Saloni.ca Archive

Οι πρώτοι Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές στη Θεσσαλονίκη Από τον Νίκανδρο Καστανίδη

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1081211165701849

Από το βιβλίο “Τα Πενήντα Χρόνια του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, 1926-1976” του Β. Κυριαζόπουλου, Θεσσαλονίκη 1976, σελ. 123.

Επισημαίνεται ότι είχαν τοποθετηθεί στον “ανώτερο όροφο” της Φυσικομαθηματικής Σχολής και καταλαβαίνουμε ότι ο πρώτος Η/Υ εγκαταστάθηκε στο υπερώο του τότε κτιρίου της ΦΜΣ. Ο πρώτος Η/Υ ήταν τύπου IBM 1620/II και ήταν της δεύτερης γενιάς στην ιστορία των Η/Υ. Ο δεύτερος ήταν τύπου UNIVAC 1106 και είναι γνωστό ότι ήταν τοποθετημένος στο Τμήμα Μαθηματικών, στον Γ’ όροφο της ΦΜΣ. Για τον τρίτο Η/Υ. Για τον τρίτο Η/Υ της IBM δεν υπάρχουν πληροφορίες. Μόνο δύο υποθέσεις μπορούμε να κάνουμε: 1η) ενδέχεται να εννοεί ο Κυριαζόπουλος τον Η/Y που είχε η βιβλιοθήκη του ΑΠΘ, και δεν λειτούργησε ποτέ, και 2η) να ήταν ένας Η/Υ στη στο κτίριο της Φοιτητικής Λέσχης, που είναι γνωστό ότι υπήρχε εκεί, αλλά δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι είχε εγκατασταθεί μέχρι το καλοκαίρι του 1976 Η ΦΜΣ τη δεκαετία του 1960, όπου φαίνεται το υπερώο της Ο πρώτος Η/Υ, IBM 1620/II, του πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στην έκθεση για την ιστορία των υπολογιστών του “Νόησις”, το 2015 Ο δεύτερος Η/Υ, UNIVAC 1106 , που από το 1973 μέχρι το 1987 περίπου ήταν στο Τμήμα Μαθηματικών, στο Γ’ όροφο της ΦΜΣ Ο μεγάλος διάδρομος του Τμήματος Μαθηματικών με κατεύθυνση από τα ανατολικά προς τα δυτικά (το 2009), όπου σημειώνεται με πράσινο βέλος η θέση που ήταν ο UNIVAC 1106 Ο μεταγενέστερος Η/Υ του UNIVAC 1106 , που ήταν ένας ΙΒΜ 4381, σε αίθουσα του Τμήματος Πληροφορικής, στον ημιώροφο του κτιρίου της Βιολογίας, γύρω στο 1992. Το κτίριο της Βιολογίας του ΑΠΘ

Φύλλο προγραμματισμού από την Aspa Papaioannou και οι πρώτες “σημειώσεις” από την Aspa Papaioannou

Harry Varvoglis : H Fortran II ήταν παλιά, ήδη το 1967. Τότε “κυκλοφορούσε” η Fortran IV.

Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1078449125978053

Δωδεκανήσου 6 σχεδόν στη γωνία με Δαναϊδων η καπνοβιομηχανία/καπναποθήκη Γαβριήλογλου πολυώροφη οικοδομή του 1937 που διατηρείται. Λειτούργησε ως καπναποθήκη μέχρι τα τέλη του 1960, ενώ τα τελευταία χρόνια είναι εγκαταλειμμένη. Πληροφορίες και φωτογραφία από «ΟΙ ΚΑΠΝΑΠΟΘΗΚΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΊΚΗΣ», Σοφία Γκουβούση, Σπυρίδων Ταβλίκος, University Studio Press, 2018, αναπαραγωγή από την ιστοσελίδα https://vida-omada.blogspot.com/2019/06/blog-post_60.html Η καπναποθήκη σήμερα. Στην γωνία που συναντιούνται η Δωδεκανήσου, η Δαναϊδων και η Στρατηγού Μπραντούνα δύο εξαιρετικά σπάνιες λήψεις, από εκείνες που διασώζονται κυρίως λόγω επαγγελματικού ενδιαφέροντος. Έφτασαν στα χέρια του Χρήστου Καββαδά και από αυτόν στις ομάδες. Μάλιστα είναι λήψεις του ποιητή Τάκη Βαρβιτσιώτη, που τις έβγαλε για να τις χρησιμοποιήσει με την ιδιότητά του ως νομικός σε μια αντιδικία ακινήτων που είχε να αντιμετωπίσει. Αναγράφονται τα εξής: “Άποψη των προσθηκών μαρτυρούσα ευγλώττως περί της προχειρότητος και του ασυμβιβάστου αυτών. Παραπλεύρως διακρίνεται η κυρία διόροφος οικοδομή και εις το βάθος τα πολυόροφα γειτνιάζοντα κτίρια. Τα σημειούμενα διά σταυρού είναι τα αντίδικα”. Αριστερά, δεν φαίνεται, κατηφορίζει η Δωδεκανήσου, δεξιά η Στρατηγού Μπραντούνα. Ο φωτογράφος στην οικοδομή δίπλα στην καπναποθήκη. Η οικοδομή αυτή αντικατέστησε ό,τι είδαμε στην προηγούμενη. Αριστερά η Δωδεκανήσου, δεξιά η Μπραντούνα. Βλέπουμε προς την θάλασσα. Η δεύτερη λήψη του Τάκη Βαρβιτσιώτη από το αρχείο Χρήστου Καββαδά. Ουσιαστικά αυτή ήταν που ξεκλείδωσε την πρώτη (από τον κ. Νικόπουλο στις ΠΦΘ). Προς την αντίθετη κατεύθυνση, βλέποντας την Δωδεκανήσου και την Εγνατία στο βάθος. Η οικοδομή στην Δωδεκανήσου 3 κτίζεται, πιο δεξιά θα βλέπαμε το σπίτι όπου η Αφροδίτη προέβλεπε το μέλλον των συμπολιτών μας. Το λεωφορείο στην ίδια θέση όπως και στην προηγούμενη, σταθμευμένο στην Στρατηγού Μπραντούνα. Ο Τάκης Βαρβιτσιώτης γράφει: “Ετέρα άποψη αποδεικνύουσα το ασυμβίβαστον αυτών εν συγκρίσει προς τας παρακειμένας και έναντι ακριβώς εικονιζομένας πολυορόφους και νεοδμήτους οικοδομάς.” Από το ίδιο σημείο βλέποντας την Δωδεκανήσου και κατά σειρά τις πολυκατοικίες (από αριστερά) με τα νούμερα 1, 3, 5-7, 9.

