Saloni.ca Archive

Βαγγέλης Καβάλας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1200361983786766

Τέμπερα της Λευκής Χριστίδου Η όψη σήμερα

Φωτογραφία που αναρτήθηκε παλιά στις ομάδες, ήρθε ο καιρός να τοποθετηθεί στον χάρτη. Αγίου Δημητρίου με Ιουλιανού γωνία. Στη ΒΑ γωνία της διασταύρωσης βλέπουμε το φαρμακείο του Αναστάσιου Λυμπεράκη στον αριθμό 189 της οδού Αγίου Δημητρίου με την αρίθμηση του 1924, το οποίο στην αρχή του ίδιου έτους παρουσιάζεται ως νεοσύστατο σύμφωνα με διαφημίσεις στην εφημερίδα Μακεδονία. Την παρελθούσα χρήση προς το παρόν δεν την γνωρίζουμε.

Πηγή: archives.saltresearch.org

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1196144787541819

Το φαρμακείο στην ΒΑ γωνία Αγ. Δημητρίου και Ιουλιανού Η πίσω πλευρά της φωτογραφίας αναφέρει τη συνοικία Koca Kasım Paşa που την γνωρίζουμε ήδη από τον Βασίλη Δημητριάδη. Το εσωτερικό του φαρμακείου το 1925 από ανάρτηση Ντόρας Λυμπεράκη στις ΠΦΘ.

Φωτογραφία από το αρχείο του ΙΑΠΕ. Στο αρχείο υπάρχει η εξής περιγραφή: “Ο Απόστολος Μωυσιάδης και πίσω διακρίνονται προσφυγικές μονοκατοικίες και σπίτια αξιωματικών.” Ως χρονολογία δίνεται το 1952, μέρος της συλλογής Μωυσιάδη Απόστολου και Μωυσιάδου Φιλιώς. Ο κ. Μωυσιάδης βρίσκεται στη Σοφούλη, ανηφορίζοντας προς τη θέση όπου θα χτιστεί (ίσως ήδη χτίζεται) το παλατάκι. Αριστερά του είναι το στρατόπεδο Κόδρα και πίσω του τα σπίτια είναι του συνοικισμού αξιωματικών, πιθανόν στην οδό Παπάγου, ίσως σε μια παράλληλή της. http://repository-iape.ekt.gr/iape/handle/11641/1369

Θόδωρος Νάτσινας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1200203563802608

Η φωτογραφία σαν να ήρθε να ικανοποιήσει μια βαθιά επιθυμία μου που δεν την είχα συνειδητή αλλά μόλις η φωτογραφία άνοιξε μπροστά μου κατάλαβα ότι την ζητούσα. Στον δρόμο αυτό, ίσως μάλιστα σε ένα από αυτά τα σπίτια της φωτογραφίας, είχε μετακομίσει η οικογένεια μου για κάποιο διάστημα (1 ή 2 χρόνια;) προς το τέλος της δεκαετίας του 50. Μια από τις έντονες μνήμες της περιόδου ήταν ότι, όταν με έβγαζε βόλτα μια τρελούτσικη θεία μου, πηγαίναμε στο μέσο του δρόμου και πατούσα τα μάτια γάτας που υπήρχαν στην διαγράμμιση. Σε όσους το έχω πει αμφισβητούν ότι υπήρχαν μάτια γάτας σε δρόμους στην Θεσσαλονίκη το 1950-60. Και όμως, πιστεύω ότι στη φωτογραφία φαίνονται δύο μάτια γάτας, ακριβώς όπως τα θυμόμουν, πάνω στην κεντρική διαγράμμιση. Πάντα βέβαια υπάρχει η πιθανότητα να τα βλέπω εκεί επειδή θέλω να τα δω, αλλά εγώ πιστεύω ότι αυτά τα δύο σημαδάκια που φαίνονται είναι μάτια γάτας. Σημειωτέον, ότι περίπου στο ίδιο σημείο, ο Δήμος Καλαμαριάς έχει βάλει μάτια γάτας πάλι σχετικά πρόσφατα.

