Saloni.ca Archive

(1830-1909)

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη.

Πρόκειται για τον διευθυντή και κύριο μέτοχο της μεγάλης γαλλικής κατασκευαστικής εταιρείας Régie générale des chemins de fer et des travaux publics [Γενική Εταιρεία Σιδηροδρομικών και Δημοσίων Έργων]. Γεννήθηκε στην Πάτρα και ήταν γιος του Ζακυνθινού αριστοκράτη Γεωργίου Βιτάλη (1776-1854), ο οποίος είχε βενετσιάνικη καταγωγή. Είχε σπουδάσει στην Ecole Centrale des Arts et Manufactures [Κεντρική Σχολή των Τεχνών και των Βιοτεχνιών] και ειδικεύτηκε στους σιδηροδρόμους και τα λιμάνια. Ίδρυσε αρκετές εταιρείες κατασκευών με κυριότερη τη Γενική Εταιρεία Σιδηροδρομικών και Δημοσίων Έργων και στα πλαίσια αυτά ανέλαβε αρκετά μεγάλα έργα στην Ευρώπη τη Μέση Ανατολή και την Ασία. Μεταξύ των έργων αυτών ήταν και η σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης Μοναστηρίου, που πραγματοποιήθηκε το χρονικό διάστημα 1891-1894. Για το σκοπό αυτό ίδρυσε την Societe de Construction de Chemin de Fer Ottomane Salonique a Monastir [Εταιρεία Κατασκευής των Οθωμανικών Σιδηροδρόμων Θεσσαλονίκης Μοναστηρίου].

Αξίζει να σημειωθεί ότι στα εργοτάξια, για τη γραμμή Θεσσαλονίκης-Μοναστηρίου, δούλεψαν γύρω στους 6.000 εργάτες, ειδικοί τεχνίτες και μηχανικοί, εκ των οποίων η μεγάλη πλειοψηφία ήταν Ιταλοί, αλλά και Αυστριακοί, Γερμανοί, Ελβετοί, Σέρβοι, όπως και Ρώσοι. Η ελονοσία, όμως, δημιούργησε μεγάλα προβλήματα μαζικών ασθενειών και θανάτων. Γι’ αυτό η Ιταλική κυβέρνηση ζήτησε από τους Ιταλούς εργαζόμενους να απομακρυνθούν από την περιοχή.

Το έργο ολοκληρώθηκε μέσα στα χρονικά όρια που είχαν συμφωνηθεί. Η πρώτη αμαξοστοιχία ξεκίνησε από τη Θεσσαλονίκη για Μοναστήρι στις 15 Ιουνίου 1894.

Ο Φιλίπ-Σπυρίδων Βιτάλης απεβίωσε στο Παρίσι στις 30 Δεκεμβρίου 1909.

Ο κόμης Φιλίπ-Σπυρίδων Βιτάλης Η πρώτη αμαξοστοιχία από τη Θεσσαλονίκη για Μοναστήρι, στις 15 Ιουνίου 1894

Μια καρτ ποστάλ επιγράφεται “Ιδιωτική χειρουργική κλινική του δρ. Michel Christovich” μια αυλή με συντριβάνι και αγάλματα, κόσμο να περιμένει και ένα μεγάλο διώροφο σπίτι. Αυτό το σπίτι έψαξε να βρει η Μάρα Νικοπούλου όχι για τα αγάλματα της αυλής, αλλά αυτά της βεράντας, τα οποία φαίνονται ίδια στις φωτό του 1889 και στην “ιταλική” του 1916/17.

