Saloni.ca Archive

Από τη μικρή οδό Αντιόχου στην Άνω Πόλη δεν έχουμε πολύ παλιές φωτογραφίες – απ’ όσο ξέρουμε, έστω. Τα 80 μέτρα της αρκούν για να σου βγει η γλώσσα όταν την ανεβαίνεις ή να κουτρουβαλιαστείς κατεβαίνοντάς την. Όσοι φωτογράφιζαν την περιοχή, προτιμούσαν την Θεοφίλου (απ’ όπου αρχίζει) και ανηφόριζαν ή κατηφόριζαν τον άξονα της Επιμενίδου-Μπουμπουλίνας.

Από την Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1085406001949032

Η ανατολική πλευρά της διατηρήθηκε ανέπαφη μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’70. Από τα σπίτια που διακρίνουμε στη φωτογραφία του κ. Νίκου Γιαννακόπουλου, υπάρχει μόνο το τελευταίο δεξιά -έρημο από τη δεκαετία του ’90. Στα οθωμανικά χρόνια ανήκε στη συνοικία Σουλουτζά, που είχε κέντρο της το ομώνυμο τζαμί, τον Όσιο Δαυίδ, δηλαδή. Ο Β. Δημητριάδης, στον χάρτη του, ονοματίζει την αρχή της ως οδό Ιμάμη. Ίσως σε σχέση με το τέμενος που υπήρχε παραδίπλα στην Θεοφίλου και είδαμε τις προάλλες. Δεν την περιλαμβάνει όμως (ούτε ως Αντιόχου, ούτε ως Ιμάμ) σε κανένα από τα ίντεξ του.. Χωρίς όνομα στον χάρτη του είναι και η Χαβρίου που από τότε ένωνε την Αντιόχου με την Επιμενίδου. Τώρα, η Χαβρίου (όπου και ο άνθρωπος στη φωτογραφία) έχει φαρδύνει και φτάνει μέχρι την Φωτίου, τρώγοντας τον χώρο όπου βρίσκονταν τα σπιτάκια αριστερά. Το παράθυρο με το κουρτινάκι ανήκει στο σπίτι που υπάρχει ακόμα. Στο απόσπασμα από το βίντεο του γαλλικού στρατού, διακρίνουμε (με κόκκινο) τον δρόμο με το χαρακτηριστικό σπάσιμο που έκανε -και κάνει ακόμα. Ακριβώς κάτω από απ’ αυτή τη στροφούλα, δεκαετίες αργότερα, ο Σωκράτης Ιορδανίδης αποτύπωσε την πιτσιρικαρία να παίζει μπάλα. Στις εκποιήσεις των ανταλλάξιμων, η Αντιόχου εμφανίζεται μαζικά τον Δεκέμβριο του 1930. Το Αντιόχου 7, το συναντάμε λίγο αργότερα με ανεβασμένη τιμή. Από τις 90.000 στις 105.000. Αλλά σε ένα από αυτά (Αντιόχου 4) η διαφορά τιμής που βλέπουμε 1,5 χρόνο μετά, εντυπωσιάζει. Από τις 145.000 στις 43.000. Τυπογραφικό λάθος ή κάτι άλλο; Το 1932 πάντως, φαίνεται ότι οι τιμές έχουν πέσει συνολικά, καθώς και τα 151 τετραγωνικά του σπιτιού στην Αντιόχου 1 δίνονται για 68.000. Αυτό το τελευταίο, το 1931, είχε εμφανιστεί και στην εφημερίδα: Απατημένος σύζυγος του κέντρου της πόλης μεταμφιέζεται για να πιάσει την σύζυγό του στα πράσα. Η περιοχή έχει νυχτοφύλακα και αστυνομικό τμήμα με σκοπό, που παρατηρούν ότι περπατάει μάλλον άτσαλα, άσε που δεν φοράει τακούνια… Συλλαμβάνεται και παραπέμπεται, αλλά αθωώνεται «διότι δεν υπάρχει νόμος απαγορεύων την μεταμφίεσιν ανδρός εις γυναίκαν και τ’ ανάπαλιν».

Ένας Γερμανός ανεβαίνει στην ταράτσα στην Αλ. Σβώλου 1 και γυρνάει γύρω γύρω. Μοναδικό πανόραμα.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1086394515183514

Αυτή από το μπαλκόνι. Η Αχειροποίητος στο κέντρο της φωτογραφίας Προς την Παύλου Μελά. Στο βάθος δεξιά το μεγάλο κτίριο στη γωνία Παύλου Μελά 29 και Π. Π. Γερμανού 16. Αριστερά στο βάθος ο Λ. Πύργος. Και λίγο πιο δεξιά

Ανεβαίνοντας την παλιά Διοικητηρίου (Καραολή και Δημητρίου των Κυπρίων) στο νούμερο 11, γωνία με Γλάδστωνος, μια εντυπωσιακή διατηρητέα πολυκατοικία. Έργο του Max Rubens του 1927, σήμερα ξενοδοχείο, το Μέγαρον 11.

