Το Υγειονομικό Ιδρυμα απόρων ασθενών (Μπικούρ Χολίμ – ביקור חולים- “περιθάλπτοντας τους αρρώστους”), η Κλινική Πινχάς, Παπαναστασίου (Αθηνών) 31. Σήμερα το οικόπεδο είναι περίπου η “οικοδομή του Γκάλη” (και μέρος της Ν. Εγνατίας), λίγο πριν το Ιπποκράτειο-Χιρς. Μετά τον πόλεμο λειτούργησε σαν ιατρείο, μαιευτική κλινική αλλά και σαν νηπιαγωγείο. Ένα αφιέρωμα από Νίκανδρο Καστανίδη και Δαυίδ Μπράβο.
[Από το το βιβλίο “Jewish Sites and Synagogues in Greece” των N.P. Stavroulakis, T.J. DeVinney, Talos Press, Athens, 1992, σελ. 184]
Φωτογραφία του Yakov Schiby, αναρτημένη από τον Iosif Vaena στις ΠΦΘ.
Φωτογραφία από το φάκελο του Νταούντ Λεβή, αναρτημένη από τον Iosif Vaena στις ΠΦΘ.
1962. Τράκα στην τότε Λεωφόρο Αθηνών. Απέναντι η Κλινική Πινχάς.
Ο δημοπράτης μας δείχνει με βέλος το Θεόφιλος Γκωτιέ. Εμάς μας ενδιαφέρει το ξενοδοχείο δεξιά στη γωνία, το Hotel Ritz και η ταράτσα του.
Προφανώς γυναίκα που εξυπηρετούσε το ξενοδοχείο, σε αναμνηστική φωτογραφία στο κέντρο.
Εδώ το θέμα της φωτογραφίας είναι η πόλη, η διαγώνια ματιά πάνω από την αγορά, μέχρι το παλιό εργατικό κέντρο και πέρα, μέχρι την ακρόπολη. Οι Γερμανοί αξιωματικοί θαυμάζουν τη θέα από την ταράτσα του Ritz.
Η βίλα Αλλατίνι είναι απομονωμένη από τον αστικό και προαστικό ιστό. Τόπος εξορίας ακόμη και για έναν σουλτάνο, 4750 μέτρα σε νοητή ευθεία από την πλατεία Ελευθερίας.
Ανεβαίνοντας την Ταντάλου, ακριβώς στη γωνία με Αφροδίτης, μια κοντινή ματιά στο μπαρ, στους ένστολους και στα σπίτια πιο δίπλα. Μπάρα φυσικά. Η φωτογραφία από τον οίκο δημοπρασιών που επιγράφεται στην φωτο.
Ιωάννης Πρασακάκης (1800-1884), ένα μικρό αφιέρωμα με επιμέλεια του Νίκανδρου Καστανίδη.
Ο Ιωάννης Πρασακάκης γεννήθηκε στη Χίο και ήταν γόνος αριστοκρατικής οικογένειας με γενουατική καταγωγή.
Σπούδασε Ιατρική στο Παρίσι, το Μονπελιέ και τη Λοζάνη. Γνώριζε τον Κοραή και είχε αλληλογραφία μαζί του.
Στη Θεσσαλονίκη ήρθε γύρω στο 1832, μαζί με τον γιό της αδελφής του για εμπορικούς λόγους και παράλληλα να ασκήσει την ιατρική. Πριν αποκτήσει σπίτι στη Θεσσαλονίκη, είχε κτήμα στους Καπουτζήδες (δηλ. στη σημερινή Πυλαία), όπου έκτισε και πύργο (ο οποίος υπάρχει μέχρι σήμερα).
Προσέφερε τις ιατρικές του υπηρεσίες και είχε την εκτίμηση των κατοίκων της πόλης. Συμμετείχε στην επιτροπή των εκπαιδευτικών θεμάτων της Ορθόδοξης κοινότητας, όπως και στην εφορεία του Θεαγένειου Νοσοκομείου, την πρώτη περίοδο της λειτουργίας του.
