Saloni.ca Archive

Ανεβαίνοντας την Εθνική Αμύνης. Η ανατολική πλευρά, μέρος πρώτο, μέχρι την Μοσχοπούλου. Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο Έχοντας έναν σχετικά επισφαλή αλλά λεπτομερειακό οδηγό τα βιβλία του Τομανά, μια απόπειρα παρουσίασης αυτής της πλευράς της λεωφόρου Hamidie, του δρόμου που επισφράγισε το τέλος των ανατολικών τειχών της πόλης.

Τα μικρά μαγαζάκια που πλήθυναν από το 1916 και μετά και μέχρι τις αρχές του 30. Φαίνεται και το πέρασμα που οδηγούσε στο Σκαίτιγκ που είχε παρουσιάσει ο Δαυίδ Μπράβος https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=288294201660220&id=204212503401724 Κι εδώ το απόσπασμα που μας ενδιαφέρει, πιο ευδιάκριτο. Με μπλε τα σημερινά νούμερα, με κόκκινο οι δρόμοι τότε και αριθμημένα τα κτήρια, αρχίζοντας από το Πρωτοδικείο. “Στην γωνία με την οδό Εθνικής Αμύνης, εκεί που είναι σήμερα το θέατρο της Ε.Μ.Σ., ήταν το διώροφο σουλτανικό κτίριο, ποu στέγαζε το παράpτημα τοu ταχυδρομείου του Λευκού Πύργου, τριγυρισμένο από μικpομάγαζα, το μπουγατσοποιείο του Φάνη “Μυpοβόλος Άνοιξη, ένα καπνοπωλείο κι ένα καφενείο.”

Τομανάς “Δρόμοι και γειτονιές της Θεσσαλονίκης μέχρι το 1944” σ. 245 1927, δεξιά το παράρτημα του Ταχυδρομείου στον Λευκό Πύργο (που γκρεμίζεται τη δεκαετία του 30), μπροστά το Χάι Λάιφ ή Πανελλήνιο, κι αυτό θύμα των πολιτικών συμπλοκών το 1920 “Ο Μέγας Βενιζέλος” από κοντά, νομίζω πιστοποιείται η θέση του ακριβώς, στην πανοραμική από τον Λ. Π. φωτογραφία. Ο ιδιοκτήτης το άλλαξε σε ¨Μαγευτική Νάουσα”, γιατί ως γνωστόν η Νάουσα δεν έχει αντιπάλους.

Από το βιβλίο του Βασ. Μαυρομμάτη “Η Θεσσαλονίκη μέσα από το φακό του Μεγάλου Πολέμου” Όταν ολοκληρώθηκαν τα Σουλτανικά αριστερά, το μέγαρο του Πρωτοδικείου δεν είχε κτιστεί. Γενικά άκτιστη σε μεγάλο βαθμό η ανατολική πλευρά του δρόμου. Με το Πρωτοδικείο δεξιά, που είχε φυσικά άλλη χρήση, με ένα φυλάκιο στα νότιά του. Μετά απ' αυτό μεσολαβούσε μέχρι την Μοσχοπούλου μαντρότοιχος και αποθήκες μέχρι τον Α' παγκόσμιο πόλεμο. Και εδώ φαίνεται ο μαντρότοιχος Από εύρεση και ανάρτηση του Αλέξη Αθάνατου στις ΠΦΘ Το Πρωτοδικείο, σύμφωνα με την εφημερίδα, στέγαζε κατά την Κατοχή το γερμανικό στρατοδικείο. Και εδώ ο μαντρότοιχος δεξιά μέχρι την Μοσχοπούλου. Λήψη της Wilhelmina von Hallwyl Βόρεια του Πρωτοδικείου το μαντρωμένο οικόπεδο με πρόχειρες αποθήκες Πιο πάνω από το Πρωτοδικείο τα μαγαζάκια οι παράγκες και ξυλαποθήκες πίσω από το γήπεδο έχουν κτιστεί όμως μαγαζιά με πρόσοψη επί της Εθν. Αμύνης. Και εδώ, με ένα σπίτι επάνω στην Μοσχοπούλου (4). Εξαφανίζεται σχετικά γρήγορα. Φωτογραφία της δεκαετίας του 60 με το μαγαζί κοντά στο Πρωτοδικείο να έχει μετατραπεί στο κέντρο διασκέδασης ο “Μπούκης”, όπως είχε παρουσιάσει ο Δαυίδ Μπράβος: https://archive.saloni.ca/516