Το 1932 μετακόμισε (από την Εθν. Αμύνης) στην γωνία Εγνατίας με την νεοσχηματισμένη Δωδεκανήσου.

Για την πρώτη του εγκατάσταση εδώ: https://archive.saloni.ca/1459

Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1077997889356510

Χαμηλό διώροφο, λειτούργησε μέχρι το 1996, εδώ στις τελευταίες του μέρες, έχει πάψει πια να λειτουργεί. Λαϊκό σινεμά 550 θέσεων με εξώστη. Οι γιγαντιαίες διαφημίσεις στην ταράτσα συναγωνίζονταν το ύψος του ορόφου Από το αρχείο του Ν. Θεοδοσίου. Κατέλαβε το οικόπεδο της Γερμανικής Σχολικής Ένωσης, όπως διαβάζουμε στην πράξη τακτοποίησης 20-8-1927. Με πράσινο βέλος ο χώρος που κατέλαβε ο κινηματογράφος, το προϋπάρχον κτίριο μάλλον της Γερμανικής Ένωσης, δίπλα στο γερμανικό σχολείο (πάνω αριστερότερα του πράσινου βέλους). Με κόκκινο βέλος η τότε Περικλέους που κατέβαινε από την Εγνατία, με μπλε γραμμές η μετέπειτα Δωδεκανήσου (η χάραξη ήδη στην πράξη τακτοποίησης). Η παλιότερη φωτογραφία σε αυτό το διαφημιστικό, μάλλον της δεκαετίας 50. Η αρχή της Δωδεκανήσου το φανάρι δεξιά κρύβει τον κινηματογράφο. Στην άλλη γωνία αριστερά, παρόμοιας αρχιτεκτονικής κτίσμα, για εμπορικές χρήσεις. Το ίδιο και απέναντι στην αρχή της τότε Διοικητηρίου. Τέσσερις αντικρινές γωνίες με κατασκευές τόσο ίδιες που μάλλον υπάκουαν σε κάποιες γενικές ρυθμίσεις. Σίγουρα όμως με αμφίβολη αισθητική για την βασική είσοδο της πόλης. Το κτίριο που φιλοξενούσε το Πάνθεον σπάνια εμφανίζεται, κρυμμένο μέσα στην εσοχή της Δωδεκανήσου. Ο κινηματογράφος ακόμη σε λειτουργία, αριστερά η γωνία έχει αντικατασταθεί. Η τελευταία γωνία που κράτησε τον παλιό της χαρακτήρα. Από το αρχείο Γιάννη Τσατσάγια

Περνώντας στην μυθολογία των λαϊκών σινεμά και του Βαρδάρη μπορεί να μην φωτογραφήθηκε αλλά ζωγραφίστηκε. Εδώ τέμπερα του Ντίνου Παπασπύρου Που είχε μπει στο εξώφυλλο του περιοδικού Τραμ το 1991. Ο κινηματογράφος ακόμη λειτουργούσε

Πίνακας του Λουκά Βενετούλια που απεικονίζει την οδό Δωδεκανήσου το 1980 Όταν σκοτείνιαζε στην πόλη οι κινηματογράφοι πρώτοι άναβαν τα φώτα τους. Από ένα βίντεο του 1988 ... και θερινός στην ταράτσα, όταν έπιαναν οι ζέστες.

Αρετσού. Τα μεταπολεμικά μπάνια του λαού. 1945 – 1965 χωρίς στοιχειώδεις εγκαταστάσεις. Ομπρέλες, ξαπλώστρες, ντουζ, φραπέδες και αντιηλιακά μπήκαν στην καθημερινότητα αργότερα. 1966 – 1977, η λαμπρή περίοδος της “Λαϊκής” πλαζ του ΕΟΤ. Αρετσού και Καραμπουρνάκι ήταν τότε αγαπημένοι θερινοί προορισμοί.

Παραμένουμε στα μεταπολεμικά “σύρματα”. Το λοιμοκαθαρτήριο – απολυμαντήριο επέζησε σαν κτήριο μέχρι το 1965. Κάπου εκεί βολεύτηκαν οι Ναυτοπρόσκοποι. Μεταξύ της σκάλας του “Απολυμαντήριου” και αυτής του “Παράδεισου” την δεκαετία του 50 υπήρχαν : το ναυπηγείο του Χωματά, ψαράδες με τις βάρκες τους και τα απλωμένα δίχτυα τους, ταβέρνες της Αρετσούς που κατέβηκαν στην παραλία. Το καλοκαίρι χιλιάδες κόσμου έψαχναν την δροσιά σ αυτήν την παραλία. Ο τόπος ήταν ελκυστικός για εκδρομές ήδη από τον Μεσοπόλεμο.

