Saloni.ca Archive

(κτισμένη πριν το 1890) Κτισμένη με κόκκινα τούβλα, είναι σαν ένα μικρό φρούριο με επάλξεις. Αυτόν τον χαρακτήρα προσέδωσε ο πρώτος ιδιοκτήτης Ντιράν Αβδουλλάχ, ο οποίος το 1892 την πουλάει στους Δημ. Γιοβάννο (ο Κολώνας πιστεύει ότι πρόκειται για τον Δημ Ιωαννίδη) και Γεώρ. Μιχαήλ Περιγράφεται ως ένα σπίτι με δύο ορόφους και έξι δωμάτια και ένα καφενείο με ένα σαλόνι και δωμάτια.

Σήμερα ανήκει στο κληροδότημα του Δημ. Ιωαννίδη κατά 50% και το υπόλοιπο μισό σε 11 κληρονόμους (ιδρύματα, μονές, ναοί, ιδιώτες και ένα μικρό ποσοστό εκ των οποίων φαίνεται και ένας ως “άγνωστος” στο κτηματολόγιο) σύμφωνα με έρευνα της Κατερίνας Τσιρέλη. Στέγασε κατά καιρούς το οικοτροφείο της Σχολής Α. Σχινά, προσφυγικές οικογένειες και τα τελευταία χρόνια κάποια βάση προσκόπων. Το 1984 κηρύχθηκε διατηρητέα.

Σχετικά με τις πρώτες χρήσεις της βίλας, την ιστορία του πρώτου ιδιοκτήτη, και τις σχέσεις του με τις οικογένειες Ασλάν και Σαρνώ η πολύ ενδιαφέρουσα έρευνα της Μάρας Νικοπούλου εδώ: https://archive.saloni.ca/1402

Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=990498108106489&id=204212503401724

Τα οικογενειακά πάντα με μπερδεύανε, αλλά μια και τα συνάντησα ας τα γράψω: Σύμφωνα με μαρτυρία (στις ΠΦΘ) της κ. Δέσποινας Φωκ. Γρηγοριάδου όπου το Φωκίων δηλώνει το πατρώνυμο, στο Mon Bonheur από το 1907 μέχρι το 1940 ζούσε εκεί η αδελφή της γιαγιάς της, η Ντορίνα Ευγενίδου. Σπίτι στο όνομα Ντορίνας Ευγενίδου έχουμε επίσης στη Βασ. Όλγας 116. Έχουν ενδιαφέρον οι συγγένειες αυτής της οικογένειας. Απέναντι, στην διατηρούμενη βίλα Μαρόκο, Βασ. Όλγας 133 ζούσε η γιαγιά της Ευφροσύνη Γρηγοριάδου του Βασιλείου. Ο γιός Φωκίων Γρηγοριάδης απ ό,τι καταλαβαίνω παντρεύτηκε μια από τις απέναντι γειτονοπούλες. Δεν ξέρω ποια η σχέση της Έλσας Μπουρλά (που φέρεται ως ιδιοκτήτρια της βίλας Μαρόκο από το 1919 ως το 1951 που περιέρχεται για χρέη στην κυριότητα του Δημοσίου) με την οικογένεια Γρηγοριάδου. Από την άλλη, η αφηγήτρια Δ. Γρηγοριάδου λέει ότι το σπίτι πουλήθηκε κατά την κατοχή. Ακόμη μια ψηφίδα, η Έλεν Ευγενίδου (ποια η σχέση της με την οικογένεια;) είχε παντρευτεί τον γνωστό συνεργάτη των Γερμανών Βουλπιώτη (σε δεύτερο γάμο του)

Ίσως η πιο παλιά διαθέσιμη απεικόνιση της βίλας Mon Bonheur γύρω στα 1900.

Εκεί αριστερά μια διαφήμιση στον στύλο της περίφραξης

Σημερον στο Λ. Πυργο ΚΟΡΙΤΣΙΑ ....

Και μια άποψη από τα δυτικά προς τα ανατολικά

Λίγο μετά το 1900 από τη μεριά της θάλασσας

Ως οικοτροφείο της σχολής Σχινά, απέναντι ήταν η Σχολή.

Ως χώρος που φιλοξενούσε τους αεροπροσκόπους

Η κατάσταση στην οποία βρισκόταν τα τελευταία χρόνια από εδώ: https://thessarchitecture.wordpress.com/

Άλλες φωτογραφίες για την κατάσταση σήμερα εδώ: https://parallaximag.gr/thessaloniki/pyrgos-eftychias Η τελευταία πυρκαγιά μόλις πριν λίγα χρόνια, ρεπορτάζ εδώ: https://www.voria.gr/article/stis-floges-chthes-to-vradi-o-kokkinos-pirgos-tis-vas-olgas?fbclid=IwAR2SBxHuYycHrGoUiw8GvLYTaBmJK2wmEsv7n-UEOslzVV-r3kdAbfaGDRk

Από την Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=991018674721099&id=204212503401724

Η θέση της, περίπου στη σημερινή γωνία Βαλαωρίτου με Τανταλίδη, γίνεται εύκολα αντιληπτή στη σύνθεση δυο φωτογραφιών, όπου αριστερά βλέπουμε την Εγνατία και πίσω δεξιά το καμπαναριό της Καθολικής Εκκλησίας. Η πυρκαγιά του ’17 την άφησε χωρίς στέγη, οι τοίχοι όμως στέκουν και πρέπει να ήταν από αυτές που επισκευάστηκαν.

