Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Φωτογραφίες του Προσωρινού Νοσοκομείου 1 (Hôpital Temporaire 1) που λειτούργησε ανάμεσα στο Ζέιτενλικ και την Μονή Λαζαριστών. Στην δημοπρασία, απ' όπου αντλήθηκαν, φέρονται ως λήψεις μιας νοσοκόμας με το όνομα Mathilde.

Μια γενική άποψη του Hôpital Temporaire 1 Το σημείο του νοσοκομείου από τον χάρτη που μας έδωσε ο Bernard Maurice‎ Μπροστά στο περίπτερο 1 του γιατρού Moisson οι νοσοκόμες Ο γιατρός Rosenberg και η νοσοκόμα Melanie Μπροστά στο περίπτερο 1 του γιατρού Moisson με νοσοκόμες και στρατιώτες Δεξιά ο Dr Moisson με τον στρατιωτικό διοικητή Γιατρός και νοσοκόμες Και πάλι ο στρατιωτικός διοικητής Μπροστά στο περίπτερο 2 των Σενεγαλέζων Το περίπτερο 5 του Νοσοκομείου, νοσηλευόμενοι Σενεγαλέζοι. Φέρονται ως φοιτητές ιατρικής. Άνοιξη του 1917 Ίσως Ρώσοι νοσηλευόμενοι Η δεσποινίς Youkov, Ρωσίδα νοσοκόμος Φέρει τον τίτλο: αναχώρηση των Ρώσων. Πίσω από το νοσοκομείο η Μονή Λαζαριστών. Η Mathilde στις ερημιές του Ζέιτενλικ, τον Νοέμβριο του 1917

Στην Επταπυργίου, στα κάστρα, απέναντι ακριβώς από την Ξανθίππου, η βρύση των γυναικών (και των παιδιών όμως). Επωνομάστηκε έτσι γιατί στις λήψεις μόνο γυναικόπαιδα φαίνονται να υδρεύονται απ' αυτήν. Οι διαθέσιμες φωτογραφίες

Φωτογραφία σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel. Βρίσκεται στην Médiathèque du Grand Narbonne, με αρ. AD11- 1524 photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11- 1524 tirage papier

Από το αφιέρωμα: ο Joseph Pigassou στην Θεσσαλονίκη

Η πύλη και η οδός Επταπυργίου -πιο φιδωτή τότε.

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.055, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°055 sur film 35x55 NB Σημαντικό στοιχείο για την ύδρευση της πόλης, ο σωλήνας που αποτυπώνεται σε πρώτο πλάνο.

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.202, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°202 sur film 35x55 NB

Χειμώνας στα ίδια μέρη. Θα μπορούσε να είναι λήψη του Pigassou, που γνωρίζουμε ότι επισκέφτηκε ξανά την περιοχή.

Φωτογραφία σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel. Βρίσκεται στην Médiathèque du Grand Narbonne, με αρ. AD11- 1515 photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11- 1515 tirage papier Μπροστά μας η Επταπυργίου από το ύψος της πύλης, ενώ αριστερά βλέπουμε την κατάληξη της οδού Έκτορος. Φωτογραφία σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel. Βρίσκεται στην Médiathèque du Grand Narbonne, με αρ. AD11- 1523 photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11- 1523 tirage papier Λίγο πιο δυτικά, η αποκαλούμενη “βρύση των γυναικών”. Φωτογραφία σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel. Βρίσκεται στην Médiathèque du Grand Narbonne, με αρ. AD11- 1524 photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11- 1524 tirage papier