1966 – 67 ανοίγει η Πλαζ του ΕΟΤ. Ναυπηγείο, ψαράδες, παραθαλάσσιες ταβέρνες αναγκάστηκαν να μετακομίσουν. Αποκορύφωμα της δόξας της Αρετσούς ήταν αυτά τα λίγα χρόνια της πλαζ. Τουριστικό, καλοκαιρινό θέρετρο μέσα στην πόλη με κίνηση και ζωή. Απογειώθηκε και η νυχτερινή διασκέδαση με θρυλικά μαγαζιά. Ανεξίτηλη παραμένει η μνήμη σ αυτούς που βίωσαν την ακμή της. Σύντομα μας προέκυψε η κοντινή πλέον Χαλκιδική. Το 1977 η πλαζ έπαψε να λειτουργεί. Η έντονη κίνηση το καλοκαίρι μηδενίστηκε. Oλόκληρη η περιοχή (πάνω στην Πλαστήρα και κάτω στην παραλία) βυθίστηκε στην εγκατάλειψη. Την δεκαετία του 80 η παρακμή δεν ήταν ακόμα τόσο εμφανής. Αργότερα οι περισσότερες τοπικές επιχειρήσεις παρέμειναν “τοπικές”. Τα λουκέτα η νέα καθημερινότητα.

Η απαξίωση λειτουργίας δημόσιας περιουσίας ήταν – είναι κραυγαλέα. Η Αρετσού παραμένει από τότε έτοιμη να ξεπουληθεί παρά να αναπτυχθεί. Φέτος η πλαζ μετονομάστηκε σε Golden Bay και ξανανοίγει. Ο Δήμος έριξε κάποια χρήματα πάνω στα εγκαταλειμμένα, μόνο που το οικόπεδο ανήκει στην Εταιρεία Ακινήτων του Δημοσίου που έχει “μεγαλεπήβολα” σχέδια για ξεπούλημα του φιλέτου.

Από τον Δαυίδ Μπράβο

Για το Απολυμαντήριο στην ίδια περιοχή εδώ https://archive.saloni.ca/1674

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1078447752644857

Αρετσού. Τα μεταπολεμικά μπάνια του λαού. Χωρίς εγκαταστάσεις, ομπρέλες και αντιηλιακά. Οι Ναυτοπρόσκοποι στα κτήρια που φαίνονται στο βάθος, περίπου εκεί που ήταν τα Απολυμαντήρια. Οι ναυτοπρόσκοποι κατασκεύασαν τους νεωσοίκους τους το 1963 – 64. 1969 – 1974 επεκτάθηκαν και σε νέα κτήρια. Τους χειμώνες business as usual, ψαράδες επί το έργον. Κάτω από τον ιστό σημαίας που φαίνεται στο βάθος οι εγκαταστάσεις των ναυτοπροσκόπων. Συνωστισμός γύρω από την σκάλα του “Απολυμαντήριου” ! Καμμία προφύλαξη για τον καυτό ήλιο. Μερικά χρόνια αργότερα εδώ θα απλωθεί (και απο τις 2 μεριές της σκάλας) η Λαική πλαζ της Αρετσούς. Βλέπουμε από την σκάλα του Κουρί – Κατιρλί (Απολυμαντήριο) μέχρι την σκάλα του “Παράδεισου”. Η Λαική Πλαζ του ΕΟΤ θα καταλαβει το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής αυτής, λίγα χρόνια μετά..

Νωρίτερα στην παραλία υπήρχαν οι ψαράδες με τις βάρκες τους και τα απλωμένα δίχτυα. Κάποιες ταβέρνες της Αρετσούς είχαν αρχίσει να κατεβαίνουν “παρά θίν' αλός” γιά τους λουόμενους. Μετά τον Παράδεισο φαίνεται η πίσω μεριά της οθόνης του Θερινού κινηματογράφου “Ακταίον” Θερινός κινηματογράφος “Ακταίον” Μέχρι τέλη της δεκαετίας του 50, λίγο μετά την σκάλα του Απολυμαντήριου υπήρχε το ναυπηγείο του Χωματά. Μπάνια στο ναυπηγείο του μαστρό Μήτσου Χωματά. Χώρος που θα απορροφήσει η λαική πλαζ του ΕΟΤ. Το ναυπηγείο θα μετακομίσει προς ΒΙΑΜΥΛ. Φωτογραφία Fofi Dalampira 1964. Οι αρχικές εγκαταστάσεις των Ναυτοπροσκόπων στην Αρετσού. Κάποτε ήταν ο χώρος των Απολυμαντήριων Δεκάδες χιλιάδες προσφύγων πέρασαν από δω. Αύγουστος του 1966. Οι ναυτοπρόσκοποι ανοίγουν πανιά μπροστά στις εγκαταστάσεις της πλαζ του ΕΟΤ. Papaspyropoulos Christos: Πλήρωμα βάρκας:Κατσαντώνης Βασίλης ,Παπασπυρόπουλος Χρήστος και ...... Η Πλαζ της Αρετσούς.