1916 Aπό τα αρχεία του Γαλλικού Στρατού και την πανηγυρική δοξολογία της 4ης επετείου απελευθέρωσης της πόλης, αποκτάμε εικόνα από μερικά σπίτια της Αγ. Δημητρίου.

Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1199586830530948

Στημένη στην πιο δυτική από τις εισόδους επί της Αγ. Δημητρίου, η κάμερα καταγράφει την άφιξη των επισήμων. Στην υποδοχή, άνδρες της Κρητικής Χωροφυλακής. Εδώ, ο Βενιζέλος, με φόντο το ισόγειο δύο σπιτιών. Στο ένα, ο τοίχος είναι βαμμένος ‘ριγέ’, και οι κάτοικοι παρακολουθούν στο άνοιγμα του παραθύρου, στημένοι σαν για οικογενειακή φωτογραφία. Μία ελαφριά κίνηση του φακού προς τα ανατολικά, αποτυπώνει καλύτερα και το άλλο σπίτι. Στη μέση, το κλειστό σαχνισί είναι διακοσμημένο με ρόμβο και μοιάζει ξύλινο. Αν και τα παντζούρια είναι κλειστά, υπάρχουν κάποιες περσίδες λίγο ανοιγμένες που μαρτυρούν ότι σε αυτό οι κάτοικοι θέλουν μεν να βλέπουν, αλλά να παραμένουν αθέατοι – ίσως κατοικείται ακόμα από μουσουλμάνους. Ως γνωστόν, στην περιοχή κατοικούσαν πολλοί ντονμέδες. Παραδίπλα, μισό σπίτι ακόμα. Εδώ το σαχνισί στηρίζεται σε χτιστό φουρούσι και τα παράθυρα είναι ανοιχτά. Συνδυασμός των δύο κάδρων κατά την άφιξη του αρχιραββίνου Μέιρ, που τον βλέπουμε σε πρώτο πλάνο να χαιρετάει.

Απέξω, ο φακός στρέφεται προς τα δυτικά και μας δίνει εικόνα των σπιτιών και στα δύο πεζοδρόμια. Την πιο κοντινή ίσως που έχουμε γι’ αυτά. Το ένα, μάλιστα, είναι στολισμένο με την ελληνική σημαία. Τα αυτοκίνητα και οι άμαξες των επισήμων περιμένουν για να τους παραλάβουν, ενώ διακρίνεται και κόσμος σκαρφαλωμένος στα κάγκελα. Η λεζάντα εδώ ήταν λάθος και τοποθετούσε την λήψη σε άλλη εκδήλωση.

Κοριτσάκια σκαρφαλωμένα στη μάντρα με τα χαρακτηριστικά κάγκελα και η είσοδος που βρισκόταν σχεδόν στη μέση του ναού, απέναντι από την μικρή οδό Αρκαλου.

Αυτή η είσοδος και κομμάτι της Αγ. Δημητρίου σε άλλες φωτογραφίες εκείνων των χρόνων, με μέτωπο προς τα δυτικά (αριστερά) και προς τα ανατολικά (δεξιά). Περισσότερες είχαμε δει εδώ https://archive.saloni.ca/1001 με αφορμή την κρήνη που υπήρχε στη γωνία με Αγ. Νικολάου. Η εικόνα της άλλης όψης των σπιτιών που είδαμε στο ρεπορτάζ από ψηλά.

Η ανατολική πλευρά της Κατούνη είναι κτισμένη κυρίως με οικοδομές του μεσοπολέμου. Πολυφωτογραφημένο βέβαια το ξενοδοχείο Μπρίστολ, θα εστιάσουμε στα υπόλοιπα, στις λήψεις αυτές του 1992.