Συμμετείχε στο Open House του 2019

Το φωτογραφικό υλικό από την ιστοσελίδα https://megaron11.gr/

Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1081371825685783

Μια φωτογραφία από το 1992, συμβολή του Νίκανδρου Καστανίδη

Κάρα στην παραλιακή, πλοία με σηκωμένα τα πανιά, φορτηγά, άνθρωποι. Δίπλα στην θάλασσα της πόλης, στην πλατεία της πόλης.

Ένα ηλιόλουστο χειμωνιάτικο πρωινό στην πλατεία Αριστοτέλους του 1941

Ένας άλλος κόσμος, ο ίδιος κόσμος.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1036723280150638

Θεοφίλου με Αγ. Σοφίας και Φωτίου. Το σημείο αυτό -όριο τριών συνοικιών κατά τα οθωμανικά χρόνια-δείχνει να προβλημάτισε αρκετά τον Β. Δημητριάδη στην Τοπογραφία του, και οι αναφορές για τις ονομασίες των δρόμων και του τεμένους που βρισκόταν εκεί δεν είναι ξεκάθαρες.

Από την Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1081943638961935

Στην στερεοσκοπική φωτογραφία βλέπουμε το τέμενος με τον μικρό μιναρέ του, κολλημένο στο κτίριο. Για την Θεσσαλονίκη, «φωτογραφικά» ξέρουμε άλλους δύο παρόμοιους μιναρέδες (στον Τεκέ της Πύλης στην Μελενίκου και στο Καπάνι). Αυτός της Θεοφίλου συνδυάζει χαρακτηριστικά κι από τους δύο. [Η φωτό έχει αναρτηθεί επεξεργασμένη και στις ΠΦΘ, όπου αναγνωρίστηκε από τον Αθ. Νικόπουλο] Λόγω του μικρού μεγέθους του, ο μιναρές ξεφεύγει από τις περισσότερες πανοραμικές φωτογραφίες, όπου ακόμα και αν διακρίνεται θυμίζει περισσότερο καμινάδα. Εμφανίζεται όμως πιο καθαρά στο απόσπασμα από μία κινηματογράφηση από αεροπλάνο της γαλλικής στρατιάς. Χωρίς τον μιναρέ πια, το κτίριο ως ανταλλάξιμο βγήκε σε δημοπρασία το 1929, με τον προσδιορισμό «τέμενος» στην αναγγελία. Για την ώρα, δεν βρήκαμε πότε και για πόσο ακριβώς πουλήθηκε τελικά. Ξέρουμε όμως ότι το κτίριο, με διάφορες μετατροπές, φωτογραφήθηκε από τον Ολλανδό Cas Oorthus στα 1957. [Αναγνώριση και τεκμηρίωση από τον Στάθη Ασλανίδη είχαμε δει εδώ: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/686796305143339 ] Από την άλλη μεριά, το ξαναβλέπουμε εδώ, σε φωτογραφία της δεκαετίας του ’60 [Ανάρτηση Σ. Πέτσα, ΠΦΘ] Το 1975, πάντως, είχε αντικατασταθεί από την πολυκατοικία που βλέπουμε και σήμερα. Με την περιοχή και κάποια άλλα -αριθμητικά και όχι μόνον- στοιχεία θα ασχοληθούμε και άλλοτε. Προς το παρόν, αποτυπώνουμε εδώ όσα εμφανίζει ο Β. Δημητριάδης στον χάρτη του.

Βήμα – βήμα η γραμμή του τραμ από Βαρδάρη στο Συντριβάνι. Η αναδιαμορφωμένη Νέα Εγνατία μετά την μεγάλη πυρκαγιά μέχρι την δεκαετία του 50.

Το ιππήλατο τραμ αρχίζει να λειτουργεί από τον Μάιο του 1893. Το ηλεκτροκίνητο από τον Απρίλιο του 1908. Η Εταιρεία Τροχιοδρόμων ενώθηκε με την Εταιρεία Ηλεκτροφωτισμού το 1910 για να δημιουργηθεί η Εταιρεία Τροχιοδρόμων και Ηλεκτροφωτισμού Θεσσαλονίκης.

1954 αποφασίστηκε η κατάργηση των σιδηροτροχιών στις οδούς Βασ. Γεωργίου και Όλγας (γραμμή τράμ Ντεπώ – Τσιμισκή). 21 Ιουλίου 1957 τα τελευταία δρομολόγια των γραμμών στην Εγνατία.

Από τον Δαυίδ Μπράβο

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1080582429098056

Παλιά και Νέα Εγνατία. Εδώ συνυπάρχουν. Είναι η χαρακτηριστικότερη φωτογραφία για να αντιληφθούμε την νέα χάραξη της οδού μετά την πυρκαγιά.