Kαλοκαιρινό θέρετρο μέσα στην πόλη με κίνηση και ζωή. Αποκορύφωμα της δόξας της Αρετσούς ήταν τα λίγα χρόνια που επέζησε η πλαζ. Ντουζάκι στην πλαζ από τους πανευτυχείς λουόμενους. Δεκαετία του 60 στην Αρετσού. Όχι και η καλύτερη θάλασσα, αλλά με ένα εισιτήριο του ΟΑΣΘ τοπικής συγκοινωνίας, βρισκόσουν σ' ένα τεταρτάκι εκεί. Καθημερινές συνήθως, γιατί τις Κυριακές η μεγάλη απόδραση ήταν πάντα με το καραβάκι. Ωστόσο χιλιάδες κόσμου έψαχναν την δροσιά σ' αυτήν την παραλία. Αρχές δεκαετίας του 80. Η πλαζ είχε ήδη εγκαταλειφθεί από το 1977. Η έντονη κίνηση το καλοκαίρι μηδενίστηκε. ανφάς. φωτογραφία σχετικά πιό πρόσφατη. Νωρίτερα από το άνοιγμα της πλαζ ξεφύτρωναν κάθε χρόνο νέες παραθαλάσσιες ταβέρνες. Η φωτογραφία τραβηγμένη από τον Παράδεισο. Ταβέρνα της Αρετσούς που κατέβηκε στην παραλία. Η ίδια παραθαλάσσια ταβέρνα. Δίπλα στην σκάλα του “Παράδεισου”, γεμάτη τότε από τα δίχτυα των ψαράδων. Στόλος από βάρκες στην ξηρά. Στην παραλία πιθανότατα η πρώτη ταβέρνα του Ζαμπέτογλου, “Τροκαντερό”. Ψηλά οι 3 ταβέρνες αριστερά από τον “Παράδεισο” “Τροκαντερό” του Ζαμπέτογλου. Πάλι από την σκάλα μπροστά στον “Παράδεισο”. Ζαμπέτογλου και μιά ακόμα ταβέρνα. 1956 Οι φωτογράφοι φωτογραφίζονται. Μάλλον μπροστά στα σκαλοπάτια του “Παράδεισου”. Για “Μπάτης” δεν μοιάζει. Φωτογράφος επί το έργον. Φωτογραφία ενδεικτική της ανάγκης του κοσμάκη για αναψυχή. Η μαυροφορεμένη κυρία που κουβαλάει όλο της το βιός παραθαλάσσια, ο κύριος με τα ανεβασμένα μπατζάκια ... Ειδυλλιακό τοπίο της παλιάς Αρετσούς. Ηλιοβασίλεμα στην Αρετσού. Η σκάλα γκρεμίστηκε το 1996

Η αναγγελία δημοπρασίας για ένα «ανταλλάξιμο» στην οδό Κρίσπου προκαλεί κάποιες απορίες…

Από την Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1077998822689750

Από την Αγ. Σοφίας, ο φωτογράφος αποτυπώνει κάποιες από τις παράγκες της αγοράς που ήταν στην πλατεία Κουλέ Καφέ, και στο βάθος το τεράστιο κτίριο που τώρα στεγάζει την Βιβλιοθήκη. Σημερινό νούμερο: Κρίσπου 7. Στο πλάνο φαίνεται ακόμα ένα σπίτι -ισόγειο και όροφος- εκεί που σήμερα είναι το ν. 5. Το γνωστό γωνιακό καφενείο είναι εκτός κάδρου. Αύγουστος 1928: Η Εθνική Τράπεζα αναγγέλλει ότι βγάζει για εκποίηση μία «οικία (τεκές) 536,50 τετραγωνικών μέτρων, για 210.000 δρχ». Τεκές στην Κρίσπου δεν αναφέρεται πουθενά αλλού! Και ποιο είναι το ν. 5 των 500 και πάνω τετραγωνικών; Στο ρυμοτομικό του ’31, φαίνεται ότι και τότε, το μόνο τόσο μεγάλο είναι το νυν ν. 7. Αυτό στηρίζεται και από άλλα δημοσιεύματα. Μία ακόμα αγγελία, αυτή τη φορά για ενοικίαση δωματίου στην Κρίσπου 5β. Την αναφορά για τμήμα «υπηρεσίας ανεργίας», πάλι στο 5 β. Και ένα ρεπορτάζ για φόνο του 1932 που αναφέρει ξεκάθαρα δεύτερο όροφο στον αριθμό 5. Δεύτερος όροφος, αλλά και αρίθμηση με α και β, υπήρχε μόνον στο σημερινό 7, δηλαδή τη Βιβλιοθήκη της Άνω Πόλης, παλιότερα «Βαρβάρα», παλιότερα ακόμα σχολείο. Σύμφωνα με τον δείκτη μνήμης που υπάρχει μπροστά, χτίστηκε ως κατοικία του Χιφζί μπέη. Ο δείκτης αναφέρει κάπως λανθασμένη χρονολόγηση (είχαμε ασχοληθεί εδώ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=362734924216147&id=204212503401724 ) και https://archive.saloni.ca/513 Γράφει πάντως και για τη μετέπειτα χρήση του ως κατοικία προσφύγων και σχολείο. Για τεκέ (που έτσι κι αλλιώς είναι περίεργο για τέτοιο κτίριο) δεν λέει τίποτα. Το 1928 όμως είναι πολύ «κοντινό» στα οθωμανικά χρόνια της πόλης και σίγουρα το «τεκές» πρέπει να στηρίζεται κάπου. [Η φωτογραφία προέρχεται από το αρχείο του Α. Πολάτογλου, από την εποχή που ήταν σχολείο, και αναρτήθηκε στις ΠΦΘ] Για εκεί κοντά, ο Δημητριάδης αναφέρει μόνον έναν τεκέ –«των Πωλητών Σταφυλιών». Το μόνο που ξέρουμε γι’ αυτόν ήταν ότι βρισκόταν κοντά στο «χάνι» και έπαιρνε νερό από το ταξίμ της οδού Αθηνάς. Απ’ αυτά ξέρουμε ότι το Χάνι ήταν κοντά στο νεκροταφείο του Πύργου (τον χώρο που τώρα βρίσκεται το σχολείο του Μάνιου) και ότι το ταξίμ αυτό βρισκόταν μεταξύ Αγ. Σοφίας και Θεοτοκοπούλου. Μία υπόθεση, λοιπόν, είναι ότι το κτίριο της Κρίσπου 5/7 χτίστηκε σε χώρο που κάποτε ήταν τεκές, και ίσως του έμεινε το όνομα Μια άλλη υπόθεση είναι αυτή του «δαίμονα του τυπογραφείου». Ο στοιχειοθέτης της αγγελίας ήταν εμφανώς βιαστικός. Στις 3 γραμμές του αποσπάσματος που βάλαμε παραπάνω υπήρχαν δυο λάθη («Κρίσπυ» και «Δημημρίου»). Μήπως η παρένθεση για τον τεκέ αφορούσε την πάνω ή την κάτω διεύθυνση; Έχει ξανασυμβεί να βάζουν τη επεξήγηση «Τέμενος» σε από πάνω γραμμή. Σε τέτοια περίπτωση, θα είχαμε να κάνουμε: Είτε με κάτι στην Αθηνάς 38 (ένα σπίτι πιο ανατολικά από τη γωνία με Βλαχάβα, όπου θα μπορούσε επίσης να καλύπτει το «κοντά στο χάνι του Νεκροταφείου κλπ» που δίνει ο Δημητριάδης στον προσδιορισμό του Τεκέ των Πωλητών Σταφυλιών. Είτε με την Αγ. Δημητρίου 155, την ανατολική γωνία με Πέλοπος -εκεί, δηλαδή που στο ρυμοτομικό του ’31 σημειώνεται συναγωγή, περιοχή για την οποία ο Δημητριάδης δεν αναφέρει κανέναν τεκέ. Για τον προσδιορισμό της τότε αρίθμησης χρησιμοποιούνται στοιχεία από τον οδηγό του 1932. Όπως και να έχει, ο τεκές της αναγγελίας εκποίησης παραμένει ένα μυστήριο.