Το μόνο που αλλάζει είναι το μπροστινό κτίριο –που στη δεξιά φωτό είναι το γνωστό μας πια Μεταγωγών- και είναι αυτό ακριβώς που μας 'τοποθετεί” τη βεράντα με τα αγάλματα στην Χριστοπούλου με παλιά Φιλίππου. Το σημειο επιβεβαιώνεται και με το σχόλιο του κ. Αρτόπουλου στις ΠΦΘ ότι πρόκειται για την κατοικία του βυζαντινολόγου Π. Παπαγεωργίου και την παράθεση του παρακάτω αποσπάσματος από το βιβλίο του “Οι κρήνες της Θεσ/νίκης αφηγούνται”: “Η κατοικία όπου έμενε ο Π. Παπαγεωργίου, όπως αναφέραμε ήδη, βρισκόταν στη Διασταύρωση των οδών Φιλίππου και Χριστοπούλου, απέναντι από το διατηρούμενο ακόμη κτήριο της αστυνομίας, του πρώην Μεταγωγών. Για το σπίτι του Παπαγεωργίου ο Τομανάς γράφει ότι… είχε μεγάλο κήπο με δίχρωμα χαλίκια που σχημάτιζαν παραστάσεις. Μετά από τον πρόωρο θάνατο του Παπαγεωργίου το 1914, το σπίτι του το αγόρασε ο ιατρός Χρίστοβιτς και όταν πέθανε κι αυτός το σπίτι πουλήθηκε από τη χήρα του. Το 1926 εγκαταστάθηκε σ’ αυτό η Εμπορική σχολή... Σημαντική είναι η αναφορά του Τομανά που περιγράφει ότι οι μαθητές της σχολής κατέστρεψαν ανάμεσα στα άλλα τους σταλακτίτες του σιντριβανιού και τα αγάλματα που το κοσμούσαν, περιγραφή που απεικονίζει ακριβώς ότι και η πιο πάνω φωτογραφία. Μπορούμε λοιπόν να συμπεράνουμε ότι η φωτογραφία δείχνει την αυλή της κατοικίας του μεγάλου εκείνου Θεσσαλονικέως φιλολόγου και βυζαντινολόγου, του Π. Παπαγεωργίου.”

Από την Μάρα Νικοπούλου

Η φωτογραφία με την κλινική Χρίστοβιτς υπάρχει στο βιβλίο “Επιχειρηματικοί Τόποι της Θεσσαλονίκης στις αρχές του εικοστού αιώνα. Πρωτότυπο φωτογραφικό υλικό από τη συλλογή Αγγελου Γ. Παπαϊωάννου” με επιμέλεια Ε. Χεκίμογλου,(έκδ. University Studio Press, 2001), σελ. 67, όπου σημειώνεται ότι ο Χρίστοβιτς εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1890. Πιο αναλυτικός και με πολύ καλή τεκμηρίωση είναι ο κ. Γερ. Πεντόγαλος στο βιβλίο του “Γιατροί της Θεσσαλονίκης 1800-1912” (έκδ. University Studio Press, 2010), όπου σημειώνει ότι “τον Οκτώβριο του 1888 εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη στη συνοικία του Αγίου Αθανασίου, όπου δέχεται αρρώστους στο σπίτι του και εξετάζει δωρεάν τους φτωχούς.” (σελ. 314) κι ότι “το 1898 έχει ιδρύσει στο σπίτι του…Κλινική χειρουργική..” (σελ. 316).

Επίσης από σχόλιο του κ. Αρτόπουλου “Η φωτ/α έχει δημοσιευθεί στο βιβλίο του Γ. Μέγα “Θεσσαλονίκη 1896” όπου ο συγγραφέας αναφέρει ένα ιατρικό περιστατικό για τον ιατρό Μ. Χρίστοβιτς, τη χρονολογία αυτή.

Σε κάθε περίπτωση ο Χρίστοβιτς αναφέρεται από την Αγγ. Μεταλλινού ότι ξεκίνησε να εργάζεται στη Θεσ/κη από το 1890. Ο Π. Παπαγεωργίου αναφέρεται πως πέθανε το 1914 στην Αθήνα. Επομένως η φωτ/α μάλλον είναι μεταγενέστερη του 1896 και ο Γ. Μέγας την τοποθέτησε ως αναφορά για την κλινική του. Η φωτ/α πρέπει να είναι μετά το 1912”. Δεν είναι απίθανο να ίδρυσε μεν κλινική νωρίτερα και να την μετακόμισε ή να την “επέκτεινε” αργότερα και στου Παπαγεωργίου. Ο Παπαγεωργίου φέρεται να μετακόμισε οριστικά στην Αθήνα το 1910. Όπως και να'χει, έχουμε δυο πράγματα σιγουρα : α) η επιχρωματισμένη δείχνει κάποιου είδους κλινική, β) τη θέση του κτιρίου

