Saloni.ca Archive

Ένα απόσπασμα από κινηματογράφηση των Γαλλικών Επίκαιρων (https://imagesdefense.gouv.fr), απεικονίζει τις ζημιές που προκάλεσε βόμβα που έριξε το Ζέππελιν στον κήπο του Διοικητηρίου. Ο φακός στραμμένος από τον εσωτερικό χώρο, προς την νοτιανατολική πύλη του Διοικητηρίου προσφέρει μια ασυνήθιστη ματιά των απέναντι γειτονικών κτηρίων της πλατείας Διοικητηρίου.

Την νύχτα της 1ης Φεβρουαρίου 1916, σύμφωνα με το Γρηγοριανό ημερολόγιο, στις 02:45 το γερμανικό Ζέππελιν LZ 85, αφού έριξε βόμβες στην ευρύτερη περιοχή της προκυμαίας, υπό τον κλοιό συνεχόμενων συμμαχικών κανονιοβολισμών (βλ. https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1268570436965920), στράφηκε ανατολικότερα στοχεύοντας το Διοικητήριο και ρίχνοντας δύο βόμβες, οι οποίες αστόχησαν οριακά χωρίς να προκαλέσουν ανθρώπινα θύματα. Μία από αυτές έπεσε στον κήπο της νοτιοανατολικής πλευράς του Διοικητηρίου μπροστά από την πλατεία Διοικητηρίου, ενώ θρυμματίστηκαν τα τζάμιά του, όπως και του κτηρίου όπου υπήρχαν τα γραφεία του τμήματος της καταδιώξεως, καθώς και των γύρω καταστημάτων και οικιών.

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0pUKAr4DtiZzGHHgdHbv8xH7JmtVMPUztcKp113ipzyFbpMp3egiM5bNFXPUD83EQl

Ο κατεστραμμένος από την βόμβα κήπος και προαύλιος χώρος του Διοικητηρίου. Ο φακός στραμμένος προς την νοτιανατολική πύλη του Διοικητηρίου μας δίνει μια όχι και τόσο συνηθισμένη απεικόνιση των απέναντι κτηρίων της πλατείας Διοικητηρίου. Απόσπασμα από τα Γαλλικά Επίκαιρα https://imagesdefense.gouv.fr.

Αξιωματούχοι μπροστά από τον κρατήρα της βόμβας στον κήπο του Διοικητηρίου. Φωτογραφία από την γαλλική εφημερίδα Le Miroir τον Φεβρουάριο του 1916.

Πλήθος κόσμου και περαστικών στην πλατεία Διοικητηρίου μπροστά από την κεντρική πύλη του Διοικητηρίου, το πρωινό της 1ης Φεβρουαρίου 1916, προσπαθεί να εκμαιεύσει μια ματιά στο εσωτερικό χώρο και να πληροφορηθεί τι ακριβώς έχει συμβεί. Φωτογραφία από τα αρχεία του Γαλλικού υπουργείου πολιτισμού (https://www.pop.culture.gouv.fr).

Στην αεροφωτογραφία περίπου στα 1940, επισημαίνεται η κατοικία του Γρατσιάτου στην οδό Φιλικής Εταιρείας 3. Η συγκεκριμένη οικία κτίστηκε το 1909 και ήταν ιδιοκτησίας Σκαπέρδα.

Νίκανδρος Καστανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0ZfvSZrNDtdyzEU7an984XZkbx5Kw19hx1cCuveaH4S81BETWQwguEyJBTYXkwnd2l

Φιλικής Εταιρείας 3, γύρω στο 1940 (κτίστηκε το 1909 και ήταν ιδιοκτησία Σκαπέρδα)

Επετηρίδα του Παν. Θεσσαλονίκης 1940-41, όπου φαίνεται η διεύθυνση του καθ. Ι. Γ. Γρατσιάτου. Όπως διαπιστώνεται κι από τις προηγούμενες Επετηρίδες, μετακόμισε από τη Βασ. Όλγας (ή Δημοκρατίας) 158 στη Φιλικής Εταιρείας 3 το 1938. Πιθανότατα παρέμεινε εκεί και την περίοδο της κατοχής. Το 1948 έμενε στη Φιλικής Εταιρείας 41. Harry Varvoglis: Ο Νίκος Εμπειρίκος έμενε Φιλικής Εταιρείας 37, πριν μετακομίσει στη γωνία πλατείας Αριστοτέλους και παραλίας, δίπλα στον θερινό κινηματογράφο ΗΛΥΣΙΑ.

