Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Τιμή και δόξα στους αγωνιστές του Πολυτεχνείου Θεσσαλονίκης, το Νοέμβριο του 1973

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη

Την Παρασκευή 17 Νοέμβρη 1973 το πρωί, άρχισαν να εισέρχονται μαζικά οι φοιτητές στην Πολυτεχνική Σχολή Θεσσαλονίκης. Οι φοιτητές της κάθε σχολής έκαναν συνελεύσεις εκλέγοντας την επιτροπή τους και από αυτές τις επιτροπές στη συνέχεια εκλέχτηκε και η Κεντρική Συντονιστική Επιτροπή της κατάληψης. Το πρώτο μέλημά της, ήταν να οργανώσει τις λειτουργίες μέσα στο χώρο του Πολυτεχνείου. Έτσι, δημιουργήθηκαν επιτροπές περιφρούρησης, σίτισης, ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Γύρω στις 8 το βράδυ, άρχισε να λειτουργεί και ο μικρής εμβέλειας ραδιοφωνικός σταθμός που είχε εγκατασταθεί στα υπόγεια της Αρχιτεκτονικής. Εκφωνητές του, ανέλαβαν: η φοιτήτρια της Αρχιτεκτονικής Κλεοπάτρα Παπαγεωργίου, ο φοιτητής της Φυσικομαθηματικής Ανδρέας Παπαντωνίου και ο δημοσιογράφος Φώτης Σιούμπουρας. Τα μεσάνυχτα, πέρα από την αστυνομία και τους εγκάθετους της, ο χώρος του Πολυτεχνείου είχε περικυκλωθεί και από στρατό, από λοκατζήδες και τεθωρακισμένα. Το τελευταίο μήνυμα του ραδιοφωνικού σταθμού των φοιτητών τόνιζε το εξής: «Είμαστε κυκλωμένοι από το στρατό. Ζητάμε από τους στρατιώτες να καταλάβουν ότι είμαστε αδέλφια, ότι ο εχθρός είναι ένας, πως είναι κοινός. Ζητάμε να μην υπακούσουν σε καμία διαταγή για πυροβολισμό». Ο επίλογος είναι γνωστός: οι εξεγερθέντες φοιτητές συλλαμβάνονταν με κλωτσιές και βρισιές, στα κρατητήρια βασανιστήρια και στο τέλος καμιά σαρανταριά στις φυλακές.

Ένας απ’ αυτούς, που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην κατάληψη του Πολυτεχνείο της Θεσσαλονίκης, το Νοέμβριο του 1973, ήταν ο Θωμάς Βασιλειάδης. “Πολύ γλυκός άνθρωπος, πραγματικός αγωνιστής”, ήταν η ψυχή του αντιδικτατορικού κινήματος στη Θεσσαλονίκη. Είχε συλληφθεί, μαζί με άλλους, τον πρώτο χρόνο της δικτατορίας για τη σύσταση της οργάνωσης “Πατριωτικό Μέτωπο” και στη δίκη που έγινε στις 15-31 Μαΐου 1969 καταδικάστηκε σε 4 χρόνια φυλακή. Το Νοέμβριο του 1973, μόλις είχε αποφυλακισθεί, συμμετείχε στη συνέλευση των φοιτητών που αποφασίστηκε η κατάληψη της Πολυτεχνικής Σχολής. Ήταν ο μεγαλύτερος, στο 4ο έτος (λόγω της φυλάκισης του) των Πολιτικών Μηχανικών, και με ήπιο ύφος έπεισε τους διστακτικούς να συναινέσουν στην κατάληψη. Ανάλογο ρόλο έπαιξε και η φοιτήτρια της Αρχιτεκτονικής Κλεοπάτρα Παπαγεωργίου. Ήταν στη Συντονιστική Επιτροπή της κατάληψης και μετά την επέμβαση της αστυνομίας και του στρατού συνελήφθη, βασανίστηκε με συνέπειες στην υγεία του και φυλακίστηκε ξανά.