Έως και την δεκαετία του 90 στις εφημερίδες Θεσσαλονίκη και Μακεδονία διαφημιζόταν σε μόνιμη αγγελία το μέντιουμ Αφροδίτη. Πέρα από τς απαραίτητες πληροφορίες υπήρχε και η φωτογραφία της που έμεινε απαράλλαχτη από τις αρχές της δεκαετίας του 1960. Σαν να είχε στοιχειώσει τις εφημερίδες για τρεις σχεδόν δεκαετίες. Προφανώς είχε ζήτηση και τακτική πελατεία.

Αλλά φυσικά υπηρξαν κι άλλοι. Με αφορμή το μέντιουμ Αφροδίτη, χωρίς ιδιαίτερη έρευνα, καμιά 10αριά αποκόμματα εφημερίδων από το 1928 μέχρι την δεκαετία του 80. Ανορθολογισμός και δεισιδαιμονία στο φουλ. Μέντιουμ, Αστρολόγοι, Μάγισσες, Χαρτορίχτρες, Καφετζούδες, Προφήτες. Ξόρκια, ευχέλαια, θαύματα, τάματα, κάρμα, φενγκ σούι, ονειροκρίτες, ταρό, ξεματιάσματα, όχι μόνο υπάρχουν αλλά προσαρμόστηκαν στις νέες τεχνολογίες γιά να αυξήσουν την πελατεία τους.

Καθημερινά στα πρωινάδικα σε εκπομπές υψηλής τηλεθέασης, δεκάδες ψεκασμένοι προβλέπουν το μέλλον. Στο δίκτυο οι επισκέπτες σελίδων με αστρολογικές προβλέψεις είναι περισσότεροι από αυτούς που ψάχνουν ειδησεογραφικό, επιστημονικό ή πολιτιστικό περιεχόμενο. Σε καιρούς δύσκολους, όπως σήμερα, ο κοσμάκης καταφεύγει στη μεταφυσική για να παρηγορήσει τους φόβους του. Αμάθεια, δεισιδαιμονία και προλήψεις σε διαρκή νεκρανάσταση. Ανυποψίαστοι και ευάλωτοι συμπολίτες εγκλωβίζονται στα κυκλώματα και καταφεύγουν στις “υπηρεσίες” τους. Τεράστια χρηματικά ποσά έχουν θυσιαστεί στην έμφυτη ανάγκη του ανθρώπου να προβλέπει το μέλλον, να έχει επαφή με το “επέκεινα”.

Στην Θεσσαλονίκη έχουμε τα θλιβερά πρωτεία σε “μάγους” και σε πελάτες τους.