Από επισήμανση επίσης του Γ.Ι. Θεοχαρίδη, στα “Μακεδονικά”, ΕΜΣ, 1964, “Όταν ο Π. Παπαγεωργίου επέστρεψε από τη Μυτιλήνη το 1899, είχε πουληθεί το πατρικό του σπίτι της οδού Φιλίππου και ο Παπαγεωργίου έμεινε με ενοίκιο στην οικία Λιόντα, απέναντι από την είσοδο της Αχειροποιήτου, εκεί όπου σήμερα είναι πλατεία.

Μια φωτογραφική αναδρομή από τον Δαυίδ Μπράβο.

Από την πρώτη ΔΕΘ του 1926 μέχρι την 14η του 1939. Στο Πεδίο του Άρεως, όταν η κεντρική είσοδος ήταν η προέκταση της οδού Έδισον. 15η ΔΕΘ (1940) μεταφέρθηκε απέναντι από την ΧΑΝΘ. 16η διοργάνωση, 1951.

Η επαγγελματική κάρτα του Ελί Μοδιάνο, η πρώτη εφαρμογή του οπλισμένου σκυροδέματος στη Θεσσαλονίκη και οι εμπλεκόμενοι μηχανικοί. Από τον Νίκανδρο Καστανίδη.

Από την επαγγελματική του κάρτα φαίνεται ότι ο Ελί Μοδιάνο ήταν ένας διαπιστευμένος εργολήπτης μηχανικός για τη Θεσσαλονίκη του Τεχνικού Γραφείου του Hennebique [Bureau Technique de Beton Arme de Francois Hennebique].

Το Γραφείο του François Hennebique συνδέθηκε με μια σειρά κατασκευαστικών έργων της Θεσσαλονίκης μέσω της Γαλλικής Εταιρείας Societe Anonyme Ottomane du Port de Salonique του Edmond Bartissol (1841-1916), ο οποίος είχε αναλάβει με την εταιρεία του, από το 1896, τη διαχείριση και των τεχνικών έργων του λιμένος και της προκυμαίας της Θεσσαλονίκης .

Το 1905, οι Οθωμανικές αρχές απαίτησαν την κατασκευή έργων στο λιμάνι και την προκυμαία. Δύο απ’ αυτά ήταν η κατασκευή σιλό και νέου τελωνείου. Τα έργα αυτά δεν ήταν κατασκευαστικά εύκολα κι ο Bartissol τα ανέθεσε στο Τεχνικό Γραφείο του Hennebique, και τα ανέλαβε αναθέτοντας τη στατική μελέτη στον Γάλλο μηχανικό Andre George, του συγκεκριμένου γραφείου και τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό ανέλαβε ο αρχιτέκτονας της Κωνσταντινούπολης Alexandre Vallaury. Την εργολαβία αυτών των έργων κέρδισε, στον αντίστοιχο μειοδοτικό διαγωνισμό, ο Ελί Μοδιάνο.

Το κτίριο του Τελωνείου (του Επιβατικού Σταθμού, όπως ονομάζεται σήμερα) θεμελιώθηκε τον Αύγουστο του 1910 από τον τότε υπουργό οικονομικών των Νεότουρκων Μεχμέτ Τζαβίντ μπέη. Η κατασκευή του ολοκληρώθηκε το 1912.