Ιωάννης Γ. Γρατσιάτος (1901-1969). Γεννήθηκε στο Αργοστόλι, σπούδασε στο ΕΜΠ Ηλεκτρολόγος-Μηχανολόγος και έκανε διδακτορικό στο Παν. του Μονάχου το 1928 με τον Arnold Sommerfeld (1868-1951). Το 1929 διορίστηκε επιμελητής στο Μαθηματικό Σπουδαστήριο του Παν. Θεσσαλονίκης, το 1931 έγινε εντεταλμένος υφηγητής, το 1937 εκλέχτηκε έκτακτος καθηγητής της Μαθηματικής και Θεωρητικής Μηχανικής και το 1940 εκλέχτηκε τακτικός καθηγητής της Θεωρητικής Μηχανικής. Ήταν γιός του Γεωργίου Κ. Γρατσιάτου (1868-1934), καθηγητή στο Τμήμα Φιλολογίας του Παν. Θεσσαλονίκης από το 1926

Ο πατέρας του Γεώργιος Κ. Γρατσιάτος.

Η αναγγελία της κηδείας του πατέρα του (“Μακεδονία”, 21-7-1934, σελ. 3), όπου αποκαλύπτονται κάποιες απρόσμενες συγγενικές σχέσεις. Συγκεκριμένα η σύζυγος του πατέρα του, δηλ. η Ευτυχία Γρατσιάτου, ήταν δεύτερη σύζυγος του και το γένος Μαρκέτου. Αυτό σημαίνει ότι η Ευτυχία Μαρκέτου-Γρατσιάτου ήταν μητριά του Ιωάννη Γ. Γρατσιάτου και μεγαλύτερη αδελφή της καθ. Μαρίας Μαρκέτου-Πυλαρινού. Ο Ιωάννης Γ. Γρατσιάτος ήταν εξ αγχιστείας συγγενής με τη Μαρία Μαρκέτου-Πυλαρινού.

Αεροφωτογραφία της οικίας στην Βασ. Όλγας 158, όπου διέμενε ο Ιωάννης Γ. Γρατσιάτος, μαζί με τον πατέρα του και τη μητριά του, μέχρι το 1938.

Μια φωτογραφία του 1917, όπου φαίνεται, από πίσω, το σπίτι της Βασ. Όλγας 158, που έμενε, αργότερα, ο Γεώργιος Κ. Γρατσιάτος με τη σύζυγό του Ευτυχία και το γιο του Ιωάννη. [Η φωτογραφία αυτή αναρτήθηκε από τον κ. Α. Ε. Νικόπουλο στις ΠΦΘ, στις 8-5-2015]

Το οικοδόμημα της Φιλικής Εταιρείας 3, μερικά χρόνια αργότερα, το 1955 περίπου.

Πορτρέτο του Ιωάννη Γ. Γρατσιάτου από το ζωγράφο Χρόνη Μπότσογλου (1941-2022)

Την ίδια περίοδο που μετακόμισε ο Ιωάννης Γ. Γρατσιάτος στην Φιλικής Εταιρείας 3, μετακόμισε και η υφηγήτρια, τότε, Μαρία Μαρκέτου στην Ρωμανού 7, δηλ. σε πολύ κοντινή απόσταση.