Από τον Βαγγέλη Καβάλα και τον Δαυίδ Μπράβο.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1076361206186845

Η μόνιμη αγγελία στη Μακεδονία και την Θεσσαλονίκη της δεκαετίας του 70 Τέλη του 59, νεότερη, πάντα στη Δωδεκανήσου απέναντι από το Πάνθεον. Το κείμενο που συνοδεύει την φωτογραφία απαράλλαχτο. Το ίδιο και ο περίφημος υπνωτιστής Τουχάν. Ίσως οικογενειακή επιχείρηση. 1928 1938 στο θερινό Ηλύσια. Πλατεία Αριστοτέλους. 1940. Μέγα θαύμα ... 1940 πάλι. 1928. Ολόκληρη ιστορία σκαρφίστηκε ο δαιμόνιος ρεπόρτερ γιά τις “επιτυχίες” του μέδιουμ. Προπολεμικά. Το μέντιουμ Ζωή Βουδούρη τόχει πάει σε άλλο επίπεδο. Η εφημερίδα συναινεί στην γελοιοποίηση της. Χαμάρατος στην οδό Μητροπόλεως. Μεταπολεμικά. Ο ανταγωνιστής της “Αφροδίτης” Χαμάρατος.

Κάτω από το γεφυράκι του Ντεπώ Στην γέφυρα του ρέματος Ντεπώ, στην διασταύρωση των οδών Βασ. Όλγας με Μερκουρίου, από κάτω σώζεται η αρχική της μορφή όπως κατασκευάστηκε πιθανόν στα τέλη του 19ου αιώνα. Είναι κατασκευασμένη από σιδηροδοκούς σχήματος ήτα και συμπαγή τούβλα. Τα τούβλα είναι κολλημένα και σχηματίζουν αψίδες που είναι σφηνωμένες στους μεταλλικούς δοκούς, έτσι ώστε το βάρος να εξουδετερώνεται καθώς οι συνιστώσες του επιδρούν οριζόντια προς τα πλάγια και εξουδετερώνονται από τα ισχυρά πέτρινα βάθρα της. Επάνω σε αυτήν αργότερα καλουπώθηκαν τα τσιμέντα και η γέφυρα πήρε την σημερινή της μορφή.

ΠΡΟΣΟΧΗ !!! Αν κάποιος σκοπεύει να κατέβει για να την δει απο κοντά να έχει τον νου του καθώς εξέχουν σίδερα που αν δεν προσέξει μπορεί να προκαλέσουν σοβαρό τραυματισμό !!

Από τον Μηνά Δρεστηλιάρη

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1077996596023306

Και πρώτα μια ματιά από επάνω, επί της Βασ. Όλγας, κατοχική, από το αρχείο Α. Ασσαέλ. Βασ. Όλγας-γέφυρα ρέματος Ντεπώ. Κατά πάσα πιθανότητα κατασκευάστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα. Βασ. Όλγας-γέφυρα ρέματος Ντεπώ. Η παλιά γέφυρα εκτεθειμένη στην φθορά του χρόνου. Βασ. Όλγας-γέφυρα ρέματος Ντεπώ. Τμήμα της που δεν έχει εκτεταμένες φθορές. Βασ. Όλγας-γέφυρα ρέματος Ντεπώ. Τα κολλημένα τούβλα σχηματίζουν αψίδα ώστε να εξουδετερώνεται τα βάρη των διερχομένων αυτής. Βασ. Όλγας-γέφυρα ρέματος Ντεπώ. Λεπτομέρεια της κατασκευής. Βασ. Όλγας-γέφυρα ρέματος Ντεπώ. Προσοχή αν κάποιος θέλει να την επισκεφτεί απο κοντά, εξέχουν σίδερα και κάποια απροσεξία μπορεί να προκαλέσει σοβαρό τραυματισμό.

Χτισμένο επί Μωάμεθ Β’ (1432-1481), το Μπεζεστένι επιβίωσε από σεισμούς, φωτιές και …δημοσιογραφικές καμπάνιες.