Στο απόσπασμα αεροφωτό 1916 σημειώνεται με κόκκινο. Με κίτρινο, για προσανατολισμό, η οθωμανική τράπεζα (το νυν Ωδείο στη γωνία Φράγκων-Λ. Σοφού) και η Καθολική Εκκλησία. Στον χάρτη του Δημητριάδη δεν σημειώνεται στην συνοικία Μalta Cedide, όπου ανήκε το σημείο κατά την οθωμανική διαίρεση της πόλης. Βασικά, δεν σημειώνεται πουθενά. Αναφέρεται όμως – έστω κάπως αντιφατικά: Στο ίντεξ ταυτίζεται με την Τσένιο (Çenyo) την οποία όμως ο Δημητριάδης τοποθετεί στην ομώνυμη οδό -μετέπειτα Σμύρνης- πάνω από το λιμάνι, δηλαδή στην συνοικία Τοπχανέ. Στην λίστα με τις συναγωγές του 15ου-17ου αι. αναφέρεται σε παρένθεση ως εναλλακτικό όνομα της «Καλάμπρια», ιδρυθείσας το 1497. Eνώ σημειώνει ότι στα φορολογικά κατάστιχα του 1906 δεν αναγράφεται «η oνομασια μιας συναγωγής στην συνοικία Cedide, πιθανόν της συναγωγής Kiana στην οδό Βαλαωρίτου, που σώζεται ως σήμερα αλλά δεν λειτουργεί» [σ. 372]. Με το «σήμερα» ο Δημητριάδης πρέπει να εννοεί περίπου τα μέσα της δεκαετίας του ’70 και όχι το 1982, χρονολογία έκδοσης του βιβλίου του.

Ο Χεκίμογλου [στο Οι καμένες συναγωγές της Θες/νίκης] την αναφέρει ως μία από τις τρεις συναγωγές “Gerush Klavres”, δηλαδή των εξόριστων της Καλαβρίας.

Σύμφωνα με τον Αλβέρτο Ναρ [Κειμενη επί ακτής θαλασσης, 1997], η Κιάνα ιδρύθηκε το 1545, ως διάσπαση της Καλάμπρια Γιασάν ή Νέβε Σαλόμ. Πέντε μόλις χρόνια αργότερα, κάποια μέλη της αποχωρούν και ιδρύουν την Νέβε Σέντεκ. Καταστράφηκε το 1917 και ξαναχτίστηκε στην ίδια θέση το 1923, γράφει ο Η. Μεσσίνας [Οι συναγωγές στην Ελλάδα, ΕΜΠ, 1998] παραπέμποντας στον Ναρ. Η φωτογραφία του κτιρίου, όμως, στα τελευταία χρόνια της ζωής του [από έκδοση της ΙΚΘ, 1970] δείχνει ότι πρόκειται για το ίδιο κτίριο -το οποίο μετά την πυρκαγιά επισκευάστηκε, πριν εγκαταλειφθεί και ρημάξει, προφανώς μετά την κατοχή. Σύμφωνα με τον Ναρ, είχε το παρατσούκλι «τρίποδη μασιά» [πάλι μέσω Μεσσίνα, σελ. 151]. Ως χρονολογία κατεδάφισης δίνει τις αρχές της δεκαετίας του ’70. Αν υπάρχουν αεροφωτογραφίες της περιοχής, θα μπορούσαμε να το προσδιορίσουμε καλύτερα.

Στην Journal de Salonique την συναντάμε 4 φορές, κι αυτές μόνον ως Κιάνα -αναφορά με εναλλακτικό όνομα δεν βρέθηκε. Οι 3 από τις 4 φορές αφορούν μνημόσυνα. Πρώτο αυτό για τον Βαρώνο Χιρς που πέθανε τον Απρίλιο 1896, σε ηλικία 65 ετών. Δεν ήταν βέβαια κάτοικος Θεσσαλονίκης, αλλά η σημασία του για την πόλη (είτε μέσα από τις επενδύσεις του στο σιδηροδρομικό δίκτυο, είτε μέσω των δωρεών για φιλανθρωπικά έργα) ήταν τεράστια. Μετά από διάφορα σχετικά με τον θάνατό του και την προσωπικότητά του, η JdS ανακοινώνει ότι την Κυριακή (3/4/1896) θα γίνει «μεγαλοπρεπές μνημόσυνο στην Συναγωγή Κιάνα, όπου καλούνται να παραστούν οι Ισραηλίτες της Θεσσαλονίκης. Προτείνεται επίσης, κατά την ώρα της τελετής, οι Ισραηλίτες της πόλης να κλείσουν τα μαγαζιά τους και να σταματήσουν κάθε εργασία.