To λιμάνι της Θεσσαλονίκης σε ταινιούλα με ημερομηνία 20 Δεκεμβρίου 1915, δηλαδή τον πρώτο καιρό της παρουσίας των δυνάμεων της Αντάντ στην πόλη. Εικόνες και ταινίες με το λιμάνι υπάρχουν πολλές. Ωστόσο, η ταινιούλα αυτή δείχνει και τη δυτική μεριά του λιμανιού, που δεν παρουσιάζεται πολύ συχνά. Ειδικά δεν είναι καθόλου συνηθισμένες οι εικόνες των δεξαμενών πετρελαίου που φαίνονται στο βάθος, λίγο πιο ανατολικά από το Μπεστσινάρ, που τις έχουμε δει σε χάρτες. Από τον Θόδωρο Νάτσινα Πηγή: Τίτλος ταινίας: Salonica harbour; The Greek port on which the eyes of the world are fixed. Παραγωγή: Gaumont Graphic Newsreel (διατίθεται από την Reuters) https://reuters.screenocean.com/record/650790 (Τα μεταφορικά μέσα 5. Πλοία και λιμενικά, το άλμπουμ: https://www.facebook.com/pg/Thessaloniki.Transportation.Environmental.Issues/photos/?tab=album&album_id=630002893731245)

Χάρτης της δυτικής πλευράς του λιμανιού όπου φαίνονται οι δεξαμενές και η προβλήτα τους. Οι δεξαμενές είχαν κατασκευαστεί στα τέλη του 19ου αιώνα και διέθεταν δικιά τους προβλήτα. Εντυπωσιάζει η εμφάνισή τους, που είναι τόσο μοντέρνα ώστε μοιάζουν σαν να τοποθετήθηκαν εκεί εκ των υστέρων. Βοηθάει σε αυτό και η ανοιχτόχρωμη (λευκή;) εμφάνισή τους.

από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Η κάπως συστηματική εκπαίδευση βούλγαρων και βουλγαρόφωνων στην Θεσσαλονίκη αρχίζει στα τέλη της δεκαετίας του 1860. Με ατομικές πρωτοβουλίες, εθελοντικές προσπάθειες και προσφορά σπιτιών περνούν και τα επόμενα χρόνια. Το 1878, μετά την Συνθήκη του Αγ. Στεφάνου, οι συνθήκες αλλάζουν. Η Εξαρχία δραστηριοποιείται. Λαμβάνεται η απόφαση για ίδρυση Γυμνασίων. Στα 1880 καταφθάνουν στην Θεσσαλονίκη οι συνιδρυτές του Βουλγαρικού Γυμνασίου Αρρένων «Κύριλλος και Μεθόδιος» Χρήστο Μπούτσκοφ (Христо Бучков) από το Κιλκίς που θα διδάξει γεωγραφία, γαλλική λογοτεχνία και καλλιγραφία στο Γυμνάσιο, Μπόζιλ Ράινοφ (Божил Райнов) από το Κότελ και Κουσμάν Σαπκάρεφ (Кузман Шапкарев) από την Οχρίδα, ψυχή της ιδέας και πρώτος διευθυντής του Γυμνασίου Αρρένων. Όταν ο Σαπκάρεφ ήρθε στην Θεσσαλονίκη το 1880 με σκοπό να οργανώσει την εκπαίδευση της βουλγαρικής κοινότητας στην πόλη, βρήκε 35 μαθήτριες και δυο καθηγήτριες. Ίσως να συστεγαζόταν με τους άρρενες, πάντως η πρώτη φωτογραφία που έχουμε με τις μαθήτριες και τις καθηγήτριες τους είναι του 1882-83 στο στούντιο του Ζεπτσί.

