Η πλατεία Ελευθερίας το 1963
Από το βιβλίο του Ηλία Πετρόπουλου, Old Salonica.
Πρωτοχρονιά του 1917, περίοδος Εθνικού Διχασμού
O Γάλλος στρατηγός Διοικητής της Στρατιάς της Ανατολής Μωρίς Σαράιγ εξέρχεται της έπαυλης Μοδιάνο, έχοντας υποβάλει τα σέβη του στον πρωθυπουργό της προσωρινής κυβέρνησης Ελευθέριο Βενιζέλο. Η έπαυλη γνωστή και ως Κυβερνείο, το διάστημα 1916-17 αποτελούσε την έδρα της Κυβέρνησης Εθνικής Αμύνης (βλ. περισσότερα https://archive.saloni.ca/1535 και https://archive.saloni.ca/549). Σήμερα στο κτήριο στην Βασιλίσσης Όλγας 68, στεγάζεται το Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας Θράκης. Φωτογραφία του Paul Dubray από τα ψηφιακά αρχεία του Γαλλικού Υπουργείου Πολιτισμού https://www.pop.culture.gouv.fr/
Καλή χρονιά, υγεία και ευτυχία!
Η έπαυλη Μοδιάνο ως Βασιλικό ανάκτορο του Κωνσταντίνου Α', σε φωτοκάρτα, από τις “Ψηφιοποιημένες συλλογές ΕΛΙΑ” http://eliaserver.elia.org.gr:8080/
Από τον μιναρέ του Hamza Bey προς τη θάλασσα μετά την πυρκαγιά του 1917
Σπάνιες λήψεις από τον μιναρέ του Hamza Bey προς τη θάλασσα μετά την πυρκαγιά του 1917, αχρονολόγητες. Κάποια κτήρια έχουν διορθωθεί προσωρινά για τη διευκόλυνση της εμπορικής κίνησης. Η αγορά περιμένει την εφαρμογή του νέου σχεδίου πόλεως που όμως θα αργήσει μερικά χρόνια ακόμα.
Πηγή: https://servimg.com/view/19943622/257#
Πηγή: https://servimg.com/view/19943622/258#
Στην γωνία των οδών Κλαυδιανού και Προνοίας, γύρω στις αρχές του 1980
Μπροστά ο αραμπατζής με το άλογο να σέρνει το κάρο του και πίσω το λεωφορείο 28 των Συκεών να στρίβει στην γωνία των οδών Κλαυδιανού και Προνοίας, γύρω στις αρχές του 1980. Ο συγκεκριμένος αραμπατζής πρέπει να έμενε στις Συκιές σε παράπηγμα στην γωνία των οδών Οδ. Φωκά και Ναούσης. Η φωτογραφία με τίτλο «Ο καθένας το δρόμο του…» περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Η Θεσσαλονίκη που χάνεται» που εκδόθηκε το 1982 από την Τράπεζα Continental.
Αλέξανδρος Σαββόπουλος
Το βιβλίο έχει εκδοθεί το 1982 και όσο για τα τείχη η λήψη της φωτογραφίας λίγο ξεγελάει. Το ίδιο σημείο σε φωτογραφία του 2019 από το google.