Max Harden, Max Nordau, Σίνα και Βουλγαροκτόνου, ένα ολόκληρο οκοδομικό τετράγωνο κοντά στο λιμανι και την πλ. Ελευθερίας, που καταλαμβάνεται πριν την πυρκαγιά από το ξενοδοχείο “Σμύρνη”. Συνακόλουθα η διόρθωση στην τοποθέτηση μιας λήψης ενός που κουβαλούσε τενεκέδες από λάδια. Ανάλυση και τεκμηρίωση από τον Ευστάθιο Ασλανίδη. Η Max Nordau αναφέρεται από τον Βασίλη Δημητριάδη ως Palas Kahvesi, μετέπειτα σύμφωνα με ένα επιστολόχαρτο οδός Παλλάδος, μέχρι την τελευταία μετονομασία της ως Max Nordau. Γνωρίζαμε κατά προσέγγιση (φωτογραφία Κολώνα) πού βρίσκεται το ξενοδοχείο “Σμύρνη”, αλλά δεν γνωρίζαμε την ακριβή αντιστοίχιση στην Βουλγαροκτόνου. Πραγματολογικές και φωτογραφικές συμβολές από Νίκανδρο Καστανίδη και Βαγγέλη Καβάλα.

Ανάλυση μιας κάρτας που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο και μας παραπέμπει στην πυρκαϊά του 1917 και στην οδό Max Harden φωτογραφημένη από την παραλία. Η καταργημένη οδός Max Harden ήταν η πρώτη οδός που συναντούσε κάποιος κινούμενος δυτικά από την παλαιά Πλατεία Ελευθερίας και το ξενοδοχείο Olympos Palace προς το λιμάνι. Βέβαια, η πλατεία δεν είχε το εύρος που έχει σήμερα και με σημερινούς όρους την τοποθετούμε στο μέσο προς το δυτικό τμήμα του φιλοξενούμενου ανοιχτού χώρου στάθμευσης δηλ. προς την Ίωνος Δραγούμη

Η συσχέτιση δεν αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης για την ορθότητα της λεζάντας. Παρατηρώντας καλύτερα την κάρτα εντοπίζουμε την οδό Σίνα πρώτη μικρή παράλληλο της παραλιακής που ξεκινούσε από το μέσο της Πλατείας Ελευθερίας, πίσω από το Olympos Palace και συναντούσε την πρώτη κάθετη οδό Max Harden και την επόμενη Max Nordau στην οποία κατέληγε. Βλέποντας τις λεπτομέρειες ανακαλύπτουμε στο απέναντι κτίριο, ΒΔ γωνία των οδών Σίνα με Max Harden την επωνυμία Hotel Smyrne. Γνωρίζαμε περίπου τη θέση του ξενοδοχείου αλλά όχι με τόση ακρίβεια! Προσδιορίζουμε πλέον τη θέση του στο τετράγωνο Σίνα, Max Nordau, Max Harden, και Βουλγαροκτόνου 8, το οποίο καταλαμβάνει εξ ολοκλήρου. Άποψη από τη διασταύρωση των οδών Βουλγαροκτόνου με Βενιζέλου κοιτάζοντας δυτικά. Στο βάθος εμφανίζεται η βόρεια πρόσοψη του ξενοδοχείου Σμύρνη, αριστερά το ξενοδοχείο Ρώμη και το καφέ Φλόκα στο ισόγειο.

