Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Η παλιά έκθεση μέχρι τα τέλη των 70ς διατηρούσε έναν διπλό χαρακτήρα, να είναι εμπορική αλλά ταυτόχρονα και ψυχαγωγική. Στον χώρο που τώρα βρίσκεται το Βελλίδειο Συνεδριακό Κέντρο και ο θερινός κινηματογράφος “Ελληνίς”, στήνονταν κάθε Σεπτέμβριο το Λούνα Παρκ.

Μεταπολεμικά αποτέλεσε σημείο αναφοράς της οικογενειακής ψυχαγωγίας και διασκέδασης, μικρών και μεγάλων. Ήταν εκείνην την εποχή κάτι που έλειπε. Η κατά προσέγγιση “Ντίσνεϊλαντ” των παιδικών μας χρόνων. Μια εμπειρία (γιά το τότε) πρωτόγνωρη και αξέχαστη. Επειδή δεν υπήρχε σταθερό Λούνα Παρκ στην πόλη, αυτή η μόνιμη απουσία του για 11 μήνες το έκανε ακόμα πιο ελκυστικό, το περίμενε ο κόσμος με ανυπομονησία, είχε ταυτιστεί με την περίοδο της Έκθεσης.

Από τον Δαυίδ Μπράβο

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1110440819445550

Η «ρόδα» Κούνιες, Bιενέζικο πράτερ με ξύλινα αλογάκια, ψεύτικα αυτοκινητάκια, Καρουζέλ. “Ο Γύρος του Θανάτου”

Έγινε και τίτλος βιβλίου του Θωμά Κοροβίνη με θέμα την ζωή του υποτιθέμενου “Δράκου του Σέιχ Σου”, Παγκρατίδη. Στην ουσία προσπαθεί να αναβιώσει την ζοφερή ατμόσφαιρα της μεταπολεμικής Θεσσαλονίκης “Τα αυτοκινητάκια που τρακέρνουν” Η πρώτη σύγχρονη πίστα με συγκρουόμενα στην Ελλάδα. Σκοποβολή με έπαθλο διάφορα δώρα, ο Φαρούκ, “δυναμόμετρο” (μετρητής σωματικής δύναμης), παραμορφωτικοί καθρέπτες.

Ψαρεύοντας στη λίμνη με το βαμμένο από λουλάκι νερό, ρίχνοντας κρίκους σε μπουκάλια ή σημαδεύοντας τις πυραμίδες από τενεκεδάκια. Πίστα Kart, από την δεκαετία του 60 στην ΔΕΘ. “Internasional atraxion” 🙂 ... “γύρος του θανάτου”.

Οι αδελφοί Ρίβα άφησαν εποχή με τα επικίνδυνα ακροβατικά τους, σε σημείο να χάσουν μέσα στο “βαρέλι” (εκτός ΔΕΘ) δυο μέλη της οικογένειας τους. Μάνα και κόρη λάμπουν, στιγμές πρόσκαιρης ευτυχίας. Ζαμάγια με τα Μάγια. Κασκαντέρ σε νούμερο με φλεγόμενη μοτοσικλέτα. Διασκεδάζoντας την φτώχεια της εποχής. Μαύρη Μπύρα. Σε ειδικά ποτήρια Κρίκερ. Προσφερόταν αποκλειστικά στην Έκθεση. “Ρόδα” γεμάτη από οικογένειες και κόσμος που περιμένει την σειρά του. Ιπτάμενοι δίσκοι, υπερθέαμα για μωρά και όχι μόνο. Η πρώτη σύγχρονη πίστα με συγκρουόμενα στην Ελλάδα. Ο Θανάσης Δεσύλλας ιδρυτής του Olympic Luna Park που συμμετείχε στην Έκθεση. Εδώ τον βλέπουμε στο Μιλάνο. Είχε πάει γιά να φέρει την 1η πίστα με τα συγκρουόμενα στην Ελλάδα, αρχικά γιά την ΔΕΘ. Ρουφ γκάρντεν, εστιατόριο σελφ σέρβις του “ΦΛΟΚΑ” στην Έκθεση. Αριστερά το Λούνα Παρκ. Η μικρή μαγική πόλη μάζευε όλον τον κόσμο. Εδώ το 90% είναι στον χώρο του λούνα παρκ. Συνωστισμός και αδιαχώρητο στα συγκρουόμενα. Ούτε ένα ανενοικίαστο. Και ο κόσμος να περιμένει την σειρά του. Περιστρεφόμενα αυτοκινητάκια και δίπλα περιστρεφόμενα αλογάκια. “Ιπτάμενοι Δίσκοι” ΝΑΣΑ 😛 Στο κέντρο το “δυναμόμετρο” (μετρητής σωματικής δύναμης). Formula 1 στην Θεσσαλονίκη. Στο περίπου. Ευτυχείς νεολαίοι. Στα συγκρουόμενα ... Πετάμε .... Αργυρόπουλος. Σάντουιτς με λουκάνικο Φραγκφούρτης, μαύρη μπύρα, παγωτά. Νοβοκαίνη γλύκισμα, !!! ακούγεται σαν φάρμακο. Ο ταμίας με τις μάρκες, στον χαρακτηριστικό στρόγγυλο θώκο του. Περίπτερα που πουλούσαν παγωτά, ζαχαρωτά και διάφορες άλλες λιχουδιές. Έκθεση στο Πεδίο του Άρεως, προπολεμικά. Κούνιες και Καρουζέλ δεξιά.

