Saloni.ca Archive

Λήψεις από τον μιναρέ του Καρά Αλή (Kara Ali Cami'i), λίγες δεκάδες μέτρα δυτικότερα από την εκκλησία της Νέας Παναγίας. Ευθεία προς την πάνω πόλη, ο πρώτος μιναρές που φαίνεται είναι αυτός του Ακτσέ Μεστσίντ (Akce Mescid), στη σημερινή πλ. Ναβαρίνου. Ο φακός στρέφει δυτικά, στο μεγάλο κενό που δημιούργησε η πυρκαγιά μέχρι την Αγία Σοφία.

Αναζητώντας παλιά βενζινάδικα στη Θεσσαλονίκη σε επιμέλεια Νίκανδρου Καστανίδη. Το διαθέσιμο πετρέλαιο δεν έφερε αλλαγές μόνο στο φωτισμό, αλλά στο μαγείρεμα (με τη μετάβαση από τη φουφού στη γκαζιέρα) και στην κίνηση των τροχοφόρων και των πλοίων (με την εξέλιξη των αυτοκινήτων, των πετρελαιοκίνητων τρένων και πλοίων, όπως και με την εγκατάσταση βενζινάδικων). Σύμφωνα με μια επισήμανση, το 1932 “υπήρχαν 6 πρατήρια βενζίνης” στη Θεσσαλονίκη.

Το ίδιο με το προηγούμενο, η λήψη από την Εγνατία. Η φωτογραφία αναρτήθηκε από τον κ. Κοτσαπουικίδη στις ΠΦΘ και δείχνει την Εγνατία από Π. Ιωακείμ προς τα δυτικά. Βενζινάδικο στην παραλία, δίπλα στο Mediterranean, 1957 ή 1958 Βενζινάδικο στη Μοναστηρίου Μπροστά στο κτίριο της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών επί της Εθνικής Αμύνης 4. Οικογενειακή, ανάρτηση στις ΠΦΘ. 1964. Mobil μπροστά στο θέατρο Διάνα και το Green Park. Χωμάτινα πεζοδρόμια δεξιά – αριστερά. Μεταξύ Μπαλάνου και Γενναδίου. Ανάρτηση Ν. Κοσκινίδη στην ΑΘ Ακόμα ένα βενζινάδικο στο κέντρο: Βασ. Ηρακλείου. Απέναντι από το “δέρμα” της καπναποθήκης της αυστροελληνικής πριν κτιστεί το “πλατεία” από πίσω του

Από την Κατερίνα Θ. Κουμλίδου, αυτή η φωτογραφία.

Από την τότε Μενελάου, τώρα Μπακατσέλου, παρακολουθούν την παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου στην Εγνατία, πριν κτιστεί η αγορά Χορτιάτη

Δεν είναι οποιοσδήποτε σημαιοστολισμός του Αγ. Δημητρίου. Είναι μέρες εορτασμού 26ης Οκτωβρίου 1949, ημέρα επαναλειτουργίας του ναού μετά την αποπεράτωση της αναστήλωσής του από τον αρχιτέκτονα Ζάχο. Καρτ ποστάλ με αναγραμμένη ημερομηνία 8/11/49 από την αποστολέα.

Αυτό που για κάποιους ήταν η καθημερινότητα, για κάποιους άλλους ήταν θέαμα από το μπαλκόνι της Αριστοτέλους. Εμείς απολαμβάνουμε ένα μικρό, πανέμορφο αφήγημα.

Το πετρέλαιο και ιδίως το φωτιστικό, ήταν από τα πρώτα είδη ανάγκης τον περασμένο αιώνα [δηλ. τον 19ο αι., Ν.Κ.], όχι μόνο για τη Θεσσαλονίκη, αλλά και για την ύπαιθρο κι αποτελούσε το μοναδικό μέσο φωτισμού.

Μια από τις πρώτες εταιρείες που άρχισαν να φέρνουν πετρέλαιο στη Θεσσαλονίκη ήταν και η εταιρεία πετρελαίων Μοντάσιωφ της Ρωσίας. Η εταιρεία είχε τις εγκαταστάσεις της στο χώρο που δημιουργήθηκε μετά το γκρέμισμα των τειχών από την Κελεμεριέ Καπουσού και μέχρι την Πύλη του Γιαλού, δηλ. τη σημερινή Φιλικής Εταιρείας….

