Αλέκα Καραδήμου-Γερόλυμπου: Μια σύγχρονη θεσσαλονικιά, πρότυπο στη μεταδικτατορική κουλτούρα της πόλης

Νίκανδρος Καστανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02bDrfAXqpJM4Ti5sA6VAKzcxYu3mgh3esqmDXtmnDjgrGoqSsDeLYJZzWkjhjzCFFl

Η φωτογραφία είναι από την εισήγηση της Αλεξάνδρας Καραδήμου-Γερόλυμπου στο Συνέδριο “THE SALONICA THEATER OF OPERATIONS AND THE OUTCOME OF THE GREAT WAR ”, τον Απρίλιο του 2002. Ο τίτλος της εισήγησης της ήταν: L’incendie de Salonique en aout 1917. Fait divers ou degat collateral ? (Η φωτιά στη Θεσσαλονίκη τον Αύγουστο του 1917. Διάφορες ειδήσεις ή παράπλευρες ζημιές;).

Αλεξάνδρα Καραδήμου-Γερόλυμπου (1945-2025)

Όσοι ασχολούνται με την ιστορία της Θεσσαλονίκης γνωρίζουν την σημαντική συμβολή της Αλέκας Καραδήμου στην ιστορία της πόλης και γενικότερα στην ιστορική πολεοδομία. Πρόκειται για μια θεσσαλονικιά που μορφώθηκε, σπούδασε, αναδείχθηκε ως πανεπιστημιακή προσωπικότητα και συνεισέφερε στην πόλη που γεννήθηκε και έζησε. Η ευαισθησία της για την ιστορία της Θεσσαλονίκη καταγράφεται σ’ όλη την επιστημονική και κοινωνική της πορεία. Πρόκειται για μια γυναίκα καλλιεργημένη, ευγενική και πολιτικοποιημένη. Καθηγήτρια στην Αρχιτεκτονική του ΑΠΘ και με ευρύτατη συμμετοχή στην ανάδειξη της ιστορικής ταυτότητας της Θεσσαλονίκης. Προσιτή στους φοιτητές της, αλλά και σε κάθε ενδιαφερόμενο για τα ιστορικο-πολεοδομικά θέματα της Θεσσαλονίκης. Ήταν πάντοτε καλοπροαίρετη και αντίθετη στο δόγμα “Όσοι δεν είναι μαζί μας, είναι εναντίον μας”

Η Αλέκα στο Παρίσι, γύρω στο 1968

Στο πλευρό του Γιάννη Μπουτάρη για μια ποιοτική αναβάθμιση του δήμου Θεσσαλονίκης, τη 2η δεκαετία του 21ου αιώνα.

Μάλλον σπάνια περίπτωση, μπούργκα. Στην οδό Βενιζέλου στο ύψος της Φιλίππου. Από το βιβλίο «Κυανόλευκη Πολιτεία» του Ανδρέα Γάσπαρη.

Θωμάς Νεδέλκος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0cqT98gBwBoSFyY2RstUj942TayLho9aQm8oPtXVHwD5bq3GBbVUYXKGfZ1RSG394l