Από την Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1075309932958639

Όπως όλα τα μπεζεστένια, χτίστηκε για υφασματαγορά, όπως δηλώνει και το περσικής ρίζας όνομά του. Στην ουσία, στέγαζε καταστήματα με πολύτιμα εμπορεύματα. Εδώ βλέπουμε τους έξι εντυπωσιακούς θόλους του, σε απόσπασμα της γνωστής πανοραμικής μετά την φωτιά του ’17 [από το gallica], κατά την οποία δεν καταστράφηκαν παρά μόνον κάποια από τα εξωτερικά μαγαζιά. Eπισκευάστηκαν γρήγορα και συνέχισε να λειτουργεί. Στον Μεσοπόλεμο, όμως, έπαθε πολλές ζημιές από δύο μεγάλες φωτιές. Η πρώτη, στις αρχές Ιανουαρίου 1927, χαρακτηρίστηκε «πρωτοφανής δια το μέγεθος των ζημιών της μετά την μεγάλην πυρκαϊάν της Θεσσαλονικης». Η αξία τους υπολογίζεται σε 12 εκατομμύρια και προήλθαν όχι μόνον από την φωτιά αλλά και από τα νερά της πυροσβεστικής καθώς τα περισσότερα μαγαζιά που στέγαζε ήταν Νεωτερισμοί και υφασματάδικα. Σώθηκαν κυρίως όσα βρίσκονταν εξωτερικά. Toν Nοέμβριο του 1928, η «Μακεδονία», δια χειρός Νίκου Φάρδη, ωρύεται για τις «ασχήμιες της Θεσσαλονίκης που πρέπει να λείψουν». Το τρίστηλο πρωτοσέλιδο συνοδεύει ένα σκίτσο με το Μπεζεστένι και φόντο το νεόκτιστο Μέγαρο Εργάς. «Αρχιτεκτονική ανορθογραφία πρώτου μεγέθους», γράφει η λεζάντα. Στο κείμενο εξηγεί -θυμωμένος που η προ ολίγων μηνών φωτιά δεν σήμανε το τέλος για το Μπεζεστένι: «[…] Η μανία της διατηρήσεως ‘κουλέρ λοκάλ’ επέτρεψε να επισκευασθεί το καέν Μπεζεστένιον και να μείνει ως μία κιτρινόμαυλος κηλίς εις την οδόν Βενιζέλου. Αρκετά χαρακτηριστικον είναι το δημοσιευόμενον σκίτσο. Προσέξατε την αντίθεσιν του Μπεζεστενίου προς το όπισθεν αυτού πανύψηλον μεγαρον. Δεν είναι βεβαιως και τούτο αρχιτεκτονικόν αριστούργημα, ούτε το παρουσιάζομεν ως υπόδειγμα δια τους προτιθέμενους και έχοντες τα μέσα να κτίσουν. Αποδεικνύει και αυτό αρχοντοχωριατισμόν»και έλλειψιν γούστου, αλλά επί τέλους είναι νέον και όταν το προσέξει κανείς θα ιδή ότι δεν του λείπουν μερικαί γραμμέ καλαισθητικαί, πνιγόμεναι από το βαρύ σύνολον. Ως τόσον αυτό το μέγαρον και άλλα παραπλεύρως και κάτω ευρισκόμενα παθαίνουν αισθητικήν αλλοίωσιν λόγω της γειτνιάσεως προς την τουρκικής αρχιτεκτονικήν ασχημίαν, την οποίαν δια της βίας ηθέλησαν να μας επιβάλλουν ως βυζαντινόν κατασκεύασμα, απαραίτητον δια το αστείον ‘κουλέρ λοκάλ’. Ωσάν να ήτο δηλαδή επιβεβλημένον να φέρη αιωνίως τον τύπον δυσάρεστου παρελθόντος, χάριν των διεστραμμένων γούστων τουρκόφιλων ξένων. Με την αχαρακτήριστον αυτήν επιμονήν των αρμοδίων να θεραπεύσουν γούστα αρρώστων ψυχών και την σημερινήν αρχιτεκτονική αρρυθμίαν, κατωρθώθη να μεταβληθή η πόλις αυτή εις αρλεκίνον δυσειδέστατον». Τον Φεβρουάριο του 1930, το Μπεζεστένι, ως «ανταλλάξιμο», βγαίνει σε δημοπρασία από την Εθνική Τράπεζα με τιμή εκκινήσεως επτά εκατομμύρια. Λίγο μετά όμως, στα τέλη Μαρτίου 1930, γίνεται μία ακόμα πυρκαγιά με μεγάλες καταστροφές. Όλοι μιλάνε για εμπρησμό. Λίγες μέρες μετά, μάλιστα, ο Διοπτροφόρος στη Μακεδονία, «θυμάται» την ιστορία του πλούσιου Νατζαρή που φρόντιζε να καίει «εξ αποστάσεως» την αποθήκη του και να εισπράττει ασφάλιστρα… Και ο νοών νοείτο. Η Εθνική Τράπεζα συνεχίζει τις δημοπρασίες. Τώρα πια για τριετή εκμίσθωση -ολόκληρου ή τμηματικά, τον Ιούλιο. Αλλά και για επισκευές, τον Σεπτέμβριο, καθώς προφανώς δεν μπορούσαν να το νοικιάσουν ως είχε. Τον Νοέμβριο, μιλάνε για 4ετή εκμίσθωση στο κείμενο, και για 3ετή στον τίτλο. Άγνωστο τι ίσχυε. Τον Σεπτέμβριο 1930, η «Μακεδονία» δημοσιεύει συνέντευξη του Εμπράρ σχετικά με το Μπεζεστένι και το Χαμζά Μπέη και τα λουτρά στο Καπάνι και την Αγ. Σοφίας «…μερικά παλαιά οικοδομήματα, τα οποία δεν εννοεί το Σχέδιον Πόλεως να κατεδαφίσει ως…αρχαιότητας». Ο Εμπράρ λέει ότι βλέπει «τα πράγματα από καλλιτεχνικής απόψεως». Ο δημοσιογράφος διαφωνεί και ο Εμπράρ λέει ότι δεν θέλει να επιβάλει την άποψή του και ούτε πιστεύει ότι πρόκειται περί αρχαιότητας. «Και ούτε πρέπει να είναι αρχαιότηας κάτι δια να ικανοποιήσει τον καλλιτέχνην». Αυτό ήθελε η εφημερίδα: να υποστηρίξει ότι ο Εμπράρ αφήνει «ελευθερίαν ενεργείας εις την Αρμόδιαν Υπηρεσίαν» για τα λουτρά. Για το Χαμζά (που σ’ εκείνη τη φάση λειτουργούσε ως καπναποθήκη) και το Μπεζεστένι, Εμπράρ και «Μακεδονία» συμφωνούν ότι πρέπει να γίνουν μουσεία. Το Μάρτιο του 1931, η αναγγελία για την τριετή ενοικίαση ξεκαθαρίζει ότι θα υπάρχει το δικαίωμα υπεκμίσθωσης. Παρόλ’ αυτά, μέχρι τον Νοέμβριο δεν έχει επιτευχθεί, οπότε τότε δίνουν και το ποσό: 90.000 ετησίως. Ενώ τον Δεκέμβριο, το βγάζουν ξανά και για πώληση. Αυτή τη φορά για 4.000.000 αντί για τα αρχικά 7.000.000 τρία χρόνια πριν. Τον Φεβρουάριο του 1932, η Α’ προσφορά της πλειοδοτικής δημοπρασίας έχει πέσει ακόμα πιο πολύ: 3.240.000 δρχ. Το Μπεζεστένι στα χρόνια του Μεσοπολέμου, λογικά μετά τις εργασίες επισκευής από την πυρκαγιά.