Η Μαρία Μαρκέτου Φυσικός που δίδαξε στο Παν. Θεσσαλονίκης από το 1929 ως επιμελήτρια έως το 1968 ως καθηγήτρια. Τα νέα βιογραφικά της στοιχεία που προέκυψαν : Ο πατέρας της ήταν ο Γεράσιμος Μαρκέτος και η μητέρα της η Ειρήνη. Η οικογένεια Μαρκέτου ήταν ευγενικής καταγωγής και αναφέρεται το Libro d’ oro της Κεφαλονιάς. Ο πατέρας της ήταν έμπορος και το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του ταξίδευε. Είχε τρεις μεγαλύτερες αδελφές, την Ευτυχία, την Ελένη και τη Σταυρούλα και δύο μεγαλύτερα αδέλφια, τον Γεώργιο και τον Μιχαήλ, που εργάζονταν στο εξωτερικό [ο ένας εξ αυτών επέστρεψε (γύρω στο 1910) και εργαζόταν στον Πειραιά]. Η αδελφή της Σταυρούλα Μαρκέτου (1897-1977) ήταν φιλόλογος-παιδαγωγός και συγγραφέας λογοτεχνικών και παιδαγωγικών βιβλίων. Υπηρέτησε ως καθηγήτρια φιλολογίας στο Ανώτερο Παρθεναγωγείο Θεσσαλονίκης, το 1926, στο Α’ Γυμνάσιο Θηλέων Θεσσαλονίκης, την περίοδο 1927-1937 και ως καθηγήτρια παιδαγωγικών στην Παιδαγωγική Ακαδημία Θεσσαλονίκης, την περίοδο 1942-44.

Η διεύθυνση της Μαρίας Μαρκέτου, όπως φαίνεται από την Επετηρίδα του Παν. Θεσσαλονίκης, το 1940.

Η διατριβή του Ιωάννη Γ. Γρατσιάτου στο Παν. του Μονάχου.

Το βιβλίο των πανεπιστημιακών του μαθημάτων. Harry Varvoglis: Ο Σιάπκας υπήρξε στη συνέχεια αναπληρωτής καθηγητής του Τομέα Στερεάς Κατάστασης του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ.

Μια προσωπογραφία του Ιωάννου Γ. Γρατσιάτου που φιλοτέχνησε ο ζωγράφος Λάζαρος Πάντος.

Ο Ιωάννης Γ. Γρατσιάτος ήταν ιδιόρρυθμος άνθρωπος. Μια από τις απρόσμενες συμπεριφορές του ήταν η δημόσια καταγγελία του για την κατάπτωση της Ελληνικής Παιδείας, το 1959 [βλ. “Μακεδονία”, 22-12-1959, σελ. 5].

Στο τέλος της Παπακυριαζή, γωνία με Κρήτης, απέναντι ακριβώς από το παρκάκι βρισκόταν το σπίτι της οικογένειας Άλβο.

Το σπίτι κτίστηκε το 1922 από τους άδελφούς Simon και Joseph Alvo ήταν μόλις το δεύτερο σ' αυτόν τον δρόμο. Ήταν ένα μεγάλο σπίτι με κήπο και κηπουρό. Εκεί στην αρχή εγκαταστάθηκαν οι γονείς των αδελφών Άλβο. Τα παιδιά του Simon γεννήθηκαν σε σπίτι που νοίκιαζαν στην Κορομηλά και αρκετά αργότερα εγκαταστάθηκαν στο σπίτι της Παπακυριαζή.

Για την ζωή των Άλβο γνωρίζουμε αρκετά πράγματα από την εκτενή αφήγηση του Χαϊμ (Mico) Άλβο, γιου του Simon, που βρίσκεται δημοσιευμένη εδώ: https://www.centropa.org/biography/mico-alvo, απ όπου και οι φωτογραφίες της ανάρτησης.

Η οικογένεια διατηρούσε κατάστημα στην Φράγκων πριν την πυρκαγιά και μετά άνοιξαν στην Ίωνος Δραγούμη 22 (τότε Μεγ. Αλεξάνδρου) ένα πολυώροφο κατάστημα με μηχανικό τον Ζακ Μοσέ, που υπαρχει ακόμη. Είχε το στυλ των γκαλερί Λαφαγιέτ, των οποίων θαυμαστής ήταν ο πατέρας του, με άνοιγμα στη μέση. Ήταν το πρώτο που έφερε ηλεκτρικές κουζίνες στην πόλη. Οι γερμανοί το λεηλάτησαν και το παρέδωσαν σε συνεργάτη τους, κάποιον Καρατζά.

