Ένας τσολιάς μπροστά στο Συντριβάνι
Ο τσολιάς κι οι κοπελιές κουβεντιάζουν μπροστά στο Συντριβάνι (1916-17).
Αναγνώριση του μέρους από την Μάρα Νικοπούλου
Είναι πολύ πιθανό να πρόκειται για τον ίδιο τσολιά, την ίδια μέρα
Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη
Ο τσολιάς κι οι κοπελιές κουβεντιάζουν μπροστά στο Συντριβάνι (1916-17).
Αναγνώριση του μέρους από την Μάρα Νικοπούλου
Είναι πολύ πιθανό να πρόκειται για τον ίδιο τσολιά, την ίδια μέρα
Για όσους παρακολούθησαν την ανάρτηση σχετικά με τα σπίτια της Βασ. Γεωργίου, έρχεται να προστεθεί η παρουσίαση ακόμη ενός σπιτιού από τον Δαυίδ Μπράβο. Το σπίτι πάνω στην θάλασσα με το ν. 44 της παρουσίασης, δεξιά στην Μπιζανίου, απέναντι απ τα διαμερίσματα Αριγκόνη. Ανήκε στην οικογένεια του Σαμουέλ Κατάν. Τους βλέπουμε σε 3 φωτογραφίες από το 1931. Πηγή Beth Hatefutsoth, Photo Archive, Salonika collection. Η παρουσίαση με τα σπίτια από το ρέμα μέχρι την Παρασκευοπούλου εδώ: https://archive.saloni.ca/55
Και σύμφωνα με την παρουσίαση
Το σπίτι με τα κυπαρίσσια ήταν το δυτικότερο από την σειρά με τα κτίρια με τις μεγάλες αυλές και τα παράσπιτα μπροστά, που υψώνονταν πάνω από την Ακροπόλεως, λίγο πιο δυτικά από τον Ταξιάρχη (στο σημερινό ΙΚΑ, ας πούμε). Στο πλάι του προς τον θεατή, τώρα βρίσκονται τα σκαλάκια της οδού Μάνιου. Μεγάλο του κομμάτι είχε ζήσει μέχρι πριν 4-5 χρόνια όταν κατεδαφίστηκε ως “επικίνδυνο”. Πίσω του διακρίνεται ο μιναρές του Ικί Σεριφιέ.
Το συγκεκριμένο κτίριο (Ακροπόλεως 13) είχε αποτελέσει αντικείμενο μελέτης που εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Εργαστηρίου Διεπιστημονικής Συνεργασίας της Πολυτεχνικής Σχολής ΑΠΘ. Σύντομη παρουσίασή της, δημοσιεύτηκε σε άρθρο της Πολυξένης Γεωργάκη στο «Θεσσαλονικέων Πόλις», τ. 14 το 2004. Εκεί, ανάμεσα στα άλλα πολύ ενδιαφέροντα, περιέχονται και τα στοιχεία που βρέθηκαν στα αρχεία. Μια «έκθεση ερεύνης» του Κτηματικού Γραφείου με ημερομηνία 27/2/1919, αναφέρει πρώτη φορά ως ιδιοκτήτη του ακινήτου -που ήδη από το 1916 ήταν εγκαταλελειμμένο και «κατειλημμένο» από πρόσφυγες χωρίς συμβόλαιο ή ενοίκιο- τον Κεμάλ Αλλατίν, όνομα που παραπέμπει σε ντονμέ. Στο ίδιο έγγραφο καταγράφονται λεπτομερώς τα ονόματα και οι χώροι που καταλαμβάνονται από τον καθένα, προκειμένου να υπολογιστούν αναδρομικά τα χρωστούμενα ενοίκια, ενώ προηγουμένως αναφέρεται ότι η οικία των 15 δωματίων με ένα μαγαζί –ποτοποιείο- ήταν ιδιοκτησία του «Οθωμανού αποδημήσαντος κατά των Βαλκανοτουρκικών πολέμων εις Τουρκίαν, Κεμάλ Λατίν Βέη». Τα επόμενα χρόνια το όνομα συναντάται με κάποιες παραλλαγές, αλλά η μελετητική ομάδα δεν βρήκε κάποια παραπάνω στοιχεία στα ισραηλιτικά και μουσουλμανικά βιβλία του Υποθηκοφυλακείου –ούτε για το έτος ανέγερσης ούτε για το αρχικό ιδιοκτησιακό καθεστώς. Υπολογίζουν πάντως ότι χτίστηκε γύρω στα 1870 (Το σίγουρο είναι ότι το 1889 υπάρχει, καθώς διακρίνεται και στη φωτογραφία των Schultz & Barnsley). Το άρθρο συνοδεύεται από πολλές σύγχρονες φωτογραφίες (του 2001, όπως οι δυο που ακολουθούν), σχέδια και τεκμήρια από τις έρευνες στα αρχεία.