Σπύρος Αλευρόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1197359994086965

Στην γωνία Κατούνη 6 με Οπλοποιού 2 το ξενοδοχείο Capsis Bristol (που είδαμε εδώ: https://archive.saloni.ca/124) Στρίβοντας στην Οπλοποιού, βλέποντας την πλατεία Ελευθερίας. Απέναντι, Κατούνη 8 με Οπλοποιού 1, φαντάζομαι ότι το Σοχοχό θα πουλούσε γούνες. Η αφίσα για την συγκέντρωση της Αριστοτέλους για την Μακεδονία δείχνει περίπου τον χρόνο λήψης Η ίδια πολυκατοικία από την μεριά της Κατούνη 8 Κατούνη 12 λίγο πάνω από την Μητροπόλεως, Σήμερα είναι το Συνεδριακό Κέντρο της Τράπεζας Πειραιώς. Έχουμε παρακάμψει την νεότερη πολυκατοικία στο 10-παραφωνία στην μεσοπολεμική συνέχεια .

Το ίδιο κτίριο από την πλευρά της Μητροπόλεως. Τριώροφο νεοκλασικό κτίριο του Μεσοπολέμου. Οι όροφοι τονίζονται από συμμετρικά μπαλκόνια με σιδεριές και κτιστά φουρούσια σύμφωνα με την υπουργική απόφαση που το κήρυξε διατηρητέο.

Η είσοδός της, από την πλευρά της Κατούνη.

Οι επόμενες αφορούν κτίριο του 1925 στην Κατούνη 14, έργο του Ρούμπενς, λιγα χρόνια πριν την ανακαίνισή του.

Μετά την αποκατάστασή του Το επόμενο “Κτίριο στην οδό Κατούνη 16. Μέγαρο Ισαάκ Ερρέρα και Σία (1925) κατά πάσα πιθανότητα και αυτό.

Διώροφο κτίριο του μεσοπολέμου. Τα ανοίγματα των παταριών του ισογείου με τα καμπύλα ανώφλια στηρίζονται σε τονισμένους με διακοσμητικά στοιχεία ημιπεσσούς. Στον όροφο υπάρχει επίμηκες μπαλκόνι από περίτεχνη σιδεριά που “πατάει” σε κτιστά φουρούσια” σύμφωνα με την υπουργική απόφαση ΥΑ 5650/8-11-1994 – ΦΕΚ 1217/Δ/22-11-1994 Κατούνη 18, το προτελευταίο πριν την Τσιμισκή. “Διώροφο κτίριο του μεσοπολέμου. Τα ανοίγματα των παταριών του ισογείου με τα καμπύλα ανώφλια στηρίζονται σε τονισμένους με διακοσμητικά στοιχεία ημιπεσσούς. Στον όροφο υπάρχει επίμηκες μπαλκόνι από περίτεχνη σιδεριά που “πατάει” σε κτιστά φουρούσια”. ΥΑ 5650/8-11-1994 – ΦΕΚ 1217/Δ/22-11-1994

Όπως αποκαταστάθηκε με την πρόσθεση δώματος Από την σελίδα: https://www.thessalonikiartsandculture.gr/thessaloniki/afieromata/ktirio-chrimatistirioy-sta-ladadika-thessaloniki/?fbclid=IwAR1EqZ_lwVyO2YvCdPQbnvMKKTZ1R9vmWquUjxQzdWZHhhB_Z5IcjziRxsA

Και τέλος, γωνία με Τσιμισκή: “Κτίριο στην οδό Κατούνη 20 και Τσιμισκή 30. Τετραώροφο νεοκλασικό κτίριο του μεσοπολέμου με σοφίτα και δώμα. Πάνω από τα ισόγεια καταστήματα – πατάρια η οργάνωση των μορφολογικών στοιχείων των όψεων τονίζεται με τη συμμετρική ανάπτυξη των μπαλκονιών από σιδεριές και περίτεχνα κτιστά φουρούσια προς την γωνιακή ακμή του κτιρίου” πάλι από την ίδια υπουργική απόφαση. Το ίδιο αρχιτεκτονικό κόσμημα από την πλευρά της Τσιμισκη 30. Αποκαταστάθηκε 1994-1996. Αυτές τις ημέρες γίνεται ο ηλεκτρονικός πλειστηριασμός του.

