Από την καινούρια σοδειά φωτογραφιών του φαρμακοποιού Paul Lorent ενδιαφέρουσες φωτογραφίες εμπλουτίζουν τις αναρτήσεις μας, προσθέτουν όψεις της πόλης στον χάρτη μας. Το Πίντι στην Κασσάνδρου, στην Αρριανού πριν την Αρμενοπούλου, ένα γαϊδουράκι ανεβαίνει τα τείχη λίγο πριν τον πύργο της Αλύσεως.
Το γαϊδουράκι φορτωμένο με γκιούμια ανεβαίνει μαζί με τον γαλατά την ανηφόρα κατά μήκος των τειχών λίγο πριν φτάσει στον σημερινό Κρεωνίδη. Όμορφη πανοραμική απεικόνιση της πόλης, καθώς και του ρέματος της οδού Ελ. Ζωγράφου με το χαρακτηριστικό σπιτάκι. Και αυτή η φωτογραφία από από το αρχείο του φαρμακοποιού Paul Laurent.
Γύρω στο 1952
Κατά τον Χάρη Βάρβογλη ίσως κατοχική, παρμένη από τους επάνω ορόφους της παλιάς Φιλοσοφικής
Αρχές 1958
Αρχές 1959
Γύρω στο 1960
Σύμφωνα με τον Χάρη Βάρβογλη:
Με τη μαρμάρινη σκάλα δεξιά τελειωμένη πρέπει να είναι άνοιξη του 1961.
1961
Η πλατεία του Χημείου το 1961
Η πλατεία του Χημείου το 1962
Το κτίσμα που εμφανίζεται στο γήπεδο του Ηρακλή, το 1952 περίπου είναι το ίδιο μ' αυτό που βρίσκεται δίπλα στο γιαπί της Φυσικομαθηματικής Σχολής, το Φεβρουάριο 1958 ;;
Από την έκθεση Souvenirs de Salonique στο Γαλλικό Ινστιτούτο.
Οι εγκαταστάσεις του Αγ. Βικεντίου στον Φραγκομαχαλά σύμφωνα με τη λεζάντα. Διασταυρώθηκε με μια ανάρτηση του κ. Μπασαγιάννη στις ΠΦΘ.
Κατά τα φαινόμενα στο 2ο τόμο του “Αρχείων Ανάλεκτα” υπάρχει σχετική δημοσίευση (άρθρο της κ. Αναστασίας Βαλαβανίδου με τίτλο “Η Γαλλική Σχολή Θηλέων των Αδελφών του Ελέους στο Φραγκομαχαλά της Θεσσαλονίκης” γνωστό ως Άγιος Βικέντιος) με μια ακόμα φωτογραφία που τοποθετεί το κτίριο στο τετράγωνο Τύπου, Βαλαωρίτου, Καθολικών (ΟΤ 149).
Η φωτογραφία είναι της όψης επί της Τύπου με την Βαλαωρίτου αριστερά.
Θόδωρος Νάτσινας, με φωτογραφικές συμβολές του Βαγγέλη Καβάλα
3000 περίπου σχέδια με <Αποτυπώσεις Νεοκλασικών Κτηρίων> θα έχουν μόνιμη θέση στο υπό ίδρυση Ίδρυμα < ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΣ> που θα εγκατασταθεί στο “Γκέρτσειο” Εκκλησιαστικό Ίδρυμα στην Κοζάνη.
Μεταξύ αυτών και κτιρίων της Θεσσαλονίκης. Εδώ αναρτώνται τρία σχέδια από γνωστά κτίρια της πόλης μας.
Η είδηση από https://kozan.gr/archives/384354
Φωτογραφίες από το Γαλλικό υπουργείο πολιτισμού και μία από δημοπρασία αποτυπώνουν συνολικά την πλατεία. Κάποιες από αυτές κυκλοφόρησαν στο παρελθόν επιχρωματισμένες ως επιστολικά δελτάρια. Εξαιρετικές σε ανάλυση με μοναδικές λεπτομέρειες μας προσφέρουν ένα ταξίδι στο χρόνο. Παραθέτουμε μερικές συσχετίσεις με τις οδούς που βλέπουμε περιμετρικά της ΒΑ γωνίας για τους φίλους που δεν την έχουν επισκεφτεί.