Από την περίοδο του αντιδικτατορικού αγώνα ήταν το νεαρότερο μέλος της κεντρικής επιτροπής του τότε ΚΚΕ-Εσωτερικού, 25 χρονών όντας φοιτητής και εκλεγμένος σε συνθήκες παρανομίας. Γεννήθηκε το 1944 και έμενε στην Άνω Τούμπα. Τελείωσε το Αμερικάνικο Κολέγιο Θεσσαλονίκης, όπου μαθήτευσε με υποτροφία. Με υποτροφία επίσης πέρασε στη Σχολή των Πολιτικών Μηχανικών του ΑΠΘ. Στην μεταπολίτευση εκλέχθηκε δημοτικός σύμβουλος στη Θεσσαλονίκη και εργάστηκε ως Πολιτικός Μηχανικός.

Έφυγε νωρίς για τη γειτονιά των τιμημένων, στις 18 Μαρτίου 1985.

Πλακέτα έξω από την Πολυτεχνική Σχολή ΑΠΘ Οι φοιτητές της κατάληψης στο κτίριο των Αρχιτεκτόνων Οι φοιτητές της κατάληψης στο κτίριο των Αρχιτεκτόνων Φοιτητές και πολίτες συμπαραστέκονται στην κατάληψη Φοιτητές και πολίτες συμπαραστέκονται στην κατάληψη Η Πολυτεχνική Σχολή ΑΠΘ, γύρω στο 1970, όπου σημειώνεται η θέση των φοιτητών της κατάληψης στις προηγούμενες φωτογραφίες. Θωμάς Βασιλειάδης (1944-1985) Θωμάς Βασιλειάδης (1944-1985) Θωμάς Βασιλειάδης (1944-1985) Αποκάλυψη της αναμνηστικής πλακέτας στη μνήμη του Θωμά Βασιλειάδη στην είσοδο της Πολυτεχνικής Σχολής ΑΠΘ, στις 17-11-1985, από τον τότε πρύτανη του ΑΠΘ Δ. Φατούρο. Κλεοπάτρα Παπαγεωργίου, η εκφωνήτρια, η μοναδική γυναικεία φωνή, του ραδιοσταθμού του Πολυτεχνείου Θεσσαλονίκης, το Νοέμβριο του 1973 Φώτης Σιούμπουρας, ένας από τους εκφωνητές του ραδιοσταθμού του Πολυτεχνείου Θεσσαλονίκης, το Νοέμβριο του 1973 Ο Κ. Καραμανλής στις δηλώσεις του, από το Παρίσι, στις 23-4-1973 (βλ. “Βραδυνή”) αναγνώρισε κι αυτός την πρωτοπορία της “Ακαδημαϊκής Νεότητος” για την ανατροπή του δικτατορικού καθεστώτος.

Η οδός Κολόμβου, ο μεγάλος νότιος παράλληλος δρόμος της Εγνατίας, αναγνωρίζεται για πρώτη φορά σε δύο λήψεις, από τον Ευστάθιο Ασλανίδη. Από την Βενιζέλου κοιτάζοντας δυτικά. Η συσχέτιση από μία κάρτα που βρίσκεται στο βιβλίο του Γιάννη Μέγα με τίτλο “Ενθύμιον, από τη ζωή της Εβραϊκής Κοινότητας, Θεσσαλονίκη 1897-1917”, εκδόσεις Καπόν 1993, σελίδα 179.

Στα σκαλάκια στου Μπάτη, στην Νέα Κρήνη, 30/6/1949 Από τον Χρήστο Καββαδά.