Την Δευτέρα 4/5/1896, η εφημερίδα επανέρχεται με μια λιτή ανακοίνωση: «Χτες, στην συναγωγή Κιάνα, με παρουσία των αξιωματούχων της πόλης, τελέστηκε μνημόσυνο για τον Βαρώνο ντε Χιρς, τον εκλιπόντα φιλάνθρωπο».

Τρία χρόνια μετά, τον Απρίλιο του 1899, πεθαίνει η χήρα του, η Βαρώνη Κλάρα ντε Χιρς. «Το συμβούλιο της Ισραηλιτικής Κοινότητας και η Τοπική Επιτροπή της Αλλιάνς, βαθιά θλιμμένοι από την σκληρή απώλεια της Βαρώνης ντε Χιρς, έχουν το καθήκον να ενημερώσουν το κοινό ότι την Πέμπτη 13 Απριλίου, στις 9.30 πμ, στην Συναγωγή Κιάνα του Φραγκομαχαλά, θα τελεστεί επιμνημόσυνη δέηση για την σεβαστή θανούσα. Η ανακοίνωση αυτή κατέχει θέση πρόσκλησης προς όσους επιθυμούν να παραστούν στην τελετή».

Από το ρεπορτάζ για το μνημόσυνο, μαθαίνουμε ότι «η ωραία συναγωγή της συνοικίας των Φράγκων είχε καλυφθεί ολόκληρη εσωτερικά με κουρτίνες πένθους, που με το μέγεθός τους έκαναν ακόμα πιο συγκινητικές τις προσευχές και τους επικήδειους. Παραβρέθηκε μέγα πλήθος, ανάμεσα στο οποίο σημειώνουμε ότι ήταν όλοι οι αξιωματούχοι της πόλης, η διοίκηση των Σιδηροδρόμων και πολλές κυρίες της υψηλής κοινωνίας που στριμώχτηκαν στο εσωτερικό του ναού και γέμισαν και την αυλή. Υπήρχαν αντιπροσωπείες από όλα τα σχολεία. Μετά τις προσευχές, εκφωνήθηκαν επικήδειοι από τον αρχι-ραβίνο Κόβο, τον κ. Κάρολο Αλλατίνη, τον πρόεδρο της Τ.Ε. της Αλιάνς Ιακώβ Μοδιάνο, και τον κ. Ματαλόν, διευθυντή της Αλιάνς Αρρένων» Όλοι εντυπωσιάστηκαν και αποσύρθηκαν θλιμμένοι ενθυμούμενοι την «αξέχαστη αγία γυναίκα που έφυγε από τον κόσμο τούτο αλλά θα ζει πάντα σε όλες τις καρδιές».

Οι δυο επόμενες αναφορές στην Κιάνα -με 11 χρόνια απόσταση μεταξύ τους- την αποκαλούν «ναό». Η πρώτη, τον Νοέμβριο 1899, είναι μια ανακοίνωση ότι ο Σαμ Λεβύ (ναι, αυτός της JdS), θα βγάλει κήρυγμα στον «ναό Κιάνα της συνοικίας Κολόμπο, την Κυριακή στις 4 το πρωί με την τουρκική ώρα». Η Κιάνα βέβαια πράγματι βρίσκεται στην οδό Κολόμβου /νυν Βαλαωρίτου, αλλά ως «συνοικία Κολόμβου» πρώτη φορά την συναντάμε. Με την ευκαιρία, πάντως, ας δούμε και μια φωτογραφία του Σαμ Λεβύ (από https://www.revistas-culturales.de)

Τελευταία αναφορά, το μνημόσυνο για τον σημαντικότατο για την πόλη Δρα Μωύς Μισραχή, που πεθαίνει το 1910, έναν χρόνο αφότου έχει φύγει πια από την Θεσσαλονίκη.

Tου αξίζει ξεχωριστό αφιέρωμα. Για την ώρα κρατάμε μόνο το ρεπορτάζ από την τελετή που οργανώθηκε από την Ισραηλιτική Κοινότητα στις 10/7/1910: Στον «ναό Κιάνα» και αυτή, κόσμος πολύς, ανάμεσά τους και πρόξενοι, επικήδειοι από τον αρχιραββίνο Μέιρ, τον Μπενσουσάν ως εκπρόσωπο της Κοινότητας και τον γιατρό Λαζάρ Σαΐας εκ μέρους του Νοσοκομείου Χιρς, για μουσική έχουν την μπάντα των Αποφοίτων της Αλιάνς και τη χορωδία μαθητών της Ταλμούδ Τορά.