Επίσης είχαν ένα εργοστάσιο με σιδηρικά είδη, “Αφοι Άλβο”, στη συνοικία Χιρς. Ο ίδιος άρχισε να σπουδάζει στο Πολυτεχνείο, στην Αθήνα. Ο πόλεμος έφερε τα πάνω κάτω στην οικογένεια. Ήδη από τα γεγονότα του Κάμπελ είχαν καταλάβει ότι η ατμόσφαιρα στην πόλη απέναντι στους εβραίους είχε αλλάξει αλλά δεν ήταν από αυτούς πού έφυγαν. Το σπίτι καταλήφθηκε από τους Γερμανούς.

Στην διάρκεια της κατοχής αυτός και ο αδελφός του Danny διέφυγαν και γλίτωσαν με περιπετειώδη τρόπο. Οι γονείς του και η αδελφή τους Rosa όχι.

Μετά τον πόλεμο προσπάθησαν να ανακτήσουν την περιουσία τους. Μόλις το 1951 πήραν το μαγαζί, το εργοστάσιο είχε καταστραφεί εντελώς και το πούλησαν ως οικόπεδο. Το κατάστημα άρχισε να πουλάει είδη σιδηρικών και είδη υγιεινής. Για κάμποσα χρόνια ήταν ένα από τα δύο σημαντικότερα καταστήματα ειδών υγιεινής με παρουσία και στην Αθήνα. Το άλλο ηταν του Μπακατσέλου. Την δεκαετία του 1970 άνοιξαν αποθήκη με είδη υγιεινής στην Λαγκαδά, απέναντι από το συμμαχικό νεκροταφείο.

Το σπίτι τους στην Παπακυριαζη μεταπολεμικά ήταν στέγη για 12 οικογένειες προσφύγων από την Ανατολική Μακεδονία. Συμβίωνε μαζί τους και τους βοήθησε να φύγουν για τα μέρη τους. Η διαδικασία όμως επανάκτησης του σπιτιού από τους πρόσφυγες κράτησε χρόνια.

Ο θείος του Joseph το 1932 έφυγε για την Παλαιστίνη κρατώντας το μερίδιό του στις επιχειρήσεις. Από την οικογένεια της θείας του Όλγας σώθηκε μόνο μία κόρη η οποία είχε παντρευτεί Ίσπανό και είχε πάρει την ισπανική υπηκοότητα Ο θείος του Daniel, που ήταν λογιστής, μπόρεσε κι αυτός με την οικογένειά του να διαφύγει από το γκέτο και να σωθεί. Η θεία του Rebecca με την οικογένειά της σκοτώθηκε στο Άουσβιτς Ο θείος του Solomon διέφυγε και σώθηκε στην Αθήνα.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02ch6SYwhfQUUz9GthwUFipQsZuEaCB3cs24jSuLDWfkjHcbFQ2o2x5K9KMZsBSejzl

Το σπίτι με τον κήπο μπροστά του.

Τα δυο αδέλφια Μίκο και Ντάνυ στον κήπο του σπιτιού τους.

Φωτογραφία μιας θείας του την ημέρα του γάμου της.

Οι θείοι του Μίκο (από την πλευρά της μητέρας του) Sento Saltiel και Mathilde με φίλο της οικογένειας. Μετά τον πόλεμο έμεναν για λίγο στο σπίτι της Παπακυριαζή. Εδώ στο μπαλκόνι του ορόφου.

