Στην φωτογραφία της Εγνατίας, που προέρχεται από το βιβλίο του Πολ. Ενεπεκίδη “Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ 1875 – 1912”, ο Ευστάθιος Ασλανίδης αναγκάστηκε να αφαιρέσει κάποια κτίρια αριστερά, για να μπορέσει να δείξει σε ποιο σημείο βρισκόμαστε, εύκολα αναγνωρίσιμο στη φωτογραφία του Pigassou. Έτσι γίνονται σαφείς και οι σημαντικές οικιστικές αλλαγές που σημειώθηκαν στο μέτωπο της Εγνατίας τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα. Βρισκόμαστε λοιπόν σχεδόν στο ύψος του Bey Hamami (λουτρά Παράδεισος) και μετά υψώνεται ο μιναρές του Σουλεϊμάν
Ο δρόμος μεταξύ παλιάς Φιλοσοφικής και πλατείας Χημείου
Διαμορφώθηκε το 1957 περίπου και καταργήθηκε το πρώτο του τμήμα (αυτό που αντιστοιχούσε στην πλευρά της Φιλοσοφικής) το 1980 περίπου.
Επιμέλεια του Νίκανδρου Καστανίδη.
Ο δρόμος μεταξύ παλιάς Φιλοσοφικής και πλατείας Χημείου
Διαμορφώθηκε το 1957...
Ένα δάχτυλο μπροστά στο φακό μπορεί να κάνει μια φωτογραφία να είναι λιγότερο ελκυστική. Σήμερα κάποιοι ίσως να την πετούσαν. Ευτυχώς το ΕΛΙΑ την αποθησαύρισε. Πλατεία Εμπορίου κοιτάζοντας την Εδέσσης και τη δύση. Η Εδέσσης έχει αναδείξει το καλαίσθητο μέγαρο Νάτσινα ή Εμνιέτ Χαν (Εδέσσης 3) και το Κύρτση Χαν (Εδέσσης 5) τα οποία παρ' ελπίδα διατηρούν την αρχική τους μορφή και αναγνωρίζονται από τον Ευστάθιο Ασλανίδη δεξιά στη φωτογραφία.
και το παρόν
Πρωτοαναρτήθηκε από τον κ. Σεραφίδη στις ΠΦΘ. Εδώ παρουσιάζεται ολοκληρωμένη η στερεοσκοπική λήψη της Εγνατίας (σε συνένωση των 2 επιμέρους), με αναγραμμένη ημερομηνία 19/6/1902. Ο συνδυασμός της με δύο φωτογραφίες του Paul Albarel, μας δίνει αποδεδειγμένα πια μια όψη αυτού του σημείου της Εγνατίας και από το νότιο μέτωπό της.
Οι ταυτίσεις από τον Ευστάθιο Ασλανίδη.
Οι πληροφορίες για την ύπαρξη του ξενοδοχείου από τον Δημητριάδη “Τοπογραφία της Θεσσαλονίκης κατά την εποχή της Τουρκοκρατίας 1430-1912”
Εγνατία βλέποντας δυτικά
Πίσω από την εκκλησία του Γρηγορίου Παλαμά (γωνία Αγίας Σοφίας και Μητροπόλεως) ήταν το μητροπολιτικό μέγαρο (έργο του Ε. Τσίλλερ, 1892). Το μέγαρο αυτό είχε μια περίφραξη, με μαντρότοιχο, από την ανατολική και βόρεια πλευρά του (Βογατσικού και Μητροπόλεως). Η περίφραξη αυτή φαίνεται σε φωτογραφία των αρχών της δεκαετίας του 1920 και διατηρήθηκε μέχρι το 1965-6, που κατεδαφίστηκε, μαζί με το μητροπολιτικό μέγαρο, για να κτιστούν τα σημερινά γραφεία της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης.
Ένα ιστορικό κτίριο στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, που σήμερα στεγάζει το Μουσείο του Μακεδονικού Αγώνα.
