Saloni.ca Archive

Ιερωμένοι με αλεξήλια κάνουν την βόλτα τους στην παραλία, με φόντο το Γκουραμπά και τον Λευκό Πύργο χωρίς το περιτείχισμά του (η εκτίμηση του πωλητή περί 1905 είναι προφανώς ανακριβής).

Τα πευκάκια μπροστά στον Λευκό Πύργο τα ίδια που γνωρίσαμε και μεις, ακόμη με τα στηρίγματά τους. Πίσω διακρίνεται με όλες του τις πτέρυγες το νοσοκομείο Γκουραμπά.

Κασσάνδρου βλέποντας δυτικά, προς Δημ. Πολιορκητού. Έπρεπε να σκουρύνει η φωτογραφία για να γίνει ευδιάκριτο το κυπαρίσσι του Μουσταφά. Ακριβώς Κασσάνδρου με Δημ Πολιορκητού

Μια απεργία αυτοκινητιστών του 1964- αφορμή για έναν ιστορικό αναλογισμό του χώρου δίπλα στην παλιά ηλεκτρική εταιρεία Από τον Νίκανδρο Καστανίδη

Απεργία αυτοκινητιστών, 1964

[Περιλαμβάνεται στο βιβλίο “Θεσσαλονίκη μια πόλη Ανθρώπων”, Θεσσαλονίκη 2017, σελ. 125]

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, 4/6/1964, σελ.1 1912 1916

[Αναρτήθηκε από τον κ.Γιάννη Μανιό, στις ΠΦΘ, στις 2-5-2018]

1926 1949, περίπου 1958-9

[Αναρτήθηκε από τον κa “Eleni Agathopoulou”, στις ΠΦΘ, στις 7-12-2016] 1959, περίπου [Αναρτήθηκε από τον κ. Χρ. Ζαφείρη στην ιστοσελίδα https://thessmemory.wordpress.com/2016/12/07έξι-θέατρα-κι-ένα-ωδείο-στο-πάρκο-από-τ/ ] 1959

1962

[Αναρτήθηκε από τον κα “Chara Syndikiotou”, στις ΠΦΘ, στις 6-2-2017]

1963 περίπου

1963 περίπου

[Αναρτήθηκε από τον κ. Προδρομο Καργιδη, στις ΠΦΘ, στις 14-3-2017]

1967 περίπου

[Αναρτήθηκε από τον κ. “Theodoros Koulouris”, στις ΠΦΘ, στις 27-9-2017]

1973, περίπου 1974, περίπου

[Αναρτήθηκε από τον κ. Γιάννη Μανιό, στις ΠΦΘ, στις 18-5-2015]

2007, περίπου Σήμερα

Στην αγορά, στην Φράγκων, ο Ευστάθιος Ασλανίδης εντοπίζει το πού ακριβώς σε μία καρτ ποστάλ της πυρκαγιάς. Ως συνήθως, η ταύτισή της μιας φέρνει και αναγνώριση άλλων λήψεων. Όλες μαζί τεκμηριώνουν καλά το σημείο: Τραπέζης, Φράγκων και Βίκτωρος Ουγκώ.

Η λεζάντα γράφει οδός Φράγκων αλλά έπρεπε να επιστρατευτεί μια αταύτιστη φωτογραφία από το βιβλίο των Χαράλαμπου Παπαστάθη και Ευάγγελου Χεκίμογλου με τίτλο “The great fire of Thessaloniki (1917)”, εκδόσεις Ε.Ν.Manos Ltd, για να γίνει η τεκμηρίωση.

Συσχέτιση κάρτας και φωτογραφίας

Συσχετίζεται και δεύτερη φωτογραφία από το βιβλίο. Σύμφωνα με την Μάρα Νικοπούλου ο φωτογράφος, που ο κ. Ασλανίδης φρόντισε να μας τον δείξει, βρίσκεται στο ρετιρέ Φράγκων με Τραπέζης 1

Φράγκων, λίγο πριν την Τραπέζης και την Βίκτωρος Ουγκώ.

