Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Εγνατία. Τα σπίτια που υπήρχαν ανάμεσα στην Αγ. Νικολάου και την Μπαλάνου περίπου από το 1900 μέχρι την πυρκαγιά. Το πρώτο μόλις διακρίνεται αριστερά Σε λήψη του Joseph Pigassou Και πάλι σε λήψη του Joseph Pigassou Αριστερά η λήψη μόλις πιάνει μέρος της οικίας Μποτόν που βρισκόταν λίγο πιο μέσα από την Εγνατία επί της Μπαλάνου. Από την ταύτιση της Μάρας Νικοπούλου εδώ https://www.facebook.com/204212503401724/photos/pcb.334616320361341/334689580354015/?type=3&theater Και εδώ με καλύτερη ματιά από το βάθος της Μπαλάνου δίπλα στο Bey Hamam

Δυο ακόμη φωτογραφίες από το βίντεο της κ. Δαμιανίδη με θέμα το ίδιο κτίριο. Από την Κρίσπου προς το τελευταίο κτίριο της Αγ. Σοφίας, στη γωνία με Θεοφίλου. Από την συμβολή των οδών Ακροπόλεως-Φωτίου προς το ίδιο κτίριο της Αγ. Σοφίας με Θεοφίλου. Κάποτε στέγαζε φούρνο και έτσι το θυμούνται πολλοί γείτονες. Διατηρητέο. Έχουν γίνει κάποιες σωστικές επεμβάσεις, αλλά παραμένει κλειστό –λόγω και κάποιου περίεργου ιδιοκτησιακού καθεστώτος, λέγεται. Από την Μάρα Νικοπούλου.

9. Από την Κρίσπου προς το τελευταίο κτίριο της Αγ. Σοφίας, στη γωνία με Θεοφίλου.

10. Από την συμβολή των οδών Ακροπόλεως-Φωτίου Αγ. Σοφίας με Θεοφίλου

Αριστερά, με τον φούρνο να λειτουργεί, από ανάρτηση Ν. Κανταρτζόγλου στις ΠΦΘ και χρονολόγησή του στα 1957. Δεξιά, από το Π. Ανδρεάδη-Α.Καλογερόπουλου, Η πόλη μας (Μακεδονική Εταιρεία, 1978) σελ. 14. Τότε το κτίριο στη βόρεια γωνία της Θεοφίλου με Φωτίου, υπήρχε ακόμα.

Το βίντεο της κ. Άννας Δαμιανίδη εδώ: [ ]

Ακριβώς στην γωνία Βίκτωρος Ουγκώ με Φράγκων, πριν την πυρκαγιά. Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=553838635105774&id=204212503401724&__tn__=-R

Το Δ’ τελωνείο της Θεσσαλονίκης; Από τον Νίκανδρο Καστανίδη. Ο κ. Γ. Επαμεινώνδας παρουσίασε μια εξαιρετική εργασία για τα κτίρια όπου είχε εγκατασταθεί το τελωνείο της Θεσσαλονίκης, στα τέλη του 19ου και στην αρχή του 20ιυ αιώνα [βλ. http://clioturbata.com/απόψεις/epaminodascustoms/ ] . Φαίνεται ότι η εργασία αυτή εκτείνεται μέχρι το 1917. Από τις διαθέσιμες carte postale και φωτογραφίες για το λιμάνι διαπιστώνεται η ύπαρξη ενός διαφορετικού κτιρίου όπου λειτούργησε το τελωνείο της Θεσσαλονίκης από τη δεύτερη δεκαετία του 20ου αιώνα [κι άγνωστο μέχρι πότε]. Αυτό, πιθανότατα, ήταν, ιστορικά, το Δ’ τελωνείο της Θεσσαλονίκης και λειτούργησε, τουλάχιστον, τη δεκαετία του 1920.

