Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη από την Εγνατία 134 – απέναντι και λίγο πιο ανατολικά από την κλινική Νεδέλκου/νυν Αγιορείτικη Εστία, δηλαδή. Στις βούλες, κάποια κτίρια και διευθύνσεις για προσανατολισμό. Από αυτά, το μόνο που έχει γλιτώσει είναι το αρχοντικό στην πλ. Κουλέ Καφέ.
Το πιο «σπάνιο» στη φωτό είναι η απεικόνιση (απ’ αυτή την πλευρά) των δύο κτιρίων του συγκροτήματος του τζαμιού Ικί Λουλέ, στην Αριστοτέλους (Ολύμπου) με Κ Παλαιολόγου.
Ωστόσο, το διασημότερο κτίριο είναι αυτό με την μπλε βούλα, η περίφημη Κεντρική Αστική Σχολή/34ο Δημοτικό. Λίγα παραπάνω για την ιστορία του και κάποιες από τις ελάχιστες κοντινές του φωτογραφίες είχαμε δει εδώ https://archive.saloni.ca/978
Ο Χάρης Βάρβογλης θυμάται: η Αρριανού τότε κατέληγε, κατεβαίνοντας, σε μια πόρτα επί της Εγνατίας. Κάθε φορά που έβρεχε δυνατά, από την πόρτα έβγαινε ένας χείμαρρος νερού και λάσπης που άφηνε ένα “δέλτα” στην Εγνατία.
Εξήντα εννέα χρόνια νωρίτερα, ένα κομμάτι της περιοχής όπως την έβλεπαν ο Schultz & Barnsley από τον μιναρέ της Αγ. Σοφίας. Σημειώνεται ο μιναρές του Ικί Λουλέ, και δυο από τα κτίρια που είδαμε. Το γωνιακό Φιλίππου με Αρριανού το είχαμε δει και σε κοντινές φωτογραφίες εδώ:
https://archive.saloni.ca/867
Από άλλη πλευρά, σε φωτογραφία του 1955, από τον Γ. Λυκίδη , αν δεν απατώμαι
Του Λυκίδη, νομίζω, και αυτή από το 1959
Έναν χρόνο μετά την αρχική φωτογραφία του κ. Βάρβογλη, η επέλαση των νέων πολυκατοικιών έχει αρχίσει.
Απόσπασμα αεροφωτογραφίας του 1959 [από Vangelis Kavala στις ΠΦΘ]
Στο κέντρο της αεροφωτό οι νέες πολυκατοικίες στην Ολύμπου ανάμεσα στην νυν Υπ.Φ. Δραγούμη και την Ιουλιανού. Τα δυο κτίρια του Ικί Λουλέ κρατάνε ακόμα. Πηγή και χρονολόγηση επάνω στη φωτό.
Απόσπασμα αεροφωτογραφίας που έχει αναρτηθεί από Χρ. Κηπουρα στις ΠΦΘ
Από το αρχείο του ΑΠΘ, του '61, αν θυμάμαι καλά.
Σήμερα Τσικνοπέμπτη ο Χάρης Βάρβογλης μας ξεναγεί στα καρναβάλια της παιδικής του ηλικίας με μια ματιά επίσης στα αποκριάτικα πάρτι των φοιτητών, στο Μεντιτερανέ..
Αποκριάτικο πάρτι στην αίθουσα του Μονοταξίου του ΠΣΠΘ, 1956. Διακρίνονται τα θρανία και οι καρέκλες.
Αποκριάτικο πάρτι στο σπίτι της Κρίστας Τσέκου
Αποκριάτικο πάρτι στο σπίτι του Ευριπίδη Τσακιρίδη.
Ο χορός των φοιτητών Χημείας ήταν σημαντικό κοσμικό γεγονός της Θεσσαλονίκης στις αποκριές και διοργανωνόταν -παραδοσιακά- από τους Β-ετείς φοιτητές. Σαν σήμερα πριν από 55 χρόνια, στις 27 Φεβρουαρίου 1956, ο χορός είχε γίνει στο Μεντιτερανέ. Στη φωτογραφία οι Β-ετείς φοιτητές με τον καθηγητή της Οργανικής Χημείας Γ. Βάρβογλη (η Οργανική Χημεία ήταν μάθημα του Β' έτους). Πρώτη σειρά, από αριστερά: Γ. Σαραφούδης, Σ. Ιακωβίδη, ο πατέρας μου Γ. Βάρβογλης, η αδελφή μου Μ. Βάρβογλη, Ι. Σημηριώτης, Κ. Κατσαβουνίδου.