Φωτογραφία που αναρτήθηκε στις ΠΦΘ και αστόχησε, αν θυμάμαι καλά. 'Hotel Smyrne', και το κατάστημα Moussios σε πρώτο πλάνο, κρυμμένη δε καλά η αρίθμηση του κτιρίου στον κόκκινο κύκλο. Κάποια χρόνια νωρίτερα, ίσως ο ίδιος μάλλον εκεί κοντά Αρωγός, η αποδελτίωση από τον Φάρο της Θεσσαλονίκης και την εφημερίδα Μακεδονία που τοποθετούν το κατάστημα του Μούσιου και το ξενοδοχείο Σμύρνη στη Βουλγαροκτόνου. Η Max Harden ευθεία μπροστά μας και με το βέλος το ξενοδοχείο Σμύρνη. Το ξενοδοχείο “Η Σμύρνη”. Υπήρχε από το 1877 υπό τη διεύθυνση του Μιχαήλ. Αντωνιάδη, που από το 1906 ήταν υπό τη διεύθυνση των κληρονόμων του Mahmund Aga. Καταστράφηκε από την πυρκαγιά του 1917. Εδώ φαίνεται κτισμένη μόνον η δυτική πτέρυγα του ξενοδοχείου.

[Η φωτογραφία είναι από το βιβλίο “Τα ξενοδοχεία της Θεσσαλονίκης, 1914-2014”, του Β. Κολώνα, Θεσσαλονίκη 2015, σελ. 36] Επιστολόχαρτα του ξενοδοχείου με την διεύθυνσή του από το βιβλίο “Χάνια, Πανδοχεία, Ξενοδοχεία της Θεσσαλονίκης, 1875-1917” του Αλ. Χ. Γρηγορίου, Θεσσαλονίκη 2003, σελ. 77] Αριστερά το ξενοδοχείο “η Σμύρνη” ένα ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο.

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη Τα παθήματα της Θεσσαλονίκης με πυρκαγιές μεγάλου μέρους της πόλης ήταν πολλαπλά τον 19ο και στις αρχές του 20ου αιώνα. Αυτή του 1917 ήταν αρκετά καταστροφική κι αποτελεί ορόσημο στην ιστορική της πορεία. Το μέγιστο ιστορικό ενδιαφέρον μ’ αφορμή την πυρκαγιά αυτή επικεντρώνεται, μέχρι τώρα, στην πολεοδομική ανέλιξη του κέντρου της Θεσσαλονίκης. Υπάρχει, ωστόσο, κι ένα επίσης σημαντικό ζήτημα με ανάλογο ιστορικό ενδιαφέρον. Πρόκειται για την εξέλιξη της μέριμνας για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών της πόλης. Στην αρχή του 20ου αιώνα υπήρχαν κάποιες πρωτοβουλίες δημιουργίας ομάδων πυρόσβεσης, κύρια υπό την πίεση των Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων που, τότε, ανθούσαν στη Θεσσαλονίκη. Τέτοιες ομάδες ήταν ιδιωτικές, αλλά υπήρχε και μια αντίστοιχη ομάδα του Δήμου της Θεσσαλονίκης. Αυτές είχαν στοιχειώδη εξοπλισμό και οι, τότε, “πυροσβέστες” ήταν ανειδίκευτοι κι ανίκανοι να αντιμετωπίσουν μεγάλες πυρκαγιές. Ο πρώτος που έκανε μια αξιοσημείωτη υπόδειξη γι’ αυτό το ζήτημα ήταν ο Ernest Hébrard (1875-1933), ο πολεοδόμος-αρχαιολόγος που έβαλε τη σφραγίδα του στη δημιουργία της σύγχρονης Θεσσαλονίκης. Ο Hébrard, λοιπόν, τοποθέτησε στο σχέδιο του για την ανοικοδόμηση της Θεσσαλονίκης, το 1919, έναν Σταθμό Πυροσβεστικής. Ήταν στο “τετράγωνο” μεταξύ Κασσάνδρου, Αγίας Σοφίας και Αγίου Δημητρίου. Δυστυχώς, οι διάφοροι πολιτικοί παράγοντες και παρατρεχάμενοι τους αγνόησαν την υπόδειξη αυτή, όπως κι αρκετές άλλες πολεοδομικές προδιαγραφές του Hébrard και της αντίστοιχης επιτροπής. Έτσι, αφού πέρασε πάνω από μια δεκαετία, το σωτήριο έτος 1932 θεσπίστηκε η ίδρυση Πυροσβεστικής Υπηρεσίας με δύο Πυροσβεστικούς Σταθμούς κι ένα Πυροσβεστικό Συνεργείο. Τότε, δημιουργήθηκε ο Α’ Πυροσβεστικός Σταθμός Θεσσαλονίκης απέναντι από τη ΧΑΝΘ και ο Β’ Σταθμός δίπλα στην πλατεία Βαρδαρίου σε χώρο κοντά στο σημερινό κτίριο των Δικαστηρίων. Είναι ιστορικά ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι σε ρυμοτομικό χάρτη της Θεσσαλονίκης του 1925 υπάρχει τοποθεσία κοντά στο Γενί Τζαμί όπου σημειώνεται Πυροσβεστικός Σταθμός. Αυτή η περίπτωση δεν έχει διερευνηθεί, καθόλου. Ο Α’ Πυροσβεστικός Σταθμός μεταφέρθηκε, το 1936, σε μισθωμένο κτίριο του Ταμείου Συντάξεως των Σιδηροδρομικών, στην Πρίγκηπος Νικολάου (σημ. Σβώλου) 33, όπου παρέμεινε μέχρι το 1998.