Το 1922 στον οδηγό Sam, στο Gallica, αναφέρονταν τα αδέλφια Alvo (ο πατέρας με τον θείο του Μίκο) να δραστηριοποιούνται ακόμη στην οδό Φράγκων

Η απόδειξη είναι από τον Ιούνιο του 1922, Μεγ. Αλεξάνδρου 55 αναφέρει. Πρέπει να είναι από το μεσοδιάστημα όταν μετακομίσανε από την Φράγκων μέχρι να ανοίξει το καινούριο πολυώροφο κατάστημά τους στα ζυγά νούμερα. Ο ίδιος αναφέρει ότι το κατάστημά τους αυτό άνοιξε το 1922.

Αναφορά το 1932 σε ένα συμβάν στο εργοστάσιο, το συρματουργείο, όπως αναφέρει.

Με βέλος το σπίτι των Άλβο το 1959. Αεροφωτογραφία συλλογής Βαγγέλη Καβάλα

Κι ακόμη πιο παλιά, το 1939, από το βιβλίο του Κολώνα για την Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών.

Ίωνος Δραγούμη 22, το παλιό κατάστημα των Άλβο. Ο ίδιος αναφέρει στην αφήγησή του ότι στο ισόγειο βρίσκεται η τράπεζα.

Τον Μάρτιο του 1970 ένα κοριτσάκι ποζάρει με το καινούριο ποδήλατό του, εκεί που είναι σήμερα η πολυκατοικία Κρήτης 20Α

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02pf8CGu3RCAJGmXuqBVu7XayfnvSmmWUiRsHEmEVEhLczwNYGHjwqzfGqGH1D1HA5l

Μπροστά μας βλέπουμε τα δύο σπίτια λίγο πριν γκρεμιστούν την δεκαετία του 80. Η πόρτα και το παράθυρο ανήκουν σ' αυτό με την μικρότερη πρόσοψη στην Κρήτης, το αριστερά δεν φαίνεται ολόκληρο. Η οικοδομή στο 20Α σήμερα πιάνει το χώρο και των δύο.

Πράξη 396 του 1932 Φαίνονται τα 2 σπίτια που θα αποτελέσουν την οικοδομή στο 20Α Απόστολος Καλιομής και Χρήστος Κυριακόπουλος οι ιδιοκτήτες τους.

Τα σημεία λήψης. Με κόκκινο η πρώτη του 1970 με κίτρινο η δεύτερη. Με Χ σημειωμένο το σπίτι του Χρ. Κυριακόπουλου με το μεγάλο βάθος στην αυλή του.

Αεροφωτογραφία του 1939, από το βιβλίο του Κολώνα για την Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών.

Φωτογραφίες από την αυλή του σπιτιού την δεκαετία του 1960

Ο Χρήστος Κυριακόπουλος στην αυλή πίσω από το σπίτι του

Από την τέμπερα της Λευκής Χριστίδου που ανέβασε ο Θόδωρος Νάτσινας μπορούμε να δούμε και το χρυσοχοείο που διατηρούσε ο Χρήστος Κυριακόπουλος επί 60 σχεδόν χρόνια, προπολεμικά μέχρι την δεκαετία του 1980, έχοντας υπερβεί τα 90 χρόνια ζωής ο ίδιος. Μοναστηρίου 1.

Σήμερα οι πολυκατοικίες ανάμεσα στην Παπακυριαζή δεξιά και την Καρκαβίτσα αριστερά.

Τμήμα της παραλίας ανατολικά της Αγίας Σοφίας, στις αρχές του 20ου αιώνα, με την επισήμανση ότι ο τρούλος της Μητρόπολης να μην έχει κτιστεί ακόμη

Νίκανδρος Καστανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0SUdWsTXNbQiPBRhceUoRmAB3LbFGCtmuFM6fJvQvuSfb6ca1SmsAYZXefZA46NsEl

Η ημερομηνία της σύμφωνα με την πηγή της είναι 9/4/1873.