Εγνατίας 134 το 1959. Πίσω διακρίνεται το διατηρητέο σπίτι του γιατρού Νεδέλκου και πιο πίσω μια από τις πρώτες πολυκατοικίες.
Αυτή στην οποία είμαι ντυμένος τυρολέζος είναι τραβηγμένη στην ταράτσα του σπιτιού μας, Εγνατίας 134, με θέα την επάνω πόλη του 1958. Η φωτογραφία αυτή που παρουσιάζει πολλαπλό ενδιαφέρον θα αναλυθεί αύριο.
Πρόσφυγες φυσικά, ίσως πυρόπληκτοι, που στεγάστηκαν στην εκκλησία, κρέμασαν την μπουγάδα τους στους τάφους, δίνοντας ζωή στο μέρος
Η μπουγάδα απλωμένη ανάμεσα στους τάφους με φόντο τα σπίτια νοτιότερα και χαμηλότερα.
Στο σχέδιο του Gerard μια γυναίκα καθισμένη στην αυλόπορτα, ενός τοίχου που κατηφορίζει. Ο μιναρές από την Αγ. Αικατερίνη. Βρισκόμαστε στην Τσαμαδού περίπου στο ύψος της τότε Σούτσου (σήμερα Αλ. Παπαδοπούλου)
Εκεί που σχεδίαζε ο Gerard σταμάτησε και ο Pigassou να φωτογραφίσει.
Λίγο πιο κάτω οι ψηλοί μαντρότοιχοι από τα σπίτια, το άνοιγμα της πόρτας μοιάζει περισσότερο με σκιά που πέφτει πάνω στον τοίχο
Ο Ζάχος βρήκε κι αυτός μια γυναίκα καθισμένη στην πόρτα. Ένας χαμηλότερος τοίχος αρχίζει πιο κάτω. Είμαστε πάντα πάνω από την Ηούς. Εκεί που αρχίζει ο χαμηλότερος τοίχος είναι ο χώρος της εκκλησίας.
Ο τοίχος αυτός δείχνει φρεσκοσοβατισμένος εδώ, πριν 30 χρόνια από την πρώτη λήψη του σημείου των Schultz & Barnsley
Μέσα τώρα από τον χαμηλό τοίχο, πίσω από το ιερό, τάφοι μουσουλμανικοί
Και το ιερό.
Ξαναπαίρνουμε την Τσαμαδού προς τα κάτω. Εκεί που τελειώνει ο τοίχος της εκκλησίας ένα δρομάκι. Η οδός Ηούς χωρίζει την εκκλησία από τα νοτιότερα σπίτια
Λίγο πιο κάτω το έδαφος κατηφορίζει, αφού έχουμε περάσει την Ηούς, ο τοίχος ψηλώνει. Λήψη του Ζάχου, του 1913
Και από πιο μακριά πάλι του Ζάχου. Πολλά χαλάσματα μπροστά του
Τα οποία αργότερα, στα χρόνια που φωτογράφιζε ο Pigassou, θα δώσουν τη θέση τους σ ένα μαγαζάκι.
Σ αυτήν την ευρύτερη λήψη βλέπουμε το μεγάλο μήκος και το ανισοϋψές του προαύλιου της εκκλησίας σε σχέση με τον μαντρότοιχο κάτω από την Ηούς.
Νίκης με Βενιζέλου – στερεοσκοπική των Underwood με ημερομηνία copyright 1903. Ίσως πιο παλιά; Το Όλυμπος έχει μόνο ισόγειο και έναν όροφο και το κτίριο δεξιά της Βενιζέλου (Krystal κτλ) είναι στο κτίσιμο.
Από το Μπενάκη
Μια παράξενη ονομασία δρόμου της Θεσσαλονίκης: οδός Ξ.Λ.Μ.
Ήταν στη Χαριλάου και πιο συγκεκριμένα στη συνοικισμό Τροχιοδρομικών, στο ύψος του γηπέδου του Άρη, απέναντι και λίγο ανατολικότερα, πάνω από την Παπαναστασίου.
Σ΄ εκείνη την περιοχή οι δρόμοι είχαν παρόμοιες ονομασίες, π.χ. Ξ.Κ.Λ., Ξ.Θ.Ι., Ξ.Η.Θ., τη δεκαετία του 1950. Στα μέσα της δεκαετίας του 1960 αντικαταστάθηκαν με αρχαία ονόματα.