Ο Francois-Benjamin-Joseph Hennebique (1842–1921) ήταν ένας οικοδόμος-εργοδηγός κι αυτοδίδακτος μηχανικός που επινόησε το 1892 την τεχνική της στερέωσης των σιδηρών οπλισμών των δοκών, όπως και τη μέθοδο θεμελίωσης με χυτούς πυλώνες υψηλής αντοχής από τσιμέντο, τις οποίες κατοχύρωσε με διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Έτσι βελτίωσε σημαντικά την τεχνική του οπλισμένου σκυροδέματος, του μπετόν αρμέ. Αυτές οι ευρεσιτεχνίες του έδωσαν τη δυνατότητα να δημιουργήσει μια πολύ πετυχημένη κατασκευαστική εταιρεία, με γραφεία και διαπιστευμένους συνεργάτες σε πολλά μέρη του κόσμου. Ο Edmond Bartissol γεννήθηκε στο Portel-des-Corbienes, στα σύνορα Γαλλίας – Ισπανίας, από οικογένεια οικοδόμων με Καταλανική καταγωγή. Αυτοδίδακτος στα τεχνικά έργα κατάφερε μέσα σε δύο δεκαετίες να αναδειχθεί σε σημαντικό εργολάβο δημοσίων έργων, επιχειρηματία, βιομήχανο, γαιοκτήμονα, μεγαλοϊδιοκτήτη ακινήτων, δήμαρχο της Fleury-Merogis και βουλευτή των Ανατολικών Πυρηναίων. Κατασκευή σιλό στο λιμάνι Θεσσαλονίκης Το Τελωνείο Θεσσαλονίκης Ο Alexander Vallaury γεννήθηκε το 1850 στην Κωνσταντινούπολη από οικογένεια λεβαντίνων, πιθανότατα Γαλλικής καταγωγής. Σπούδασε στο Παρίσι στην École nationale supérieure des Beaux-Arts, την περίοδο 1869-1878. Το 1882 διορίστηκε καθηγητής στη νεοϊδρυθείσα Σχολή Καλών Τεχνών της Κωνσταντινούπολης, όπου δίδαξε Αρχιτεκτονική για 25 χρόνια. Απεβίωσε το 1921. Στη φωτογραφία είναι ο δεύτερος από αριστέρα στην πρώτη σειρά των καθημένων. Ο Μεχμέτ Τζαβίντ μπέη [Mehmed Cavid Bey ] γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1875 από οικογένεια εμπόρων ντονμέδων. Σπούδασε οικονομικά στη Κωνσταντινούπολη κι όταν επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη εργάστηκε αρχικά ως τραπεζικός υπάλληλος κι στη συνέχεια ως εκπαιδευτικός. Συνδέθηκε με το κίνημα των Νεοτούρκων και το 1908 εκλέχθηκε βουλευτής Θεσσαλονίκης. Το 1909 έγινε υπουργός οικονομικών. Τη δεκαετία του 1920 ήρθε σε πολίτική αντίθεση με τον Κεμάλ και κατηγορήθηκε για συμμετοχή σε ομάδα για τη δολοφονία του, δικάστηκε και καταδικάστηκε σε απαγχονισμό, που έγινε το 1926. Ο Ελί Μοδιάνο γεννήθηκε το 1881 στο Πατερνό της Σικελίας. Πατέρας του ήταν ο Γιακό Μοδιάνο και παππούς του ο Σαούλ Μοδιάνο. Σπούδασε στο Παρίσι στην Ecole Centrale και αφού γύρισε στη Θεσσαλονίκη, δημιούργησε το Τεχνικό Γραφείο Entreprise Generale du Batiment et Travaux Publics και ανέλαβε τις μελέτες και την εργολαβία πολλών δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων. Στην ανοικοδόμηση της Θεσσαλονίκης μετά την πυρκαγιά του 1917 έπαιξε ένα δραστήριο ρόλο, ήταν μάλιστα συνεργάτης του Emest Hebrard στη διαμόρφωση του νέου πολεοδομικού σχεδίου της πόλης. Απεβίωσε το 1968. Κατασκευή σιλό στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης, με εργολήπτη τον Ελί Μοδιάνο. Πιθανότατα να είναι αυτός με το μαύρο κουστούμι στη μέση της φωτογραφίας. Επιφανείς Εβραίοι της Θεσσαλονίκης στη νεκρώσιμη πομπή του Γεωργίου Α’, στη Βασ. Όλγας, το 1913. Πιθανότατα ένας απ’ αυτούς να ήταν ο Γιακό Μοδιάνο, πατέρας του Ελί Μοδιάνο.