Παλιά ήταν στενότερη, στραβή, χαμηλότερα από την σημερινή. Εκεί που είναι το τραμ βλέπουμε σπίτια στην αρχή της Παλιάς Εγνατίας. Η πλατεία του Βαρδάρη πριν το 1917 ήταν μικρότερη. Τα κτήρια δίπλα στο τραμ θα γκρεμιστούν για να μεγαλώσει η πλατεία. Πιό πίσω ορατη η διευρυμένη Νέα Εγνατία στο πλάτος που έχει και σήμερα. Ζιγκ-ζαγκ της γραμμής δεν υπήρχε σ αυτό το σημείο. Έγινε γιά να εξυπηρετήσει τις ιδιάζουσες ανάγκες της εποχής του νέου σχέδιου πόλης Το κτήριο δίπλα στο τραμ σημειωμένο πάνω στην παλιά Εγνατία. Η κάθετη οδός δίπλα του είναι η Παπαρρηγοπούλου που λόγω διεύρυνσης της πλατείας του Βαρδάρη ανέβηκε μεσοπολεμικά πιό ψηλά. Το Ξενοδοχείο “Τα Βαλκάνια” στην αρχή της οδού Ταντάλου. Ο φωτογράφος μπροστά στο Ξενοδοχείο “Βιέννη”. Το Ξενοδοχείο “Σέρραι” αριστερά, στην αρχή της οδού Ελένης Σβορώνου. Φύγαμε από την πλατεία του Βαρδάρη στην “Νέα” Εγνατία. Ξενοδοχείο “Βιέννη”, δεξιά του φωτογράφου. Από την Ίωνος Δραγούμη προς τον Βαρδάρη. Μπροστά μας το Δημαρχείο (Αύγουστος του 1926 ως το 1931). Είναι το Μέγαρο Βυζαντινής Στοάς που σχεδίασε ο αρχιτέκτονας Max Rubens. Αργότερα εγκαταστάθηκε εδώ το ξενοδοχείο “Μεγάλη Βρετανία”. Σήμερα φιλοξενεί το Σύγχρονο Ωδείο. Δίπλα το ξενοδοχείο “Μινέρβα”. Και τα 2 κτήρια επιβιώνουν μέχρι σήμερα. 1926. Το Μέγαρο Βυζαντινής Στοάς νοικιάζεται γιά να στεγάσει το Δημαρχείο. Διασταύρωση Ίωνος Δραγούμη και Εγνατίας. Αριστερά το Μέγαρο Βυζαντινής Στοάς και αμέσως μετά το ξενοδοχείο “Μινέρβα” στην γωνία της Συγγρού. Από το ξενοδοχείο “Μινέρβα”, Εγνατίας 44 γωνία με Συγγρού, προς την Αντιγονιδών. Από την Βενιζέλου. Μπροστά μας το Αλκαζάρ και πρώτος κάθετος δρόμος η Δραγούμη. Από την Συγγρού απέναντι απο το “Μινέρβα” μέχρι την Λέοντος Σοφού (στο άνοιγμα). Συνεχίζουν τα κτήρια μέχρι τον Βαρδάρη. Λέοντος Σοφού γωνία με Εγνατία. Στέκι λούστρων. Το τότε ξενοδοχείο “ Παρθενών”. Σήμερα μετονομάστηκε σε “Καστοριά” Στάση Κολόμβου. Στέκι δεκάδων λούστρων με τα κασελάκια τους. Η ανεργία μεγάλη το επάγγελμα “ευδοκιμούσε”. Εγνατίας 22 με Λέοντος Σοφού. Απέναντι η ανατολική γωνία Εγνατίας με Αντιγονιδών. Εγνατίας 22 με Λέοντος Σοφού. Απέναντι, Εγνατία με Αντιγονιδών προς τον Βαρδάρη. Από την Λέοντος Σοφού προς το Αλκαζάρ . Πρώτη κάθετη δεξιά η Λέοντος Σοφού. Η Αντιγονιδών αριστερά. Ξενοδοχείο “Εμπορικόν”. Παραμένει στην θέση του, Συγγρού με Εγνατία γωνιά. Αριστερά στην Συγγρού το σημερινό ξενοδοχείο “ΚΙΝΙΣΣΙ”, τότε “ΜΟΝΤΕΡΝ”. Μετά την Αντιγονιδών, τα κτήρια μέχρι το Αλκαζάρ. Εγνατία με Ίωνος Δραγούμη. Δεξιά πάνω το ξενοδοχείο “Μέγας Αλέξανδρος”. Φωτογραφία από το Καραβάν Σαράι. Παρκάκι δίπλα στο Αλκαζάρ. Κάθετη οδός η Ίωνος Δραγούμη. Συνέχεια του κτηρίου αριστερά. Το θρυλικό παπούτσι του Καρύδα. Άσχετη χρονολογικά με το