Δεν βρέθηκε αναφορά για «κανονική» κηδεία στην Κιάνα, μόνον αυτά τα επίσημα μνημόσυνα. Προφανώς, αν μη τι άλλο, βόλευε η θέση της στον Φραγκομαχαλά αλλά και το γεγονός ότι είχε αρκετά μεγάλη αυλή. Στην αεροφωτό από έκθεση του ΜΙΕΤ σημειώνονται επίσης, πάλι για βοήθεια στον προσανατολισμό, η Οθωμανική Τράπεζα και η Καθολική Εκκλησία.

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=990492448107055&id=204212503401724

Ο Βενιζέλος στο γραφείο του

Με τον Κουντουριώτη και τον Δαγκλή

Στην ίδια βίλα πάντα ο Νικόλαος Πολίτης, που ανέλαβε υπουργός Εξωτερικών στην κυβέρνηση Εθνικής Αμύνης (3 Οκτωβρίου 1916).

Ο Εσάτ Πασάς Τοπτάνι. Είχε ενταχθεί στους Νεότουρκους, έπαιξε σημαντικό ρόλο στα γεγονότα της Αλβανίας, είχε την ιταλική και την σερβική υποστήριξη, συμφώνησε να υποστηρίξει την προσάρτηση της Βορ. Ηπείρου στην Ελλάδα, ταυτίστηκε με τα συμφέροντα της Αντάντ, πήγε στο Παρίσι για να εκπροσωπήσει την Αλβανία, όπου και δολοφονήθηκε από συμπατριώτη του. Πληροφορίες από wikipedia.

Κτισμένο ανάμεσα 1893-95, από τα πρώτα κτίσματα του Αριγκόνι, ένα από τα πιο ιστορικά κτίρια της πόλης. Μετά το 1912, το κτίριο χρησιμοποιήθηκε ως κατοικία του πρίγκιπα Νικολάου, πρώτου στρατιωτικού διοικητή της Μακεδονίας, το 1916 έδρα της κυβέρνησης Βενιζέλου, το 1917 φιλοξενείται ο Αλβανός Εσάτ πασάς, πρώην στρατιωτικός διοικητής Ιωαννίνων. Το 1925 περιέρχεται ως ανταλλάξιμο στην Εθνική Τράπεζα, στην οποία ανήκει ακόμη. Νοικιάστηκε για δέκα χρόνια στην εταιρεία Foundation, κατασκευάστρια των αντιπλημμυρικών έργων στην πεδιάδα της Θεσσαλονίκης Μετά τον πόλεμο μέχρι το 1962 στεγάζεται το Ε΄ Γυμνάσιο Αρρένων και μέχρι το 1972 το Η΄ Γυμνάσιο Αρρένων. Κατόπιν εγκαταλείφθηκε μέχρι το 1982 οπότε και αποφασίστηκε η επισκευή του. Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν το 1989 και στέγασε αρχικά το Πολιτιστικό Κέντρο Βορείου Ελλάδος της Εθνικής Τράπεζας ενώ από το 1997 μέχρι και σήμερα στεγάζει το Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης. Πληροφορίες από το βιβλίο του Κολώνα “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών” και από το cityportal.gr

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=990491364773830&id=204212503401724

Όταν κατασκευαζόταν η βίλα Καπαντζή

Αποπερατωμένη και υπέρλαμπρη

Ο ιδιοκτήτης της βίλας Μεχμέτ Καπαντζή, τραπεζίτης και εργοστασιάρχης, σε λήψη από το στούντιο του Zepdji.

Ως έδρα του πρίγκιπα Νικολάου

Το 1916-17 ως έδρα της Κυβέρνησης Εθνικής Αμύνης

Ο Βενιζέλος με τους συνεργάτες του

Τα ονόματα των συνεργατών από το σχετικό άρθρο στην Wikipedia

Η τριανδρία: Κουντουριώτης, Βενιζέλος, Δαγκλής

Ο Εσάτ πασάς στην είσοδο της βίλας

Ως έδρα της εταιρείας Foundation, κατασκευάστριας των αντιπλημμυρικών έργων στην πεδιάδα της Θεσσαλονίκης.

Ε' Γυμνάσιο, σε ανάρτηση Χρήστου Καββαδά “Στην σκάλα του Σχολείου μας με τους κ. Κωτσήν και κ. Μπακόπουλον, Θεσσαλονίκη 11.5.49”

Οι καθηγητές του Ε' Γυμνασίου στις αρχές του 1960

Τα ονόματα κάποιων από τους καθηγητές σε ταυτοποίηση Θόδωρου Φωτιάδη.