Αύγουστος 1932, και ο Δαυίδ Μπράβος μας γνωστοποιεί την κοσμο (και τροχο) συρροή μπροστά από το Εμπορικό Επιμελητήριο, Τσιμισκή 29, για το “Αυτοκινητιστικόν Συνέδριον”. Η Αλιάνς απέναντι διατηρεί την μορφή που ξέρουμε προ πυρκαγιάς, με ενοικιαζόμενα καταστήματα στην πρόσοψη της. Απέναντι, η πίσω πλευρά της Αλλιανς –στο σημείο της μετέπειτα στοάς Χιρς

Από την ιστοσελίδα του ξενοδοχείου

1932

1932 – η είσοδος και το ταμείο. Δεξιά η είσοδος των ανδρών. Υποθέτω η είσοδος των γυναικών αριστερά. 1932 Το 1932 το κτίριο των λουτρών. 1964 1964 1964 – βυτίο για μεταφορά θαλάσσιου νερού από τη θάλασσα στο λουτρό. Μετά το 1964, πλέον και το ξενοδοχείο

Ο Νίκανδρος Καστανίδης παρουσιάζει το ρολόι της μεσοπολεμικής ΔΕΘ, το οποίο ο Τομανάς περιγράφει ως εξής: “Ένα ρολόι που έπαιξε μεγάλο ρόλο στην αισθηματική ζωή πολλών νεαρών τότε Σαλονικιών ήταν το ρολόι της Έκθεσης, στην κεντρική λεωφόρο της παλιάς Έκθεσης, που βρισκόταν στο πεδίο του Άρεως. Κάτω απ’ αυτό έδιναν τα ραντεβού τους οι ερωτευμένοι όσο διαρκούσε η Έκθεση…” [“Οι Κάτοικοι της Παλιάς Θεσσαλονίκης”, εκδ. Νησίδες, 1992, σελ. 109]

Στην 6η Έκθεση Θεσσαλονίκης, μέσα σε κίτρινο κύκλο. Μιά από τις παλιές Εκθέσεις της Θεσσαλονίκης, όχι πάντως η πρώτη. Και πάλι στην 6η Έκθεση. Το ρολόι της Έκθεσης το 1927, κατά τη διάρκεια της 2ης χρονιάς λειτουργίας της Και εδώ πάλι στην 2η Έκθεση. Μάιο του 39 οι Θεσσαλονικείς το συμβουλεύονται ως είδος Γκρίνουιτς.

Η πρώτη γνωστή έγχρωμη φωτογραφική αποτύπωση του Παπάφειου. Εδώ ως επιταγμένο γερμανικό νοσοκομείο Victoria, καλοκαίρι του 1941.

Μια “επίκαιρη” φωτογραφία

Από το “Η δημιουργία του δάσους του Κεδρηνού Λόφου και η σημασία του” Αντώνιου Β. Καπετάνιου (φωτογραφία συγγραφέα)

Και Σέιχ-Σου το 1944 Επίσης το 1944

Η έπαυλη Αλέξανδρου Δ. Ζάννα. Στη Θεμιστοκλή Σοφούλη (πρώην Αλλατίνη) και στο ύψος της Καπετάν Γκόνη, κτίστηκαν τη δεκαετία του 1930 δύο μονοκατοικίες, δίπλα- δίπλα. Η μία θεωρείται ότι είναι του Αλ. Δ. Ζάννα και η άλλη του Μ. Μαυρογορδάτου, σύγαμπροι και συνέταιροι.

Ένα αφιέρωμα από τον Νίκανδρο Καστανίδη, με συμβολές του Δαυίδ Μπράβου.

