Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη
Άνθρωποι που κοιτάζουν τη θάλασσα και τους κοιτάζει ο Pigassou Από το αφιέρωμα: ο Joseph Pigassou στην Θεσσαλονίκη
Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?id=204212503401724&story_fbid=839527556536879
Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.270, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ
photo Joseph Pigassou n°270 sur film 35x55 NB
Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.276, στερεοσκοπική γυάλινη πλάκα
photo stéréo Joseph Pigassou n°276
Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?id=204212503401724&story_fbid=863535334136101
Από τη Μουσών 31 βλέποντας ανατολικά είχαμε ένα κενό στον χάρτη. Έρχεται η κατοχική αυτή φωτογραφία να το συμπληρώσει.
Το “αέτωμα” που φαίνεται πίσω βρίσκεται στο Μουσών 37 ανήκει στο νυν αποκατεστημένο που πλέον ονομάζεται μέλαθρον Μπίλλη και φιλοξενεί το Ίδρυμα Εθνικού και Θρησκευτικού Προβληματισμού (που παλιότερα ήταν στο Καρίπειο στην Ολυμπιάδος)
Αναγνώριση από τη Μάρα Νικοπούλου
Οι φωτογράφοι Ευάγγελος και Μιχάλης Αχειλάς όπως τους θυμούνται ο Γιώργος Κωτσίδης και ο Γιώργος Πολυχρονιάδης, μέσα από φωτογραφίες των οικογενειακών τους αρχείων. Ο πρώτος (υπέγραφε ως Αχειλλάς τα πρώτα χρόνια) φωτογράφος της Θεσσαλονίκης ήδη από τον μεσοπόλεμο, στην περιοχή της Βασ. Γεωργίου, ανοίγει ατελιέ με το όνομα Φωτο Ντόρα.
Ο Γιώργος Πολυχρονιάδης θυμάται για τους φωτογράφους αδελφούς Αχειλά:
Το φωτογραφείο του ήταν απέναντι απ την είσοδο του σπιτιού μου μπαίνοντας στο πλαϊνο στενάκι από την Βασ. Γεωργίου μετά το μηχανουργείο του Καμπουράκη που ήταν στη γωνία. Ο αδερφός του Μιχαλης που έμενε στον 2ο οροφο δίπλα μας, στην κατοικία Αριγκόνι, με την κόρη του Καίτη ήταν επίσης φωτογράφος, αλλά πλανόδιος. Κάθε πρωί κουβαλούσε στην πλάτη το τρίποδο και πήγαινε στον Λ. Πύργο που ήταν το στέκι του.Ο Ευάγγελος Αχειλάς γύρω στο 1957 μετακόμισε στην Αθήνα με τη γυναίκα του Ειρήνη κι άνοιξε φωτογραφείο στη Σταδίου δίπλα στον κιν/φο Άστρον. Όταν το 1975 ήρθα κι εγώ στην Αθήνα υπήρχε ακόμα το μαγαζί του αν κι αυτός είχε πεθάνει. Ήταν εκεί η γυναίκα του και τα παιδιά του και την επισκέφτηκα.
Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?id=204212503401724&story_fbid=860582321098069
Ο Ευάγγελος Αχειλάς ειχε αδυναμία στην αδερφή μου και βγηκε μαζι της
Ο Αχειλάς με τη μικρή μου αδερφή και τον αδερφό μου.Το άλλο ζευγάρι που απεικονίζεται μου ειναι άγνωστο.
Φωτογραφία και σχόλια από τον Γιώργο Κωτσίδη:
Και μία φωτογραφία από μένα στο γνωστό σημείο όπου ο Αχειλλάς έβγαζε τις εξωτερικές φωτογραφίες του .
Είναι στο ίδιο όπου σχηματιζόταν μια μικρή εξεδρούλα από μπετόν δίπλα στην θάλασσα στην εσωτερική αυλή όπου και το μαγαζί του .
Χρονολογία γύρω στο 1950 .