Το κτίριο του Δ' τελωνείου Θεσσαλονίκης, το 1920 Το κτίριο του Δ' τελωνείου Θεσσαλονίκης, το 1927

[Αναρτήθηκε από τον κ. Mimis Copanoglou, στις ΠΦΘ, στις 24-12-2013]

Το κτίριο του Δ' τελωνείου Θεσσαλονίκης Το κτίριο του Δ' τελωνείου Θεσσαλονίκης

[Αναρτήθηκε από τον κ. Ian Kehoe, στις ΠΦΘ, στις 25-9-2012] Το κτίριο του Δ' τελωνείου Θεσσαλονίκης Το κτίριο του Δ' τελωνείου Θεσσαλονίκης, το 1916 περίπου

[Από το βιβλίο “Η πλατεία Ελευθερίας στη Θεσσαλονίκη”, επιμ. Ε. Γκαλά-Γεωργιλά, Θεσσαλονίκη2008, σελ. 58] Τα διάφορα τελωνεία που λειτούργησαν, ιστορικά, στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης

[Αξιοποιώντας σχετική φωτογραφία του κ. Επαμεινώνδα] Το Α' τελωνείο Θεσσαλονίκης

[Από την εργασία του κ. Επαμεινώνδα] Το Β' τελωνείο Θεσσαλονίκης

[Αναρτήθηκε από τον κ. Thomas Latis, στις ΠΦΘ, στις 9-1-2016] Το Γ' τελωνείο της Θεσσαλονίκης Το νέο κτίριο που κτίστηκε στη θέση του Δ' τελωνείου Θεσσαλονίκης, το 1957

[Από το βιβλίο “Η πλατεία Ελευθερίας στη Θεσσαλονίκη”, επιμ. Ε. Γκαλά-Γεωργιλά, Θεσσαλονίκη2008, σελ. 85].

Κατά πληροφορία του Βασίλη Πλαστήρα, εδώ στεγάζειαι από το 1957 μέχρι σήμερα το Γενικό Χημείο του Κράτους.

Δεν είναι ξεκάθαρο αν το κτίριο που ονομάστηκε Δ’ τελωνείο και παρουσιάζεται σε διάφορες carte postale ήταν πράγματι το κύριο τελωνείο του λιμανιού της Θεσσαλονίκης μιας χρονικής περιόδου ή κάποιο βοηθητικό κτίριο για τις διοικητικές τελωνειακές υπηρεσίες, όπου το “Γ’ τελωνείο” είχε κεντρικό ρόλο (πιθανότατα ως αποθήκες) ή κάτι άλλο Ας δούμε δύο ντοκουμέντα. Το πρώτο είναι μια carte postale του 1916. Την πληροφορία αυτή την έχουμε από την ιστοσελίδα: https://users.auth.gr/users/9/6/053269/public_html/LESSONS/ERGASTIRI/NEW_TECHNOLOGY/2.4.htm?fbclid=IwAR1hxR-xyhe8pOAfiRHfhZBueC2DO1s6SgLLIo__HJoWkCh5qRTyCJ1lQfw Στην περίπτωση αυτή, το σίγουρο είναι ότι ΔΕΝ έχει να κάνει με το “Γ’ τελωνείο”. Το δεύτερο ντοκουμέντο είναι από τη Μακεδονία του 1920 και υποδηλώνει μάλλον το “Γ’ τελωνείο”

Υπάρχουν κάποια σημεία που, αν και στις αρχές του 20ού αιώνα ανήκαν σε σπουδαίους άξονες, δείχνει να είχαν περάσει απαρατήρητα. Μέχρι στιγμής, δεν έχουμε βρει φωτογραφίες τους από εκείνη την εποχή, καθώς φαίνεται ότι οι «φωτογράφοι» προτιμούσαν να παίρνουν άλλες διαδρομές για να φτάσουν στους προορισμούς τους. Αντίθετα, στις δεκαετίες της «καταγραφής» (από τα 60ς και μετά, δηλαδή), τραβάνε το βλέμμα των φωτογράφων. Τέτοιο είναι και το κομμάτι της οδού Αθηνάς από τη Μωρεάς ως την Ιουλιανού. Από την Μάρα Νικοπούλου.