Η αλλαγή της εμφάνισης των εμπορικών καταστημάτων τη δεκαετία του 1970, η περίπτωση της Βενιζέλου Από τον Νίκανδρο Καστανίδη “Κατά τη δεκαετία του 1970 σημειώνεται σημαντική αύξηση του μεγέθους κάποιων καταστημάτων,… Είναι τα πρώτα στάδια σχηματισμού ενός λαμπερού καταναλωτικού πολιτισμού. Ενός καταναλωτικού πολιτισμού που είναι επιφορτισμένος με την θετική αύρα του μοντέρνου και ευαγγελίζεται ένα αστραφτερό μέλλον υψηλότερου βιοτικού επιπέδου. Παράλληλα, το εμπορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης μεταφέρεται στη νέα εμπορική λεωφόρο την οδού Τσιμισκή και σταδιακά τα παλαιά παραδοσιακά καταστήματα, …, μοιάζουν παράταιρα.” [Δημ. Βοζίκη “Πολιτισμική μνήμη-η εμπορική Θεσσαλονίκη στις φωτογραφίες του 20ου αιώνα”, Μεταπτυχιακή Εργασία, Πάντειος, 2012, σελ. 66-67] Χωρίς βιτρίνα, αλλά άμεση επίδειξη των εμπορευμάτων προς πώληση, όπως οι πλανόδιοι πωλητές, του 1938 Βιτρίνες λιτές, με απλή, ερασιτεχνική επίδειξη των διαθέσιμων εμπορευμάτων, της δεκαετίας του 1930 Μέλκα-βιτρίνα προσεγμένη, πιθανότατα με τη βοήθεια διακοσμητή, κάτι δηλ. ανάλογο μ’ αυτή του Λαμπρόπουλου, της δεκαετίας 1950 Η Μέλκα κι ο Λαμπρόπουλος ήταν μεγάλα καταστήματα και είχαν επιτηδευμένη παρουσίαση των εμπορευμάτων τους. Μεγάλη μοντέρνα βιτρίνα, με διακοσμημένη παρουσίαση των διαθέσιμων εμπορευμάτων, του 1975 Πανίδης, σύγχρονο πολυκατάστημα, με μεγάλη διακοσμητικά προσεγμένη βιτρίνα, 1972

Αυτά που δείχνουν πόλεμο δεν είναι μόνο οι άνθρωποι σε πανικό κι απόγνωση, οι προετοιμασίες, οι παρελάσεις, τα άψυχα κορμιά. Δεν είναι μόνον οι πάσης φύσεως πολεμικές μηχανές και τα κατεστραμμένα κτήρια. Εδώ απουσιάζουν όλ αυτά. Σειρές από συρματοπλέγματα για να κρατήσουν το κακό μακριά. 100 χρόνια και 3 μέρες από το τέλος του μεγάλου πολέμου. Τον Μάιο του 1916 o Gaston Chérau ήταν στον Λουδία (Καρά Ασμάκ) 40 χλμ δυτικά της πόλης. Φωτογραφίζει τα συρματοπλέγματα εκεί κοντά. “No man's land”. Από τις κλασικές φωτογραφίες του πολέμου στο μέτωπο της Μακεδονίας.

Ο Ναός της Αναλήψεως του Κυρίου-Τρία ιστορικά στάδια της εξέλιξης του Από τον Νίκανδρο Καστανίδη Το 1893 περίπου δόθηκε άδεια, Σουλτανικό φιρμάνι, για την ανέγερση ναού στην περιοχή των Πύργων στην ανατολική πλευρά της Θεσσαλονίκης. Ήταν την περίοδο της Πατριαρχίας Νεόφυτου (1891-1894), που εκδόθηκε και Πατριαρχικό Σιγίλιο (εκκλησιαστικό έγγραφο). Το 1894 έγινε η τελετή θεμελίωσης με την παρουσία του τότε Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Αθανασίου Μεγακλή (1848-1909). Τα σχέδια επιμελήθηκε ο αρχιτέκτονας Ν. Μοσχονάς κι άρχισε η μακρόχρονη ανέγερσή του που μαζί με τις εσωτερικές εργασίες του ναού χρειάστηκαν πάνω από δύο δεκαετίες. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα κωδωνοστάσια κατασκευάστηκαν το 1911. Η τελετή εγκαινίων έγινε στις 5 Μαΐου 1919 χοροστατούντος του τότε Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Γενναδίου Αλεξιάδη (1858-1951). Το τέμπλο κατασκευάστηκε το 1907 από τον μαρμαροτεχνίτη Ιωάννη Λυρίτη ή Καραΐσκου, καταγόμενος από την Τήνο, και η εικονογράφηση του έγινε από τον αγιογράφο του Αγίου Όρους Χριστόδουλο Ματθαίου Ιωάννου (1859-1935), καταγόμενος από τη Νάουσα. Το 1987 έγινε η πρώτη ανακαίνιση κι επέκταση του ναού και η δεύτερη αναμόρφωσή του έγινε τη διετία 2004-2005. Ο ναός της Αναλήψεως γύρω στο 1918

