Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Θεσσαλονίκη, γνωστή λήψη, αλλά βλέπουμε εδώ την αλμπουμίνα της με την υπογραφή του βασικού φωτογράφου της πόλης την τελευταία δεκαετία του 19ου αι., P. Zepdji. Δεξιά το μουσουλμανικό νεκροταφείο – πίσω αριστερά η Παλαιά Φιλοσοφική Σχολή. Και παντού (σε σχέση με τη Φιλοσοφική) ο μεγάλος χώρος των Εβραϊκών Νεκροταφείων. Από τον Χρήστο Καββαδά.

Η αλμπουμίνα του Zepdji (ελαφρώς ταλαιπωρημένη), με μεγαλύτερο, το αυθεντικό κάδρο της λήψης, σε σχέση με τις γνωστές.

Τα γνωστά και από άλλες αλμπουμίνες γράμματα του φωτογράφου: P[aul] Zepdji – Ph[otograph]

Το τρίπτυχο στο οποίο συνταιριάστηκαν οι τρεις λήψεις του φωτογράφου για να φτιαχτεί το πανόραμα. Τουλάχιστον η μεσαία λήψη, έχει βγει και εκδοθεί δύο φορές, αλλά σχετικά μ' αυτό άλλη στιγμή.

Από πιο κοντά το κομμάτι που ανήκει στην αλμπουμίνα της αρχικής ανάρτησης. Η καρτ ποστάλ της ίδιας λήψης

Το νηματουργείο του Αφων Σαίας από το 1878-79 πρώτο στο κύμα. Εδώ σε λήψη γύρω στα 1895 Λήψη του 1899 Ιππήλατο μπροστά στα σπιτάκια, λίγο μετά την έλευση του ιππήλατου τραμ.

Οι ιερείς και η προσωρινή κυβέρνηση μπροστά στο Γαλλικό εδωδιμοπωλείο, το πιο ανατολικό από τα μαγαζιά που άλλαξαν χρήση. Οι παλιές οδοί με κόκκινα, με μπλε οι νέες. Μετά την πυρκαγιά, ό,τι απέμεινε. Απολύτως τίποτα. Βλέπουμε με την ευκαιρία και το βάθος αυτών των κτισμάτων, μέχρι την Βουλγαροκτόνου Γύρω στα 1925 αριστερά το Ματζέστικ έχει κτιστεί, λίγο δυτικότερά του η πρώτη απεικόνιση των καινούριων ισογείων καταστημάτων. Όλα τα παραλιακά οικόπεδα ανατολικά παραμένουν ακόμη άδεια. Όχι πολύ μετά το 1934 με 1935, αριστερά το μέγαρο Κονιόρδου, το άνοιγμα της Καρόλου Ντηλ, τα μαγαζιά μέχρι το Ματζέστικ. Έχει κτιστεί φυσικά και το μέγαρο Τυρολόη του Δημητριάδη Νίκης 29 Πριν τον πόλεμο έχει κτιστεί το Νίκης 19, που στο ισόγειό του φιλοξένησε το εστιατόριο Στρατής. Λίγο πριν τον πόλεμο και αυτή με την ίδια εικόνα Στην κατοχή μπροστά στον Στρατή. Κατοχική από έγχρωμο σλάιτ με την ίδια εικόνα, σαφέστερη ως προς τα κενά των οικοπέδων 1944. Απελευθέρωση με τους αντάρτες μπροστά από τη διασταύρωση με Αγ. Σοφίας. Κόσμος στο Ματζέστικ με τις συμμαχικές σημαίες. Δύο όμορφες φωτογραφίες σε ποιότητα με την πιο σαφή εικόνα που έχουμε γι αυτά τα μαγαζιά. Ταβέρνες και αντιπροσωπείες. Είμαστε στα 1948. Το σημείο αυτό θυμίζει επαρχιακή πόλη Αρχές 1950 λιτανεία από την εκκλησία του Γρηγ. Παλαμά. Πάλι μπροστά στην διασταύρωση. Δεν έχει αλλάξει ακόμη τίποτε Έχει χρονολογηθεί 1956-58 από τον Lino Ventura. Νίκης 25 πολυκατοικία δυτικά του Ματζέστικ Ίδια εποχή περίπου Το ίδιο κι εδώ 1959 Στου Στρατή, Νίκης 19, ίδια χρήση και παραδίπλα το ισόγειο εστιατόριο. Μια μικρή άκρη από το 21. Αεροφωτογραφία στα μέσα του 1960. Έχει κτιστεί πλέον και το Νίκης 21. Απέμεινε πλέον μόνο ισόγειο το 23 Στο Bing maps έχει ακόμη και την κατεδάφιση της πολυκατοικίας στο 19 Ενώ στο Google maps έχουμε την κατάσταση όπως είναι σήμερα