Η στοά Ριάδη-Διαμαντοπούλου Βασ. Ηρακλείου 28
Η ΣΑΤΡΑΠΙΣΣΑ ΤΟΥ ΡΑΔΙΟΦΩΝΟΥ
Μέρες γιορτινές και τους ανθρώπους της ηλικίας μου οι αναμνήσεις δεν τους αφήνουν στην ησυχία τους . Τι μια θυμάμαι το ένα την άλλη το άλλο και μετά ακολουθούν σειρά ατελείωτη γεγονότων του παρελθόντος που δεν έχουν σταματημό . Θα μου πείτε τι σχέση έχουν όλα αυτά με τον τίτλο . Κι όμως έχουν , ακούγοντας σήμερα τυχαία το υπέροχο ρεμπέτικο του Τσιτσάνη με τον Βαμβακάρη τσίμπησα τον δεύτερο στίχο που ήταν αυτός που ήταν γραμμένος σαν τίτλος στο 45 ρι δισκάκι του 1948 κι όχι αυτός που τελικά επικράτησε και είχε αργότερα κι αδελφάκι με την Μαρίζα Κωχ . Αραμπάς περνά ... ‘’ Αραμπάς περνά σκόνη γίνεται σήκωσε το φουστανάκι σου να μη σκονίζεται …’’ Όμως εγώ μ αυτό το τραγούδι λάτρεψα τον Τσιτσάνη τα τραγούδια του και τα ρεμπέτικα ... Η ΣΑΤΡΑΠΙΣΣΑ ‘'Αραμπάς περνά κι η σατράπισσα που αγάπησα είναι μέσα αγκαλιάζεται κι ούτε νοιάζεται η μπαμπέσα …'’ Η μικρή ιστορία της σατράπισσας για μένα είχε σχέση με την αγάπη μου με τα ηλεκτρονικά και την τεχνολογία . Ήμουν ακόμη μαθητής Γυμνασίου και ο πρώτος μου ξάδερφος μεγαλύτερος μου κατά τρία χρόνια που είχε κι αυτός κλίση παρόμοια γράφτηκε στο μονοετές τμήμα ραδιοτεχνιτών του Ευκλείδη που τότε ακόμη το κύρος του , δεν είχε καμία σχέση με την μετέπειτα εξέλιξή του . Το ραδιόφωνο τότε είχε ραγδαία διάδοση με λυχνίες φυσικά και οι ανάγκες για τεχνικούς για συντήρησή τους , γιατί είχαν συχνότατες βλάβες , τεράστιες . Σ΄ ένα χρόνο έπαιρνες το πτυχίο σου και αμέσως άνοιγες ένα κατάστημα , επισκευές ραδιοφώνων , κι έκανες χρυσές δουλειές . Μέναμε στο ίδιο σπίτι κι εγώ τον έβλεπα να κατασκευάζει πάνω σε μια ξύλινη τάβλα ένα ραδιόφωνο σε ανάπτυγμα με τα κυκλώματά του , τις βάσεις των λυχνιών , τους μεταβλητούς πυκνωτές , μετασχηματιστές , αντιστάσεις , πυκνωτές κλπ εξαρτήματα . Πριν το ολοκληρώσει κατασκεύασε τον απλούστερο ραδιοφωνικό δέκτη που μπορούσε να γίνει , με ένα κομματάκι γαληνίτη μεγέθους φασολιού μια πετρούλα δηλαδή σαν στερεό σφουγγαράκι . Μια καρφίτσα , ένα μονό ακουστικάκι κρυσταλλικό , ένα κομματάκι συρματάκι και το ραδιόφωνο ήταν έτοιμο . Η καρφίτσα ακουμπούσε επάνω στον γαληνίτη δεμένη με το συρματάκι και το ακουστικάκι προσαρμοσμένο επάνω της με την καρφίτσα έξυνε την πετρούλα του γαληνίτη και ω του θαύματος από το ακουστικάκι ακουγόταν μουσική ενός από του δύο ραδιοφωνικούς σταθμούς που υπήρχαν στην πόλη του Ε.Ι.Ρ. ( Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας ) η της ΥΕΝΕΔ ( Υπηρεσίας Ενημερώσεως Ενόπλων Δυνάμεων ) . Αν ήσουν τυχερός τα βράδια που ανέβαινε η διάδοση ξύνοντας την πετρούλα περισσότερο , άκουγες και κανένα ξένο σταθμό και τότε η ευτυχία σου ήταν απερίγραπτη . Με το τέλος της χρονιάς ο ξάδελφος τέλειωσε το ραδιόφωνο και εγώ ενθουσιάστηκα περισσότερο απ αυτόν . Κόλλησα κι εγώ την τρέλα και που μ΄ έχανες που μ΄ έβρισκες στην στοά των ηλεκτρονικών στην Βασ. Ηρακλείου ήμουν με κολλημένη τη μύτη στα τζάμια των βιτρινών , βλέποντας τα διάφορα εξαρτήματα