Ο Νικόλαος Γερμανός είχε φροντίσει από το 1926 να τοποθετήσει εντός του εκθεσιακού χώρου, ψυχαγωγικές περιοχές. Ήξερε πως προσέλκυαν και κρατούσαν τον κόσμο. Η καθ΄ημάς “Ντίσνεϊλαντ” ... της φτωχομάνας. “Τραίνο Φάντασμα”, γκραν γκινιόλ.

Δυο αεροφωτογραφίες της Θεσσαλονίκης, με επίκεντρο το λιμάνι, του 1946 και του 1945 Έχω την αίσθηση ότι τα κτίρια Μπαρτισόλ δεν έχουν κατεδαφιστεί ακόμη.

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1110435136112785

Το ξενοδοχείο Μινέρβα στην γωνία Συγγρού με Εγνατίας 44. Κτίστηκε το 1929 από τον αρχιτέκτονα Ι. Καμπανέλλο, ενώ το 1932 μετατρέπεται από τον Κων. Χατζηεμμανουηλίδη σε ξενοδοχείο

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1081957778960521

Ο Διονύσης Σαββόπουλος 16 χρονών στο σπίτι της θείας του Παρασκευής, το 1960 [Αναρτήθηκε από τον κ. Δ. Μπούκουρα στην ομάδα “Οι Πρόγονοί μας. Φωτογραφίες και στιγμές από και με τους προγόνους μας”, στις 24-6-2020]

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1107197279769904

Ο Διονύσης Σαββόπουλος, το 1966 Και λίγο μετά το 1966

Η Οικία Charnaud στην οδό Φράγκων. Από ένα δημοσίευμα της JdS 16/8/1900 επιβεβαιώνεται η πρώτη χρήση του κτιρίου που είχε ταυτίσει ο Ευστ. Ασλανίδης. Η ταυτοποίηση είχε γίνει εδώ: https://archive.saloni.ca/356

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/497566940732944

Από το 1880 έξω από τα τείχη. Το νέο που μαθαίνουμε (πρώτη φορά νομίζω), είναι πως μετονομάστηκε σε Καφεζυθοπωλείο “Η Αύρα” τον Μάρτιο του 1914. Διευθυντής του ήταν τότε ο Γεώργιος Κόκκος.

Την δεκαετία του 30 στον χώρο του βρίσκουμε καμπαρέ, χορευτικό κέντρο. Μέχρι τα τέλη των 70ς έφερε το όνομα “Αρζεντίνα”. Μετά τον ΒΠ πόλεμο χρησιμοποιήθηκε σαν στέκι Καραγκιοζοπαίχτηδων. Τη δεκαετία του 50 επανήλθε σαν νυχτερινό κέντρο. Τέλος την δεκαετία του 70 λειτούργησε σαν θερινός κινηματογράφος.

Σίγουρα το παλιότερο καφενείο των Εξοχών. Δίπλα και δεξιά από το κτήριο που στεγάζει την Εφορεία των Προσκόπων.

Από τον Δαυίδ Μπράβο

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1103152566841042

Ζυθοπωλείο “Μικρός Κήπος”. Από το 1880 έξω από τα τείχη. Πίσω του τα πρώτα σπίτια της συνοικίας της Αγίας Τριάδας. Μετά την πυρκαγιά του 1917. Ο “Μικρός Κήπος” μετονομάστηκε σε Καφεζυθοπωλείο “Η Αύρα” τον Μάρτιο του 1914. Μάρτιος του 1914. Εγκαίνια του καφεζυθοπωλείου “Αύρα” στην θέση του “Μικρού Κήπου”.

