Το περίπτερο αυτό, με την πρωτοποριακή για την εποχή κατασκευή, το έχουμε δει σε λίγες φωτογραφίες, κυρίως από μακριά.
Περιγραφή του υπάρχει στο περιοδικό Αρχιτεκτονική (τεύχος 4 του 1957) που έβγαζαν ο αρχιτέκτονας Κώστας Κιτσίκης και ο γιος του. Το κείμενο και δύο φωτογραφίες από το περιοδικό για την κατασκευή του θόλου περιλαμβάνονται στην ανάρτηση.
Οι κατασκευές αυτές επιτρέπουν την δημιουργία μεγάλων χώρων, κάτω από τον θόλο, ελεύθερων από οποιοδήποτε υποστύλωμα, καθώς στηρίζονται μόνο περιμετρικά. Τέτοιου είδους κατασκευή ίσως να είναι ο σταθμός των λεωφορείων ΚΤΕΛ στην Θεσσαλονίκη (τελευταία φωτογραφία), που ωστόσο μελετητές και κατασκευαστές του (“ΤΕΧΝΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ-ΤΕΜΚΑ” “ΑΡΙΣΤΕΙΔΑΚΗΣ – ΚΕΣΙΣΟΓΛΟΥ Ο.Ε.”). την αναφέρουν ως χωροδικτύωμα.
Δεν γνωρίζω τι σχέση ή διαφορά έχουν τα χωροδικτυώματα και οι γεωδαιτικοί θόλοι.
Ο θόλος στην βορειοδυτική πλευρά της Έκθεσης (1957)
Η κατασκευή των συνδέσμων που σχηματίζουν το πλαίσιο του θόλου.
Κατά την ανάρτηση του πλαστικού που δημιουργεί τον θόλο.
Η είσοδος του περιπτέρου – εντύπωση προκαλούν οι βαριές μπαριέρες ασφάλειας
Ο Κ. Καραμανλής και η συνοδεία του στο εσωτερικό του περιπτέρου. Δεύτερος από αριστερά ο Παπαληγούρας.
Τα ανοιχτόχρωμα κουστούμια πρέπει να ήταν πολύ στην μόδα το 1957!
Ο θόλος του σταθμού των ΚΤΕΛ στην Θεσσαλονίκη. Η διάμετρός του 62 μ.
To 1954. Η οδός Κασσάνδρου πίσω από το Διοικητήριο. Ο τελευταίος του 4ος όροφος τότε χτιζόταν. Στο βάθος, στην παλιά Κασσάνδρου, πριν και μετά την Στεφάνου Δραγούμη, υπάρχουν ακόμα κάποια κτίρια μαζί και ο χώρος που καταλάμβανε το τζαμί του Μουσταφά Πασά. Θα τα πάρει η μπουλντόζα σύντομα.
https://archive.saloni.ca/1106
Η οδός Κασσάνδρου πίσω από το Διοικητήριο. Ο τελευταίος του 4ος όροφος τότε χτιζόταν. Στο βάθος, στην παλιά Κασσάνδρου, πριν και μετά την Στεφάνου Δραγούμη, υπάρχουν ακόμα κάποια κτίρια μαζί και χώρος που καταλάμβανε το τζαμί του Μουσταφά Πασά. Θα τα πάρει η μπουλντόζα σύντομα.
Τα κτίρια που φαίνονται στο βάθος δεν φτάνουν μέχρι αυτά του τζαμιού, το οποίο έχει εξαφανιστεί νωρίτερα. Σταματάν ένα κτίριο πιο δυτικά -σημειώνονται εδώ τα δυο τελευταία που φαίνονται στην αρχική.
Μάλιστα σε κομμάτι του τεράστιου οικοπέδου του τζαμιού, στην αρχική φωτογραφία φαίνεται να έχει ήδη χτιστεί η πολυκατοικία που υπάρχει ακόμα στη δυτική γωνια Κασσάνδρου με Πολιορκητού.
Υπάρχει όμως μια υποψία ...