που αγοράζοντάς τα θα μ΄ έβαζαν κι εμένα στον υπέροχο κόσμο των ηλεκτρονικών κατασκευών . Έτσι σκάλισε σκάλισε με πολλή προσπάθεια και με πολύ διάβασμα σε ότι κυκλοφορούσε τότε , κατασκεύασα κι εγώ ένα μικρό ραδιοφωνάκι γαληνίτη κι μετά μετέτρεψα το ραδιόφωνο της οικογένειας , μια και χαρτζιλίκι δεν υπήρχε για νέα κατασκευή , σε ένα πομποδέκτη μεσαίων κυμάτων . Μ΄ ένα μεταγωγό διακόπτη το ραδιόφωνο γινόταν πομπός . Ήταν τότε η Άνοιξη των ερασιτεχνικών πειρατικών μικρών ραδιοπομπών μεσαίων κυμάτων . Ψάχνοντας την συχνότητα βρήκα πολλούς σαν και μένα , μ΄ένα από τους καλύτερους γνωριστήκαμε εξ αιτίας της Σατράπισσας . Με ένα παμπάλαιο πικ άπ έπαιζε από το πρωί μέχρι το βράδυ τον μοναδικό δίσκο που είχε Την Σατράπισσα . Εγώ δεν είχα ούτε πικ άπ μόνο μικρόφωνο . Έμενε μακριά στην Ν. Κρήνη πήγαινα στο σπίτι του , ήταν πολύ προχωρημένος έπαιρνε μαθήματα άνευ διδασκάλου δι αλληλογραφίας και τον εκτιμούσα ιδιαίτερα . Πολλά βραδιά πήγαινα σπίτι του και ξενυχτούσαμε κι έπαιρνα το τελευταίο υπηρεσιακό όπως λεγότανε λεωφορείο από Ν. Κρήνη – Αγία Τριάδα . Όταν καμιά φορά το έχανα μούδινε ένα ερειπωμένο ποδήλατο με κόντρα που είχε και πήγαινα σπίτι μ΄ αυτό . Στο δρόμο σταματούσα που και που άνοιγα ένα μικρό ραδιοφωνάκι που είχα μαζί και έβλεπα πως ακούγεται ο πομπός του στην διαδρομή , την άλλη μέρα έπρεπε να δώσω πλήρες ραπόρτο . ΤΙ άκουγα σ όλη τη διαδρομή , μα φυσικά την σατράπισσα που ήταν το μοναδικό του δισκάκι το σήμα κατατεθέν του . Όταν τον συναντώ τελευταία χαμογελώντας τον φωνάζω – Γειά σου Σατράπισσα … κι εκείνος ανταποδίδει το χαμόγελο ... Αυτός κι ο λόγος που σήμερα θυμήθηκα όλα αυτά και κυρίως την υπέροχη σατράπισσα ..
Γιώργος Κωτσίδης Η σατράπισσα (αραμπάς περνά) – M. Βαμβακάρης,Σ.Καλφοπούλου, Β.Τσιτσάνης 1948
YOUTUBE.COM
Τα στιγμιότυπα από την στοά Ριάδη-Διαμαντοπούλου (Βασιλέως Ηρακλείου 28) τα δανειστήκαμε από το μικρό οδοιπορικό της Αναστασίας Χριστοφορίδου από το youtube εδώ:
Τα φοιτητικά χρόνια της Μαρίας Μαρκέτου-Πυλαρινού καθηγήτρια Φυσικής στο ΑΠΘ
Τα φοιτητικά χρόνια της Μαρίας Μαρκέτου-Πυλαρινού (καθηγήτρια Φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης από το 1947 μέχρι το 1968 και η πρώτη Ελληνίδα που ανέβηκε όλες τις βαθμίδες της πανεπιστημιακής ιεραρχίας, μέχρι κοσμητόρισσα της Φυσικομαθηματικής Σχολής του ΑΠΘ, το 1958)
Νίκανδρος Καστανίδης
Η Μαρία Μαρκέτου-Πυλαρινού, την περίοδο της θητείας της στο Παν. Θεσσαλονίκης
Η Μαρία Μαρκέτου τον πρώτο χρόνο της
φοιτητικής της ζωής, 1920-1921
[Η φωτογραφία είναι από το” Ιστορικό Αρχείο ΕΚΠΑ”]
Η βαθμολογία της στις πτυχιακές εξετάσεις,
στις 29-1-1925.
[Από το “Ιστορικό Αρχείο ΕΚΠΑ”]
Η αίτηση της για την υποβολή της διδακτορικής
διατριβής, στις 29-3-1928
[Από το “Ιστορικό Αρχείο ΕΚΠΑ”]
Η εισηγητική έκθεση (1η σελ.) της
διατριβής της από τον καθ. Δ. Χόνδρου,
επιβλέποντα της εν λόγω διατριβής
[Από το “Ιστορικό Αρχείο ΕΚΠΑ”]
Η εισηγητική έκθεση (2η σελ.) της
διατριβής της από τον καθ. Δ. Χόνδρου,
επιβλέποντα της εν λόγω διατριβής.