Επαύλεις Αλ. Δ. Ζάννα και Μιχ. Μαυρογορδάτου [από το βιβλίο “ Θεσσαλονίκη 1912-2012. Η Αρχιτεκτονική μιάς Έκατονταετίας” του Β. Κολώνα, University Studio Press, 2012, σελ. 165]

Για τις δύο διπλανές επαύλεις στη Σοφούλη υπάρχει διχογνωμία για τις αντίστοιχες ιδιοκτησίες. Ο Κολώνας θεωρεί ότι είναι του Αλέξανδρου Δ. Ζάννα και του Μιχαήλ Μαυρογορδάτου, ενώ η Καραδήμου-Γερόλυμπου [στο βιβλίο “Η ανάδυση της σύγχρονης Θεσσαλονίκης”, University Studio Press, 2013, σελ. 85] τις αντιστοιχεί στον Κ. Ζάννα και στον Μ. Μαυροκορδάτο. Επαύλεις Αλ. Ζάννα, Μιχ. Μαυρογορδάτου Επαύλεις Αλ. Ζάννα, Μιχ. Μαυρογορδάτου, στις αρχές της δεκαετίας του 1960 Αναφορικά με τη διχογνωμία του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των δύο επαύλεων της Σοφούλη, μια αποσαφήνιση προέρχεται από ένα ρυμοτομικό σχεδιάγραμμα που συνοδεύει τα αρχιτεκτονική σχέδια (1935) της κατοικίας του Κωνσταντίνου Δ. Ζάννα. Στο σχεδιάγραμμα αυτό σημειώνεται η θέση της κατοικίας του ως παράπλευρη των κατοικιών του Αλ. Δ. Ζάννα και Μ. Μαυρογορδάτου. [βλ. “ Θεσσαλονίκη 1912-2012. Η Αρχιτεκτονική μιας Εκατονταετίας” του Β. Κολώνα, University Studio Press, 2012, σελ. 165.] Ο Αλέξανδρος Δ. Ζάννας ήταν έμπορος και πολιτικός.

Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1892. Ήταν γιός του επιφανούς γιατρού της Θεσσαλονίκης, Δημητρίου Ζάννα. Νεαρός προσέφερε τις υπηρεσίες του, μαζί με τον αδελφό του Κωνσταντίνο, στον Μακεδονικό Αγώνα. Το 1909 πήγε για σπουδές στη Γερμανία, όπου παρακολούθησε μαθήματα, αρχικά στο Πολυτεχνείο της Στουτγάρδης και του Μονάχου και στη συνέχεια στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Στρασβούργου. Το 1913 διέκοψε τις σπουδές του και καταταγεί, ως εθελοντής, στον Ελληνικό Στρατό. Στους βαλκανικούς πολέμους έλαβε μέρος ως αεροπόρος, όπου τραυματίστηκε με την πτώση του αεροπλάνου του. Από το 1916 αναμείχθηκε ενεργά στο Κίνημα της Εθνικής Αμύνης στο πλευρό του Βενιζέλου. Και το 1922 συμμετείχε στην Επανάσταση του 1922 του Ν. Πλαστήρα. Παράλληλα συνεισέφερε στο Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό της Θεσσαλονίκης, όπου διετέλεσε πρόεδρος του την περίοδο 1922-1926 και το 1945-46. Το 1919 παντρεύτηκε τη Βιργινία Δέλτα, κόρη της Πηνελόπης Δέλτα. Ως στέλεχος του Κόμματος των Φιλελευθέρων διετέλεσε υπουργός Αεροπορίας και Γεωργίας στην κυβέρνηση του Βενιζέλου, την περίοδο 1929-1932. Τα επόμενα χρόνια εκλέχθηκε βουλευτής το 1933, το 1936 και το 1950. Συμμετείχε σε διάφορες επιχειρήσεις και στην εκμετάλλευση των μεταλλείων στις Σκουριές Χαλκιδικής. Απεβίωσε στην Αθήνα το 1963.