Επάνω στο καδρόνι η αφεντιά μου καμαρωτός καμαρωτός , με πόζα σούπερ σταρ , με κουστουμιά καινούρια ,με γιακαδάκι λευκό έξω , παντελονάκι καλοσιδερωμένο με τσάκιση , πεδιλάκι κουμπωτό λευκό της μόδας , με το χέρι στη μέση , με πεταχτό τον αγκώνα , το γόνατο λυγισμένο ,αγέρωχος ατενίζω το μέλλον με αυτοπεποίθηση στην θάλασσα προς την υπέροχη παραλιακή οικία του Τορνεβούκα που ήταν το σήμα κατατεθέν της γειτονιάς που σήμερα δεν υπάρχει .
Από κάτω ο γλυκύτατος μικρούλης δημητριος κωτσιδης , με λευκή πλεκτή ζακετούλα με κουμπάκια και σχεδιάκι μαλάκι χωρίστρα και δίπλα μας ο πανύψηλος κομψότατος θείος Θανάσης μακαρίτης πλέον ,πάνω στα νιάτα και στις ομορφιές του , ζεν πρεμιέ της γειτονιάς που τα κοριτσόπουλα έκαναν κρα για ένα βλέμμα του και πηγαινοερχόταν μπροστά από το σπίτι μας . Εδώ φαίνεται η τέχνη του Αχειλλά που έστησε την φωτογραφία ..
Λογότυπα του Αχειλά από διάφορες περιόδους της σταδιοδρομίας του
Μια ενδιαφέρουσα, όσο και χρήσιμη, προτροπή της εφημερίδας Έποκα, σε ένα ζήτημα που αφορά την …μόδα. Αντιγράφουμε δημοσίευμα του 1903 της JdS :
Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?id=204212503401724&story_fbid=822740678215567
«Μια ευτυχής καινοτομία -Η αδελφή εφημερίδα “Epoca” μόλις έλυσε μια και καλή το ακανθώδες θέμα του αν οι κυρίες οφείλουν ή όχι να εμφανίζονται με καπέλο στο θέατρο. Στο φύλλο της προηγούμενης Παρασκευής, η ‘Εποκα συμβούλεψε τις κυρίες να ξεφορτωθούν την παλιά στολή και να έρθουν το Σάββατο στο θεατρικό σουαρέ που διοργάνωσε η La Boheme* χωρίς την άβολη κόμμωσή τους. Mε χαρά σημειώνουμε ότι πάνω από τις μισές παριστάμενες ακολούθησαν την συμβολή της συναδέλφου μας. Οι άλλες, εκείνες που δεν είχαν διαβάσει την εφημερίδα και ήρθαν φορώντας ολόκληρο παρασόλι, δάγκωναν τα χείλια τους εμφανώς ενοχλημένες και μουρμούριζαν ότι δεν θα το ξανακάνουν.
Ένας πόντος για την αδελφή εφημερίδα.»
[*Δεν πρόκειται για θίασο που παρουσιάζει την γνωστή όπερα, αλλά για ερασιτεχνικό σχήμα με αυτό το όνομα]
Για καλύτερη κατανόηση του τι σημαίνει «καπέλο» για την αριστοκρατία της εποχής…
Δυο μήνες μετά, το ζήτημα αναφέρεται ξανά, μαζί με άλλη μία ενδιαφέρουσα ειδησούλα: υπάρχουν τραμ για να εξυπηρετήσουν τους θεατές που κατοικούν μακριά. Μην ξεχνάμε ότι αυτοί ήταν οι πλούσιοι, άρα το επιθυμητό κοινό για τέτοιου τύπου φιλανθρωπικές εκδηλώσεις.
«Θεατρικό σουαρέ -Η επιτροπή του Bikour Houlim [Εβραϊκά κοινοτικά «κέντρα υγείας»] μας παρακαλεί να ενημερώσουμε το κοινό ότι το Σάββατο το βράδυ, στην έξοδο από το Eden, θα υπάρχουν διαθέσιμα οχήματα τραμ για τους κατοίκους των Εξοχών.»