[Από το “Ιστορικό Αρχείο ΕΚΠΑ”]
Η εισηγητική έκθεση (3η σελ.) της
διατριβής της από τον καθ. Δ. Χόνδρου,
επιβλέποντα της εν λόγω διατριβής
[Από το “Ιστορικό Αρχείο ΕΚΠΑ”]
Η προμετωπίδα της διατριβής της
[Από το “Ιστορικό Αρχείο ΕΚΠΑ”]
Ο καθηγητής Φυσικής του Παν. της Αθήνας Δημήτριος Χόνδρος (1882-1952), το 1930
Η άνοδος της οδού Βενιζέλου μετά την διασταύρωσή της με την οδό Μητροπόλεως
Η άνοδος της οδού Βενιζέλου μετά την διασταύρωσή της με την οδό Μητροπόλεως, χαραγμένη με το νέο ρυμοτομικό σχέδιο του Ερνέστ Εμπράρ. Το μέγαρο Μπουρλά-Λεβή δεύτερο στα αριστερά, με σκαλωσιές υπό κατασκευή, γεγονός που επιτρέπει την χρονολόγηση της φωτογραφίας γύρω στο 1926. Μετά από αυτό διακρίνεται στα αριστερά το κτίριο όπου στεγάζεται σήμερα το Πλαίσιο στην γωνία με την οδό Αγ. Μηνά.
Από ανάρτηση της Χ. Φραγκούδη στην ιστοσελίδα Thessarchitecture (βλ. https://tinyurl.com/472eebbt) μαθαίνουμε για το μέγαρο Μπουρλά-Λεβή ότι: «Σχεδιάστηκε το 1925 σε σχέδια των Ζαχαριάδη-Κοκορόπουλου και κατασκευάστηκε από την ελληνική εταιρεία ΕΡΕΚΑ ΑΕ τα χρόνια 1926 και 1927. Ιδιοκτήτης ήταν πιθανότατα ο Ισαάκ Μπουρλά του Δαβίδ (σε αίτηση με ημερομηνία 6 Απριλίου 1925 -από την οποία πληροφορούμαστε ότι ήδη είχε εκδοθεί άδεια οικοδομής- αναφέρονται ως ιδιοκτήτες οι: Δημήτριος Κ. Χονδροδήμος, Σολομών Μ. Ουζιέλ, Ευανθία Κ. Χονδροδήμου, Σαμουήλ Μπουρλά Δαυΐδ και ο Μ. Ουζιέλ ως πληρεξούσιος των Ιωσήφ Χαζάν και Πέτρου Λεβή. Πέντε μήνες αργότερα, σε σειρά εγκεκριμένων σχεδίων, εμφανίζονται ως ιδιοκτήτες οι Σ. Μπουρλά και Π. Λεβής, γαμπρός του Κ. Χοντροδήμου), υφασματέμπορος, με έδρα στην οδό Τραπέζης 4 (σημερινή Συγγρού)». Το μέγαρο Μπουρλά-Λεβή ήταν ανέκαθεν επαγγελματικό κτήριο με εμπορικά καταστήματα και χώρους γραφείων και παραδόθηκε στους χρήστες το 1928. Μέχρι και σήμερα στεγάζει γραφεία, επιχειρήσεις και χώρους διασκέδασης. Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο κτίριο με Προεδρικό Διάταγμα στις 28/11/1983. Η φωτογραφία προσφέρεται από γνωστό δημοπρατικό οίκο.
Αλέξανδρος Σαββόπουλος
Στο δεύτερο δεξιά μέγαρο διακρίνονται οι ταμπέλες των καταστημάτων ΑΓΚΟΠ και Χατζημιχάλη στον 2ο όροφο.
Σχόλιο από τον Πλάτωνα Κλεανθίδη: Δεξιά πρώτο: Βενιζέλου 10 & Μητροπόλεως, Μέγαρο Ζενίθ (Μέγαρο Λ. Μποτόν-Σακιτούδη) Ζάκ Μωσσέ 1924 Δεξιά δεύτερο: Βενιζέλου 12 & Μητροπόλεως, Μέγαρο Δρακούλη (Ι. Βαρουξάκης, 1921), Δεξιά τρίτο: Βενιζέλου 14, Μέγαρο Ασλανιάν, Πιέτρο Αρριγκόνι, 1923-25, Για Καλή τους και καλή μας τύχη σώζονται όλα!