Φωτογράφος: René Prouho, ημερομηνία λήψης Οκτώβριος 1916
Από την σελίδα του Υπουργείου Πολιτισμού της Γαλλίας.
Φωτογράφος: René Prouho, ημερομηνία λήψης Οκτώβριος 1916
Από την σελίδα του Υπουργείου Πολιτισμού της Γαλλίας.
Φωτογράφος: René Prouho, ημερομηνία λήψης Οκτώβριος 1916
Από την σελίδα του Υπουργείου Πολιτισμού της Γαλλίας.
Φωτογράφος: René Prouho, ημερομηνία λήψης 22/4/1916
Από την σελίδα του Υπουργείου Πολιτισμού της Γαλλίας.
Φωτογράφος: υπολοχαγός Homolle, ημερομηνία λήψης 12/10/1915
Από την σελίδα του Υπουργείου Πολιτισμού της Γαλλίας.
Αλέξανδρος Σαββόπουλος: Φωτογραφία αναφοράς του ιδίου σημείου με επιπρόσθετες λεπτομέρεις της κρήνης και του ξύλινου μιναρέ. Αν δεν ξεγελιέμαι στην αρχική φωτογραφία, διακρίνουμε και οθωμανικές ταφόπλακες στα δεξιά μας
Στις φωτογραφίες του 19ου αι. φαίνεται το νεκροταφείο να επεκτείνεται και να καταλαμβάνει στο σύνολό της την πλατεία. Τα όριά του δεν μας είναι γνωστά. Ο Βασίλης Δημητριάδης τα τοποθετεί βόρεια του τουρμπέ, στις φωτογραφίες τα βλέπουμε σ' όλη την πλατεία. Ίσως καταγράφονται διαφορετικές εποχές. Η λήψη των φωτογραδφιών έγινε από τη Μονή Βλατάδων και όχι από τον Όσιο Δαυϊδ που αναφέρεται σε διάφορες εκθέσεις, ομάδες και σελίδες στο διαδίκτυο.
Φωτογράφος: Alméry Lobel-Riche, ημερομηνία λήψης 14/1/1917
Από την σελίδα του Υπουργείου Πολιτισμού της Γαλλίας.
Όμορφη φωτογραφία του πρώην γαλλικού νοσοκομείου, εκεί που αργότερα θα στεγαζόταν το κλειστό σήμερα νοσοκομείο “Άγιος Παύλος”, στη διασταύρωση των οδών Φράγκων και Τύπου. Πίσω του μόλις και διακρίνεται το καμπαναριό της Καθολικής εκκλησίας. Εκτιμώ με επιφυλάξεις ότι αναφερόμαστε στην δεκαετία του 1930. Προσφέρεται από τον δημοπρατικό οίκο Φαϊτατζή.
Στην είσοδο του Γαλλικού νοσοκομείο “Άγιος Παύλος”, τη δεκαετία του 1950. Στο κέντρο ο τότε διευθυντής του νοσοκομείου Τάσος Αστεριάδης και δεξιά η σύζυγός του Αίγλη.
[Από το βιβλίο “Θεσσαλονίκη, μια πόλη ανθρώπων”, Θεσσαλονίκη, 2017, σελ. 116] και τον Νίκανδρο Καστανίδη
Στιγμές ξεκούρασης, στην πλατεία Βαρδαρίου. Βρισκόμαστε ακριβώς ανάμεσα στην γνωστή κυκλική ποτίστρα και στο ξύλινο κιόσκι με την περίτεχνη σκεπή από κεραμίδια, με τον φακό να εστιάζει στην αρχή της οδού Λαγκαδά.
Την ίδια περίπου περίοδο, ένας πλανόδιος οπωροπώλης λίγο πιο μπροστά και ακριβώς στην γωνία του κιοσκίου. Διακρίνεται η ταμπέλα του Καπνοπωλείου “Η Ελλάς”.