Ένα μέρος του μισογκρεμισμένου τείχους κοντά στο Λ. Πύργο, όπου σήμερα βρίσκεται το πίσω μέρος της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, χρησιμοποιήθηκε από την εταιρεία πετρελαίου για τη σύσταση των αποθηκών της, και δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι αμέσως με τη λειτουργία της, γύρω στη δεκαετία του 1870, άρχισε η αντικατάσταση των λυχναριών που έκαιγαν λάδι για φωτισμό, με λάμπες πετρελαίου. Γι’ αυτό και το πετρέλαιο ήταν όχι μόνο περιζήτητο, αλλά κι απαραίτητο.” [Από το βιβλίο “Η Ζωή των Θεσσαλονικέων πριν και μετά το 1912” του Γ.Ν. Σταμπουλή, εκδ. Διόσκουροι, 1984, σελ. 80]

Γι’ αυτή την πρώτη περίοδο του πετρελαίου στη Θεσσαλονίκη δεν γνωρίζουμε τίποτα περισσότερο. Είναι γνωστό, ωστόσο, ότι στις αρχές του 20ου αιώνα η ρουμάνικη εταιρεία πετρελαίων STEAUA είχε εγκαταστάσεις στην 26ης Οκτωβρίου προς το Φίξ. Στη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου οι αποθήκες της επιτάχθηκαν και έγιναν μηχανουργείο για τις ανάγκες των Συμμάχων. Συνέχισε τη λειτουργία τους μετά τον πόλεμο, ενώ το 1941 ανατινάχθηκαν από τους Άγγλους κατά την αποχώρησή τους από την πόλη. Μετά την Κατοχή η εταιρεία συνέχισε τη λειτουργία της μέχρι την απορρόφησή της από την εταιρεία Anglo Iranian (η μετέπειτα ΒΡ). Η BP εμφανίστηκε στην Ελλάδα το 1951. [βλ. τα σχόλια του κ. Α.Ε. Νικόπουλου και του κ. Ι. Νικολακάκη, ΠΦΘ, 25-6-2015]

Επιμέλεια παρουσίασης Νίκανδρος Καστανίδης

Οι διαθέσιμες σχετικές απεικονίσεις:

Εικόνες από την πλατεία Ουν Καπάν πριν τη φωτιά με ακόμα δυο στερεοσκοπικές, σχεδόν τρισδιάτατες, φωτογραφίες του Joseph Pigassou (ν. 108, αριστερά, και ν. 101 στα δεξιά) που μας δίνει ο Bernard Maurice. Για το ακριβές σημείο που απεικονίζει κάθε μία, και πλήρη εικόνα της περιοχής, εδώ Φωτο ν. 108 Φωτο ν. 101

O Bernard Maurice μας δίνει μια εικόνα της Αβέρωφ (όπως εξηγείται στα σχόλια) και της εισόδου στην 2η προβλήτα του λιμανιού 100 χρόνια πριν με τη βοήθεια της φωτό ν. 116 από τον φακό του Joseph Pigassou

η σημερινή Αβέρωφ – στη φωτογραφία εδώ φαίνεται η συνέχεια της προς ανατολικά Το σιλό που διακρίνεται στην αρχική αλλά και στις δυο αεροφωτογραφίες -που αναρτήθηκαν από τον Βύρωνα Παπαδόπουλο στις ΠΦΘ- μας βοηθούν να καταλάβουμε καλύτερα τη θέση.

Οριζόντιες και κάθετες γραμμές, καλώδια και κατάρτια, τραπεζάκια στον όροφο, άνθρωποι στη βόλτα τους, το Γκωτιέ στο βάθος να μας λέει ότι είμαστε καλοκαίρι του1941 και ο φωτογράφος να βρίσκεται δυο ορόφους πάνω από τον όροφο του τότε Soldatenheim του Μέγαρου Δημητριάδη, παραλία με Αγίας Σοφίας.

Mediterranean Palace Hotel. Από πάνω ή αλλιώς “Εκ της βεράντας Ολυμπίου Μεγάρου Μεσογείου”

1941 από μπαλκόνι του Μεντιτερανέ στην Κομνηνών. Ο χώρος του θερινού κινηματογράφου “Κυβέλεια” (1929-31) Πιθανόν εστιατόριο επί κατοχής. Ο Ζέφυρος παίζει το Notorious του Χίτσκοκ, έργο του 1946.