Τιμήθηκε με παράσημα από την Ελληνική, τη Γαλλική και την Οθωμανική κυβέρνηση.
Η συννυφάδα του (δηλ. η σύζυγος του αδελφού του), Πουλχερία Πρασακάκη (1793-1886) το γένος Χαρίση, άφησε στη διαθήκη της ένα μεγάλο ποσό για το νοσοκομείο και τους φτωχούς της Ορθόδοξης κοινότητας, όπως και το σπίτι της, όπου στεγάστηκε το Ελληνικό Γυμνάσιο μέχρι την καταστροφή του κτιρίου από την πυρκαγιά του 1890. Το σπίτι αυτό ήταν μεταξύ της Αγίας Σοφίας και του Αγίου Αθανασίου, στην περιοχή της σημερινής οδού Πρασακάκη.
Ιωάννης Πρασακάκης [από το βιβλίο “Γιατροί της Θεσσαλονίκης, 1800-1912”, του Γερ. Πεντόγαλου, Θεσσαλονίκη, 2010, σελ. 217]
Οι μουσουλμάνες της φωτογραφίας αριστερά κατηφορίζουν έναν δρόμο που παρέμενε αταύτιστος για χρόνια, παρόλο που, μετά την συσχέτισή του με τις εικόνες από την ταινία του 1962, είδαμε ότι ήταν έξω από την πυρίκαυστο αλλά κι ότι τα χαρακτηριστικά αυτά σπίτια διατηρήθηκαν για πολλές δεκαετίες. Τώρα ξέρουμε ότι περπατούσαν στην οδό Αθηνάς (νυν Ολυμπιάδος) και είχαν περάσει την γωνία της Αγ. Σοφίας με κατεύθυνση προς την Σοφοκλέους. Η ταύτιση από τον Ευστάθιο Ασλανίδη και η απόδειξή της στην επόμενη φωτογραφία.
Τα κτίρια της αρχικής σημειωμένα σε ζουμ πανοραμικής που τράβηξε ο γάλλος γιατρός Marcel Bolotte από τον μιναρέ του Αλατζά Ιμαρέτ.
Στο τεύχος 56 του περιοδικού “Θεσσαλονικέων πόλις” δημοσιεύθηκε, ανάμεσα σε άλλες, και μια φωτογραφία από τη συλλογή Π. Μεχτίδη ως αταύτιστη. Η φωτογραφία αυτή αναγνωρίζεται ως Βενιζέλου, ανάμεσα Λασκάρεως και Φαραώ, από τη Μάρα Νικοπούλου.
Δεκαετία 1960. Αναρτήθηκε από τον κ. Αρτόπουλο στις ΠΦΘ με αίτηση για βοήθεια αναγνώρισης του σημείου (για το οποίο λέει ότι πρέπει να είναι κάπου γύρω στην ανατολική Αγ. Δημητρίου, αλλά δεν το είχε σημειώσει). Η κα Τανια Αρναούτογλου αναγνώρισε στη φωτογραφία κτίρια του συγκροτήματος του Ισλαχανέ στο οποίο κατοικούσαν προσφυγικές οικογένειες (και η δική της) μέχρι τους σεισμούς του '78. H αεροφωτογραφία του 1959 που είχε αναρτήσει ο Βαγγέλης Καβάλας στις ΠΦΘ την επιβεβαιώνει, με τα κτίρια της αριστερής φωτογραφίας να διακρίνονται στο κόκκινο πλαίσιο.
Η παρακάτω φωτογραφία βρέθηκε στα οθωμανικά αρχεία , της Άγκυρας, αν δεν κάνω λάθος, και μαζί με άλλες -άγνωστες ως τώρα- αποτελεί μέρος της μόνιμης έκθεσης του Πολυχώρου Πολιτισμού Ισλαχανέ (δηλαδή των εργαστηρίων της Σχολής, ή αλλιώς “Μηχανουργείο Αξυλιθιώτη”). Ο χώρος δεν έχει λειτουργήσει ακόμα κανονικά, όμως αύριο, Σάββατο 10, και μεθαύριο, Κυριακή 11 Ιουνίου, θα είναι επισκέψιμος 10πμ-4μμ. Εδώ βλέπουμε τα δύο κτίρια της φωτό του κ. Αρτόπουλου από το πλάι. Το δεξί (με την δίρριχτη) στην αρχική έχει πια μείνει “μισό”.