Το νεοκλασικό κτίριο που βρίσκεται στη γωνιά Αγίας Σοφίας και Προξένου Κορομηλά, κτίστηκε το 1893 με αρχιτεκτονικά σχέδια του Έρνεστ Τσίλλερ (1837-1923) και χρηματοδότηση του Ανδρέα Συγγρού (1830-1899). Τα μορφολογικά του χαρακτηριστικά δεν έχουν τίποτα το επιδεικτικό και γι’ αυτό δεν προβάλλεται στις ιστορικές αρχιτεκτονικές αναπαραστάσεις της Θεσσαλονίκης. Έχει, όμως, ενδιαφέρουσες εναλλαγές χρήσης στην πορεία του χρόνου: από Γενικό Προξενείο της Ελλάδος σε Γεωργική Τράπεζα Μακεδονίας, σε Δημοτικό Σχολείο (15ο, 43ο), για να καταλήξει σήμερα Μουσείο του Μακεδονικού Αγώνα. Ωστόσο παραμένουν άγνωστες ή ελάχιστα γνωστές οι αξιοποιήσεις του σε κάποιες χρονικές περιόδους. Π.χ. ποια ήταν η χρήση του μετά την απελευθέρωση; ή τα χρόνια της κατοχής;
Ένα αφιέρωμα που επιμελήθηκε ο Νίκανδρος Καστανίδης.
Γνωστές φωτογραφίες και κάποιες όχι, με αποτέλεσμα μια περιμετρική ματιά σε ένα από τα πιο πολυσύχναστα μέρη της πόλης που χάθηκε με την πυρκαγιά. Κάποια ονόματα και χαράξεις δρόμων θυμίζουν αυτό που υπήρξε. Με την σήμανση 12 κτηρίων περιμετρικά της πλατείας, γίνεται προσπάθεια να ξαναζωντανέψει. Η αεροφωτογραφία του Bing και ο χάρτης που αντιπροσωπεύει το πριν το 1917 κατατοπίζουν για το πού βρίσκονταν τα κτήρια. Από κει και πέρα μιλούν μόνες τους οι φωτογραφίες. Όπου δεν αναφέρεται συγκεκριμένη πηγή, η προέλευση είναι δημοπρασίες.
Επιμέλεια και παρουσίαση από τον Σπύρο Αλευρόπουλο.
Η θέση της πλατείας και η διάταξη των κτηρίων από το Bing .
Τα κτήρια σημειωμένα σε χάρτη του 1919 (που αφορά την πόλη πριν την πυρκαγιά)
'Ισως η παλιότερη λήψη, μαζί με την επόμενη, του Ουν καπάν από τον Paul Zepdji. Τα κτήρια 2 και 5 αντικαθίστανται στις επόμενες με νεότερα.
Φωτογραφία του Γαλλικού Φωτ Τομέα.
Η αναγνώριση:
Φωτογραφία του Γαλλικού Φωτ Τομέα από το ΚΙΘ
Εδώ φαίνεται καθαρά ο μικρός μιναρές του κτηρίου 1, ο οποίος αναγνωρίστηκε από τον κ. Αριστόδημο Παπάζογλου στις ΠΦΘ ως το Τέμενος Ουν Καπάν. : “Ο Μουφτής της Θεσσαλονίκης Αχμέτ το συμπεριλαμβάνει μεταξύ των τεμενών που κάηκαν το 1917 και το τοποθετεί στην οδό Μπαλάνου 4, μεταξύ της Εγνατίας και της πλατείας της Αλευραγοράς (Un Kapani)”.
Η είσοδος στην πλατεία από την Εγνατία, σε αναγνώριση Ευστάθιου Ασλανίδη.
Από την οδό Μπαλάνου πριν την πυρκαγιά.
Η είσοδος στην πλατεία από την οδό Μπαλάνου, μετά την πυρκαγιά, σε ταύτιση Μάρας Νικοπούλου.
Η πλατεία σε ταύτιση Μάρας Νικοπούλου μετά την πυρκαγιά.