Η συγκεκριμένη ημερομηνία προκαλεί εντύπωση, γιατί αυτής της περιόδου υφίστανται ελάχιστες φωτογραφίες από την Θεσσαλονίκη, όπως π.χ. η φωτογραφία “Σέυς” και η φωτογραφία “Ρουμπελαίν”. Η τελευταία έχει προστεθεί με την απορία εάν έχει σχέση με την φωτογραφία στη Βελεσά. Εκτός από την χρονολογία, φαίνεται σαν να έχουν και θεματική σχέση καθώς η έμφαση της φωτογραφίας Ρουμπελαίν είναι προς στον σιδηροδρομικό σταθμό της Ανατολής. Μήπως ο φωτογράφος είχε έρθει στην πόλη για να αποτυπώσει το γεγονός ενός πρώτου ή δεύτερου σιδηροδρομικού ταξιδιού προς την ενδοχώρα; Ίσως να μην είχε έρθει τον Απρίλιο για το πρώτο ταξίδι προς Βελεσά αλλά αργότερα το 1873, για το πρώτο ταξίδι προς τα Σκόπια.

Η τρίτη εικόνα της ανάρτησης είναι από το βιβλίο του Β. Γούναρη, “Steam over Macedonia”, όπου δίνει μια λεπτομερή περιγραφή του πρώτου σιδηροδρομικού ταξιδιού από τη Θεσσαλονίκη το 1872 (22/7 σύμφωνα με τον Γούναρη, 6/6 από άλλες πηγές), μέχρι ένα χωριό ονόματι Davidovo, λίγο πιο βόρεια από την Ειδομένη. Ο στολισμός του τρένου παραπέμπει σε εικόνες σημαντικής τελετής. Καθόλου περίεργο να ερχόταν και κάποιος φωτογράφος να καταγράψει τα σημαντικά αυτά γεγονότα. Θα ήταν ευτυχής συγκυρία να βρεθεί σχετικό φωτογραφικό υλικό κάποια στιγμή.

Θεόδωρος Νάτσινας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02ALUozy37B67ZMsBCSSuzWKKKuYHeKSbtrxKfJyKopEHnLXanPsMKoEfmoXMBnSgHl

Πηγή: Σιδηρόδρομοι της Δημοκρατίας της Βορείου Μακεδονίας (ЖЕЛЕЗНИЦИ НА РЕПУБЛИКА СЕВЕРНА МАКЕДОНИЈА), 2008, “History of Macedonian (sic!) Railways”, Ιστοσελίδα Σιδηροδρόμων Β. Μακεδονίας, http://mz-rail.atspace.com/history/history_en.html http://mz-rail.atspace.com/history/images/Veles_1873.jpg Στην πηγή γράφει Celebration marking the first train from Veles in 1873 in Thessaloniki. – προφανώς η φωτογραφία δεν είναι στην Θεσσαλονίκη αλλά στο Βελές, και όπως το καταλαβαίνω το τρένο στη φωτογραφία κινείται προς Βορράν.

Ο σιδηροδρομικός σταθμός, παρόλο που δεν διακρίνεται καλά, καταλαμβάνει σχεδόν όλη την έκταση στο πάνω μέρος της φωτογραφίας, μετά την πόλη. Λήψη Αλφόνς Ρουμπελέν

Gounaris, Basil C., 1993, “Steam over Macedonia, 1870-1912; Socio-economic change and the railway factor”, East European monographs, Boulder, σελ 1

Οι αφρικάνοι στρατιώτες του γαλλικού εκστρατευτικού σώματος σε στιγμή χαλάρωσης – μοιάζει σαν να παίζουν ποδόσφαιρο αν και δεν διακρίνω την μπάλα. Βρίσκονται στον ανοικτό χώρο μπρος από το Τοπχανέ που παρουσίασε ο κ. Σαββόπουλος σε προηγούμενη ανάρτηση (https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1253877855101845). Φωτογραφίες του Mercatali, αρχές του 1917. Πηγή: http://www.frontemacedone.com/collezione-tenente-g-mercatali.html?fbclid=IwAR3a-fH5UgzdakzvDet0SKtUQScH5i2ked7OFb5hWboMHeYgF51g5Ld-4ec

Θόδωρος Νάτσινας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0HcUC4XsXfceTfdZRxqhazFUjihKtpGbkVsn7L8j8kbqKZGfs52uJkf37KEDa9Cs6l