Δεκαετία του ’60: Ο Σωκράτης Ιορδανίδης φωτογραφίζει την οδό Αθηνάς από τη γωνία της με Ιουλιανού

Και από λίγο δυτικότερα της Μωρεάς προς την Ιουλιανού –σε δυο διαφορετικές φάσεις, όπως καταλαβαίνουμε από την σκιά στα σπίτια. Και οι τρεις αυτές φωτογραφίες ανήκουν στο αρχείο Ιορδανίδη του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης. Είχαν αναρτηθεί τον Ιούνιο 2014 στην ΑΘ και είχαν αναγνωριστεί αμέσως από τον κ. Αρτόπουλο.

Το 1968, ο φακός του κ. Μιχάλη Νομικού πιάνει και λίγα ακόμα μέτρα της οδού Αθηνάς προς τα ανατολικά, πλησιάζοντας ακόμα παραπάνω την Μωρεάς.

Εδώ το πλάνο του κ. Νομικού από την συμβολή της Αθηνάς με την Ιουλιανού δίνει και την ταμπέλα της Ιουλιανού, καθώς και το άνοιγμα του δρόμου προς τα πάνω, επιβεβαιώνοντας έτσι την σωστή αναγνώριση που είχε γίνει λίγους μήνες πριν.

Για την άποψη προς βορρά (την νυν Καλλιδρόμου) δεν έχουμε φωτογραφία. Έχουμε όμως τον λεπτομερέστατο πίνακα του Γ. Μανουσάκη από ημερολόγιο του 1964 και ανάρτηση της κ. Έφης Σταθοπούλου τον Φεβρουάριο 2016 στις ΠΦΘ.

Παρόλο που ο πίνακας είχε λεζάντα, το σημείο στην αρχή αμφισβητήθηκε, καθώς κανείς από τους παλιούς γείτονες που συμμετείχαν στην συζήτηση δεν θυμόταν την κρήνη. Αλλά ένα απόσπασμα από το «τουριστικό» ντοκιμαντέρ του Ρούσσου Κούνδουρου για τη Θεσσαλονίκη του 1962 που αναρτήθηκε από τη Μάρα Νικοπούλου, δεν αφήνει αμφιβολία ότι η λεζάντα είναι σωστή. Η κρήνη ήταν εκεί.

Άλλο ένα απόσπασμα από το ίδιο ντοκιμαντέρ σε επεξεργασία του κ. Βύρωνα Παπαδόπουλου

Έτσι αναγνωρίζεται και το σημείο της φωτογραφίας του Δ. Παπαδήμου. To σπίτι με την κρήνη προφανώς είχε ήδη γκρεμιστεί όταν απαθανάτισε την περιοχή ο Σ. Ιορδανίδης και ο Μ. Νομικός.

Φωτογραφίες από γνωστά σημεία, λίγο υποφωτισμένες, αλλά όλες έχουν να προσθέσουν στην χαμένη πόλη τις μικρές ψηφίδες τους.

Σπάνια λήψη πριν την πυρκαγιά από τον μιναρέ του Φετχιέ προς τα ΝΑ. Κατά σειρά ο μιναρές της Αχειροποιήτου, της Αγ. Σοφίας και του Σουλεϊμάν και ανάμεσα τους ο Άγ. Νικόλαος ο Τρανός. Γειτονιά Ρόγος. Αυτή κι αν είναι υποφωτισμένη. Λήψη μέσα στο Σαατλί, μας προσφέρει λίγα στοιχεία παραπάνω, κυρίως ως προς το ύψος που πιάνει, για την καλύτερη αντίληψη του χώρου μέσα στο τέμενος. Κοιτάζοντας προς την ανατολή, δηλαδή προς το Διοικητήριο.