Ως Η΄ Γυμνάσιο Αρρένων

Σε ανάρτηση Γεωργίας Δημητριάδου-Ταβλαρίδου από το οικογενειακό της αρχείο

Η βίλα δίπλα στην θάλασσα, πριν την επιχωμάτωση

Τα έργα αποκατάστασης της βίλας την δεκαετία του 1980

Η βίλα σήμερα

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=595111767645127&id=204212503401724

Πίσω από το ιερό, τον καιρό της κατοχής, μια οικογένεια Ρομά με το βιος της. Ακόμη πιο ασυνήθιστη λήψη. Το παιδάκι σε ρόλο ποιμένα ενός αμνού στην σκόρπια πρασινάδα πίσω από το ιερό της Αγίας Σοφίας.

Αναμνηστική έκδοση για την επίσκεψη του σουλτάνου Μεχμέτ Ε στην Θεσσαλονίκη το 1911 από τον Σαμ Λεβί της JdS. Η σελίδα δημοπρασιών Pingudu έχει αναρτήσει αρκετές σελίδες από το έντυπο, τις οποίες και παρουσιάζουμε https://www.pingudumuzayede.com/en/product/1104726/military-war?fbclid=IwAR33qiOPOAoN1ayolxq4bBx_KkeNtSTAdm022nHjBHs-s9uYTqTIpImMBzw Η περιγραφή στη σελίδα: 1911 Sultan Mehmed Reşad'ın Selanik ziyaretini konu alan 90 sayfa Osmanlıca ve Fransızca nadir kitap 22x27 cm (29 sayfası tamamen görsellidir) Souvenir du voyage de SMI Sultan Mehmed V a Salonique, 90 pages with 29 pictures (Detay sayfasından içerikle ilgili tüm fotoğrafları inceleyebilirsiniz

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=986589468497353&id=204212503401724

Η Εγνατία της πυρκαγιάς, από ένα σημείο που δεν έχουμε πολλές λήψεις. Με το πράσινο βέλος το Grand Hotel.

Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=982337918922508&id=204212503401724

Από ένα κτίριο στην γωνία της Ναυμαχίας Λήμνου με Εγνατία η λήψη

Με κόκκινο βέλος το σημείο λήψης, με την κόκκινη γραμμή το κτίριο, του οποίου τα ερείπια φαίνονται σε πρώτο πλάνο στην αρχική. Άκρη δεξιά το Grand Hotel.

Σχολή Κωφαλάλων στη Θεσσαλονίκη στα πρώτα χρόνια του 20ού αι. Πρώτη αναφορά για την ανάγκη ίδρυσης σχολής «κωφαλάλων» γίνεται το 1896. (Βάζω τον όρο όπως επικρατούσε τότε – και για πολλές δεκαετίες μετά).

Από την Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=969919523497681&id=204212503401724

«Ξέρουμε ότι ο Φουάντ Εφέντης, απόφοιτος της Σχολής Κωφαλάλων της Κων/λης και ο κ. Φαράτζι, απόφοιτος της Σχολής Κωφαλάλων του Παρισιού, πριν μερικούς μήνες απηύθυναν αίτημα προς την τοπικές αρχές για την ίδρυση σχολείου κωφαλάλων στην Θεσσαλονίκη. Με τη σειρά τους, πολλοί ακόμα κωφάλαλοι της πόλης μας απηύθυναν το αίτημά τους υπέρ ενός τέτοιου σχεδίου. Ο Βαλής το προώθησε στο Υπουργείο Δημόσιας Εκπαίδευσης».

Τα χρόνια περνάνε και δεν υπάρχει κάτι νεότερο -υπάρχουν όμως αναφορές στην Έλεν Κέλερ, ήδη από το 1901. Δυο δημοσιεύματα του 1904 για δημιουργία Ιδρύματος στην Κων/λη με εντολή του Σουλτάνου μπερδεύουν λίγο τα πράγματα. Από αυτό του 1896, φαίνεται να υπάρχει ήδη Σχολή Κωφαλάλων στην Κων/λη. Το 1904, πάντως, ανακοινώνεται ότι θα ιδρυθεί Ίδρυμα/Σχολή Κωφαλάλων και Τυφλών και εξηγεί τον τρόπο χρηματοδότησης του έργου. Μπορεί η σχολή που αναφέρεται το 1896 να ήταν ιδιωτική και τώρα να ετοιμάζεται η πρώτη δημόσια. Όπως και να ‘χει, εμάς μας ενδιαφέρει η Θεσσαλονίκη, κι έτσι φτάνουμε στο 1905…