Στις 11 Αυγούστου 1965 διοργανώθηκε από την ΕΛΠΑ Βορείου Ελλάδος στην αρχή της σημερινής οδού Μεγάλου Αλεξάνδρου ένας από του πρώτους (αν όχι ο πρώτος) αγώνας δεξιοτεχνίας αυτοκινήτου στη Θεσσαλονίκη. Ευκαιρία να θυμηθούμε πώς ήταν τότε η “Νέα Παραλία” καθώς και τα ονόματα μερικών γνωστών οδηγών αυτοκινήτου της Θεσσαλονίκης. Στις φωτογραφίες ένας από τους δύο πρώτους νικητές, ο Στέλιος Χατζηβασιλείου με το αυτοκίνητο 9.

Χάρης Βάρβογλης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0m6pydHFJwJgmZaoHezjmTnj2VsLaKzc3npasnmBLSwU4kRpbdmxbBRQhDHNS5FrUl

Η διαδρομή της δεξιοτεχνίας από τη ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της 8 Αυγούστου 1965.

Το δημοσίευμα της ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ για τον αγώνα, με φωτογραφία μπροστά στον τότε ΤΟΤΤΗ (σήμερα Μεγάλου Αλεξάνδρου 5). Πίσω φαίνεται η ανεγειρόμενη πολυκατοικία Μεγάλου Αλεξάνδρου 9.

Κόσμος πολύς παρακολούθησε τον αγώνα.

Αριστερά από την ανεγειρόμενη πολυκατοικία Μεγάλου Αλεξάνδρου 9, στο 7, ήταν το κέντρο ΡΑΜΟΝΑ. Δεξιά φαίνεται η διώροφη κατοικία που έδωσε αργότερα τη θέση της στην πολυκατοικία Μεγάλου Αλεξάνδρου 11.

Και ο περίφημος ΤΟΤΤΗΣ, σημείο βραδυνής συνάντησης της νεολαίας της εποχής μου (τέλος δεκαετίας 1960, αρχή 1970).

Ο Γκασπάρ ήταν ο Χρήστος Γέσιος. Έτρεχε με JAGUAR και VOLVO. Ο Θανάσης Παπαγεωργίου ήταν ο ανεψιόις του Σωτήρη Σιάγα. Ο Σταύρος Γεωργιάδης ήταν ο αντιπρόσωπης της LANCIA στη Θεσσαλονίκη. Έτρεχε με MINI και LANCIA. Ο Αλέξης Σκουβάκλης ήταν γιός του ΓΓ του ΑΠΘ. Έτρεχε με RENAULT GORDINI. Ο Μιχάλης Πετρίδης έτρεξε με τον Άλκη Στέα σε ράλλυ ΔΕΘ. Ο Ανανίδης γνωστός μετέπειτα οδηγός με ΤΟΥΟΤΑ. Ο Άλκης Στέας αποκλείστηκε λόγω εσφαλμένης διαδρομής (μάλλον με το Sunbeam Rapier).

Δύο φωτογραφίες από το αρχείο του Γαλλικού υπουργείου πολιτισμού https://www.pop.culture.gouv.fr/ απεικονίζουν το σημείο καταστροφής. Ο συρμός με το βαγόνι βρισκόταν επί της Λεωφόρου Αβέρωφ στο ύψος της σημερινής Αποθήκης Λιμένα 10, ενώ λίγο πιο πίσω διακρίνεται στη γωνία με την οδό Θράκης το παλιό κτήριο του Οθωμανικού Χρέους. Στα αριστερά της πρώτης φωτογραφίας διακρίνεται το δυτικότερο των τετραώροφων δίδυμων κτηρίων της Μπαρτισόλ επί της οδού Σαλαμίνος, όπου στεγαζόταν κατά την διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου το Γαλλικό Αρχηγείο της Στρατιάς της Ανατολής, ενώ στα δεξιά διακρίνεται η γωνιακή πλευρά του Τελωνείου. Το βαγόνι το οποίο περιείχε φαρμακευτικά είδη και πτύελα, ανεφλέγη και καταστράφηκε εντελώς.