Η φωτογραφία από εδώ: https://www.thetoc.gr/oikonomia/best-of-internet/thessaloniki-se-pleistiriasmo-diatiriteo---kosmima-tou-1920-sta-kato-ladadika-gia-4-ekat-euro-eikones/?fbclid=IwAR2d3d0qPE0MLIMJ9Zwst-xHSr_WFawFL8ubXC4fo-_Sks0BAHLJlIUebFI

Και μια παλιότερη, γύρω στα 1990 από ανάρτηση Θόδωρου Φουρναράκου στις ΠΦΘ, με τα σπίτια που είδαμε στις προηγούμενες λήψεις.

Στο βάθος η Μητροπόλεως πιο μπροστά κάθετή της η Κατούνη, η παράλληλη πιο μπροστά η Αιγύπτου με την Βαϊου να είναι περίπου η νοητή συνέχεια της Μητροπόλεως προς τα δυτικά. Η διατήρηση των λαδάδικων επιτεύχθηκε όταν ματαιώθηκε η διάνοιξη της Μητροπόλεως.

Κάτω από τα μάτια του φωτογράφου, αθέατη από τον φακό η πλατεία Μοριχόβου και η Ορβήλου στα αριστερά του.

Δυο παλιες Αρ Νουβω βιτρίνες της Θεσσαλονικης.

Βαγγέλης Καβάλας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1191549661334665

Το φαρμακείο του Πεντζίκη στην Εγνατία, με τον Ηλία Πετρόπουλο στα αριστερά και τον Νίκο Γαβριήλ Πεντζίκη δεξιά. Το καπελάδικο στην Αγ. Δημητρίου με Ιουλιανού

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1196127577543540

Το ξενοδοχείο Αμερική, κτισμένο το 1912 στην πιο παλιά του απεικόνιση από την γνωστή καρτ ποστάλ, το ισόγειο σήμερα ο Ζύθος Τα κτίρια στα λαδάδικα και ο χρωματισμός τους ανάλογα με την παλαιότητά τους. Μια γωνιά στην πόλη που ο πυρήνας της έμεινε σχεδόν αναλλοίωτος οικιστικά εδώ και παραπάνω από 100 χρόνια. Ειδικά τα σπίτια αυτά που βλέπουμε στη σημερινή ανάρτηση είναι όλα κτισμένα πριν το 1917 (εκτός από το τελευταίο, γωνία με Τσιμισκή).

Περιέχεται στο βιβλίο “Λαδάδικα, από την εγκατάλειψη στη διάσωση” του 1996 από το ΥΠΕΧΩΔΕ σε επιμέλεια του αρχιτέκτονα Μίλτου Μαυρομάτη Με την ευκαιρία επίσης ένα άρθρο του καθηγητή Ν. Καλογήρου εδώ: https://www.karfitsa.gr/thessaloniki/%ce%bb%ce%b1%ce%b4%ce%ac%ce%b4%ce%b9%ce%ba%ce%b1-%ce%b7-%ce%b1%ce%b3%ce%bf%cf%81%ce%ac-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%bb%ce%b9%ce%bc%ce%b1%ce%bd%ce%b9%ce%bf%cf%8d-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b8%ce%b5%cf%83%cf%83/?fbclid=IwAR2nEoctjzXgtuH4gmJ_XKcQkdqVg_FOVPKgAmLxWtjva20uhFsjm6Wi9Hg Σημειώνει τον χαρακτήρα εντυπωσιασμού που πήραν οι ιδιωτικές, κυρίως, πρωτοβουλίες ανακαίνισης των 80 κτιρίων που περιλαμβάνονται στον “ιστορικό τόπο” όπως κηρύχθηκαν τα λαδάδικα το 1985 από το ΥΠΠΟ Μετά την πυρκαγιά η σειρά των κτιρίων από το ξενοδοχείο και πάνω στην Κατούνη στέκει αλώβητη.