Η αναζητούμενη φωτογραφία εδώ και μερικά χρόνια συσχετίζεται με μία πρόσφατη ταύτιση σε έναν από τους κεντρικότερους δρόμους της πόλης, τη διασταύρωση της Εγνατίας με Λέοντος Σοφού. Ο φωτογράφος στέκεται στη Λέοντος Σοφού στο ύψος της Κολόμβου και βλέπει την άνοδο προς την Εγνατία.
Η φωτογραφία από την συλλογη του Paul Albarel με κωδικό αναφοράς AD11-1499 και τίτλο “Une rue de Salonique”.
Οι δρόμοι στην φωτογραφία
Αρκετά στοιχεία αποκαλύπτουν τη γωνία όπως το δέντρο, η κολόνα φωτισμού, το χαρακτηριστικό υπόστεγο εκατέρωθεν της γωνίας και άλλα.
Στη σημερινή ρυμοτομία από τη γωνία της Λέοντος Σοφού με Βαλαωρίτου. Την εποχή της λήψης η σημερινή Βαλαωρίτου στο κομμάτι αυτό ονομαζόταν Κολόμβου σύμφωνα με τον χάρτη ρυμοτομίας του 1919.
Με πλάτη στη Μουσών και κοιτάζοντας προς τα ανατολικά, βλέπουμε απέναντι το σπίτι που ‘έκλεινε’ τον δρόμο μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ’90. Στην ουσία, απλώς ακολουθούσε την παλιά φιδωτή χάραξη της Αιόλου. Από τη δεκαετία του ’60, όμως, το σημείο εκείνο άρχισε να ισιώνει και η νέα οικοδομική γραμμή είναι αυτή που ορίζεται από την πολυκατοικία των ‘60ς που φαίνεται στο βάθος, αριστερά από την κολώνα της ΔΕΗ.
Από την εικόνα αυτή διατηρούνται ακόμα μόνον το τελευταίο στο νότιο πεζοδρόμιο και το δεύτερο αριστερά (από το οποίο εδώ διακρίνεται μόνον η μάντρα του).
Και από την άλλη πλευρά. Ίσια μπροστά το 7, και αριστερά του η αυλόπορτα του 5α. Η πόρτα υπάρχει ακόμα, αλλά οδηγεί σε νεοπαραδοσιακό. Το μπαλκονάκι στο νότιο πεζοδρόμιο αριστερά ανήκει σε διώροφο που επίσης διατηρείται.
Στον χάρτη με την εικόνα της Αιόλου κατά τα οθωμανικά χρόνια, σημειώνουμε τις γωνίες λήψης των φωτογραφιών και το σπίτι με τα συνθήματα. Στον χάρτη του, ο Β. Δημητριάδης δεν γράφει οθωμανικό όνομα του δρόμου που, κατά το μεγαλύτερο μέρος του, ανήκε στην συνοικία του Ικί Σεριφέ (Ταξιαρχών), ενώ η ανατολική του πλευρά ήταν το σύνορο με την συνοικία Αχμέτ Σουμπασι. Ωστόσο, στα αντίστοιχα κεφάλαια και στα ίντεξ, την αναφέρει ως οδό Μεντρεσέ [Τοπογραφία της Θεσσαλονίκης, σ. 94, 100, 486, 505]. Κάπως περίεργο, αν σκεφτεί κανείς ότι συνήθως τα ονόματα των δρόμων αφορούσαν είτε κάτι που βρισκόταν επί αυτών, είτε κάτι από το οποίο ξεκινούσαν ή κατέληγαν. Και επί της Αιόλου ή στις άκρες της δεν φαίνεται λογικό να υπήρχε μεντρεσές.
Την συνέχεια και το τέλος της Αιόλου με την κρήνη θα τα δούμε άλλοτε.
Για την ώρα, κλείνουμε με κάτι ακόμα από τα ελάχιστα κοινά στοιχεία που έχουν οι φωτογραφίες του ’82 με το σήμερα: την πελώρια δάφνη στα όρια της Αιόλου 3 με την Αιόλου 5. Πετσοκόπηκε για να χτιστεί το νούμερο 3 (πρώτο στα αριστερά, στην ‘σύγχρονη’ φωτό), μεγάλο κομμάτι της έπεσε από τον αέρα τον Οκτώβριο του 2017 κι όμως βαστάει ακόμα.