Και η εφημερίδα συνεχίζει: «Υπενθυμίζουμε ότι οι κυρίες και οι δεσποινίδες που έχουν θέση στην πλατεία δεν πρέπει να φορούν καπέλα. Έτσι αποφάσισε η επιτροπή μετά από προτροπή της αδελφής εφημερίδας Epoca».
Φωτογραφία και κατάλογος της εποχής.
Το 1916 στην παραλιακή λεωφόρο παρέλασαν διάφορα καταρριμμένα γερμανικά αεροπλάνα Άλμπατρος, άλλα σε καλύτερη κι άλλα σε χειρότερη κατάσταση. Στο πιο πολυφωτογραφημένο από αυτά εντάσσεται και η λήψη που περιέχεται στο αρχείο του Αλμπαρέλ με αρ. AD11- 1398. Μπροστά στο Λευκό Πύργο και το νοσοκομείο Γκουραμπά, την παρουσιάζουμε μαζί με τις άλλες διαθέσιμες λήψεις αυτής της θριαμβευτικής συμμαχικής έκθεσης.
Από το αφιέρωμα: ο Joseph Pigassou στην Θεσσαλονίκη
Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?id=204212503401724&story_fbid=849466665542968
Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?id=204212503401724&story_fbid=858592014630433
Έρχεται να προστεθεί και σε άλλες λήψεις αυτής περίπου της περιόδου που είχαμε αναρτήσει εδώ
https://archive.saloni.ca/254
Ο Γιώργος Πολυχρονιάδης συνεχίζει με φωτογραφίες του οικογενειακού του αρχείου να μας ξεναγεί στη γειτονιά του. Στο τετράγωνο που έζησε ο Αριγκόνι
Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?id=204212503401724&story_fbid=856640248158943
Φωτογραφία που δείχνει τη Νονά μου στα κάγκελα που τέλειωνε η αυλή και βλέπει προς Σαλαμίνα ο φακός (Εκεί που τελειώνουν τα κάγκελα σήμερα ειναι η οδός Καλλιδοπούλου).
Τραβηγμενη απ' τη θάλασσα και φαίνεται στο βάθος η Βασ.Γεωργίου, μ' ένα θείο μας και τα 2 αδέρφια μου. Πίσω απ' το λοξό πεύκο ήταν το γκαράζ του Μοσκώφ
Αυτή είναι τραβηγμένη απ τη Βασ. Γεωργίου προς τη θάλασσα με τον πατέρα μου και την αδελφή μου
Και στην τελευταια εγω στα καγκελα μπαινοντας στο στενο της αυλης.
Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?id=204212503401724&story_fbid=856636944825940
Στην Πέτρα, καλοκαιρινός πρωινός ήλιος στα πρόσωπα των κοριτσιών. Φωτογραφία του Αχειλά, με τη θηλυκή τσακαλοπαρέα από τη γειτονιά της Αγ.Τριάδας να ναι στημένη δίπλα στα διαμερίσματα Αριγκόνι, στη γωνία Μπιζανίου με παραλία, εκεί που ο φωτογράφος έκανε τις εξωτερικές του λήψεις. Δεύτερη από δεξιά όπως βλέπουμε εμείς, με τα πουά, η αδελφή του Γιώργου Πολυχρονιάδη (η φωτογραφία από το οικογενειακό του αρχείο).