Η ιδιοκτησία του Δημήτρη Σερέφα δίπλα στην Ηλεκτρική Εταιρεία,σε επιμέλεια του Νίκανδρου Καστανίδη.
Ο Δημήτριος Σερέφας ήταν ένας μεγαλοεπιχειρηματίας και κοινοτικός παράγοντας που είχε σπίτι στην ίδια γειτονιά με τον Αθ. Σωσσίδη. Γεννήθηκε στη Σιάτιστα, ήρθε στη Θεσσαλονίκη 13 ετών και ασχολήθηκε, κύρια, με το εμπόριο δερμάτων κι απέκτησε περιουσία. Το 1878 παντρεύτηκε την Ευδοκία Βόγα και το 1881 ίδρυσε επιχείρηση εμπορίας δερμάτων με γραφείο στην οδό Σαλαμίνος.
Στις αρχές του 20ου αιώνα αγόρασε το οικόπεδο δίπλα στη σημερινή οδό Έδισον και έκτισε δύο μονοκατοικίες, που αργότερα τη μια κληρονόμησε ο γιός του Αθανάσιος και την άλλη ο Ευάγγελος Ταμπακόπούλος, σύζυγος της κόρης του Ελβίνας.
Σύμφωνα με τον Τομανά, η κύρια κατοικία του, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, ήταν στην παραλία, απέναντι από το κτίριο που αργότερα λειτούργησε το Πτι Παλαί , δηλ. εκεί που για πολλά χρόνια ήταν το μονοπώλιο άλατος.
Το 1906 η περιουσία του ήταν, κατ' εκτίμηση, 15.000 λίρες και θεωρούνταν “εξαιρετικά αξιόχρεος”. Την εποχή αυτή ήταν προξενικός αντιπρόσωπος της Σουηδίας, Νορβηγίας και Δανίας.
Το 1919 συμμετείχε, μαζί μ’ άλλους επιχειρηματίες, στην ίδρυση της Γαλλοελληνικής Εταιρείας Βιομηχανικών Επιχειρήσεων Θεσσαλονίκης, αγοράζοντας τον εξοπλισμό από τη Συμμαχική Στρατιά, το συνεργείο επιδιόρθωσης των αεροπλάνων και το αντίστοιχο μεγάλο οικόπεδο, που βρισκόταν στην περιοχή της σημερινής Σοφούλη (τότε Αλλατίνι). Στην αρχή λειτούργησε ως μηχανουργείο και ξυλουργείο και στη συνέχεια αναπτύχθηκε καρφοβελονοποιείο, βυρσοδεψείο και κεραμοπλινθοποιείο.
Απεβίωσε το 1926 και τις επιχειρήσεις του ανέλαβε ο γιός του Αθανάσιος, ο οποίος είχε παντρευτεί τη Μαρίκα Τάττη. Αξίζει να σημειωθεί ότι η δεύτερη κόρη του Δ. Σερέφα, Αναστασία, είχε παντρευτεί τον Ιωάννη Νεδέλκο, ο οποίος πήρε προίκα το οικόπεδο και γενναία χρηματική συμβολή στην οικοδόμηση του Μεγάρου Νεδέλκου.
1916. Από το βιβλίο “Το Χρονικό της Μεγάλης Πυρκαγιάς”, της Α. Καραδήμου-Γερόλυμπου.
Γύρω στο 1916. Από το βιβλίο “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών” του Β. Κολώνα
1934, από το portal του Δήμου
1938. Από το βιβλίο του κ. Δάγκα
Γύρω στο 1955
1961 περίπου
Οι ιδιοκτησίες του Σερέφα μέσα στον κύκλο.