Αναπαράσταση της πυρκαγιά του 1890 στη Θεσσαλονίκη

Το αποτέλεσμα της καταστροφικής πυρκαγιάς του 1917, όπως φαίνεται σ’ ένα τμήμα του κέντρου της Θεσσαλονίκης Μια μάλλον πρωτόγονη ομάδα πυροσβεστών της Θεσσαλονίκης, οι λεγόμενοι “τουλουμπατζήδες”, που κουβαλάνε μια αντλία

[Αναρτήθηκε από τον κα “Maria Filippidou”, στις ΠΦΘ, στις 10-9-2017] Μια ιδιωτική ομάδα Εβραίων πυροσβεστών της Θεσσαλονίκης, στις αρχές του 20ου αιώνα Μια ακόμη πυροσβεστική ομάδα της Θεσσαλονίκης, στις αρχές του 20ου αιώνα Το σχέδιο του Hébrard για την ανοικοδόμηση της Θεσσαλονίκης, του 1919, όπου φαίνεται η υπόδειξη για την τοποθεσία του Πυροσβεστικού Σταθμού Η τοποθεσία του Πυροσβεστικού Σταθμού σε τοπογραφικό χάρτη με την οικοπεδοποίηση του κέντρου της Θεσσαλονίκης, αρχές της δεκαετίας του 1920 Ο Α’ Πυροσβεστικός Σταθμός Θεσσαλονίκης, 1932-1936 Ένα από τα πρώτα αυτοκινούμενα πυροσβεστικά οχήματα, που ήρθαν στην Ελλάδα το 1923. Η φωτογραφία είναι από την Αθήνα. Πυροσβέστες με πλήρη εξάρτηση, Αθήνα τη δεκαετία του 1930 Πυροσβεστικός Σταθμός δίπλα στο Γενί Τζαμί, όπως φαίνεται σε τοπογραφικό χάρτη της Θεσσαλονίκης του 1925 Ο Πυροσβεστικός Σταθμός στην Σβώλου (πρώην Πρίγκηπος Νικολάου) 33, το 1987 [Αναρτήθηκε από τον κ. “Tasos Saragiotis”, στην ΑΘ, 1-2-2017] Ο Πυροσβεστικός Σταθμός στην Σβώλου (πρώην Πρίγκηπος Νικολάου) 33, τη δεκαετία του 1960 Ο Πυροσβεστικός Σταθμός στην Σβώλου (πρώην Πρίγκηπος Νικολάου) 33, γύρω στο 1990 To 1899 υπάρχουν τουλάχιστον 3 ομάδες με τουλουμπατζήδες (ή όποιο άλλο τρόπο πυρόσβεσης) όπως φαίνεται από περιγραφή της Journal de Salonique στις 13 Απριλίου με τιτλάκι “Προς αναζήτηση μιας πυρκαγιάς”. Επίσης υπάρχει ήδη σύστημα ειδοποιησης πυρκαγιάς: δυο