Αμέσως μετά τους σεισμούς το ξενοδοχείο, πιο πέρα τα κτίρια στους αριθμούς 7 και 9.

Από το βιβλίο του Β. Κολώνα “Εκατό χρόνια φιλοξενίας. Τα ξενοδοχεία της Θεσσαλονίκης (1914 – 2014)”. Αρκετά αργότερα η λήψη, σε ανάρτηση Γ. Μπασαγιάννη, οι όροφοι έχουν καθαιρεθεί. (από το thessarchitecture.wordpress)

Ο Ζύθος το 1992, Κατούνη 5

Αμέσως μετά αντίστοιχα στους αριθμούς 7 και 9 δύο εμπορικά κτίρια από το αρχείο Leon Saltiel (σε ανάρτηση Αθ. Νικόπουλου στις ΠΦΘ)

Τα ίδια κτίρια από τη συλλογή Παπατζήκα (δημοσιευμένη στο “Θεσσαλονίκης Εμπόριον 1870-1970”)

Μπροστά από το 7 το 1992

Το ν. 9 όταν άρχισαν οι εργασίες συντήρησης και αποκατάστασής του. Διακρίνεται το όνομα Abram M. Carasso στο ισόγειο

Και οι όροφοί του.

Το κτίριο: “χτίστηκε το 1852, για την ναυτιλιακή εταιρεία Fratelli Cauchi. Στέγασε τα γραφεία του συνδικάτου λιμενεργατών και μετά την ανάπλαση της περιοχής το 1996, εστιατόριο. Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο το 1983” . Φέρει πλέον την επιγραφή “Fratelli Cauchi Stabiliti nel 1852”, η οποία αποκαλύφθηκε κατά τις εργασίες.

https://thessarchitecture.wordpress.com/.../fratelli-cauchi/ Αμέσως μετά δυο χαμηλά κτίσματα με αριθμούς 9α και 9β. Τα είχαμε δει τον καιρό της κατοχής σε αναγνώριση Δαυίδ Μπράβου εδώ: https://archive.saloni.ca/3, από τις πρώτες αναγνωρίσεις της ΘΧΠ. Το 1989 σε λήψη Θόδωρου Νάτσινα Μετά την ανάπλασή τους. Στον όροφο του 9α, κτίσμα του 1901, υπήρξαν επεμβάσεις στα παράθυρα Μαράτος και Τοπάλογλου τα μαγαζιά αναφοράς τότε στην Κατούνη. Μια σειρά από φωτογραφίες από αυτά τα δύο χαμηλά κτίσματα το 1992. Το κτίσμα στο 9α αγνώριστο

Σε ανάρτηση Χρήστου Μπακόλα

Συνεχίζοντας πιο πάνω στους αριθμούς 11 και 13

Κοιτάζοντας προς τον Ερυθρό Σταυρό Ο παλιός στύλος της ΔΕΗ απομεινάρι από μια άλλη εποχή.

Η Κατούνη στο ύψος της Τσιμισκή, κατά την διάνοιξή της. Διακρίνονται τα σπίτια στους αριθμούς 19 και 21 σήμερα. Το κατεδαφισμένο στη γωνία αργότερα θα κτιστεί και φέρει τον αριθμό 23.