Η αντίθετη άποψη της Βενιζέλου στην κάθοδο την ίδια περίπου εποχή. Δεξιά κατά σειρά το μέγαρο Κόφφα, το μέγαρο Μπουρλά-Λεβή και το ξενοδοχείο Ριτζ, γωνία με Μητροπόλεως. Βλ. περισσότερα στο https://archive.saloni.ca/1516
Η εορταστική Καμάρα το 1926
Την εορταστική μεσοπολεμική Καμάρα με αφορμή τα περσινά Χριστούγεννα την είχαμε δει εδώ: https://archive.saloni.ca/1897 Από αυτήν την στολισμένη με λαμπιόνια Καμάρα διαθέτουμε και άλλες λήψεις. Δύο του Λυκίδη και τέσσερις του ερασιτέχνη φωτογράφου Γιώργου Βαφιαδάκη από τα αρχεία του ΕΛΙΑ, που μας επιτρέπουν και την χρονολόγηση της εορταστικής αυτής όψης. 1926 και κατά πάσα πιθανότητα με αφορμή την Α Διεθνή Έκθεση.
Από καρτ ποστάλ του Λυκίδη
Ο Γιώργος Βαφιαδάκης γεννήθηκε στην Σμύρνη το 1890 και έρχεται στην Αθήνα μετά την καταστροφή της Σμύρνης το 1922. Το αρχείο του δωρήθηκε από συγγενείς του στο ΕΛΙΑ. Πέθανε το 1978.
Αρ. τεκμηρίου L305.004
Αρ. τεκμηρίου L305.002
Αρ. τεκμηρίου L305.001
Αρ. τεκμηρίου L305.003
Μια έβδομη φωτογραφία αυτής της Καμάρας, αγνώστου φωτογράφου, προέρχεται από δημοπρασία.
Χριστούγεννα του 1917 στο 3ο στρατ. νοσοκομείο κοντά στο Ζέιτενλικ
Χριστούγεννα του 1917 κατά την διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, με μοίρασμα δώρων δίπλα στο χριστουγεννιάτικο δέντρο, σε κτήριο του 3ου Στρατιωτικού Νοσοκομείου, το οποίο βρισκόταν πίσω από το συγκρότημα κτηρίων της Μονής Λαζαριστών στο Ζέιτενλικ στην περιοχή της Σταυρούπολης. Φωτογραφία του Paul Dubray από τα ψηφιακά αρχεία του Γαλλικού Υπουργείου Πολιτισμού (https://www.pop.culture.gouv.fr/).
Καλά Χριστούγεννα με υγεία και ότι άλλο επιθυμείτε, σε σας και τις οικογένειές σας!
Χριστούγεννα του 1917 κατά την διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, με μοίρασμα δώρων από την νοσόκομα δίπλα στο χριστουγεννιάτικο δέντρο, σε κτήριο του 3ου Στρατιωτικού Νοσοκομείου, το οποίο βρισκόταν πίσω από το συγκρότημα κτηρίων της Μονής Λαζαριστών στο Ζέιτενλικ στην περιοχή της Σταυρούπολης.
Μια πανοραμική άποψη του χώρου του 3ου Στρατιωτικού Νοσοκομείου. Φωτογραφία και αυτή του Paul Dubray από τα ψηφιακά αρχεία του Γαλλικού Υπουργείου Πολιτισμού (https://www.pop.culture.gouv.fr/). Η φωτογραφία τραβήχτηκε από το ερημωμένο σήμερα κτήριο της γυναικείας Μονής του Ελέους στην Σταυρούπολη. Διακρίνονται στο βάθος δεξιά τα κτήρια του Στρατοπέδου Παύλου Μελά με το οθωμανικό τέμενος του Λεμπέτ και τον χαρακτηριστικό μιναρέ επί της οδού Λαγκαδά καθώς και στα αριστερά, λίγο… See more
Ο στρατιωτικός γιατρός Dupie στο νοσοκομείο HT4
Ο στρατιωτικός γιατρός Dupie στους χώρους που κινούνταν ο Pigassou. Ίσως και συνάδελφός του στο στρατιωτικό νοσοκομείο HT4 . Από το εκτεταμένο αφιέρωμά μας στην Θεσσαλονίκη του Joseph Pigassou οι φωτογραφίες που δείχνουν τον χώρο βρίσκονται κυρίως στις αναρτήσεις: https://archive.saloni.ca/1217 https://archive.saloni.ca/1046 https://archive.saloni.ca/1045 αλλά και λίγο ανατολικότερα, κοντά στον μύλο Αλλατίνη εδώ: https://archive.saloni.ca/1211