Η πρώτη φωτογραφία δημοσιεύθηκε κάποιες μέρες αργότερα και στο εξώφυλλο του αγγλικού περιοδικού “The Sphere” στις 26 Φεβρουαρίου 1916.

Την νύχτα της 1ης Φεβρουαρίου 1916 στις 02:45 το Γερμανικό Ζέππελιν LZ 85 ξεκίνησε τον βομβαρδισμό της Θεσσαλονίκης. Ευρισκόμενο στην περιοχή του λιμανιού αρχικά έριξε δύο βόμβες κατά του Ρωσικού καταδρομικού Askold καθώς και δύο βόμβες κατά άλλων πλοίων του στόλου, χωρίς να τα πετύχει. Μετέπειτα έριξε μια φονική βόμβα στην προκυμαία, μπροστά από το κτήριο του Τελωνείου, σκοτώνοντας αρκετούς στρατιώτες και εργάτες, που εργάζονταν στην εκφόρτωση ενός Αγγλικού μεταγωγικού, θρυμματίζοντας παράλληλα τα τζάμια του τελωνείου.

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid021fgDZtEixt3dnAuwKeprqiKa12pTyCW4YfRsywzVEKiy1j1oxiUFjvi2ek7XA4hjl

Το κατεστραμένο βαγόνι επί της Λεωφ. Αβέρωφ. Στα αριστερά η Αποθήκη Λιμένα 10, στο βάθος το δυτικότερο από τα δύο τετραώροφα κτήρια Μπαρτισόλ, ενώ στα δεξιά η γωνία του Τελωνείου.

Φωτογραφία του βαγονιού από την απέναντι πλευρά. Διακρίνεται στο μέσο το παλιό κτήριο του Οθωμανικού Χρέους και δεξιά η Αποθήκη Λιμένα 10.

Η πρώτη φωτογραφία δημοσιευμένη στο εξώφυλλο του αγγλικού περιοδικού “The Sphere” στις 26 Φεβρουαρίου 1916.

Τα σημεία συσχέτισης και προσδιορισμού των δύο φωτογραφιών με βάση την γνωστή αεροφωτογραφία της Α. Γερολύμπου: 1) Το κτήριο του Οθωμανικού Χρέους, 2) Η σημερινή Αποθήκη Λιμένα 10, 3) Το Τελωνείο, 4) Το δυτικό κτήριο της Μπαρτισόλ, x) Η θέση του βαγονιού.

Φωτογραφία που φιλοξενείται στη ψηφιακή συλλογή του Γαλλικού υπουργείου πολιτισμού αναδεικνύει τη γωνία της Αγίου Δημητρίου με την κάθοδο της Αποστόλου Παύλου. Η τοποθέτηση της φωτογραφίας στη ρυμοτομία δεν προβληματίζει γιατί ο τίτλος (λεζάντα) που φέρει και η ταμπέλα του Δήμου ψηλά αριστερά μας οδηγούν κατευθείαν εκεί. Την άνοδο της Αποστόλου Παύλου δηλαδή από την αντίθετη κατεύθυνση λίγο χαμηλότερα την είχαμε γνωρίσει από εδώ: https://archive.saloni.ca/1188

Πηγή: https://www.pop.culture.gouv.fr/

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid022hR1xk5SnB5SjAcuunjd56UQtNB1wAaibt1r1THq5uHSUYtKGMRGf3REf1mqydBhl

Η λήψη της φωτογραφίας από τον Lobel-Riche, Alméry, οπερατέρ K της Γαλλικής Στρατιάς της Ανατολής.

Τίτλος “Salonique. Dans les rues de la ville. Rue Apostal-Pare ? ; [Mosquée]”

Κωδικός αναφοράς: memoire_APOR045677

Στο βάθος διακρίνεται ο μιναρές της Ροτόντας.

Η θέση της λήψης.