Άποψη της ίδιας περιοχής με την αεροφωτογραφία που είδαμε πριν λίγες μέρες (https://archive.saloni.ca/1872) με λήψη από την αντίθετη κατεύθυνση (προς Α.) στα μέσα της δεκαετίας του 1930. Κάτω αριστερα τα σημερινά διοικητικά δικαστήρια και στο βάθος από αριστερά προς τα δεξιά ξεχωριίζει η οδός Κατούνη

Βαγγέλης Καβάλας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1197569210732710

Με σημειωμένους δρόμους και τοπόσημα

Από τo αρχείο Γάλλου φαρμακοποιού που εμφανίστηκε στο Delcampe, μια ακόμα εικόνα της Στεφάνου Δραγούμη από την γωνία της με την Κασσάνδρου. Το κάτω μέρος του γωνιακού σπιτιού το είχαμε ξαναδεί εδώ https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/photos/pcb.1129435814212717/1129434830879482 Τώρα βλέπουμε καλύτερα το μπαλκονάκι και την είσοδό του. Άλλες φωτογραφίες της συλλογής έχουν χρονολογία 1919. Αν ισχύει και γι’ αυτήν τότε η πομπή που κατεβαίνει προέρχεται πιθανότατα από τον Πρ. Ηλία που είχε ‘αντικαταστήσει’, ας πούμε, τον Αγ. Δημήτριο μετά την φωτιά. Τις βιαστικές εργασίες προκειμένου να καθαγιαστεί τον Οκτώβριο του 1917 τις είχαμε δει εδώ: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/844185226071112

Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1202675400222091

Ανεβαίνοντας το δυτικό κομμάτι της Σταγείρων που αρχίζει στο ύψος της Ακροπόλεως 39, με τη βοήθεια φωτογραφιών από τις δεκαετίες ’70 και ’80.

Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1196141114208853

Η Σταγείρων, από την αρχή της, από την συλλογή του Θ. Ηλιάδη και παλιά ανάρτηση Χρήστου Καββαδά στις ΠΦΘ. Τότε, ο Αριστόδημος Παπάζογλου είχε σχολιάσει ότι, στο βάθος, δίπλα στην ρίζα του μεγάλου πλάτανου υπήρχε οθωμανική κρήνη που την θυμόταν από τα νεανικά του χρόνια. Δεν υπάρχει καταγεγραμμένη και -απ’ όσο ξέρουμε- ούτε κάποια κοντινή φωτογραφία της.

Στην φωτογραφία του Σωκράτη Ιορδανίδη, που στεκόταν στο ύψος του αριθμ. 3, βλέπουμε καλύτερα την αυλή ενός σπιτιού που κλείνει τον δρόμο, τα σκαλάκια που συνεχίζουν παραπάνω και τον πλάτανο. Ίσως διακρίνεται και το σημείο της κρήνης, δυστυχώς, η χαμηλή ανάλυση δεν βοηθάει. Το 1982, ο κ. Πλάτων Κλεανθίδης εστίασε στο σπίτι που είδαμε και προηγουμένως – και μπορούμε να δούμε ακόμα, καθώς το Σταγείρων 5 έχει κηρυχτεί διατηρητέο. Ενώ επτά χρόνια νωρίτερα, ο Κώστας Καραθανάσης αποτύπωσε και το σπίτι στο νούμερο 8, που έκλεινε τον δρόμο. [Από ανάρτηση Απόστολου Βρεφίδη στις ΠΦΘ] To σπίτι της προηγούμενης φωτογραφίας δεν υπάρχει πια και τα σκαλάκια έχουν ευθυγραμμιστεί με την αρχή του δρόμου. Άγνωστο αν το πλατάνι της φωτό του 2014 είναι κομμάτι του παλιού. Τα παγκάκια αναγκαία για ξεκούραση. Τη θέα τη χαλάει κάπως η άθλια πολυκατοικία στην Ακροπόλεως και το ύψος των νεοπαραδοσιακών. Στο δυτικό πεζοδρόμιο, όμως, διακρίνεται ακόμα το διατηρητέο και κάποια άλλα παλιά σπιτάκια.