Ο Albert Eisenstaedt φωτογράφισε στη Θεσσαλονίκη το 1934, μάλλον στο πλαίσιο της 9ης ΔΕΘ όταν κάλυψε την επίσκεψη του διαδόχου του Σουηδικού θρόνου στο περίπτερο της χώρας του.

Από τον Θόδωρο Νάτσινα

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1075313282958304

Στη Νίκης μεταξύ Αγ. Σοφίας και Αριστοτέλους αν κρίνω από την γωνία στο δρόμο που μόλις φαίνεται στο βάθος.

https://www.artsy.net/artist/alfred-eisenstaedt (Η φωτογραφία έχει αναρτηθεί και στις ΠΦΘ) Το περίπτερο της Σουηδίας

Λίγο φρίκη ... Σύμφωνα με αναφορές πρόκειται για κόσμο που πήγε να δει τον Σουηδό διάδοχο Η πίσω πλευρά της φωτογραφίας με το περίπτερο. Αν το όνομα Eisenstaedt δεν σας λέει κάτι, ίσως γνωρίζετε την πιο γνωστή του φωτογραφία: Ημέρα V-J ημέρα τέλους των εχθροπραξιών στον Ειρηνικό κατά τον Β ΠΠ

Αξιόλογα αρχαιολογικά ευρήματα στην Αριστίππου 4, που είναι καταχωνιασμένα στο νεότευκτο τριώροφο οικοδόμημα

H αρχαιολογική ανασκαφή στο οικόπεδο της οδού Αριστίππου 4, γύρω στο 2008-9 έφερε στο φως επάλληλα οικοδομικά κατάλοιπα από τον 6ο αι. μ.Χ. έως τα μεταβυζαντινά χρόνια και έδωσε νέα στοιχεία για την οικιστική ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης στις ανωτέρω περιόδους. Σημαντικότερο από τα ευρήματα της σωστικής ανασκαφής κρίνεται το τμήμα αστικής έπαυλης πρωτοβυζαντινών χρόνων, που εντοπίστηκε θεμελιωμένο επί του φυσικού βράχου και αποτελείται από αψιδωτή αίθουσα υποδοχής (δηλ. σαλόνι), ημιυπαίθρια αίθουσα με χονδρό ψηφιδωτό δάπεδο, και χώρο με πλακόστρωτο δάπεδο και σκάλα με 4 σκαλοπάτια για την επικοινωνία χώρων διαφορετικών υψομετρικών επιπέδων. Από τις μεταγενέστερες χρήσης του χώρου, σημαντικός κρίνεται ο κτιστός υδραγωγός υστεροβυζαντινών χρόνων που πιθανόν να αποτελούσε μέρος των κοινωφελών υδραυλικών έργων για την υδροδότηση της πόλης. Το συγκεκριμένο τμήμα του υδραγωγού συσχετίζεται άμεσα με τα αντίστοιχα γειτονικά ευρήματα, στην Αριστίππου 12 και στη γωνία Αριστίππου με Βίαντος.

Σύμφωνα με την αρχαιολογική εκτίμηση, πρόκειται για πολυτελής μικρή οικία με σαλόνι και εντάσσεται στην ίδια κατηγορία με αντίστοιχες πολυτελείς οικίες που αρχαιολογικά ευρήματά τους εντοπίστηκαν στη γύρω περιοχή, π.χ. Ιουλιανού 15 και στη γωνία Μωρέας με Μαλέα. Από ιστορικο-εικονογραφική άποψη, ενδιαφέρον έχει η αναζήτηση της κατοικίας που υπήρχε στην Αριστίππου 4 πριν την κατεδάφισή της, πιθανότατα γύρω στο 2000. Για το σκοπό αυτό 2 φωτογραφίες μπορούν να αποτελέσουν υλικό προβληματισμού. Κι αυτοί που έχουν σχετικές μνήμες από την εν λόγω γειτονιά ας συμβάλλουν δημιουργικά στη συγκεκριμένη προσέγγιση.

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη

Για την Αριστίππου και τα κάθετα στενάκια της επίσης εδώ: https://archive.saloni.ca/1663

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1075316249624674

Αριστίππου το 2011 με το Νο 4 να επισημαίνεται Αριστίππου 4, 2011 Τα αρχαιολογικά ευρήματα στην Αριστίππου 4 Τα αρχαιολογικά ευρήματα στην Αριστίππου 4 Τα αρχαιολογικά ευρήματα στην Αριστίππου 4 Η απεικόνιση της υπό κατασκευή οικοδομής στη Αριστίππου 4, το 2011 Το οικοδόμημα στην Αριστίππου 4, το 2021 Το οικοδόμημα στην Αριστίππου 4, το 2017

[Αναρτήθηκε από την κ. Mitsi Ditsi στις ΠΦΘ, στις 23-9-2017] Πιθανόν να είναι η Αριστίππου, όπου φαίνεται και το Νο4

[Αναρτήθηκε από τον κ. Χρήστο Καββαδά, στις ΠΦΘ, στις 14-5-2016]