Το κυπαρίσσια στο βάθος ψηλά (και κάποιες αυλές), σε φωτογραφία αντίθετης κατεύθυνσης, πίσω από το Ικί Σεριφιέ
Εδώ σε απόσπασμα πανοραμικής του 1915-16 (με πράσινο η Ακροπόλεως μέχρι την συμβολή της με την Θεοτοκοπούλου).
Οι δυο Εβραίες μόλις έχουν αφήσει την Απ. Παύλου πίσω τους και συνεχίζουν δυτικά επί της Εγνατίας, γύρω στα 1935, μετά από εντοπισμό του Ευστάθιου Ασλανίδη. (Μουσείο Μπενάκη, φωτογραφήθηκε από την Έλλη Παπαδημητρίου)
Οι αποδείξεις στις φωτογραφίες που ακολουθούν.
Γωνία με Απ. Παύλου
Ο ιμάμης κατεβαίνει την Μεγ, Αλεξάνδρου και φτάνει στο ύψος της Αριστοτέλους (σήμερα Ολύμπου)
Η Μάρα Νικοπούλου εντοπίζει και μας δίνει λεπτομέρειες στο σχόλιο
Στο βάθος, για επιβεβαίωση, το μεγάλο δέντρο σχεδόν στην Κασσάνδρου, που βλέπουμε παρακάτω από την αντίθετη κατεύθυνση. Με κόκκινο το σημείο λήψης, με πράσινο και μπλε οι δρόμοι που ανοίγονται στην αρχική φωτογραφία.
Ένας μουσουλμάνος ιερέας στην Αγ. Δημητρίου γωνία με Μεγ. Αλεξάνδρου (1916-17), βλέποντας δυτικά. Αναγνώριση του μέρους και τεκμηρίωση από τον Ευστάθιο Ασλανίδη. Η επόμενη ανάρτηση θα ακολουθήσει τον ιμάμη έτσι όπως κατέβαινε την Μεγ. Αλεξάνδρου.
Το σημείο λήψης και η πορεία της οδού Μεγ. Αλεξάνδρου σύμφωνα με την χάραξή της πριν την πυρκαγιά του 1917
H Μεγ. Αλεξάνδρου από σχεδόν τη γωνία της με Αρχελάου προς τη Φιλίππου (1916-17), κοιτάζοντας προς τον νότο. Τεκμηρίωση από την Μάρα Νικοπούλου.
Η δεξιά φωτό είναι του 1913 και προέρχεται από άλμπουμ της σουηδέζας νοσοκόμου Kerstin Nordendahl (από ανάρτηση και αναγνώριση ΑΘ. Νικόπουλου στις ΠΦΘ).
Θεόδωρος Βαλλιάνος (1799 ή 1801-1857), από τον Νίκανδρο Καστανίδη.
Ο πρώτος πρόξενος της Ελλάδος στη Θεσσαλονίκη (1835-1841)
Στρατιωτικός, αγωνιστής του 1821, μηχανικός – αρχιτέκτονας και συγγραφέας. Καταγόταν από εύπορη οικογένεια της Κεφαλονιάς, που είχε εγκατασταθεί στο τέλος του 18ου αι. στη νότια Ρωσία. Σπούδασε στη στρατιωτική Ακαδημία της Πετρούπολης.
Πού ήταν, όμως, το πρώτο ελληνικό προξενείο στη Θεσσαλονίκη;
Παρουσίαση και σχόλια από την Μάρα Νικοπούλου
Μια ακόμα φωτογραφία της ίδιας βρύσης υπήρχε στο βιβλίο του Η. Πετρόπουλου, Η οθωμανική παρουσία στη Θεσσαλονίκη. Τη φωτογραφία παραθέτει ο κ. Αρτόπουλος στο βιβλίο του για τις κρήνες και, κρίνοντας από τις φθορές του σοβά μπορούμε να βάλουμε και μια χρονική σειρά των λήψεων. Η αρχική (δεξιά) είναι σίγουρα του 1917, η μεσαία του Pigassou τοποθετείται τώρα έστω και μερικούς μήνες πριν και “του Πετρόπουλου” (αριστερά) μάλλον προηγείται.
Παράλληλα ταυτίζεται και με μια βρύση από το βιβλίο του Β. Δημητριάδη (σ. 440, από τη συλλογή του Ιορδάνη Βλαχόπουλου, όπως φαίνεται και στη φωτογραφία) που μας δίνει μεγαλύτερη άποψη του σημείου καθώς και το δέντρο. Τα κλαδιά του δέντρου ρίχνουν τη σκιά τους στη φωτό του Pigassou.
Οδός Αγαπηνού (1916-17), σε αναγνώριση και τεκμηρίωση από την Μάρα Νικοπούλου
Η οδός Αγαπηνού λίγο πριν την συμβολή της με την οδό Υπαπαντής (τότε) -με τον φωτογράφο να στέκεται σχεδόν στην συμβολή της με την τότε Σπετσών, τώρα Ι.Μιχαήλ.