θέμα μας αλλά δεν άντεξα 🙂 Από Βενιζέλου. Εγνατία προς τον Βαρδάρη. Διασταύρωση Βενιζέλου Εγνατίας τέλη δεκαετίας του 1920. Στραβές γραμμές τραμ, όλα υπό διαμόρφωση. Απέναντι από το Αλκαζάρ (πρώην Τζαμί Χαμζά Μπέη) το ξενοδοχείο Σωσσίδη, γωνία με Βενιζέλου. Το Καραβάν Σαράι (πρώην Δημαρχείο) δεν είχε σηκώσει ακόμα ορόφους. Μπροστά στο Αλκαζάρ. Βενιζέλου προς τα κάτω μέχρι Μπεζεστένι και το Μέγαρο “Εργάς”. Από Εγνατία. Βενιζέλου προς την θάλασσα. Διασταυρωση της Βενιζέλου με Εγνατία προς Βαρδάρη. Διασταυρωση της Βενιζέλου με Εγνατία. Στάση τραμ 15. Διασταύρωση Βενιζέλου – Εγνατίας προς Πλατεία Αριστοτέλους. Το εργοτάξιο του Μετρό αριστερά 🙂 Το ξενοδοχείο Σωσσίδη απέναντι στην Βενιζέλου ... ίδια κατεύθυνση αλλά λίγο πιό πίσω από την αρχική. Τραμ την δεκαετία του 50. Πλατεία Αριστοτέλους. Πλατεία Δικαστηρίων προς Αγίας Σοφίας. Αριστοτέλους πρός Βενιζέλου. Δεκαετία του 50. Στην Εγνατία υπάρχουν ακόμα οι γραμμές και η διαχωριστική νησίδα εξυπηρέτησης επιβατών του τραμ. To 1957 καταργήθηκε. 6 Μαίου 1954 ξηλώθηκε η πρώτη γραμμή τράμ Ντεπώ – Τσιμισκή, από τον ίδιο τον Καραμανλή. 21 Ιουλίου 1957 τα τελευταία δρομολόγια των γραμμών στην Εγνατία. Πλατεία Αριστοτέλους. Από Εγνατία προς την θάλασσα. Απο Χαλκέων προς την οδό Αγίας Σοφίας. Η πλατεία Αριστοτέλους δεν είχε διαμορφωθεί όπως την ξέρουμε. Λείπει το τελευταίο κτήριο της αριστερής της πλευράς. Απέναντι από τα Λουτρά Παράδεισος. Στην Αριστοτέλους λείπουν ακόμα οι τελευταίες πινελιές της. Αριστερά η οδός Μπαλάνου. Η εκκλησία των Χαλκέων αριστερά. Αριστοτέλους. Λουτρά Παράδεισος. Το Μπέη Χαμάμ. Στάση 14. Μετά την πλατεία Αγίας Σοφίας. Πρώτο το Ξενοδοχείο Χαλκιδική με το καφενείο του. Πίσω από το τραμ το φαρμακείο Πεντζίκη. Το Μέγαρο Βαρβιτσιώτη στην γωνία της Εγνατίας με την οδό Πρασακάκη. Διατηρητέο υπάρχει και σήμερα. Συνέχεια της προηγούμενης. Το Μέγαρο Βαρβιτσιώτη στην γωνία της Εγνατίας με την οδό Πρασακάκη. Διατηρητέο υπάρχει και σήμερα. Επόμενη κάθετη οδός η Στεφάνου Τάττη. Στο βάθος η Πατριάρχου Ιωακείμ. Αγίας Σοφίας γωνία με Εγνατία. Πάρκο Μακεδονομάχων και οδός Πλάτωνος. Σπίτια που είδαμε στις 2 προηγούμενες φωτογραφίες στην γωνία Εγνατίας και Αγίας Σοφίας. Τέλος δεκαετίας του 1920. Γραμμές ζιγκ ζαγκ όπως και στις άλλες της ίδιας περιόδου. Τότε που διαμορφωνόταν η Νέα Εγνατία. Αριστερά το φαρμακείο Πεντζίκη στο ισόγειο του μέγαρου Βαρβιτσιώτη, Εγνατίας 114. Τραμ στην Καμάρα. Το Μέγαρο Νεδέλκου τρίτο στην σειρά. Ο φωτογράφος στην Πατριάρχου Ιωακείμ. Άλλη πόλη Παλιά και νέα ρυμοτομία υπό συνεχή διαμόρφωση. Η κίνηση της Εγνατίας ακόμα περνάει μέσα από την Καμάρα. Σκαλωμαρία. Το τραμ βγήκε έξω από την Καμάρα. Συντριβάνι. Εθνικής Αμύνης. Το τραμ το τελευταίο. Λίγο πριν το ξήλωμα.