Και από την αεροφωτογραφία. Επισημαίνεται ότι η αρίθμηση της Φράγκων προκύπτει από την αποδελτίωση των εφημερίδων Μακεδονίας, Journal de Salonique και της αεροφωτογραφίας της Αλέκας Γερόλυμπου, μια και απουσιάζουν τοπογραφικά διαγράμματα.

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη.

Το κτίριο διαμερισμάτων της Νεσιμπέ Χανούμ, κόρης του Νετζήπ πασά, κτίστηκε το 1909 με σχέδια του Β. Ποζέλλι. Το 1928 το κτίριο αγοράστηκε από τον Δημ Χατζηνικολάου από τη Νεσιμπέ χήρα του Τεφήκ μπέη. Κατεδαφίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1960. [πληροφ. από το βιβλίο “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών” του Β. Κολώνα, Θεσσαλονίκη 2014, σελ. 233]

Ο Γ. Κωτσίδης θυμάται σχετικά:

“Αυτό το πανέμορφο εντυπωσιακό κτίριο που θυσιάστηκε στο βωμό του κέρδους, ήταν από τα χαρακτηριστικότερα της λεωφόρου των εξοχών κι αυτό ήταν που μου ξύπνησε τις αναμνήσεις . Ήταν το καθημερινό μου πέρασμα. Μπροστά ακριβώς εκεί που βλέπω το καθαριστήριο Κρίνος ήταν η στάση του τραμ. Κάθε πρωί έβλεπες μαζεμένο κόσμο που το περίμενε να τον πάει κάτω στις δουλειές του . Σκόπιμα γράφω την λέξη κάτω που σε πολλούς δεν σημαίνει τίποτε . Όλοι όμως τότε όταν λέγαμε πάω κάτω, εννοούσαμε πάω κάτω στην αγορά και αγορά σήμαινε Τσιμισκή Βενιζέλου κυρίως και οι γύρω δρόμοι. Η στάση μπροστά του, ήταν η στάση Φάληρο και η επόμενη η Αγία Τριάδα που βρισκόταν απέναντι από τον κινηματογράφο Απόλλωνα.

Αργότερα με την κατάργηση των τραμ τα λεωφορεία ενσωμάτωσαν τις δυο στάσεις σε μία μπροστά στον σημερινό Σκλαβενίτη. Δίπλα κι απέναντι ο τεράστιος σε μήκος κινηματογράφος Πατέ και μπροστά του στο τρίγωνο που σχηματίζεται, η μικρή πλατεία που μέσα της ήταν το αγίασμα της Αγίας Σολομονής παρεκκλησίου της Αγίας Τριάδας. Στο εκκλησάκι που χτίστηκε πάνω από το αγίασμα υπήρχε χαμηλά κάτω από το επίπεδο του δαπέδου, μια μικρή στέρνα που ήταν πάντα γεμάτη και μια βρύση που έτρεχε μέρα νύχτα. Έχω χρόνια να πάω και δεν ξέρω αν ακόμη υπάρχει . Απέναντι του και λίγο αριστερά η παράγκα που στέγαζε τον πρώτο ραδιοφωνικό σταθμό των Βαλκανίων το ράδιο Τσιγκιρίδη που έγραψε την δική του ιστορία. Απέναντι και δεξιά το εκθετήριο των ενωμένων επιπλοποιείων και πίσω ο θερινός κινηματογράφος Φάληρο. Λίγο πιο κάτω το Α΄ Γυμνάσιο Αρρένων το αρχαιότερο της πόλης . Σταματώ εδώ γιατί κάθε ένα από τα γύρω κτίσματα κουβαλάει την δική του ιστορία …”

Το κτίριο Νεσιμπέ Χανούμ όταν κτίζονταν, 1909 Το κτίριο Νεσιμπέ Χανούμ, γύρω στο 1912

[Από το βιβλίο “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών” του Β. Κολώνα, Θεσσαλονίκη 2014, σελ. 237] Το κτίριο Νεσιμπέ Χανούμ λίγα χρόνια μετά, την περίοδο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου Το κτίριο Νεσιμπέ Χανούμ, πιθανόν στις αρχές της δεκαετίας του 1920