… με δύο σχετικά δημοσιεύματα. «Κωφάλαλοι -Με εντολή του Σουλτάνου, στην πόλη μας θα ιδρυθεί σχολή για τυφλούς και κωφάλαλους. Θα χρηματοδοτηθεί με κράτηση 1% από τους μισθούς δημοσίων υπαλλήλων και στρατιωτικών. Ο Σουλτάνος θα δωρίσει το σημείο όπου θα χτιστεί αυτό το εξαιρετικό ίδρυμα. Δωρεές υπέρ αυτού του σπουδαίου φιλανθρωπικού έργου γίνονται επίσης δεκτές». Δυο μήνες μετά, μία (δυστυχώς κακοσκαναρισμένη) ανακοίνωση: «Σχολή Κωφαλάλων- […] κινηματογραφική προβολή υπέρ της Σχολής Κωφαλάλων που θα ιδρυθεί στη Θεσσαλονίκη. Η αίθουσα […] για την περίσταση, στρώθηκε και φωτίστηκε. Η μπάντα της Σχολής Τεχνών και Επαγγελμάτων έπαιζε καθ’όλη τη διάρκεια της προβολής. Μεγάλο πλήθος στριμώχτηκε για να την παρακολουθήσει και να συμβάλλει σ’ αυτό το [αξιέπαινο;] έργο». Κρατάμε μερικά στοιχεία: Ενώ στο πρώτο δημοσίευμα αναφέρεται και «τυφλών», η JdS στον τίτλο επιλέγει να γράψει μόνο το «Κωφάλαλων». Πιθανόν λόγω της σχέσης της με τους δυο διάσημους κωφάλαλους της καλής κοινωνίας της πόλης που είχαμε δει προηγουμένως -τον Φαράτζι και τον Φουάντ. Στο δεύτερο δημοσίευμα, λείπει εντελώς οποιαδήποτε αναφορά στους τυφλούς. Κρατάμε, όμως, και την παρουσία της μπάντας της Σχολής Τεχνών και Επαγγελμάτων -του Ισλαχανέ, δηλαδή, που θα εμφανιστεί και αργότερα.

Και περνάνε πάλι μερικά χρόνια, μέχρι τον Οκτώβρη του 1908 -μετά την επανάσταση των Νεότουρκων πια, σε μια Θεσσαλονίκη όπου επικρατεί μεγάλη κινητικότητα. Συμπληρώνουμε τις λεξούλες που λείπουν και διαβάζουμε: «Σχολή Κωφαλάλων: Τα εγκαίνια της Σχολής Κωφαλάλων που ιδρύθηκε στην Θεσσαλονίκη υπό την [αιγίδα;] του Δημάρχου θα γίνουν στις 25 Οκτωβρίου [?]» Στις επόμενες μέρες, δεν υπάρχει κάτι. Βασικά, δεν υπάρχει τίποτα μέχρι τον Αύγουστο του 1909: «Δεν είναι παράξενο που οι Θεσσαλονικείς δεν έμαθαν ότι άνοιξε στην πόλη μας σχολή κωφαλάλων. Σ' αυτούς τους τελευταίους, με τη γνωστή ταπεινότητά τους, δεν αρέσει να λένε υψηλόφωνα τι κάνουν. Κάνουν τη δουλειά τους σιωπηλά. Την έξυπνη ιδέα να δημιουργήσει σχολείο κωφαλάλων στην Θεσσαλονίκη την είχε ο εντιμότατος Φουάντ Εφέντης, γνωστός κωφάλαλος και κουνιάδος του Γενικού Εισαγγελέα Αλί Ριζά -τα δυο αντίθετα, όπως βλέπουμε. Με την ενθάρρυνση του Μπαϊράμ Φεχμί μπέη, του διευθυντή του Ινταντιέ, ο Φουάντ Εφέντης συγκέντρωσε τους κωφάλαλους της πόλης μας σ’ ένα σπίτι στην γειτονιά του Ισλαχανέ και τους μαθαίνει γραφή και ανάγνωση. Η διδασκαλία -περίεργη όταν την βλέπεις- γίνεται τις πρωινές ώρες. Το απόγευμα, οι μαθητές πηγαίνουν να μάθουν τέχνη στα Εργαστήρια της Σχολής Τεχνών και Επαγγελμάτων. Η Οθωμανική Επιτροπή Ενώσεως και Προόδου που δεν τσιγκουνεύεται να προσφέρει τη βοήθειά της σε εκπαιδευτικά έργα υποσχέθηκε να ενδιαφερθεί για το νέο σχολείο· θα ζητηθεί οικονομική στήριξη από το Διεύθυνση Δημόσιας Εκπαίδευσης και τον Δήμο Ο Φουάντ Εφέντης θα φέρει τους μαθητές που είχε στην Σμύρνη και στην Κων/λη και θα δέχεται επίσης και μαθητές επί πληρωμή. Ευχόμαστε καλή επιτυχία σ’ αυτό το εγχείρημα που λειτουργεί χωρίς θόρυβο», ολοκληρώνει το άρθρο της με άλλη μια απόπειρα για χιούμορ η JdS.

Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, ότι το σχολείο που άνοιξε ΔΕΝ είναι αυτό που είχε αναγγείλει ο Σουλτάνος. Πρόκειται για ιδιωτική σχολή -του Φουάντ- και προφανώς δεν έχει λάβει ακόμα καμία σοβαρή υποστήριξη από την Πολιτεία ή τον Δήμο, παρά το γεγονός ότι ο Φουάντ είναι σόι με στέλεχος των Νεότουρκων. Μαθαίνουμε ότι ο Φουάντ στο μεταξύ είχε διδάξει στην Σμύρνη και στην Κων/λη και ότι το εδώ σχολείο του συνεργαζόταν (στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης προφανώς) με τα Εργαστήρια του Ισλαχανέ.

Τον Δεκέμβριο του 1909 δύο δημοσιεύματα ακόμα: «Η σχολή κωφαλάλων λειτουργεί ήδη κανονικά στην πόλη μας. Οι γονείς των κωφαλάλων που θέλουν να στείλουν τα παιδιά τους σ’ αυτή την νέα σχολή, παρακαλούνται αν απευθυνθούν στην Διεύθυνση του ιδρύματος. Για τους νεαρούς κωφάλαλους που είναι απασχολημένοι την μέρα οργανώνονται βραδινά τμήματα. Σύντομα θα φτιαχτεί και οικοτροφείο. Θυμίζουμε ότι οι κωφάλαλοι μαθητές φοράνε κόκκινη στολή για να ξεχωρίζουν από μακριά».

«Στο Θέατρου Κήπου» Η εκδήλωση που έγινε την Παρασκευή υπέρ της Σχολής Κωφαλάλων είχε μεγάλη επιτυχία. Τα έσοδα ανήλθαν στο ποσό των εκατό τουρκικών λιρών».

Τον Μάιο του 1910, μαθαίνουμε ότι «Η Επαγγελματική Σχολή Κωφαλάλων μετακόμισε στη Συνοικία των Εξοχών, κοντά στου Κερίμ Εφέντη. Εκτός από τουρκικά και γαλλικά, διδάσκεται υποδηματοποιϊα και ξυλουργική. Oι οικότροφοι πληρώνουν 30 και 25 λίρες ετησίως. Οι φτωχοί δεν πληρώνουν τίποτα». Το «επαγγελματική» στον τίτλο της σχολής αναφέρεται για πρώτη φορά. Επίσης, μάλλον στην νέα θέση λειτουργεί και το οικοτροφείο.

Δεν ξέρουμε τι απέγινε το σχολείο μετά το 1912, κι αν ο Φουάντ ξαναμετέφερε τους μαθητές του αλλού, πάντως εδώ δεν πρέπει να έγινε κάτι αντίστοιχο για να καλύψει το κενό. Με μια πρόχειρη ματιά, στον υπόλοιπο ελλαδικό χώρο, η πρώτη σχολή κωφών λειτούργησε στην Σύρο από την Near East Relief το 1926-32. Το ’32 μεταφέρθηκε στην Αθήνα και τελικά συνενώθηκε με τον «Εθνικό Οίκο Κωφαλάλων Χ. & Ε. Σπηλιοπούλου» που είχε συσταθεί το 1907 αλλά τελικά ιδρύθηκε το …1937.

Χείμαρρος Αρσλάν. Έπαυλη Μοδιάνο. Οικία Βουδαλίκα. Οικία Χάιτμαν, αργότερα Γερμανικό Προξενείο. Γερμανική Σχολή. 2 άγνωστες κατοικίες. Ιστιοπλοϊκός Όμιλος Θεσσαλονίκης (ΙΟΘ). Στον πρώτο μεγάλο κόλπο της παλιάς δαντελωτής ακτογραμμής των εξοχών, στο μικρό της ακρωτήρι, βρήκαμε να στέκεται η οικία Χατζή Αγκιάχ, αργότερα Τορνιβούκα. Ήταν οι προσχώσεις – επιχωματώσεις του χείμαρρου “Κωνσταντινίδη” που τον δημιούργησαν.

Οι φυσικές προσχώσεις του δεύτερου μεγάλου κόλπου, του χείμαρρου Αρσλάν, ήταν ακόμα πιό εκτεταμένες. Από το ύψος της σημερινής 28ης Οκτωβρίου μέχρι την Ανδρεοπούλου δημιουργήθηκε έδαφος για πάνω από 10 κατοικίες. Μέσα σε αυτές η Έπαυλη Μοδιάνο, η Οικία Ιωάννη Βουδαλίκα, η Οικία Χάιτμαν (Γερμανικό Προξενείο), το Γκαίτε (παλιά γερμανικό γυμνάσιο), 2 άγνωστες κατοικίες, η Βίλα Μπενρουμπή. Θεωρητικά όλες οι εκτάσεις ανήκαν στην οικογένεια Αρσλάν αλλά οι ιδιοκτήτες πλην Μοδιάνο τις αγοράζουν από τους Ντε Μποτόν, Καράσσο και Χαμδή Βέη.