Οι πρώτες αυτές καθηγήτριες ήταν οι Τσάρεβνα Μιλαντίνοβα-Αλεξίεβα (Царевна Миладинова Алексиева) και Έλενα Στόιλοβα-Στατέλοβα (Елена Стоилова-Стателова). Το Γυμνάσιο απέκτησε την ονομασία «(Άγιος) Ευαγγελισμός» (Свето Благовещение). Το 1894 ο Εβλόγκι Γκεοργκίεφ (Евлогий Георгиев) από το Κάρλοβο που πλούτισε στην Ρουμανία, πείθεται από τον διευθυντή του Γυμνασίου Αρρένων Μιχαήλ Σαράφοφ (Михаил Сарафов) και προσφέρει 2500 χρυσά ναπολεόντια για την αγορά νέου κτιρίου. Έτσι αγοράζεται το μεγάλο κτίριο στην γωνία Αγ. Σοφίας με παλιά Φιλίππου, περίπου όπου σήμερα το 36ο δημοτικό σχολείο. Το κτίριο αυτό αργότερα θα μείνει γνωστό στην εκπαιδευτική ιστορία της πόλης ως το Διδασκαλείο Θηλέων Θεσσαλονίκης όπου δίδαξε με τις γνωστές περιπέτειές του ο Μίλτος Κουντουράς μετά το 1927 (https://archive.saloni.ca/107). Λίγα χρόνια αργότερα ο Γκεόργκι Σοπόφ (Георги Шопов), από το Ισμαήλ (σήμερα Ουκρανία), αγόρασε ένα άλλο κτίριο ακριβώς πίσω από το Παρθεναγωγείο για 1000 λίρες το οποίο δώρισε στην βουλγαρική κοινότητα της πόλης να χρησιμεύσει ως δημοτικό. Έτσι τα δύο Γυμνάσια μαζί με το δημοτικό απέκτησαν μια στενή γεωγραφική εγγύτητα πυκνώνοντας το βουλγαρικό ενδιαφέρον για το συγκεκριμένο σημείο της πόλης. Από το Γυμνάσιο πέρασαν συνολικά 3904 μαθήτριες από το 1881 μέχρι την βίαιη κατάργησή του το 1913. Πληροφορίες κυρίως από τον τόμο Επιτομή Θεσσαλονίκης (СБОРНИКЪ СОЛУНЪ) Σόφια, 1934 αλλά και διάφορες σελίδες στην Wikipedia

Με κόκκινο το Βουλγαρικό Παρθεναγωγείο γωνία (παλιά) Φιλίππου με Αγ. Σοφίας, με πράσινο το Βουλγ. Γυμνάσιο των Ανδρών λίγο πάνω από την διασταύρωση με Αριστοτέλους (σήμερα Ολύμπου). Από το σχετικό αφιέρωμα για το κτίριο εδώ: https://archive.saloni.ca/394 1. Το Γυμνάσιο Θηλέων 2. Το Δημοτικό 3. Το Γυμνάσιο Αρρένων. Μεσολαβεί η παλιά Αριστοτέλους (σήμερα Ολύμπου) Η πρώτη φωτογραφία που έχουμε από μαθήτριες και καθηγήτριες του Γυμνασίου 1882/83 στο στούντιο του φωτογράφου Ζεπτσί. Αριστερά με το κόκκινο βέλος η Τσάρεβνα Μιλαντίνοβα-Αλεξίεβα και δεξιά με το πράσινο η Έλενα Στόιλοβα-Στατέλοβα. Ενώ για το Βουλγαρικό Γυμνάσιο Αρρένων έχουμε τα στοιχεία για όλους τους διευθυντές του, δεν συμβαίνει το ίδιο για το αντίστοιχο των Θηλέων. Εδώ για όσους μπόρεσα να βρω σε διάφορες σελίδες σχετικές με το σχολείο. Από την JdS κάποιοι ενδεικτικοί αριθμοί μαθητριών στο Γυμνάσιο Θηλέων