Δεν είναι γνωστό πως προέκυψαν και τι σημαίνουν τα αρχικά Ξ.Κ.Λ, Ξ.Θ.Ι. κτλ των δρόμων αυτής της περιοχής
Από τον Νίκανδρο Καστανίδη
Από τον τηλεφωνικό Κατάλογο Θεσσαλονίκης, του 1964
Την πληροφορία την οφείλουμε στον κ. Δημήτρη Κωτσίδη
Τοπογραφικό του Δήμου Θεσσαλονίκης, 1963
Τοπογραφικό του Δήμου Θεσσαλονίκης, του 1966
Το ίδιο τοπογραφικό σε ευρύτερο πλαίσιο
Αεροφωτογραφία του 1952, όπου σημειώνεται η συγκεκριμένη περιοχή
Αξιοσημείωτο είναι ότι στη συγκεκριμένη περιοχή βρίσκουμε κι ένα σπίτι του Αμερικ. Κολεγίου σε τοπογραφικό του Δήμου Θεσσαλονίκης, του 1935.
Πιθανόν να ήταν το σπίτι που φιλοξενούσε τους καθηγητές του εν λόγω Κολεγίου, όταν το διδακτήριο του ήταν εκεί κοντά.
Το τοπογραφικό του 1935 με το σπίτι του Αμερικ. Κολεγίου, σε ευρύτερο πλαίσιο
Αποστόλου Παύλου.
Το μέρος της οδού που κατηφόριζε από Ροτόντα για Καμάρα και Εγνατία. Αναλλοίωτο από πυρκαγιές “κουβαλούσε” την παλιά πόλη σαν γραφικό τουριστικό αξιοθέατο μέχρι την δεκαετία του 70. Σήμερα είναι, περίπου, η Δημητρίου Γούναρη στο κομμάτι της πάνω από την Εγνατία.
Υπήρχε κενό εκεί στον διαδραστικό χάρτη μας, οπότε ήρθε η ώρα να καλυφθεί ... οι φωτογραφίες της χαμένης οδού είναι το λιγότερο ενδιαφέρουσες.
Από τον Δαυίδ Μπράβο
Αποστόλου Παύλου.
Το μέρος της οδού που κατηφόριζε από Ροτόντα για Καμάρα και Εγνατία.
Αποστόλου Παύλου. Σήμερα είναι, περίπου, η Δημητρίου Γούναρη στο κομμάτι της δίπλα από την Καμάρα στην Εγνατία.
Στο βάθος η Δημητρίου Γούναρη.
Ερείπια πλέον.
Η εγκατάλειψη ήταν εμφανής την δεκαετία του 60.
Κατεβαίνοντας με το κάρο από την Ροτόντα το 1957.
Η αδιέξοδη οδός Βάσσου, αριστερά.
Η αδιέξοδη οδός Βάσσου, αριστερά. Ο φούρνος του Σπυριδάκη στην γωνία της οδού με την Απ. Παύλου.
Αποστόλου Παύλου στα χιόνια.
Αποστόλου Παύλου στα χιόνια. Κίνδυνος θάνατος η παγωμένη κατηφόρα
1957. Γεμάτος ζωή ο δρόμος, χωρίς σπίτια ερείπια ακόμα. Το ακριβώς αντίθετο, όλα προσεγμένα και φρεσκοβαμμένα.
Αρχές δεκαετίας του 60. Αξιαγάπητη κοπελίτσα τραβάει το βλέμμα του περαστικού. 🙂
Λάμπει από πάστρα ...
Δεκαετία του 30. Φωτογραφία Λυκίδη.
Δεκαετία του 30. Λυκίδης πάλι. Εδώ βλέπουμε και μέρος της οδού κάτω από την Καμάρα.
Φαρμακείο στην αρχή της οδού.
Δεκαετία του 60 άρχισε η “αποκαθήλωση”. Το Φαρμακείο είναι πλέον άδειο οικόπεδο.
Δεκαετία 60.
Η αρχή του τέλους. Έχουν ήδη κτιστεί πολυκατοικίες κολλημένες με τα σπίτια της Αποστόλου Παύλου.
Η Ροτόντα ξεκίνησε να χτίζεται σαν ειδωλολατρικός ναός. Τα πρωτο-βυζαντινά χρόνια το ημιτελές ρωμαικό κτίσμα ολοκληρώθηκε σαν ναός αφιερωμένος στους Αρχάγγελους – Ασώματους. Οι γειτονιές συνήθως παίρνουν το όνομα της κοντινότερης εκκλησίας, έτσι η περιοχή ονομάστηκε γειτονιά των Ασωμάτων.
Γειτονιά των Ασωμάτων. Στα τελευταία της.
Κάποια στιγμή έμεινε μόνο το αριστερό κομμάτι της οδού.
Η Αποστόλου Παύλου έγινε πλέον Δημ Γούναρη και πιάτσα ταξί.
