Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Από την προβλήτα των μύλων Αλλατίνη, βλέποντας δυτικά προς το (νοητό τότε) τέλος της οδού 25ης Μαρτίου στη θάλασσα. Πρωτότυπη λήψη Pigassou και αντίγραφο στο αρχείο Albarel. Από το αφιέρωμα: ο Joseph Pigassou στην Θεσσαλονίκη Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.111, στερεοσκοπική γυάλινη πλάκα photo stéréo Joseph Pigassou n°111 Φωτογραφία σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel. Βρίσκεται στην Mediatheque du Grand Narbonne, με αρ. AD11- 1590B photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11- 1590B tirage papier

Από την συλλογή Albarel, AD11- 1527, AD11- 1503, AD11- 1483

Στο ύψος του Διοικητήριου, βλέποντας ανατολικά.

Ο φωτογράφος επί της Κασσάνδρου, βλέποντας δυτικά, το κάρο στη γωνία με Δ. Πολιορκητού.

Φωτογραφία σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel. Βρίσκεται στην Médiathèque du Grand Narbonne, με αρ. AD11- 1503. photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11- 1503 tirage papier

Φωτογραφία σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel. Βρίσκεται στην Médiathèque du Grand Narbonne, με αρ. AD11- 1527. photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11- 1527 tirage papier

4 φωτογραφίες και ένα σχέδιο του William Harvey από το 1908 (με ερωτηματικό στην πηγή) Από τον Θόδωρο Νάτσινα Πηγή:Βρετανική σχολή της Αθήνας

Γυναίκες σκαλίζουν το χώμα να βρουν σκουλήκια για δόλωμα.

Οι σκυμμένες γυναίκες είναι πολύ απασχολημένες για να δώσουν σημασία σ' έναν ξένο φωτογράφο. Μία απ' όλες ωστόσο του αντιγυρίζει το βλέμμα. Ο σκύλος κοιτάζει αλλού.

Θα μπορούσε να είναι πίνακας ζωγραφικής για πολλούς λόγους. Ας μείνουμε στην εξαιρετική φωτογραφική στιγμή του Pigassou να καταγράψει αυτό που συνήθως ξέφευγε στον καιρό του: την σιωπηλή συνδρομή των γυναικών έξω από το σπίτι, στον αγώνα της οικογένειας να επιβιώσει.

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.189, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°189 sur film 35x55 NB

Από το αφιέρωμα: ο Joseph Pigassou στην Θεσσαλονίκη

Λήψεις Pigassou ν. 256, 132 02/Από σπίτι σε σπίτι, σε όλα τα σοκάκια και τις ανηφοριές. Σε γνωστούς και άγνωστους, ακόμη, δρόμους.

Από το αφιέρωμα: ο Joseph Pigassou στην Θεσσαλονίκη

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.256, στερεοσκοπική γυάλινη πλάκα photo stéréo Joseph Pigassou n°256

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.132, ασπρόμαυρη μονή γυάλινη πλάκα, 6,5Χ9 εκ. photo Joseph Pigassou n°132 sur plaque mono 65x90 NB

Στο ίδιο σημείο που είδαμε τις προάλλες, ανάμεσα στην 25η Μαρτίου και Λασκαράτου, οι ψαράδες της γειτονιάς κάνουν τις απαραίτητες προετοιμασίες για το ψάρεμα ή τακτοποιούν την βάρκα τους μετά απ' αυτό. Από το αφιέρωμα: ο Joseph Pigassou στην Θεσσαλονίκη Στο βάθος η βίλα των Αεροπόρων.

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.033, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°033 sur film 35x55 NB Η ξύλινη καμπίνα στη θάλασσα, ανάμεσα στην Λασκαράτου και τους Μύλους Αλλατίνι Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.180, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°180 sur film 35x55 NB Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.182, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°182 sur film 35x55 NB Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.212, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°212 sur film 35x55 NB Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.214, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°214 sur film 35x55 NB

Φίλιππος Νίκογλου (1871-1953), ένας αφανής σημαντικός παράγοντας της Ελληνικής απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης στις 26-10-1912

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη

Ήταν αυτός που ειδοποίησε τον Βενιζέλο να βιαστεί για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, γιατί ο Βουλγαρικός στρατός προχωρούσε προς τη Θεσσαλονίκη και ήταν αρκετά κοντά. Την πληροφορία αυτή τη γνώριζε γιατί συμμετείχε ως έφεδρος γιατρός στο Βουλγαρικό στρατό.

Γεννήθηκε το 1871 στη Στενήμαχο της Ανατολικής Θράκης, ήταν από ευκατάστατη οικογένεια που ζούσε στη Φιλιππούπολη της Βουλγαρίας. Μαθήτευσε στη Ζαρίφεια Σχολή της Φιλιππούπολης και σπούδασε ιατρική στη Γερμανία. Άσκησε την ιατρική στη Σόφια ως χειρούργος κι επειδή ζούσε με την οικογένεια του στη Βουλγαρία επιστρατεύτηκε στο Βουλγαρικό στρατό. Τιμήθηκε από την Ελληνική πολιτεία το 1950 κι ο Δήμος Θεσσαλονίκης έδωσε το όνομά του στο μικρό δρόμο δίπλα από το σημερινό Λαογραφικό Μουσείο, που μέχρι τότε ονομαζόταν “οδός Μοδιάνο”. 20 με 30 χρόνια αργότερα στήθηκε η προτομή του στο παρτάκι που βρίσκεται στη γωνία Βασ. Όλγας με Κοσμά Αιτωλού (δίπλα στο εστιατόριο “Καμένη Γωνιά”).