κανονιές από το Γεντί. Κατά πάσα πιθανότητα, εννοεί το Τριγώνιο που τότε αναφερόταν πολλές φορές ως Γεντί Κουλέ. Στο δημοσίευμα λέει ότι ενώ ήχησε ο συναγερμός δεν μπορούσαν να εντοπίσουν τη φωτιά. Ο κόσμος κοιτούσε στα 4 σημεία του ορίζοντα ψάχνοντας και “οι τουλουμπατζήδες έτρεχαν έτρεχαν σέρνοντας τις αντλίες τους εδώ κι εκεί. Μια ομάδα έφυγε προς το Βαρδάρη, άλλη προς τις Εξοχές κι άλλοι, οι πιο σοφοί, περίμεναν στις διασταυρώσεις να μάθουν πού είχε ξεσπάσει φωτιά”. Τελικά, αφού απελπίστηκαν, πήγαν όλοι να ξανακοιμηθούν. Την επόμενη μέρα βρήκαν ότι ήταν σε κάποιο σημείο εκτός τειχών, στη συνοικία του Ινταντιέ. Λίγους μήνες μετά, τον Νοέμβριο του 1899, (πιθανόν και μετά από κάποιο αντίστοιχο περιστατικό), η εφημερίδα επανέρχεται. Εξηγεί ότι οι δυο κανονιές που ειδοποιούν για έναρξη φωτιάς δεν μπορούν να εξηγήσουν το σημείο. Στην Σμύρνη, την Κωνσταντινούπολη, ακόμα και στο Μοναστήρι, στο αντίστοιχο σύστημα ο αριθμός από τις κανονιές προσδιορίζει ανάλογα και το “γεωγραφικό στίγμα”. Δεν μπορεί να γίνει κάτι αντίστοιχο κι εδώ; αναρωτιέται ο αρθρογράφος.

Ο παραθαλάσσιος χώρος του ξενοδοχείου/εστιατορίου “Αίγλη” στην Περαία, δεκαετιες, 1960, 1970 και σήμερα.

'Ηταν κάποτε η οικία Χατζηγώγου στην Καλαμαριά. Πλαστήρα (σ εκείνο το σημείο Θέτιδος) και Ερυθραίας γωνία. Δεν άντεξε τις μπόρες του καλοκαιριού. Από τον Θεόδωρο Νάτσινα Από ανάρτηση Maria Skupitsa στην ΑΘ.

Σχόλια της Κατερίνας Τσιρέλη στην ανάρτηση της ομάδας ΠΦΘ: Το οικόπεδο μπροστά μας είναι αυτό στο οποίο θα κτιστεί η οικία Χατζηγώγου, από τους αρχιτέκτονες της εποχής Μαλάκη και Ζωγράφο. Το περιφραγμένο οικόπεδο με τα δέντρα είναι το κτήμα Γεωργιάδη Λήψη Google Μάιος 2011 Φωτογραφία 24/7/2018.