[Περιλαμβάνεται στο βιβλίο “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών”, του κ. Β. Κολώνα, Θεσσαλονίκη 2014, σελ. 168] Θεσσαλονίκη – Ιερός Ναός Αναλήψεως. Φωτογραφία Μ. Λιόντα, 1919. Από τον Χρήστο Καββαδά. Τοπογραφικό περιοχής του 1902-1904. Η εκκλησία δεν φαινόταν από τον δρόμο (Εξοχών) καθώς ήταν πίσω από την πρώτη σειρά κτιρίων

Ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Αθανάσιος Μεγακλής (1848-1909), που επί των ημερών του θεμελιώθηκε ο ναός της Αναλήψεως Ο Αθανάσιος Μεγακλής γεννήθηκε στην Αδριανούπολη το 1848. Το 1866 εισήχθη στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης υπό την προστασία του Μητροπολίτου Διδυμοτείχου Διονυσίου. Αποφοίτησε από τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης το 1871 έχοντας ήδη χειροτονηθεί Διάκονος και αφού υπέβαλε διατριβή με τίτλο “Περί του Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Αθανασίου του Α΄”. Αμέσως εισήχθη στην υπηρεσία των Πατριαρχείων και διετέλεσε Γραμματέας του Γραφείου Πρωτοκόλλου (1871-1873), Υπογραμματέας της Ιεράς Συνόδου (1873-1876), Αρχιγραμματέας της Ιεράς Συνόδου (Φεβρουάριος 1876-1878) και Μέγας Πρωτοσύγκελος (Νοέμβριος 1878-1882). Στις 8 Σεπτεμβρίου 1882 χειροτονήθηκε στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι της Κωνσταντινουπόλεως Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης. Τη χειροτονία τέλεσε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Ιωακείμ ο Γ΄, συμπαραστατούμενος από τους Μητροπολίτες Νικομηδείας Φιλόθεο, Αμασείας Σωφρόνιο, Προύσης Νικόδημο, Μυτιλήνης Κωνσταντίνο, Πρόεδρο Διδυμοτείχου Μεθόδιο, Βάρνης Κύριλλο, Γρεβενών Κύριλλο και Καρπάθου Γεράσιμο. Στις 4 Μαΐου 1893 εξελέγη Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης. Στις 18 Οκτωβρίου 1903 εξελέγη Μητροπολίτης Κυζίκου με 10 ψήφους έχοντας συνυποψηφίους τους Μητροπολίτες Μελενίκου Ιωακείμ (2 ψήφοι) και Πελαγωνείας Αμβρόσιο. Εκοιμήθη στην Κωνσταντινούπολη στις 4 Μαΐου 1909.

Το εσωτερικό του ναού, γύρω στο 1920

[Αναρτήθηκε από τον κ. “Vasileios Chatzivasileiou ”, στις ΠΦΘ, στις 9-1-2014]

Οι ιερείς και οι επίτροποι του ναού, το 1928

[Αναρτήθηκε από τον κ. “Christos Papanikolaou ”, σε σχόλιο στις ΠΦΘ, στις 9-1-2014] Τελη δεκαετιας 1950 Ο ναός της Αναλήψεως και η γειτονιά του, το 1960 περίπου

[Αναρτήθηκε από τον κ. “David Bravos” στις ΠΦΘ, στις 15-4-2015] Η εκκλησία, φωτογραφία 1971 (ανάρτηση Θ. Μπιμπίλα, ΠΦΘ)

Ο ναός μετά την πρώτη ανανέωση, δηλ. μεταξύ 1987 και 2004 [Από το βιβλίο “Η Εξώτειχος Ανατολική Θεσσαλονίκη”, των κκ. Ν. Χόρμπος, Α. Καραθανάση, Θεσσαλονίκη 2018, σελ. 190] Ο ναός μετά το 2005

Στην ΧΑΝΘ, δεκαετία του 50. Από τον Χρήστο Καββαδά.