Η καμμένη πλατεία, έτσι όπως φαινόταν από το μιναρέ του Σουλεϊμάν, σε φωτογραφία του Βαγγέλη Καβάλα όπως αναρτήθηκε στις ΠΦΘ στα πλαίσια της συζήτησης που ακολούθησε την παρουσίαση.
Μακεδονία 19/8/1918
Σε δυο μέρες, στις 7 το πρωί, έχουν ραντεβού στην πλατεία Κασάνη οι ιδιοκτήτες ακινήτων στα οικοδομικά τετράγωνα 7 (όπου οι αριθμοί 11, 12) και 10 (όπου οι αριθμοί 1,2,3) για να αναγνωρίσουν τα όρια των καμμένων περιουσιών τους.
Η ταύτιση και η φωτογραφική τεκμηρίωση από Ευστάθιο Ασλανίδη.
Σε πρώτο πλάνο βλέπουμε τη Μύρωνος στο ύψος της Κάστορος και την οικία με τα δύο τριγωνικά σαχνισιά, η οποία παρ' ελπίδα διατηρεί τη σημερινή της μορφή, να δεσπόζει στην πάνω πόλη,
Η φωτογραφία προέρχεται από τη δημοπρασία μιας σειράς φωτογραφιών της δεκαετίας του 50.
Για να συμπληρωθεί εκείνο το κομμάτι της Μύρωνος μια φωτογραφία από το άλμπουμ “Η Θεσσαλονίκη που χάνεται” με το σπίτι που βρισκόταν λίγο δυτικότερα από αυτά της αρχικής (γωνία Βλατάδων με Μύρωνος) και η τωρινή εικόνα του δρόμου. Σημειωμένο με 1 το ανακατασκευασμένο (αριστερό) σπίτι της αρχικής, με 3 αυτο που βρισκεται στη θέση του σπιτιού δεξιά, αμέσως μετά τη συμβολή με Κάστορος.
Η θέση της οικίας στην πανοραμική επισημαίνεται με την κόκκινη βούλα.
Στην επόμενη φωτο και πάλι η Μύρωνος, σε απομονωμένο στιγμιότυπο από βίντεο με φωτογραφίες της κ. Άννας Δαμιανίδη . Ο φωτογράφος κοιτάζει την ανατολή. Βέβαια ο αριθμός των παραθύρων δεν είναι πλέον ο ίδιος αλλά λεπτομέρειες όπως, ή θύρα της εισόδου που χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα, η θέση της κολώνας, και αποκαλυπτικές λεπτομέρειες από την οικία της αρχικής φωτογραφίας επαληθεύουν τη συσχέτιση.
Μια διώροφη κατοικία σε σκίτσο (αρκετά ρεαλιστικό) στην “οδό Αγίας Τριάδος και Σπυρίδωνος Τρικούπη” , αναπαράσταση του 1968 [από το βιβλίο “Σχέδια από τη Θεσσαλονίκη” του Γ. Παπαράλλη, (εκδ. Ιανός, 2007), σελ. 76]. Το λογικό πρόβλημα που τίθεται από την περιγραφή είναι ότι η Αγίας Τριάδος και η Σπυρίδωνος Τρικούπη δεν συναντιούνται.
Το πρόβλημα έθεσε ο Νίκανδρος Καστανίδης.
Από την parallaxis – όπου αναφέρεται ως σχολή Νισσίμ ακριβώς πριν τον πόλεμο.
https://parallaximag.gr/thessaloniki/reportaz/ipo-anegersi-mousio-tou-olokaftomatos-sti-thessaloniki
Το πρόβλημα έλυσε ο Δαβίδ Μπράβος:
Η οικοδομή που ταιριάζει και υπάρχει και σήμερα (και καταρρέει) είναι απέναντι από την εκκλησία της Αγίας Τριάδας, Βελισσαρίου 48. Οικία των Λιέζερ και Ιακώβ Νεφούς. Συναγωγή “Ιτάλια Γιασάν” μετά την πυρκαγιά. Δημοτικό σχολείο την περίοδο της απεικόνισης. Δραματική Σχολή του Κρατικού Θεάτρου, θεατρικό εργαστήρι μετά την Χούντα.