Η διπλάνη είδηση μας δίνει όλα τα ονόματα των κυριών της Φιλοπτώχου το 1914. 1890. Ο Μικρός Κήπος χωρίς ιδιαίτερη βλάστηση γύρω του.

Το ανατολικό νεκροταφείο των μουσουλμάνων ήταν σίγουρα ο περιφραγμένος χώρος αριστερά. Η περίφραξη από το 1880 και μετά, πάνω κάτω. Καταλάμβανε όλο το σημερινό πάρκο της ΧΑΝΘ. Τώρα δεξιά ξέρουμε πως κάτω από την Φιλοσοφική ήταν το νεκροταφείο των Ντονμέδων Kapandji. Πόσο κάτω αγνοούμε. Νωρίτερα ανατολικά όλοι έθαβαν στον καθορισμένο μεν από το δόγμα τους χώρο αλλά στο περίπου. Οι πλούσιοι προτιμούσαν δίπλα σε κανένα δέντρο. Πριν το 1880 τα πράγματα ήταν πιό χαλαρά ως προς τις ταφές. Προτιμούσαν να ταφούν στην “περίκλειστο” δίπλα σε τζαμί, ή στις αυλές των εκκλησιών. Το εβραικό νεκροταφείο αρχικά καταλάμβανε τον λόφο που ανεβαίνει για 40 Εκκλησιές πάνω από την Φυσικομαθηματική. Κάποιοι τάφοι του ξεκινούσαν πιό κάτω από το ύψος της Θεολογικής. Επίσης στα κοιμητήρια της Ευαγγελίστριας, οι ταφές ξεκίνησαν οργανωμένα τη δεκαετία του 1880 Μετά το 1914, με την αλλάγη του ονόματος του σε Καφεζυθοπωλείο “Αύρα” διαφημίζει την πυκνή βλάστηση στον κήπο. 1890. Μετά την τότε μεγάλη Πυρκαγιά. 1926. Στην 1η Διεθνή Έκθεση μάλλον συνέχιζε σαν καφενείο. “Αρζεντίνα”. Χορευτικό κέντρο στην θέση του καφενείου Αύρα. (Μικρού Κήπου). Δεκαετία του 30. 1963, Αύγουστος. Κέντρο Διασκέδασης. 1973. “Αρζεντίνα”. Θερινός κινηματογράφος Α Προβολής. 1958.

Δύο όμορφες αλμπουμίνες σε υψηλή ανάλυση της δεκαετίας του 1880, οι οποίες απεικονίζουν αριστερά τον Ναό του Αγίου Παντελεήμονος, ο οποίος την Οθωμανική περίοδο είχε μετατραπεί σε τζαμί με την ονομασία Ishakiye Camii (η σημείωση της λεζάντας τον αναφέρει ως Saint Pandelion) και δεξιά τον πρωτοχριστιανικό άμβωνα της Αγίας Σοφίας. Και οι δύο αλμπουμίνες προσφέρονται σε δημοπρασία του Ε-bay.

Από τον Αλέξανδρο Σαββόπουλο

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1106708059818826

Κωνσταντίνου Μελενίκου λίγο πιο κάτω από την Αρμενοπούλου. Καιρός να βρει κι αυτή ην «διεύθυνσή» της και τη θέση της στον χάρτη. Φωτογραφία του Περικλή Παπαχατζηδάκη από την συλλογή του Μουσείου Μπενάκη.

Από την Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1097394067416892

Την φωτό του Περικλή Παπαχατζηδάκη την θυμηθήκαμε από την πρόσφατη ανάρτησή της κας Σταθοπούλου στις ΠΦΘ.

Η εικόνα του σημείου σε αεροφωτογραφία του 1938 (όπου και σημειώνεται η θέση που στάθηκε, χρόνια αργότερα, ο Παπαχατζηδάκης) και σε πράξη τακτοποίησης του 1946. Το σπίτι με τα λοξά δέντρα «χώριζε» την Κ. Μελενίκου από την οικία Δουμπλα, το μοναδικό σπίτι της περιοχής που επιζεί, και στεγάζει σήμερα τον πολυχώρο Tabya -το παλιό όνομα της γειτονιάς. Την εικόνα του δρόμου λίγο παρακάτω, και στο βάθος τα λοξά δέντρα, είχαμε δει και εδώ: https://archive.saloni.ca/1653