Ο Θεόδωρος Νάτσινας Από τον Νίκανδρο Καστανίδη, Γεννήθηκε στη Σιάτιστα και σπούδασε Μαθηματικά και Φυσική στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Το 1889 αμέσως μετά την απόκτηση του πτυχίου του δίδαξε στο Άργος και στις Σπέτσες. Το 1899 προωθήθηκε από την Ελληνική Κυβέρνηση και το Οικουμενικό Πατριαρχείο στην Καισάρεια της Τουρκίας για την τόνωση της Ελληνικής παιδείας, στη συνέχεια δίδαξε στην Κωνσταντινούπολη, την περίοδο 1903-1907. Το 1907 εργάστηκε ως διευθυντής σε σχολείο της Σιάτιστας και έλαβε μέρος στον Μακεδονικό Αγώνα. Και το 1914 δίδαξε στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Ήταν οπαδός του Βενιζέλου και το 1918 τοποθετήθηκε γενικός Επόπτης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, σε εθνικό επίπεδο. Την ίδια χρονιά έγινε και ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας. Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή ήρθε στη Θεσσαλονίκη όπου δίδαξε κι ανέλαβε τη διεύθυνση του Μαράσλειου Λυκείου του Στέφ. Νούκα (στην οδό Αλεξανδρείας, περιοχή Μαρτίου). Το 1921 ίδρυσε ιδιωτικά εκπαιδευτήρια, μαζί με τον Γ. Καραντάνη, τα οποία αρχικά στεγαζόταν στο Μαράσλειο Λύκειο. Τα εκπαιδευτήρια αυτά περιλάμβαναν Δημοτικό σχολείο, Κλασικό Λύκειο, εξατάξια Εμπορική Σχολή, Φροντιστήριο Ελευθέρων Σπουδών, Εμπορικών και Ξένων Γλωσσών, μονοτάξιο Λογιστικό Τμήμα και Οικοτροφείο Αρρένων. Το Δημοτικό σχολείο στεγαζόταν στην οδό Σαρανταπόρου 12 και το σχολείο θηλέων στην οδό Σοφούλη, εκεί που ήταν το τμήμα θηλέων του Ανατολία. Το 1932 τα Εκπαιδευτήρια Νάτσινα (χωρίς τον Καραντάνη) μεταφέρθηκαν στη Βασ. Γεωργίου, στην έπαυλη Μαλλάχ (πρώην αφών Βογιατζή), δίπλα στην Ηλεκτρική Εταιρεία. Αξίζει να σημειωθεί ότι ήταν ιδρυτικό μέλος και της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών.

Το φυλλάδιο της σχολής είναι προσβάσιμο από τον ιστότοπο εγγονού του http://natsinas.blogspot.gr/2017/01/blog-post.html Φωτογραφίες από το βιβλίο εσόδων-εξόδων του Θεόδωρου Νάτσινα. Πρόκειται για την πρώτη χρονιά (1921). Στην 2η και 3η φωτογραφία φαίνονται και οι πρώτοι μισθοί του προσωπικού. Από το προσωπικό αρχείο του εγγονού του και συνονόματού του. Ανάμεσα στα ονόματα, προτελευταίο στη δεύτερη φωτογραφία εμφανίζεται και ο γιατρός Γεώργιος Ι. Πεντζίκης, που δίδασκε στο Λύκειο του Νούκα, την δεκαετία του 1920 Από το προσωπικό αρχείο του εγγονού του και συνονόματού του.

Η πίσω μεριά του Χημείου στη δεκαετία του 60. Αυτά που φαίνονται μπροστά είναι τα όργανα του μετεωρολογικού σταθμού, δίπλα στο Μετεωροσκοπείο. Φωτογραφία από τον Χρήστο Καββαδά, αναγνώριση από τον Νίκανδρο Καστανίδη.

Με αφορμή μια εύστοχη παρατήρηση του Βαγγέλη Καβάλα για την μετατροπή του ΒΔ κτηρίου στην πλατεία Συντριβανίου (Καλαμαριάς), την γνωστή Καταδίωξη, ας δούμε την αλλαγή του. Είναι πολύ πιθανό να έγινε η τροποποίηση μετά την αναγγελία για την δημιουργία της κυκλικής πορείας, για ν ανοίξει ο δρόμος, όπως συνέβη απέναντι, στο οικόπεδο που καταλάμβανε το καφενείο του Μήττα. Κάτι τέτοιο πάντως δεν συνέβη με την διαμετρικά απέναντί του Εμπορική Σχολή Κωνσταντινίδου (αργότερα κτήριο Μπακανίκα), η οποία αρχιτεκτονικά παρουσιάζει πολύ μεγάλες αναλογίες. Επίσης πληροφορούμαστε για το νεκροστάσιο των μουσουλμανικών νεκροταφείων. Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο.