Οι δίδυμες οικίες Εστέρ ντε Μποτόν (1907), και τα διαμερίσματα Αριγκόνι (1908, από το 1929 σε άλλη χρήση), κατασκευασμένα όλα από τον Πιέρο Αριγκόνι. Η καθεμία από τις οικίες Μποτόν είχε 16 δωμάτια, τρεις κουζίνες και δυο λουτρά. Από το 1915 και μετά αλλάζουν ιδιοκτησιακό καθεστώς, αφού η Εστέρ ντε Μποτόν μετακομίζει στην Κωνσταντινούπολη. Κατεδαφίστηκαν κι αυτές στα μέσα της δεκαετίας του 1960. Από παλιά ανάμεσά τους υπήρχε μια δίοδος για τα θαλάσσια λουτρά γυναικών της Δημαρχίας, ένας παράδρομος. (πληροφορίες από το βιβλίο του Βασ. Κολώνα “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών, εικονογραφια της συνοικίας των εξοχών”.)
O Γιώργος Κωτσίδης ενώνει τις μνήμες του με αυτές του Δημήτρη Κωτσίδη και του Γιώργου Πολυχρονιάδη για την γειτονιά των παιδικών τους χρόνων και τις μοιράζονται μαζί μας.. Στις πρώτες φωτογραφίες φαίνεται πεντακάθαρα η είσοδος του παράδρομου. Υπήρχε μια βαριά σιδερένια πόρτα εμπρός που ένωνε τα κάγκελα των περιφράξεων των διδύμων με περίτεχνα σχέδια, που οδηγούσε σε δρόμο πλακόστρωτο ίσως και μαρμάρινο κάτι σαν σημερινή πρασιά . Φαίνεται καθαρά ο λόγος που τους δόθηκε το όνομα τα δίδυμα. Ο παράδρομος δεν ήταν προσβάσιμος σε αυτοκίνητα, γιατί είχε δύο σκαλάκια με χοντρό λευκό μάρμαρο εμπρός. ένα πλατύσκαλο ενός μέτρου περίπου και μετά πάλι σκαλιά λευκά μαρμάρινα όπου άρχιζε ο παράδρομος, με μικρή κλίση προς τη θάλασσα . Ο παράδρομος αυτός περνούσε κατόπιν ανάμεσα στο κτίριο με τα διαμερίσματα Αριγκόνι αριστερά και ενός άκτιστου οικοπέδου δεξιά. Τα διαμερίσματα Αριγκόνι, με μέτωπο στη θάλασσα και τη Μπιζανίου, είχαν είσοδο στο πλάι, σ αυτό το άχτιστο οικόπεδο, όπου υπήρχε ένα καταφύγιο από πολύ ισχυρό μπετόν αρμέ, που η έξοδός του ήταν εμφανής, Εκεί, στα διαμερίσματα Αριγκόνι έμενε και ο Σερμαν, ο Σταύρος ο χοντρός, που πουλούσε σπόρια έξω απ το Φάληρο. Την εποχή που χτίστηκαν τα διαμερίσματα υπήρχαν ελάχιστα αυτοκίνητα, αλλά και πάλι το τετραώροφο στην θάλασσα είχε πρόβλημα πρόσβασης . Ο Γιώργος Κωτσίδης είναι βέβαιος ότι η κεντρική του είσοδος ήταν στον παράδρομο, γιατί είχε μπει μέσα στο κτίριο από εκεί, πηγαίνοντας σε συμμαθητή του στο δημοτικό που έμενε εκεί, Θυμάται λίγα πράματα δυστυχώς αλλά του είχε προκαλέσει εντύπωση η ποιότητα κατασκευής, που ήταν εφάμιλλη των αρχοντικών της γειτονιάς . Στην είσοδο 2-3 σκαλιά λευκού μαρμάρου πάχους 3-4 εκατοστών, με κυκλικά τελειώματα στις άκρες . Είσοδος εφάμιλλη των αρχοντικών, ξύλινη πανύψηλη . Από τη Μπιζανίου τώρα, και στη γωνία δεξιά κατεβαίνοντας στο ανατολικό Μποτόν, υπήρχαν τα λουτρά ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΣ. Θαλάσσια θερμά θειούχα Αλκαλικά έγραφαν οι ταμπέλες .Είχε μιά σωλήνα και έπαιρναν νερό θαλασσινό και έκαναν θαλασσινό μπανάκι . Απέναντι δεξιά ήταν η Εφορία τότε και πίσω σου το μπακάλικο και μανάβικο του Ζαχάρογλου, ένα. αυθαιρετο κτισμα, το οποίο όταν γκρεμίστηκε, μετακόμισε στην Αετοράχης. Απέναντι επίσης έμενε ο συμμαθητής του Γ. Κωτσίδη, Πέτρος Χρηστίδης, στο σπίτι του οποίου, πίσω στο ημιυπόγειο υπήρχε μια βρύση με καταπληκτικό νερό του Χορτιάτη. Όλη η γειτονιά έπαιρνε από εκεί, θαρρείς πως ήταν θαυματουργό.
Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?id=204212503401724&story_fbid=857301581426143
Με βέλος η αρχή από το δρομάκι που οδηγούσε στη θάλασσα.
Από το βιβλίο του Βασ. Κολώνα “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών, εικονογραφια της συνοικίας των εξοχών”
Ο Γερμανός στρατιώτης στρίβει στο δρομάκι ανάμεσα στις δίδυμες Μποτόν, κατευθυνόμενος στην παραλία
Τα κτίρια και οι δρόμοι για τους οποίους γίνεται λόγος.
Όλα κτίσματα Αριγκόνι.
Στο ανώγειο του ανατολικού από τις δίδυμες λειτουργούσαν τα θερμά λουτρά Αγίας Τριάδος
Η Μπιζανίου αριστερά κατηφορίζει στη θάλασσα και στο βάθος το κτίριο με τα διαμερίσματα Αριγκόνι.
Από το βιβλίο του Βασ. Κολώνα “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών, εικονογραφια της συνοικίας των εξοχών”
.... θειούχα Αλκαλικά έγραφαν οι ταμπέλες...
...μια βαριά σιδερένια πόρτα εμπρός που ένωνε τα κάγκελα των περιφράξεων των διδύμων με περίτεχνα σχέδια, που οδηγούσε σε δρόμο πλακόστρωτο.....
Από το βιβλίο του Βασ. Κολώνα “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών, εικονογραφια της συνοικίας των εξοχών”
Η οικογένεια Μπενβενίστε από ανάρτηση Βασίλη Σεραφίδη στις ΠΦΘ στο μπαλκόνι της δυτικής οικίας Μποτόν, με τις διπλές κολώνες που διέτρεχαν όλο το ύψος του μπαλκονιού.
Τα διαμερίσματα Αριγκόνι.
Γ. Κωτσίδης:
Η οδός Μπιζανίου κατέληγε στην θάλασσα σε ένα τοίχο ύψους 1,20 μ. περίπου χωρίς πρόσβαση στην θάλασσα που βρισκόταν χαμηλά 2-3 μ. περίπου . .
Πιο μπροστά, αριστερά κατεβαίνοντας, ένα διώροφο στην συνέχεια η αυλή του και μετά ακριβώς ένας ελεύθερος χώρος με πρόσβαση στην θάλασσα, όπως φαίνεται και από τον κύριο που αγναντεύει. .
Εκεί υπήρχε μια παλιά εγκατάσταση με τον σκουριασμένο γερανό που φαίνεται στην φωτογραφία (ο διπλός γάντζος) για να κατεβάζουν βάρκες μια και στο σημείο εκείνο η θάλασσα ήταν χαμηλά .
Η βάση του γερανού ήταν ένα μπλοκ από μπετόν όπου ο Αχειλάς φωτογράφιζε τους πελάτες του κι από τις δύο πλευρές, η Πέτρα όπως την ονόμαζαν.
Η πιο αντιπροσωπευτική ίσως φωτογραφία του κτιρίου με τα διαμερίσματα Αριγκόνι από την πλευρά της Μπιζανίου, Σεπτέμβριος 1976 από το αρχείο του Θόδωρου Νάτσινα,