6 Μαίου 1954 ξηλώθηκε η πρώτη γραμμή τράμ Ντεπώ – Τσιμισκή, που περνούσε από Βασ. Γεωργίου και Όλγας. Το 1957 καταργήθηκε και η γραμμή της Εγνατίας. 14 Απριλίου 1908 ξεκινούν να λειτουργούν τα ηλεκτροκίνητα τραμ. 1957, 49 χρόνια μετά, τέλος

Οι πρώτοι Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές στη Θεσσαλονίκη Από τον Νίκανδρο Καστανίδη

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1081211165701849

Από το βιβλίο “Τα Πενήντα Χρόνια του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, 1926-1976” του Β. Κυριαζόπουλου, Θεσσαλονίκη 1976, σελ. 123.

Επισημαίνεται ότι είχαν τοποθετηθεί στον “ανώτερο όροφο” της Φυσικομαθηματικής Σχολής και καταλαβαίνουμε ότι ο πρώτος Η/Υ εγκαταστάθηκε στο υπερώο του τότε κτιρίου της ΦΜΣ. Ο πρώτος Η/Υ ήταν τύπου IBM 1620/II και ήταν της δεύτερης γενιάς στην ιστορία των Η/Υ. Ο δεύτερος ήταν τύπου UNIVAC 1106 και είναι γνωστό ότι ήταν τοποθετημένος στο Τμήμα Μαθηματικών, στον Γ’ όροφο της ΦΜΣ. Για τον τρίτο Η/Υ. Για τον τρίτο Η/Υ της IBM δεν υπάρχουν πληροφορίες. Μόνο δύο υποθέσεις μπορούμε να κάνουμε: 1η) ενδέχεται να εννοεί ο Κυριαζόπουλος τον Η/Y που είχε η βιβλιοθήκη του ΑΠΘ, και δεν λειτούργησε ποτέ, και 2η) να ήταν ένας Η/Υ στη στο κτίριο της Φοιτητικής Λέσχης, που είναι γνωστό ότι υπήρχε εκεί, αλλά δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι είχε εγκατασταθεί μέχρι το καλοκαίρι του 1976 Η ΦΜΣ τη δεκαετία του 1960, όπου φαίνεται το υπερώο της Ο πρώτος Η/Υ, IBM 1620/II, του πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στην έκθεση για την ιστορία των υπολογιστών του “Νόησις”, το 2015 Ο δεύτερος Η/Υ, UNIVAC 1106 , που από το 1973 μέχρι το 1987 περίπου ήταν στο Τμήμα Μαθηματικών, στο Γ’ όροφο της ΦΜΣ Ο μεγάλος διάδρομος του Τμήματος Μαθηματικών με κατεύθυνση από τα ανατολικά προς τα δυτικά (το 2009), όπου σημειώνεται με πράσινο βέλος η θέση που ήταν ο UNIVAC 1106 Ο μεταγενέστερος Η/Υ του UNIVAC 1106 , που ήταν ένας ΙΒΜ 4381, σε αίθουσα του Τμήματος Πληροφορικής, στον ημιώροφο του κτιρίου της Βιολογίας, γύρω στο 1992. Το κτίριο της Βιολογίας του ΑΠΘ

Φύλλο προγραμματισμού από την Aspa Papaioannou και οι πρώτες “σημειώσεις” από την Aspa Papaioannou

Harry Varvoglis : H Fortran II ήταν παλιά, ήδη το 1967. Τότε “κυκλοφορούσε” η Fortran IV.

Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1078449125978053

Δωδεκανήσου 6 σχεδόν στη γωνία με Δαναϊδων η καπνοβιομηχανία/καπναποθήκη Γαβριήλογλου πολυώροφη οικοδομή του 1937 που διατηρείται. Λειτούργησε ως καπναποθήκη μέχρι τα τέλη του 1960, ενώ τα τελευταία χρόνια είναι εγκαταλειμμένη. Πληροφορίες και φωτογραφία από «ΟΙ ΚΑΠΝΑΠΟΘΗΚΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΊΚΗΣ», Σοφία Γκουβούση, Σπυρίδων Ταβλίκος, University Studio Press, 2018, αναπαραγωγή από την ιστοσελίδα https://vida-omada.blogspot.com/2019/06/blog-post_60.html Η καπναποθήκη σήμερα. Στην γωνία που συναντιούνται η Δωδεκανήσου, η Δαναϊδων και η Στρατηγού Μπραντούνα δύο εξαιρετικά σπάνιες λήψεις, από εκείνες που διασώζονται κυρίως λόγω επαγγελματικού ενδιαφέροντος. Έφτασαν στα χέρια του Χρήστου Καββαδά και από αυτόν στις ομάδες. Μάλιστα είναι λήψεις του ποιητή Τάκη Βαρβιτσιώτη, που τις έβγαλε για να τις χρησιμοποιήσει με την ιδιότητά του ως νομικός σε μια αντιδικία ακινήτων που είχε να αντιμετωπίσει. Αναγράφονται τα εξής: “Άποψη των προσθηκών μαρτυρούσα ευγλώττως περί της προχειρότητος και του ασυμβιβάστου αυτών. Παραπλεύρως διακρίνεται η κυρία διόροφος οικοδομή και εις το βάθος τα πολυόροφα γειτνιάζοντα κτίρια. Τα σημειούμενα διά σταυρού είναι τα αντίδικα”. Αριστερά, δεν φαίνεται, κατηφορίζει η Δωδεκανήσου, δεξιά η Στρατηγού Μπραντούνα. Ο φωτογράφος στην οικοδομή δίπλα στην καπναποθήκη. Η οικοδομή αυτή αντικατέστησε ό,τι είδαμε στην προηγούμενη. Αριστερά η Δωδεκανήσου, δεξιά η Μπραντούνα. Βλέπουμε προς την θάλασσα. Η δεύτερη λήψη του Τάκη Βαρβιτσιώτη από το αρχείο Χρήστου Καββαδά. Ουσιαστικά αυτή ήταν που ξεκλείδωσε την πρώτη (από τον κ. Νικόπουλο στις ΠΦΘ). Προς την αντίθετη κατεύθυνση, βλέποντας την Δωδεκανήσου και την Εγνατία στο βάθος. Η οικοδομή στην Δωδεκανήσου 3 κτίζεται, πιο δεξιά θα βλέπαμε το σπίτι όπου η Αφροδίτη προέβλεπε το μέλλον των συμπολιτών μας. Το λεωφορείο στην ίδια θέση όπως και στην προηγούμενη, σταθμευμένο στην Στρατηγού Μπραντούνα. Ο Τάκης Βαρβιτσιώτης γράφει: “Ετέρα άποψη αποδεικνύουσα το ασυμβίβαστον αυτών εν συγκρίσει προς τας παρακειμένας και έναντι ακριβώς εικονιζομένας πολυορόφους και νεοδμήτους οικοδομάς.” Από το ίδιο σημείο βλέποντας την Δωδεκανήσου και κατά σειρά τις πολυκατοικίες (από αριστερά) με τα νούμερα 1, 3, 5-7, 9.

Το 1932 μετακόμισε (από την Εθν. Αμύνης) στην γωνία Εγνατίας με την νεοσχηματισμένη Δωδεκανήσου.

Για την πρώτη του εγκατάσταση εδώ: https://archive.saloni.ca/1459

Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1077997889356510

Χαμηλό διώροφο, λειτούργησε μέχρι το 1996, εδώ στις τελευταίες του μέρες, έχει πάψει πια να λειτουργεί. Λαϊκό σινεμά 550 θέσεων με εξώστη. Οι γιγαντιαίες διαφημίσεις στην ταράτσα συναγωνίζονταν το ύψος του ορόφου Από το αρχείο του Ν. Θεοδοσίου. Κατέλαβε το οικόπεδο της Γερμανικής Σχολικής Ένωσης, όπως διαβάζουμε στην πράξη τακτοποίησης 20-8-1927. Με πράσινο βέλος ο χώρος που κατέλαβε ο κινηματογράφος, το προϋπάρχον κτίριο μάλλον της Γερμανικής Ένωσης, δίπλα στο γερμανικό σχολείο (πάνω αριστερότερα του πράσινου βέλους). Με κόκκινο βέλος η τότε Περικλέους που κατέβαινε από την Εγνατία, με μπλε γραμμές η μετέπειτα Δωδεκανήσου (η χάραξη ήδη στην πράξη τακτοποίησης). Η παλιότερη φωτογραφία σε αυτό το διαφημιστικό, μάλλον της δεκαετίας 50. Η αρχή της Δωδεκανήσου το φανάρι δεξιά κρύβει τον κινηματογράφο. Στην άλλη γωνία αριστερά, παρόμοιας αρχιτεκτονικής κτίσμα, για εμπορικές χρήσεις. Το ίδιο και απέναντι στην αρχή της τότε Διοικητηρίου. Τέσσερις αντικρινές γωνίες με κατασκευές τόσο ίδιες που μάλλον υπάκουαν σε κάποιες γενικές ρυθμίσεις. Σίγουρα όμως με αμφίβολη αισθητική για την βασική είσοδο της πόλης. Το κτίριο που φιλοξενούσε το Πάνθεον σπάνια εμφανίζεται, κρυμμένο μέσα στην εσοχή της Δωδεκανήσου. Ο κινηματογράφος ακόμη σε λειτουργία, αριστερά η γωνία έχει αντικατασταθεί. Η τελευταία γωνία που κράτησε τον παλιό της χαρακτήρα. Από το αρχείο Γιάννη Τσατσάγια

Περνώντας στην μυθολογία των λαϊκών σινεμά και του Βαρδάρη μπορεί να μην φωτογραφήθηκε αλλά ζωγραφίστηκε. Εδώ τέμπερα του Ντίνου Παπασπύρου Που είχε μπει στο εξώφυλλο του περιοδικού Τραμ το 1991. Ο κινηματογράφος ακόμη λειτουργούσε

Πίνακας του Λουκά Βενετούλια που απεικονίζει την οδό Δωδεκανήσου το 1980 Όταν σκοτείνιαζε στην πόλη οι κινηματογράφοι πρώτοι άναβαν τα φώτα τους. Από ένα βίντεο του 1988 ... και θερινός στην ταράτσα, όταν έπιαναν οι ζέστες.