Όλες οι προσόψεις εδώ: ανοίγματα στον όροφο από ανατολικά και γωνία προς την Εγνατία 14-1-11 Επιβεβαιώνεται και από τις 2 επόμενες φωτογραφίες Διακλαδώσεις των γραμμών του ηλεκτρικού τραμ (1916).στο Συντριβάνι. Λεπτομέρεια φωτογραφίας του Βαγγέλη Καβάλα Τα σημεία στα οποία έγιναν οι επεμβάσεις Μετά την τροποποίηση ανοίγματα στον όροφο πάλι από ανατολικά και γωνία προς την Εγνατία 8-5-6 (το σαχνισί το μετράω ως 1, από κάτω του μάλιστα σχηματίστηκε είσοδος) Δεξιά η πρόσοψη προς Εγνατία τη δεκαετία του 30 Από αεροφωτογραφία αρχών του 30 που αναρτήθηκε στις ΠΦΘ, βλέπουμε σχηματικά την αλλαγή. Σε κάθε περίπτωση η μεγαλύτερη πρόσοψη ήταν αυτή ανατολικά Και εδώ φαίνονται όλα τα παράθυρα προς το Συντριβάνι και ανατολικά Με την ευκαιρία, από επιστολή στην Μακεδονία στα τέλη του 1958, μαθαίνουμε ότι εκεί που είναι σήμερα τα προπύλαια της ΔΕΘ (κόκκινο πλαίσιο) ήταν το νεκροστάσιο για τα μεγάλα μουσουλμανικά κοιμητήρια της περιοχής. Μπροστά μας, σε πρώτο πλάνο ο κήπος του καφενείου του Μήττα.

Φωτογραφία αταύτιστη που μας ταλαιπώρησε πολλά χρόνια. Δίνεται λύση από τη δυτική πρόσοψη επί της Βενιζέλου με συσχετίσεις αρχιτεκτονικών λεπτομερειών του κτιρίου. Φωτογραφία συσχέτισης από ένα ημερολόγιο του 2007 σε κείμενα Σερέφα και φωτογραφίες από τη συλλογή Γιακουμή με τίτλο “Ξένοι στη Θεσσαλονίκη του Μεγάλου Πολέμου 1915-1918”, εκδόσεις Μεταίχμιο. Αναγνώριση και τεκμηρίωση από τον Ευστάθιο Ασλανίδη.