Μέχρι τώρα μία ήταν γνωστή, αλλά και αυτή πρέπει να διορθωθεί, αντιστρέφοντάς την. Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Αντεστραμμένη η φωτογραφία από ανάρτηση του κ. Σεμερτζίδη στις ΠΦΘ, από αρχείο Γάλλου στρατιώτη όπως διαβάσαμε

Από την συλλογή Παπαϊωάννου στο ΜΦΘ. Φωτογραφία από γυαλί, με αναγραμμένη στο πλαίσιο χρονολογία 1917

Μια γαλλίδα λογοτέχνης στο μπαλκόνι του βελγικού προξενείου, στην Βουλγαροκτόνου, 1916. Από τον Νίκανδρο Καστανίδη. Η αναγνώριση της Tinayre από τον Bernard Maurice, με την ευγενική συμβολή του Historial de la Grande Guerre – Musées de Péronne & Thiepval. Η Marcelle Tinayre, συγγραφέας και δημοσιογράφος, ήρθε στη Θεσσαλονίκη ως απεσταλμένη της Γαλλικής κυβέρνησης, την περίοδο μεταξύ Απριλίου και Σεπτεμβρίου 1916, οπότε και η φωτογραφία.

Η γνωστή φωτογραφία που είχε αναρτήσει ο Αλέξης Αθάνατος στις ΠΦΘ Μια ακόμη φωτογραφία της Marcelle Tinayre Η Marcelle Tinayre στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης το 1916, με Γάλλους αξιωματικούς Μια ακόμη φωτογραφία της Marcelle Tinayre στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης, το 1916, όπου φαίνεται ρωσικό άγημα και στρατιωτική μπάντα Κυκλοφορεί και βιβλίο της Marcelle Tinayre στα Ελληνικά. Πρόκειται για το εξής: Marcelle Tinayré, “Ένα καλοκαίρι στη Θεσσαλονίκη. Απρίλιος-Σεπτέμβριος 1916”, Ασίνη, 2008 Η Marcelle Tinayré με τον στρατηγό Σεραΐγ και Γάλλους αξιωματικούς στα περίχωρα της Θεσσαλονίκης, 1916

Ανεβαίνοντας την Εθνικής Αμύνης. Η ανατολική πλευρά, μέρος δεύτερο. Από την Μοσχοπούλου μέχρι το Συντριβάνι . Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Από την Μοσχοπούλου, το σπίτι του Κότσιανου (5), που ήταν στη μέση της σημερινής Τσιμισκή, μέχρι το συντριβάνι. Μια πανοραμική θέα με τα κτήρια που εξετάζουμε. Με τα κίτρινα γράμματα οι κάτοχοί τους όπως τους αναφέρει με τη σειρά ο Τομανάς. Του Κότσιανου το σπίτι, επί Κατοχής δεν υπάρχει Είμαστε πάνω στη σημερινή Τσιμισκή. Το επόμενο σπίτι του Ευμορφόπουλου ( ; ) το νούμερο 6 ήταν από τα παλιότερα της ανατολικής πλευράς όπως είδαμε, στην χθεσινή ανάρτηση, αλλά και απ αυτά που άντεξαν περισσότερο, όπως θα δούμε. Εδώ πάλι το σπίτι με το ν. 6 και το διπλανό του, ακόμη αντέχουν. Από το βίντεο του Νίκανδρου Καστανίδη, χρονολογημένη γύρω στα 1958. Μαμά και κόρη μόλις έχουν διασχίσει την Τσιμισκή. Μέχρι την Μανουσογιαννάκη. Το 11 είναι το σπίτι του Αγγελάκη, Δημαρχείο, σχολείο κλπ. Θυμίζω το αφιέρωμα του Νίκανδρου Καστανίδη: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=310809266075380&id=204212503401724 Πλησιάζοντας την Μανουσογιαννάκη και το σπίτι του Αγγελάκη (11) Το 17, για να έχουμε κάποιους σταθερούς δείκτες είναι το μέγαρο Φραγκίστα/Φοιτητική Εστία. Μόλις εδώ φαίνεται το 12, που υποθέτω ότι ήταν το καφε Παρθενών. Πάλι από το βίντεο του Νίκανδρουψ Καστανίδη, μια τελετή παρασημοφόρησης μπροστά στο σπίτι του Αγγελάκη, Δημαρχείο τότε, ακριβώς πιο πάνω από την Μανουσογιαννάκη. Συγκέντρωση στο σπίτι του Αγγελάκη/Δημαρχείο. Από το βιβλίο του Πετρόπουλου “Old Salonica”. Ακριβώς δίπλα στο 11 και πριν το 13 εγώ τουλάχιστον τοποθετώ το καφενείο Παρθενών. Δεν είναι σαφές από τις περιγραφές Τομανά, ούτε και από τις άλλες φωτογραφίες τι υπήρχε ακριβώς ανάμεσα, ούτε πού ακριβώς βρισκόταν το καφενείο. Από τα υπόλοιπα πάντως αυτής της πλευράς δεν ταιριάζει μορφολογικά κανένα άλλο απ όσο μπόρεσα να εξετάσω, αν φυσικά εξακολουθούσε να υπάρχει κατά τον μεσοπόλεμο. Το περίφημο καφε Παρθενών. Μια αναφορά στην JdS για το καφέ Παρθενών, “εκεί μπορείς να βρεις όλες τις ξενόγλωσσες εφημερίδες της πόλης”. Ανεβαίνοντας πιο πάνω, το 17 όπως είπαμε το μέγαρο Φραγκίστα/Φοιτητική Λέσχη.