Αρετσού. Τα μεταπολεμικά μπάνια του λαού. 1945 – 1965 χωρίς στοιχειώδεις εγκαταστάσεις. Ομπρέλες, ξαπλώστρες, ντουζ, φραπέδες και αντιηλιακά μπήκαν στην καθημερινότητα αργότερα. 1966 – 1977, η λαμπρή περίοδος της “Λαϊκής” πλαζ του ΕΟΤ. Αρετσού και Καραμπουρνάκι ήταν τότε αγαπημένοι θερινοί προορισμοί.

Παραμένουμε στα μεταπολεμικά “σύρματα”. Το λοιμοκαθαρτήριο – απολυμαντήριο επέζησε σαν κτήριο μέχρι το 1965. Κάπου εκεί βολεύτηκαν οι Ναυτοπρόσκοποι. Μεταξύ της σκάλας του “Απολυμαντήριου” και αυτής του “Παράδεισου” την δεκαετία του 50 υπήρχαν : το ναυπηγείο του Χωματά, ψαράδες με τις βάρκες τους και τα απλωμένα δίχτυα τους, ταβέρνες της Αρετσούς που κατέβηκαν στην παραλία. Το καλοκαίρι χιλιάδες κόσμου έψαχναν την δροσιά σ αυτήν την παραλία. Ο τόπος ήταν ελκυστικός για εκδρομές ήδη από τον Μεσοπόλεμο.

1966 – 67 ανοίγει η Πλαζ του ΕΟΤ. Ναυπηγείο, ψαράδες, παραθαλάσσιες ταβέρνες αναγκάστηκαν να μετακομίσουν. Αποκορύφωμα της δόξας της Αρετσούς ήταν αυτά τα λίγα χρόνια της πλαζ. Τουριστικό, καλοκαιρινό θέρετρο μέσα στην πόλη με κίνηση και ζωή. Απογειώθηκε και η νυχτερινή διασκέδαση με θρυλικά μαγαζιά. Ανεξίτηλη παραμένει η μνήμη σ αυτούς που βίωσαν την ακμή της. Σύντομα μας προέκυψε η κοντινή πλέον Χαλκιδική. Το 1977 η πλαζ έπαψε να λειτουργεί. Η έντονη κίνηση το καλοκαίρι μηδενίστηκε. Oλόκληρη η περιοχή (πάνω στην Πλαστήρα και κάτω στην παραλία) βυθίστηκε στην εγκατάλειψη. Την δεκαετία του 80 η παρακμή δεν ήταν ακόμα τόσο εμφανής. Αργότερα οι περισσότερες τοπικές επιχειρήσεις παρέμειναν “τοπικές”. Τα λουκέτα η νέα καθημερινότητα.

Η απαξίωση λειτουργίας δημόσιας περιουσίας ήταν – είναι κραυγαλέα. Η Αρετσού παραμένει από τότε έτοιμη να ξεπουληθεί παρά να αναπτυχθεί. Φέτος η πλαζ μετονομάστηκε σε Golden Bay και ξανανοίγει. Ο Δήμος έριξε κάποια χρήματα πάνω στα εγκαταλειμμένα, μόνο που το οικόπεδο ανήκει στην Εταιρεία Ακινήτων του Δημοσίου που έχει “μεγαλεπήβολα” σχέδια για ξεπούλημα του φιλέτου.

Από τον Δαυίδ Μπράβο

Για το Απολυμαντήριο στην ίδια περιοχή εδώ https://archive.saloni.ca/1674

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1078447752644857

Αρετσού. Τα μεταπολεμικά μπάνια του λαού. Χωρίς εγκαταστάσεις, ομπρέλες και αντιηλιακά. Οι Ναυτοπρόσκοποι στα κτήρια που φαίνονται στο βάθος, περίπου εκεί που ήταν τα Απολυμαντήρια. Οι ναυτοπρόσκοποι κατασκεύασαν τους νεωσοίκους τους το 1963 – 64. 1969 – 1974 επεκτάθηκαν και σε νέα κτήρια. Τους χειμώνες business as usual, ψαράδες επί το έργον. Κάτω από τον ιστό σημαίας που φαίνεται στο βάθος οι εγκαταστάσεις των ναυτοπροσκόπων. Συνωστισμός γύρω από την σκάλα του “Απολυμαντήριου” ! Καμμία προφύλαξη για τον καυτό ήλιο. Μερικά χρόνια αργότερα εδώ θα απλωθεί (και απο τις 2 μεριές της σκάλας) η Λαική πλαζ της Αρετσούς. Βλέπουμε από την σκάλα του Κουρί – Κατιρλί (Απολυμαντήριο) μέχρι την σκάλα του “Παράδεισου”. Η Λαική Πλαζ του ΕΟΤ θα καταλαβει το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής αυτής, λίγα χρόνια μετά..