Μετά το τελευταίο οίκημα με το σαχνισί υπάρχει κάτι ακόμα. Ίσως όχι το σύνολο του οικοπέδου του τζαμιού αλλά μπορεί να διακρίνεται η είσοδός του, που έβγαζε στην αυλή του.
“Αίας”. Σινεφίλ κινηματογράφος στις 40 Εκκλησιές. Από το 1974, έπαιξε ταινίες που δεν είχαν προβληθεί στην 7ετία της χούντας. Αξέχαστα τα αφιερώματα σε μεγάλους σκηνοθέτες, σε εποχή που ο κόσμος διψούσε για καλό κινηματογράφο.
Η “Θυμέλη” είχε προηγηθεί, το “Ριβολί” και το “Φαργκάνη” ακολούθησαν.
Περίλυπον Άλσος (σαν χώρος αναψυχής και ανάπαυσης των ασθενών του νοσοκομείου) ή Κήποι του Πασά, έργο του μηχανικού της δημαρχίας M. Yermolenski και του κηποτέχνη – κηπουρού Victor Hellen. (εφημ. Journal de Salonique 8.9.1904)
Οι πληροφορίες προέρχονται από την σημαντική έρευνα των Βασίλη Μέλφου και Τάσου Παπαδόπουλου:
1) Παπαδόπουλος και Μέλφος (2022) Οι Κήποι του Πασά. Θεσσαλονικέων Πόλις, 79.
2) Το Δέρμα της πόλης: ΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ ΤΩΝ ΚΗΠΩΝ ΤΟΥ ΠΑΣΑ ()
Δύο κατοχικές φωτογραφίες που απεικονίζουν τον άχτιστο χώρο εντός της Ακροπόλεως (ανατολικότερα της Πορτάρας επί της οδού Ακροπόλεως). Διακρίνονται στο βάθος της πάνω φωτογραφίας προσφυγόσπιτα, τα τείχη κατά μήκος της οδού Αγράφων και ο πύργος στο άνοιγμα των σημερινών οδών Μ. Κουντουρά και Περδίκα. Με προβληματίζει λίγο η λεζάντα της πρώτης φωτογραφίας που αναφέρει το σημείο ως πεδίο βολής, καθώς και το φορτηγό με την παράταξη των γερμανών στρατιωτών στην κάτω φωτογραφία!
Οι φωτογραφίες προσφέρονται σε δημοπρασία στο ebay.
Η κάρτα από το ebay. Δεν διακρίνεται αν έχει τοποθετηθεί τραμ στην Νίκης, μάλιστα δεν διακρίνεται καλά ούτε η Νίκης, που σε αυτήν την περίοδο ίσως ήταν πολύ στενή, μεταξύ των κιγκλιδωμάτων και του προτειχίσματος. Οι πύλες είναι δύο, η αριστερή είναι η μισή ανοικτή. Φαίνονται και παράθυρα!
Μία φωτογραφία υπό γωνία, μετά την εγκατάσταση του ιππήλατου τραμ (1892). Διακρίνονται τα ανοίγματα στο περιτοίχισμα αλλά όχι ποια είναι πύλες και ποια παράθυρα.
Παρόμοια θέση με την προηγούμενη αλλά λίγο μεταγενέστερη καθώς διακρίνεται η γραμμή για τον σιδηρόδρομο που έφερνε τα υλικά από το νταμάρι της Ευαγγελίστριας στο λιμάνι όταν κατασκευαζόταν.
Από την παραλιακή πάλι και με το ιππήλατο τραμ
Από την ανατολική πλευρά – η καλύτερη εικόνα των πυλών, των παράθυρων αλλά και του τέμενους.
Μάλλον διακρίνονται ράγες τραμ, αν δεν κάνω λάθος, περίπου ίδια περίοδο με τις προηγούμενες.
Η πρώτη φάση της κατεδάφισης του προτειχίσματος, περίπου 1910-1911. Διακρίνεται ακόμα μια από τις πύλες.