Ο Τομανάς τοποθετεί το καφέ Παρθενών στο ισόγειο του κτηρίου με το ν. 14 Θυμίζω και εδώ το πρόσφατο αφιέρωμα του Νίκανδρου Καστανίδη για την Φοιτητική Λέσχη: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=453893501766955&id=204212503401724 Πάλι από το βίντεο του Νίκανδρου Καστανίδη η Φοιτητική Λέσχη. Από κει και πιο πάνω εκεί που η Δεσπεραί συναντούσε την Εθνικής Αμύνης, πρώτα ήταν ένα θεατράκι, που χρησίμεψε και ως κινηματογράφος αλλά και ως χώρος φιλοξενίας προσφύγων και ως καφενείο (που το διαχειριζόταν η «Υπηρεσία Διαχειρίσεως Ανταλλάξιμων Μουσουλμανικών Κτημάτων» (ΥΔΑΜΚ) πράξη 132Α-1953, και μετά ένα τρίγωνο παρκάκι, Κατά τον Τομανά μέχρι το 1925 υπήρχε εκεί ένα ουρητήριο γαλλικού τύπου μέχρι που ο Μηνάς Πατρίκιος το μετέτρεψε σε μικρό πάρκο. Και εδώ δεξιά το παρκάκι, με το τραμ να περνάει σπό την Δεσπεραί. Πιο πάνω δεξιά συναντάμε το παράξενο σε σχήμα μεγάλο κτίριο που φιλοξενούσε μέχρι το 1908 την σχολή Κωνσταντινίδη. Στο χώρο του σημερινού ABC, αλλά και των πιο πίσω πολυκατοικιών. Η Σχολή Κωνσταντινίδη (21) στην ΝΑ γωνία της πλατείας Συντριβανίου. Προπολεμικά εμφανίζεται ως ιδιοκτησία Μπακανίκα (πρ. 718-1938), μεταπολεμικά η ιδιοκτησία μοιράζεται ανάμεσα στον Μπακανίκα και στους Ζουράρη-Λασκαρίδη (πρ.1124-1954) Και η θέα από ένα παράθυρο του 21, με το ιππήλατο ακόμη τραμ στη Χαμηδιέ. Το κτήριο 21 άρχισε να κολοβώνεται κάποια στιγμή από το 50 και μετά. Εδώ το βλέπουμε δεξιά, λίγο μετά την Κατοχή, από την συλλογή του Β. Κυριαζόπουλου. Και εδώ στριμωγμένο πια στα 1958, από τα θηρία. Η φωτογραφία από το βιβλίο των Ι. Αναστασιάση – Ε. Χεκίμογλου, “Η “χαμένη” Εγνατία” της Θεσσαλονίκης