Το ίδιο σημείο

Ο Ευριπίδης Μπακιρτζής (1895-1947) στη Θεσσαλονίκη το 1944-45 Από τον Νίκανδρο Καστανίδη Στις 30 Οκτωβρίου 1944, τμήματα του ΕΛΑΣ, με επικεφαλής τους Ευριπίδη Μπακιρτζή και Μάρκο Βαφειάδη εισήλθαν στη Θεσσαλονίκη ως απελευθερωτές της από τη ναζιστική κατοχή. Το πρωί της ημέρας αυτής, η διοίκηση των ανταρτικών τμημάτων είχε εγκατασταθεί στη βίλα Μοσκώφ στην Άνω Πόλη. Αξίζει να σημειωθεί ότι από τις 26 Οκτωβρίου οι στρατιωτικές ομάδες του ΕΛΑΣ είχαν καταλάβει περιφερειακές συνοικίες της πόλης. Ο Ευριπίδης Μπακιρτζής γεννήθηκε στις Σέρρες. Ο πατέρας του, Χρίστος, ήταν γραμματέας του Ελληνικού Προξενείου στις Σέρρες την Οθωμανική περίοδο και η μητέρα του, Ευθαλία, ήταν δασκάλα από τη γνωστή οικογένεια Ζάκα των Γρεβενών. Ολοκλήρωσε τη Σχολή Ευελπίδων, συμμετείχε στους Βαλκανικούς Πολέμους και το 1919 πήγε με υποτροφία στη Γαλλία όπου παρακολούθησε την Ανωτέρα Σχολή Πολέμου. Πολέμησε στο Μικρασιατικό Μέτωπο και στη συνέχεια αναμίχθηκε σε διάφορα στρατιωτικά κινήματα με γνώμονα τη διατήρηση της Δημοκρατίας στη χώρα, όπου δύο φορές καταδικάστηκε σε θάνατο, αλλά δεν εκτελέστηκε, κι αποτάχθηκε από το στρατό δύο φορές. Το 1935 εξορίστηκε, εκτός των άλλων, στον Άγιο Ευστράτιο και στα Αντικύθηρα. Με την κήρυξη του Ελληνοϊταλικού Πολέμου το 1940, ο Μπακιρτζής παρουσιάστηκε στο Στρατολογικό Γραφείο Θεσσαλονίκης για να ενταχθεί στο στρατό με το βαθμό του απλού στρατιώτη, κάτι που όμως δεν έγινε δεκτό από τη δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά. Την περίοδο της κατοχής εντάχθηκε στην Εθνική Αντίσταση και έγινε διοικητής της Ομάδας Μεραρχιών Μακεδονίας του ΕΛΑΣ. Όταν ιδρύθηκε η Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης (ΠΕΕΑ), στις 10 Μαρτίου του 1944, ανέλαβε προσωρινός της πρόεδρος (πρωθυπουργός). Στις 18 Απριλίου του ίδιου έτους, παραχώρησε τη θέση του στον Αλέξανδρο Σβώλο και ο ίδιος ανέλαβε αντιπρόεδρος και γραμματέας Επισιτισμού μέχρι τη διάλυση της ΠΕΕΑ στις 2 Σεπτεμβρίου 1944. Το Σεπτέμβριο του 1946, ο Μπακιρτζής συνελήφθη ως αριστερός μαζί με άλλα ηγετικά στελέχη του ΕΛΑΣ και εξορίστηκε στον Άγιο Κήρυκο της Ικαρίας και στη συνέχεια στους Φούρνους Ικαρίας., όπου στις 9 Μαΐου 1947 τον “αυτοκτόνησαν” χωρίς προσχήματα. Ο Ε. Μπακιρτζής εισέρχεται στην Αγία Σοφία για να παραστεί στη δοξολογία για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τον ναζιστικό εφιάλτη. Στη δοξολογία αυτή χοροστάτησε ο Μητροπολίτης Τυρολόης Χρυσόστομος. Ο ερχομός του Ε. Μπακιρτζή στη Θεσσαλονίκη, το φθινόπωρο του 1944. Ο Ε, Μπακιρτζής σε πορεία στην μόλις απελευθερωθείσα Θεσσαλονίκη, τον Οκτώβριο του 1944 Στην Βεροια, μπροστά στα παλιά Δικαστηρια

Η είδηση της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τον ΕΛΑΣ στην εφημερίδα “Απελευθερωτής”, στις 31-10-1944 Ο Ε. Μπακιρτζής με τον Μ. Βαφειάδη στον εορτασμό της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης στις 2-11-1944 Ο Ε. Μπακιρτζής με τον Μ. Βαφειάδη και τον Κ. Παπαδόγιαννη στην έδρα Διοίκησης της Ομάδας Μεραρχιών Μακεδονίας στη Βέροια Ο Ε. Μπακιρτζής με την αδελφή του Μαρίκα, τον γαμπρό του γιατρό Αλέξανδρο Δημητριάδη και τις ανιψιές του Κλειώ και Λιλίκα, το 1945, στην ταράτσα της πολυκατοικίας του Αλ. Δημητριάδη στη γωνία Κούσκουρα με Τσιμισκή (η οποία υπάρχει μέχρι σήμερα) Ο Ε. Μπακιρτζής με τις ανιψιές του Κλειώ και Λιλίκα, το 1945, στην ίδια ταράτσα 30 Οκτώβρη 1944: Ο Ευρ. Μπακιρτζής επικεφαλής της ΧΙ Μεραρχίας του ΕΛΑΣ που μπαίνει στην Θεσσαλονίκη Η προτομή του Ε. Μπακιρτζή στις Σέρρες