  1. Επιμενίδου 19. Άλλο ένα τυχερό, και επίσης πολυφωτογραφημένο κτίριο. Διατηρητέο και αποκατεστημένο, στεγάζει μεταξύ άλλων και τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Θεσσαλονίκης. Η κ. Διαμιανίδη το έβγαλε και από τις δυο πλευρές... 15.... αλλά και από λίγο μακρύτερα, από το ύψος της Επιμενίδου 23 προς τα δυτικά. Έτσι, μας δίνει και μια κλεφτή εικόνα από μερικά από τα «διαγγέλματα» που κρέμονταν στο «Παλάτι», το μικρό σπιτάκι που διακρίνεται μπροστά από το σκούρο αυτοκίνητο δεξιά. Το κυπαρίσσι στο βάθος βρίσκεται δίπλα στο καμπαναριό του Όσιου Δαυίδ. Η παρουσίαση από την Μάρα Νικοπούλου. Το βίντεο της κ. Άννας Δαμιανίδη εδώ: [ ]

Επιμενίδου 19

Επιμενίδου 19

Επιμενίδου 19 Αριστερά, φωτογραφία της Πένης Ψυχογιού από τον Μάρτιο του 1980. Δεξιά, του Daniel Frieken, αχρονολόγητη. Σίγουρα όμως μετά το 1980, όπως μαρτυρούν οι πεσμένοι σοβάδες που δεν διακρίνονται στην φωτό αριστερά, κάτι που είχαμε επισημάνει και στην πρώτη της ανάρτηση στις ΠΦΘ από τον Vassilis Veris

Δυο λήψεις του 1982, με σχεδόν ίδιο κάδρο

Αριστερά, στην φωτογραφία από τη συλλογή Παπαϊωάννου, από την ανατολική του πλευρά μισοκρύβεται από το μεγάλο δέντρο. Βλέπουμε όμως τον μιναρέ που υπήρχε δίπλα στον Όσιο Δαβίδ και την ανηφορίτσα που οδηγεί προς τα εκεί και παραμένει ίδια και το 1980 στη φωτογραφία της Π. Ψυχογιού. Ίδια είναι και σήμερα.

Η γειτνίαση με τον Όσιο Δαβίδ βοηθάει να εντοπίσουμε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κτιρίου στις παλιές πανοραμικές. Ορίστε πώς φαινόταν σε πανοραμικές φωτογραφίες από τον μιναρέ της Αγ. Σοφίας. Αριστέρά, το 1889 στη φωτό των Schultz & Barnsley. Δεξιά, περίπου το 1915 από άγνωστο φωτογράφο.

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη

Λεωφόρος Νίκης 35 Ένα παράθυρο στον Θερμαϊκό από το 1936. Αρτ Ντεκό κατασκευή του αρχιτέκτονα Γ. Μανούσου, που την υπογραφή του φέρει το μέγαρο Κονιόρδου όπως και άλλα μέγαρα της πόλης. Ένα διαμέρισμα συμμετείχε στο Open house 2017 απ όπου και οι σύγχρονες φωτογραφίες Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Άλλες φωτογραφίες και η πηγή των σύγχρονων από εδώ: http://www.openhousethessaloniki.gr/building/διαμερισμα-στη-λεωφορο-νικησ/ https://www.mononews.gr/city-stories/ena-diamerisma-me-tropika-chromata-ke-vintage-esthitiki-stin-kardia-tis-thessalonikis-19-pics?fbclid=IwAR072DfjuFMK9GBnkDkr7FhkphBGaCaJtC0J0fBgenwH7etmfDCj8gtqmD4 https://www.iefimerida.gr/news/467263/ena-koyvaneziko-spiti-stin-kardia-tis-thessalonikis-entona-hromata-kai-vintage?fbclid=IwAR2P5Otoam8uQZVXQz2ARisI2MUcyZhPxZU6rWO0Vw0ag9zeqYizyrNqs3E