Νωρίτερα στην παραλία υπήρχαν οι ψαράδες με τις βάρκες τους και τα απλωμένα δίχτυα. Κάποιες ταβέρνες της Αρετσούς είχαν αρχίσει να κατεβαίνουν “παρά θίν' αλός” γιά τους λουόμενους. Μετά τον Παράδεισο φαίνεται η πίσω μεριά της οθόνης του Θερινού κινηματογράφου “Ακταίον” Θερινός κινηματογράφος “Ακταίον” Μέχρι τέλη της δεκαετίας του 50, λίγο μετά την σκάλα του Απολυμαντήριου υπήρχε το ναυπηγείο του Χωματά. Μπάνια στο ναυπηγείο του μαστρό Μήτσου Χωματά. Χώρος που θα απορροφήσει η λαική πλαζ του ΕΟΤ. Το ναυπηγείο θα μετακομίσει προς ΒΙΑΜΥΛ. Φωτογραφία Fofi Dalampira 1964. Οι αρχικές εγκαταστάσεις των Ναυτοπροσκόπων στην Αρετσού. Κάποτε ήταν ο χώρος των Απολυμαντήριων Δεκάδες χιλιάδες προσφύγων πέρασαν από δω. Αύγουστος του 1966. Οι ναυτοπρόσκοποι ανοίγουν πανιά μπροστά στις εγκαταστάσεις της πλαζ του ΕΟΤ. Papaspyropoulos Christos: Πλήρωμα βάρκας:Κατσαντώνης Βασίλης ,Παπασπυρόπουλος Χρήστος και ...... Η Πλαζ της Αρετσούς.

Kαλοκαιρινό θέρετρο μέσα στην πόλη με κίνηση και ζωή. Αποκορύφωμα της δόξας της Αρετσούς ήταν τα λίγα χρόνια που επέζησε η πλαζ. Ντουζάκι στην πλαζ από τους πανευτυχείς λουόμενους. Δεκαετία του 60 στην Αρετσού. Όχι και η καλύτερη θάλασσα, αλλά με ένα εισιτήριο του ΟΑΣΘ τοπικής συγκοινωνίας, βρισκόσουν σ' ένα τεταρτάκι εκεί. Καθημερινές συνήθως, γιατί τις Κυριακές η μεγάλη απόδραση ήταν πάντα με το καραβάκι. Ωστόσο χιλιάδες κόσμου έψαχναν την δροσιά σ' αυτήν την παραλία. Αρχές δεκαετίας του 80. Η πλαζ είχε ήδη εγκαταλειφθεί από το 1977. Η έντονη κίνηση το καλοκαίρι μηδενίστηκε. ανφάς. φωτογραφία σχετικά πιό πρόσφατη. Νωρίτερα από το άνοιγμα της πλαζ ξεφύτρωναν κάθε χρόνο νέες παραθαλάσσιες ταβέρνες. Η φωτογραφία τραβηγμένη από τον Παράδεισο. Ταβέρνα της Αρετσούς που κατέβηκε στην παραλία. Η ίδια παραθαλάσσια ταβέρνα. Δίπλα στην σκάλα του “Παράδεισου”, γεμάτη τότε από τα δίχτυα των ψαράδων. Στόλος από βάρκες στην ξηρά. Στην παραλία πιθανότατα η πρώτη ταβέρνα του Ζαμπέτογλου, “Τροκαντερό”. Ψηλά οι 3 ταβέρνες αριστερά από τον “Παράδεισο” “Τροκαντερό” του Ζαμπέτογλου. Πάλι από την σκάλα μπροστά στον “Παράδεισο”. Ζαμπέτογλου και μιά ακόμα ταβέρνα. 1956 Οι φωτογράφοι φωτογραφίζονται. Μάλλον μπροστά στα σκαλοπάτια του “Παράδεισου”. Για “Μπάτης” δεν μοιάζει. Φωτογράφος επί το έργον. Φωτογραφία ενδεικτική της ανάγκης του κοσμάκη για αναψυχή. Η μαυροφορεμένη κυρία που κουβαλάει όλο της το βιός παραθαλάσσια, ο κύριος με τα ανεβασμένα μπατζάκια ... Ειδυλλιακό τοπίο της παλιάς Αρετσούς. Ηλιοβασίλεμα στην Αρετσού. Η σκάλα γκρεμίστηκε το 1996