[Αναρτήθηκε στον ιστότοπο “ Θεσσαλονίκης Τοπιογραφία ” του κ. Χρ. Ζαφείρη, στις 20-5-2017] Το κτίριο Νεσιμπέ Χανούμ, όταν ήταν Τουρκικό Προξενείο, τη δεκαετία 1920

[Από το βιβλίο “Η Εξώτειχος Ανατολική Θεσσαλονίκη”, των Ν. Χόρμπου, Α. Καραθανάση, Θεσσαλονίκη 2018, σελ. 160] 1925. Όθωνος = Παρασκευοπούλου Το κτίριο του Δημ. Χατζηνικολάου (πρώην της Νεσιμπέ Χανούμ), πιθανόν στη δεκαετία του 1950

[Από το βιβλίο “Η Εξώτειχος Ανατολική Θεσσαλονίκη”, των Ν. Χόρμπου, Α. Καραθανάση, Θεσσαλονίκη 2018, σελ. 161] Το κτίριο του Δημ. Χατζηνικολάου (πρώην της Νεσιμπέ Χανούμ), στα μέσα της δεκαετίας του 1960

[Από το βιβλίο “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών” του Β. Κολώνα, Θεσσαλονίκη 2014, σελ. 237] Η στάση του τραμ μπροστά στης Νεσιμπέ Χανούμ Το κτίριο της Παρασκευοπούλου 10 γωνία με Βασ. Όλγας, σήμερα

Αχειροποίητος η εκκλησία των προσφύγων. Η Θεσσαλονίκη επωνομάστηκε προσφυγομάνα. Σχολεία, τζαμιά, τεκέδες, εκκλησίες συναγωγές χρησιμοποιήθηκαν κατά καιρούς για την στέγαση προσφύγων και πάσης φύσεως δεινοπαθούντων και αναξιοπαθούντων. Η Αχειροποίητος όμως, λόγω της θέσης της στην πόλη, άδεια λόγω των μακροχρόνιων εργασιών σ αυτήν, με το φως της, τον μνημειακό της χαρακτήρα ήταν αυτή που μας έδωσε τις πιο χαρακτηριστικές φωτογραφίες από την στέγαση των προσφύγων Από Σπύρο Αλευρόπουλο, Νίκανδρο Καστανίδη, Κατερίνα Κουμλίδου