Το μέγαρο σήμερα. Για σχέδια του Μανούσου εδώ: http://www.salonikajewisharchitecture.com/ar18.html Στο πανόραμα του Zepdji του 1873 η θέση είναι ασαφής. Εδώ υπολογίζοντας σε σχέση με την οικία Χαρίση (κόκκινο πλαίσιο) που έφτανε μέχρι την Μητρ. Ιωσήφ. Από το 1895 περίπου η θέση του οικοπέδου κενή, από την πυρκαγιά του 1890. Χαμηλά κτίσματα περιφράξεις πρόχειρες. Στα 1915 Και λίγο αργότερα. Το τριώροφο που φαίνεται είναι πιο πίσω. Το 35 είναι πάντα κενό. Όπως κι εδώ φαίνεται καθαρά στην αεροφωτογραφία.το άδειο οικόπεδο. Νίκης 33 έχει κτιστεί (από τον ίδιο αρχιτέκτονα;) Ετοιμάζεται μάλλον και η ανέγερση της πολυκατοικίας.που μας ενδιαφέρει. Γύρω στα 1934-35 Κι αυτή μεσοπολεμική, νεόκτιστη πλέον η πολυκατοικία στο 33. Ίσως ακατοίκητη ακόμη. Κατοχική από την συλλογή Μήτου. Λίγο δυτικότερα από την γωνία με Βογατσικού. Κι αυτή κατοχική, έγχρωμο σλάιτ. Από το ύψος του Ματζέστικ Κατοχική κι αυτή από την θάλασσα Δεκαετία 50 Όπως κι αυτή Και κλείνουμε όπως αρχίσαμε

  1. Επιμενίδου 1 σε λήψη πάλι από την Θεοφίλου. Διατηρητέο που κατοικείται.

Λίγα χρόνια αργότερα. Οι κάτοικοί του έχουν βάλει τηλεόραση. “Άτιτλη” φωτογραφία της Ιωάννας Γεωργίου από τη σελίδα 23 του άλμπουμ “Η Θεσσαλονίκη που χάνεται” (Continental Bank, 1982).

Πάντα από το βίντεο της κ. Άννας Δαμιανίδη εδώ: [ ]

Μενελάου (Μπακατσέλου) 8, ένα μικρό μεσοπολεμικό διώροφο. Εγκαταλειμμένο από την δεκαετία του 70, τελευταίες χρήσεις τα μαγαζιά στο ισόγειο. Αντιστεκόταν προφανώς λόγω μη ξεκαθαρισμένου ιδιοκτησιακού. Κατά κάποιες πληροφορίες, παλιά εβραϊκή ιδιοκτησία. Όταν ανεγειρόταν, στα θεμέλιά του, φυσικά, αρχαία, ένα ψηφιδωτό, πρέπει να διατηρείται στο υπόγειο. Πρόσεχαν στην θεμελίωση να μην γίνει μεγάλη ζημιά. Δυο εικόνες του, από τις τελευταίες του, γύρω στα 2000. Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

  1. Σχεδόν απέναντι από το 13α που είδαμε χθες, σήμερα έχει σειρά ένα “διατηρητέο” επί της Θεοφίλου 18. Ναι μεν χαρακτηρισμένο διατηρητέο, κατεδαφίστηκε τελικά ως επικίνδυνο τον Απρίλιο του 2012.

Το βίντεο της κ. Άννας Δαμιανίδη εδώ: [ ]

Θεοφίλου 13α. Το πολυφωτογραφημένο εντυπωσιακό διατηρητέο στην μικρή πάροδο