Το 1897/98: 124 Το 1898/99: 135 Το 1902/03: 333 Το 1908/09: 240 Το 1910/11: 260 Πρόγραμμα εκδηλώσεων του Γυμνασίου για το σχολικό έτος 1909/10 Αποδεικτικό φοίτησης της μαθήτριας Πρακίτσοβα Ράινα Αρραβώνας της καθηγήτριας Πισάρεβα με τον οδοντίατρο Τέτσοφ στην Θεσσαλονίκη. JdS 26-6-1910 Κάρτα προς την δεσποινίδα Κούπεβα, καθηγήτρια του Γυμνασίου Θηλέων. Για την δράση του προσωπικού των σχολείων ενδεικτική είναι η είδηση που δημοσιεύτηκε στην JdS στις 25/8/1904 Η Σουλτάνα Αποστόλοφ απόφοιτος και πρώην υπάλληλος του Παρθεναγωγείου, ερχόταν με μια φίλη της από την οδό Μοναστηρίου με άμαξα. Την ώρα που έμπαινε στην Εγνατία, μια υπάλληλος των Καπνών Ρεζί θέλησε να την ελέγξει μήπως εισάγει λαθραία καπνό στην πόλη. Η Σουλτάνα πήγε κάτι να κρύψει, την υποψιάστηκαν, την έψαξαν και βρήκαν στοιχεία ενοχοποιητικά σχετικά με την δράση βούλγαρων ακτιβιστών καθώς και σχέδια. Η Σουλτάνα ισχυρίστηκε ότι ήρθε στην πόλη να ψωνίσει ρουχισμό γιατί παντρεύεται σύντομα στα Γιαννιτσά, το δικαστήριο την βρίσκει ένοχη και την καταδικάζει.

Φωτογραφία σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel. Βρίσκεται στην Mediatheque du Grand Narbonne, με αρ. AD11- 1496D photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11- 1496D tirage papier Αναγνωρίστηκε από Αθ. Νικόπουλο στις ΠΦΘ.

Από το αφιέρωμα: ο Joseph Pigassou στην Θεσσαλονίκη

Από την προβλήτα των μύλων Αλλατίνη, βλέποντας δυτικά προς το (νοητό τότε) τέλος της οδού 25ης Μαρτίου στη θάλασσα. Πρωτότυπη λήψη Pigassou και αντίγραφο στο αρχείο Albarel. Από το αφιέρωμα: ο Joseph Pigassou στην Θεσσαλονίκη Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.111, στερεοσκοπική γυάλινη πλάκα photo stéréo Joseph Pigassou n°111 Φωτογραφία σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel. Βρίσκεται στην Mediatheque du Grand Narbonne, με αρ. AD11- 1590B photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11- 1590B tirage papier

Από την συλλογή Albarel, AD11- 1527, AD11- 1503, AD11- 1483

Στο ύψος του Διοικητήριου, βλέποντας ανατολικά.

Ο φωτογράφος επί της Κασσάνδρου, βλέποντας δυτικά, το κάρο στη γωνία με Δ. Πολιορκητού.

Φωτογραφία σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel. Βρίσκεται στην Médiathèque du Grand Narbonne, με αρ. AD11- 1503. photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11- 1503 tirage papier

Φωτογραφία σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel. Βρίσκεται στην Médiathèque du Grand Narbonne, με αρ. AD11- 1527. photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11- 1527 tirage papier

4 φωτογραφίες και ένα σχέδιο του William Harvey από το 1908 (με ερωτηματικό στην πηγή) Από τον Θόδωρο Νάτσινα Πηγή:Βρετανική σχολή της Αθήνας

Γυναίκες σκαλίζουν το χώμα να βρουν σκουλήκια για δόλωμα.

Οι σκυμμένες γυναίκες είναι πολύ απασχολημένες για να δώσουν σημασία σ' έναν ξένο φωτογράφο. Μία απ' όλες ωστόσο του αντιγυρίζει το βλέμμα. Ο σκύλος κοιτάζει αλλού.

Θα μπορούσε να είναι πίνακας ζωγραφικής για πολλούς λόγους. Ας μείνουμε στην εξαιρετική φωτογραφική στιγμή του Pigassou να καταγράψει αυτό που συνήθως ξέφευγε στον καιρό του: την σιωπηλή συνδρομή των γυναικών έξω από το σπίτι, στον αγώνα της οικογένειας να επιβιώσει.

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.189, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°189 sur film 35x55 NB

Από το αφιέρωμα: ο Joseph Pigassou στην Θεσσαλονίκη