Έρχεται να προστεθεί στο αφιέρωμά μας για το εσωτερικό του Σαατλί εδώ: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=374843163005323&id=204212503401724&__tn__=-R Η φιάλη στην είσοδο της Ροτόντας. Μικρή λεπτομέρεια η καμπάνα που πρόχειρα στηρίχτηκε στο δέντρο για τις πρώτες ανάγκες ύστερα από την επιστροφή του χώρου στην χριστιανική λατρεία. Και εδώ μια άλλη λήψη του Pigassou από την αντίθετη μεριά όπου φαίνεται και η είσοδος: Οδός Προφήτου Ηλιού, Αθηνάς και νυν Αμφιλοχίας βλέποντας δυτικά προς τον Προφήτη Ηλία και την κρήνη στο βάθος. Η συγκεκριμένη προσφέρει καθαρή άποψη, σχεδόν ολοκληρωμένη και των σπιτιών δεξιά. Η χρυσή κρήνη δεξιά, η περιποιημένη Κασσάνδρου και μπροστά μας ανηφορίζει η Πρ. Ηλία. Αρκετά παιδιά στη γειτονιά, αυτά σε πρώτο πλάνο ίσως ν' απορούν μ' αυτόν που βάλθηκε να φωτογραφίσει την καθημερινότητά τους. Κατά τα άλλα δίπλα στην βρύση, κάποιοι ξεκουράζονται στον τοίχο του τουρμπέ του Τσενέτ Μπαμπά. H κρήνη Horhor Su στην μικρή πλατεία Horhor su meydani. με την βυζαντινή κινστέρνα από πίσω. Στην αρχή της Κσσάνδρου. Λήψη πριν την πυρκαγιά, για λίγο δεν φαίνεται αριστερά στην Ολυμπιάδος το σπίτι από το οποίο ξεκίνησε η πυρκαγιά. Ο φιλόξενος χώρος του Μεβλεβηχανέ με τον ιμάμη καθισμένο στο σκαλοπάτι της φιάλης, με χορταριασμένη την αυλή και στο βάθος η μπουγάδα των προσφύγων μπροστά από τα κελιά που τους φιλοξενούν.

Η καρτ ποστάλ με τον ίδιο ιμάμη σε ίδια στάση μάλλον στον χώρο της κουζίνας.

Κρίσπου 11. Ανατολικά της «Βιβλιοθήκης Άνω Πόλης». Διατηρητέο και αποκατεστημένο.

Φωτογραφία ν. 8 από το βίντεο της κ. Άννας Δαμιανίδη. [ ]

Μέχρι τώρα γνωρίζαμε για ένα σκοπευτήριο στη Θεσσαλονίκη των συμμάχων, υποθέταμε κάπου στον Βαρδάρη. Η επιγραφή “Σκοπευτήριο στην Εγνατία” ήρθε κι έδεσε με μια φωτογραφία από άλμπουμ που βρήκε ο Thanos Takis και ανάρτησε στις ΠΦΘ. Εγνατία λοιπόν, νότιο πεζοδρόμιο, λίγο ανατολικότερα από το Μπουρμαλί. Το άλμπουμ εδώ: https://lirenligne.net/oeuvre-a-decouvrir/LiqUq7.Q0oty./2017%20ebook%20Louis%20Bouzat.pdf?fbclid=IwAR16BcIPI4rC1yCuV0sdwDa91uruugFcpbpjKAJbMf6SiDBTqUG_W2JwAVo

Σκοπευτήριον στ αριστερά. Άγνωστο αν συνέχισε να λειτουργεί μετά την πυρκαγιά. Το εσωτερικό του εν ώρα λειτουργίας στην επόμενη φωτογραφία. Le tir de la rue Egnatia. Σκοπευτήριο στην Εγνατία.

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη.

Κατά πάσα πιθανότητα, γύρω στο 1943-1944 Φωτογραφία αναρτημένη από τον Τάσο Π. στις ΠΦΘ. Δεκαετία 50

Μουσών 47. Διατηρητέο. Έγινε δωρεά στο Υπ. Πολιτισμού, αποκαταστάθηκε και στεγάζει υπηρεσίες της Εφορείας Νεωτέρων Μνημείων.

7. Μουσών 47

Ολόκληρο το κτίριο Μουσών 47 από νοτιοδυτικά. Φωτό: Σωκράτης Ιορδανίδης (ΜΦΘ)

Πάντα από το βίντεο της κ. Άννας Δαμιανίδη εδώ: [ ]