“Αὐτοί, ἀφοῦ ἔστησαν τήν εἰκόνα τους στή θέση τοῦ ἱεροῦ,...” Γ. Ιωάννου Παναγία ἡ Ρευματοκρατόρισσα Η Αχειροποίητος είχε μετατραπεί σε καταυλισμό προσφύγων του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου από τη Μακεδονία και την Ανατολική Θράκη, υποδέχτηκε εν συνεχεία τους Θεσσαλονικείς που έμειναν άστεγοι από την πυρκαγιά του 1917 και μετά το 1922 πρόσφυγες της Μικρασιατικής καταστροφής. Από τις αρχές της τρίτης δεκαετίας του 20ού αιώνα ξεκίνησαν οι προσπάθειες της τοπικής Εκκλησίας να απομακρύνει, σε συνεργασία με τον τοπικό Έφορο Αρχαιοτήτων, τους αστέγους, πρόσφυγες και πυροπαθείς, από το εσωτερικό του ναού. Το 1921 οι ενορίτες της γειτονικής εκκλησίας του Αγίου Αθανασίου, υποκινούμενοι προφανώς από κύκλους της Μητρόπολης, εκδηλώνουν πρωτοβουλία για την απόδοση της Αχειροποιήτου στη χριστιανική λατρεία, ενώ στις αρχές του επόμενου έτους και παρά το γεγονός ότι ο ναός έχει ήδη από το 1917 αποχαρακτηριστεί ως μουσείο, ο Γενικός Διοικητής Θεσσαλονίκης κοινοποιεί στον Μητροπολίτη και τον Έφορο Αρχαιοτήτων την υπ’ αριθ. 1740 διαταγή της 26ης Ιανουαρίου του 1922, που αφορά στην ἀπόδοσιν τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς εἰς τὴν λατρείαν τοῦ Ὑψίστου καὶ τὴν ἀλλαχοῦ ἐγκατάστασιν τοῦ Ἀρχαιολογικοῦ Μουσείου […]. Στα μέσα του 1922, ζητείται εκ νέου από τους πρόσφυγες που είναι εγκατεστημένοι στον περίβολο του ναού να αποχωρήσουν, γεγονός που προκαλεί την αντίδραση της Εφημερίδας των Βαλκανίων: “Εἰς τὸν περίβολον τοῦ Ἀρχαίου Βυζαντινοῦ ναοῦ τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς εὑρίσκονται ἀπὸ ἐτῶν ἐγκατεστημέναι μερικαὶ προσφυγικαὶ οἰκογένειαι. Αἱ οἰκογένειαι αὐταὶ διετάχθησαν ὑπὸ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως νὰ ἐκκενώσουν ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν τὸ μέρος αὐτό, διότι λέγει τὸ πρὸς αυτοὺς ἀποσταλὲν ἔγγραφο, ἡ Ἱερὰ Μητρόπολις προτίθεται νὰ μεταβάλλει τὸν ναὸ εἰς Μουσεῖον χωρὶς ὅμως νὰ τοὺς δίδεται καὶ ἄλλο μέρος νὰ ἐγκατασταθοῦν. Οὕτως πετοῦνται στὸν δρόμο τόσαι πολυμελεῖς ἄποροι οἰκογένειαι, διὰ νὰ ἐγκατασταθοῦν μερικὲς πλάκες ἀμφιβόλου ἀρχαιολογικῆς ἀξίας.” Εσωτερικό Αχειροποιήτου. Αρχές 20ου αι. Ελαιογραφία Pierre le Larcleur. Συλλογή Καλφαγιάν Εσωτερικό Αχειροποιήτου. Σχέδιο με μολύβι του P. Paul Jouve 1916.

Το Α.Π.Θ. χωρίς τον Δημήτριο Λυπουρλή Από τον Νίκανδρο Καστανίδη Προχθες έφυγε για τη γειτονιά των αλησμόνητων πανεπιστημιακών δασκάλων ο ομότιμος καθηγητής του Α.Π.Θ. Δημήτριος Δ. Λυπουρλής (1934-2018). Γεννήθηκε στη Δράμα και σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Α.Π.Θ., το χρονικό διάστημα 1952-1957. Βοηθός στη Φιλοσοφική Σχολή από το 1960 και καθηγητής της Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας από το 1969 μέχρι το 1996. Στις μελέτες του έδωσε μεγάλη έμφαση στην ανάπτυξη της επιστημονικής γλώσσας στην Αρχαία Ελλάδα επικεντρώνοντας στην Ιπποκρατική Ιατρική και στον Αριστοτέλη. Ήταν ένας προοδευτικός καθηγητής και συμμετείχε, μαζί με τον Μ. Ανδρόνικο, τον Δ. Μαρωνίτη κι άλλους, στην πορεία για την επέτειο του Πολυτεχνείου, το 1976

Η Φιλοσοφική Σχολή Α.Π.Θ. Δημήτριος Δ. Λυπουρλής (1934-2018) Ο Δημήτριος Δ. Λυπουρλής σε νεαρή ηλικία Δια χειρός Λάζαρου Πάντου. Συμβολή στο αφιέρωμα από την Κατερίνα Κουμλίδου Ο Δημήτριος Δ. Λυπουρλής με την οικογένειά του Ο Δημήτριος Δ. Λυπουρλής σε εκδήλωση προς τιμή του στη Δράμα, το 2015 Ο Δ. Λυπουρλής με τον Μ. Ανδρόνικο, τον Δ. Μαρωνίτη κι άλλους στην πορεία για την επέτειο του Πολυτεχνείου, το 1976 Ένα δείγμα γραφής του Δ. Λυπουρλή στο περ. “διάσταση”, του 1994-1η σελίδα περ. “διάσταση”, του 1994-2η σελίδα περ. “διάσταση”, του 1994-3η σελίδα περ. “διάσταση”, του 1994-4η σελίδα