Παρατήρηση του Ανδρέα Καστάνη: Αντίθετα ο Αντιστράτηγος Κοσμάς υποστηρίζει ότι η πληροφορία δόθηκε από τον Αντιστράτηγο Αμβρόσιο Φρατζή. (Η πληροφορία που παραθέτει προέρχεται από την εφημερίδα Καθημερινή (13.11.1955) και Βήμα (15.2.56)). Στο ίδιο βιβλίο αμφισβητείται η προσφορά του Νίκογλου. (Η πληροφορία που παραθέτει προέρχεται από την εφημερίδα Βήμα (11.11.1956)).

δύο λήψεις από γωνίες λήψης που δεν είχαμε ξαναδεί. Προστέθηκαν στα σχετικά αφιερώματά μας.

Η θολωτή βρύση που βρισκόταν εκεί που σήμερα είναι το μικρό τριγωνικό παρκάκι στην συμβολή των οδών Άθωνος και Βύζαντος, όπως φαινόταν κατεβαίνοντας την Βύζαντος. Στον χώρο που κρύβει η ψηλή μάντρα στα δεξιά χτίστηκε αργότερα η περίφημη βίλα Μοσκώφ

Η ανάλυση φτωχή, αλλά σε κάθε περίπτωση μια φορά λήψης που δεν είχαμε. Λίγο πιο πάνω από την Ντέκα, η Αναγνωστοπούλου προς τα κάτω μέχρι την Αφροδίτης. Πολυκοσμία στα στενοσόκακα της Μπάρας.

σημείο λήψης της προηγούμενης

Από το καταπληκτικό άλμπουμ με τις φωτογραφίες του Cas Oorthuys από τη Θεσσαλονίκη του 1957 (αρχείο Nederlands Fotomuseum. Ολλανδικό Φωτογραφικό Μουσείο) που ανέβασε η Liza Koutsaplis, τρεις φωτογραφίες του ίδιου δρόμου. Βλέπουμε την οδό Θεοφίλου, σχεδόν σ' όλο της το μήκος από ανατολικά προς τα δυτικά. Από την Μάρα Νικοπούλου Η ανάρτηση των συγκεκριμένων φωτογραφιών στο Ολλανδικό Φωτογραφικό Μουσείο εδώ: http://collectie.nederlandsfotomuseum.nl/collectie/detail/0abdc7fd-ffe9-70fc-1c94-79fde938bba3/media/3ccf3b08-8c03-8379-d6b1-a700dbf13a50?mode=detail&view=horizontal&q=Thessaloniki&rows=1&page=11&sort=order_i_relevantie%20asc&fbclid=IwAR0NbXz3S4Gng1GIiDF8321dQ35fWn7rgB68XYleQLNBq0gUX1gERCQJeSA

Λήψη Cas Oorthuys, αρχείο Nederlands Fotomuseum. Ολλανδικό Φωτογραφικό Μουσείο, 1957

Για το βάθος της πρώτης, μια σύγκριση με μια φωτογραφία του Rene Benezech (από ανάρτηση του κ. Στέφανου Πασβάντη).

Για το ανατολικό κομμάτι, συγκρίνουμε τα φουρούσια από το δεύτερο και τρίτο σπίτι του νότιου πεζοδρομίου της Θεοφίλου όπως φαίνονται στη φωτογραφία που αναρτήθηκε από τον κ. Νικόπουλο στις ΠΦΘ.

Σημειωτέον ότι τα δυο σπίτια χωρίζονται με δρομάκι που υπάρχει ακόμα, παρόλο που αυτό με το σιδερένιο φουρούσι έχει γκρεμιστεί και στη θέση του υπάρχει κενό οικόπεδο. Το σπίτι με το ξύλινο φουρούσι “υπάρχει” στο περίπου. Δηλαδή, είναι κάτι ανάμεσα σε αποκατάσταση και “αντιγραφή” του παλιού, και βλέπουμε τα ίδια χαρακτηριστικά.

Άλλη μια φωτογραφία του Cas Oorthuys από το 1957 μας δίνει την εικόνα του σπιτιού στην συμβολή της Επιμενίδου με την Θεοφίλου. Η διεύθυνσή του είναι Θεοφίλου 5, εμείς βλέπουμε την πλευρά της Επιμενίδου

Από την Μάρα Νικοπούλου

Λήψη Cas Oorthuys, αρχείο Nederlands Fotomuseum. Ολλανδικό Φωτογραφικό Μουσείο, 1957

Εδώ σε σύγκριση με μια φωτογραφία του Γεώργιου Χριστοφορίδη (Η Θεσσαλονίκη που χάνεται, Continental Bank, 1982, σελ 20), όπου εκτός από τις προφανείς ομοιότητες στα ανοίγματα υπάρχουν και κάποιες λεπτομέρειες που επιβεβαιώνουν την αναγνώριση.

Το σπίτι υπάρχει και σήμερα

Μια δεύτερη φωτογραφία από το ίδιο ολλανδικό άλμπουμ δίνει λίγο μεγαλύτερο πλάνο και επιβεβαιώνει την ταύτιση.