Από μια νεκρολογία που δημοσιεύτηκε στην Journal de Salonique τον Ιούλιο 1906, μαθαίνουμε ότι υπήρχε και μεγαλύτερος αδελφός, ο Αθανάσιος, που πέθανε στα 17 του, από “μια αρρώστια που δεν συγχωρεί”. “Ο νεαρός θα έπαιρνε το μπακαλορεά του τον επόμενο χρόνο, αλλά ιδού που μια σκληρόκαρδη ασθένεια διέκοψε την πολλά υποσχόμενη καριέρα του”. Στην κηδεία του παραβρέθηκε ο ιατρικός κόσμος, οι πρόξενοι Ιταλίας, Ρωσίας, Αμερικής και Ελλάδας, και πολλά σημαίνοντα πρόσωπα της πόλης. Αλέξανδρος Δ. Ζάννας Βενιζέλος και Αλ. Ζάννας, την περίοδο 1929-1932 Ο Κωνσταντίνος Δ. Ζάννας, αδελφός του Αλέξανδρου, σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και εργάστηκε, κυρίως, ως νομικός σύμβουλος πολλών Ελληνικών και ξένων εταιρειών. Υπήρξε, επίσης, μέτοχος της “Γαλλοελληνικής Εταιρείας Βιομηχανικών Επιχειρήσεων Θεσσαλονίκης”. Το 1919 παντρεύτηκε τη Σοφία Νεγρεπόντη. Το 1920 πολιτεύτηκε στο πλευρό του Βενιζέλου, όπου γεύτηκε την πίκρα της αποτυχίας, αλλά και τις τραγικές συνέπειες που ακολούθησαν. Διετέλεσε πρόεδρος του ΠΙΚΠΑ στη Θεσσαλονίκη, του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, του Ναυτικού Ομίλου και αντιπρόεδρος της ΧΑΝΘ. Στα τελευταία χρόνια της ζωής του περιόρισε τις κοινωνικές δραστηριότητές του μόνο στην Αμερικανική Γεωργική Σχολή, στη Σχολή Τυφλών και στο Χαρίσειο Γηροκομείο. Βιργινία Ζάννα, γυναίκα του Αλέξανδρου, κόρη της Πηνελόπης Δέλτα, το 1952. Βιργινία Ζάννα, το 1944, έξω από τα γραφεία του ΕΕΣ στην οδό Καλλάρη και ο Κωνσταντίνος Δ. Ζάννας ακριβώς από πίσω της. “Μακεδονία”, 16-5-1930 “Ελευθερία”, 23-12-1953 “Ελευθερια”, 17-1-1953 “Μακεδονία”, 1/7/1921, σελ. 2 “Μακεδονία”, 6/3/1921, σελ. 1 Οι δύο μονοκατοικίες: Ζάννα-Μαυρογορδάτου, σε αεροφωτογραφία των αρχών της δεκαετίας του 1960 [η φωτογραφία από Poppy Adamou, ΑΘ, 22/12/2014] Προώθηση υποψηφιότητας του Μιχαήλ Μαυροκορδάτου και φωτογραφία του στη “Μακεδονία”, 25-9-1932, σελ. 1. Ο Μιχαήλ Μαυροκορδάτος ως πρόεδρος του Διοικ. Συμβουλίου της ΧΑΝΘ [http://www.lifo.gr/team/gnomes/50395 ] Μιά διαφήμιση του 1926 Φωτογραφία με τον Αλέξανδρο Ζάννα και την Επιτροπή της Εθνικής Άμυνας που επισκέφτηκε τον Ελ. Βενιζέλο στη έπαυλη Καπαντζή, όπου διέμενε, στις 28-9-1916. [Από το βιβλίο “Θεσσαλονίκη, Στιγμές ιστορίας», Αθήνα, 2016, σελ. 344] Ένα σκάνδαλο του 1933, από το “Φως”. Και ένας λίβελος πάλι από το “Φως” που αφορά Ζάννα και Μαυρογορδάτο, με ελάχιστη, είναι η αλήθεια, επιχειρηματολογία.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι στη δημοσίευση: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΟΥ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥ (Πρόσωπα και πράγματα της Θεσσαλονίκης μέσα από τηλεφωνικούς καταλόγους το 1925,1939 και 1948) του ΓΙΑΝΝΗ ΚΑΡΑΤΖΟΓΛΟΥ (2003), σημειώνεται (στη σελ. 3) το εξής: “η οικία του Αλέξανδρου Ζάννα στην Βασ. Όλγας 195, δίπλα στην οικία του Νεχαμά Ζωζέφ, Βασ. Όλγας 193”. https://www.academia.edu/3815749/