1. Έπαυλη του τραπεζίτη Ιακώβ Σαούλ Μοδιάνο. Το παλιό Κυβερνείο. Σε αρχιτεκτονικά σχέδια του γαλλοσπουδαγμένου γυιού του Ελί Μοδιάνο. Οικόπεδο έκτασης 1200 τ.μ. Πολλά τα στοιχεία Art Nouveau στα τέσσερα επίπεδα του κτηρίου. Κάθε επίπεδο περιέχει έναν μεγάλο κεντρικό οκταγωνικό χώρο, γύρω από τον οποίο αναπτύσσονται ασύμμετρα τα δωμάτια. Η ασυμμετρία προβάλλεται και στις όψεις, χαρακτηριστική της εκλεκτικιστικής διάθεσης. Το 1913 αγοράστηκε από τον Δήμο, αρχικά σαν Βασιλική κατοικία. Από το 1916 ήταν έδρα του Γενικού Διοικητή Μακεδονίας, αργότερα του Υπουργού Βόρειας Ελλάδας. Από το 1970 στεγάζει το Λαογραφικό Μουσείο.

2. Οικία Ιωάννη Βουδαλίκα. Ιταλός υπήκοος, σαπουνοποιός. Χαρακτηριστική η οξυκόρυφη στέγη. Κτίστηκε σίγουρα νωρίτερα από την Μοδιάνο (θεωρητικά κτίστηκαν και οι δύο το 1911). Η φωτογραφία που έχουμε αυτό δηλώνει. Αποκλείεται να μην βλέπαμε έστω και λίγο από την Μοδιάνο από όποια μεριά λήψης και αν τραβήχτηκε. Μετά τον θάνατο του Βουδαλίκα, 1919, το σπίτι άλλαξε ιδιοκτησία αρκετές φορές. Τελευταίος ιδιοκτήτης, από το 1953, ο Ιωάννης Καραπάνος. Πριν γκρεμιστεί φιλοξένησε για κάποιο διάστημα τα εκπαιδευτήρια Κοραή και τον Σύλλογο αποφοίτων του κολλέγιου Ανατόλια.

3. Γερμανική Σχολή. Από το 1929 στην Βασιλίσσης Όλγας 66. Με το τέλος του πολέμου το 1944 έκλεισε. Το κτίριο πέρασε σαν εχθρική περιουσία στο Ελληνικό Δημόσιο. Τότε εγκαταστάθηκε εκεί η Στρατιωτική Ιατρική Σχολή. Το 1962 οι Γερμανοί το ξαναγόρασαν και ανακαίνισαν τις κτιριακές του εγκαταστάσεις. Το 1996 η σχολή μεταφέρθηκε στην Θέρμη. Ινστιτούτο Γκαίτε από το 2001.

4. Οικία Χανς Χάιτμαν (1912). Από το 1932 στέγαζε το Γερμανικό Προξενείο που απέκτησε και την ιδιοκτησία του κτηρίου το 1937. Τότε μάλλον ανακατασκευάστηκε, συν ότι έχτισαν από πίσω κτήριο (ξενώνα?). Κανείς μέχρι σήμερα δεν έχει ασχοληθεί με αυτό το μεγαλούτσικο κτήριο. Το προξενείο και μέρος του ξενώνα βρίσκονται κάτω από την παραλιακή λεωφόρο στο ύψος της οδού Φίλιππου Νίκογλου από το 1960. Ακριβώς δίπλα από το Λαογραφικό.

5. Το κτήριο Χ δίπλα στο Γερμανικό προξενείο. Χτισμένο μετά το 1930, ίσως κοντά στην κατοχή (για να φιλοξενήσει ναζί αξιωματούχους ?). Πληροφορίες γιά το κτήριο δεν υπάρχουν.

6. Εντυπωσιακή κατοικία στην αρχή της οδού Ιταλίας (28ης Οκτωβρίου). Μπροστά στην θάλασσα, στην μύτη του ακρωτηρίου, είχε περίπου την θέση της Τορνιβούκα στον προηγούμενο κόλπο. Δεν υπάρχει καταγραμμένη ούτε μια λέξη γι αυτό το κτήριο.

7. Η σημερινή Κοσμά Αιτωλού ήταν ο μεγαλύτερος χείμαρρος της πόλης μέχρι την δεκαετία του '70. Η παραθαλάσσια σκάλα του Κεραμουργείου Αλλατίνη συνέδεε με σιδηροδρομικό συρμό το εργοστάσιο με την θάλασσα. Δίπλα στον χείμαρρο Αρσλάν ή Κυβερνείου. Οι φυσικές προσχώσεις προέκτειναν την γη γιά αρκετά μέτρα στην διάρκεια του προηγούμενου αιώνα. Οι προσχώσεις του λάκκου δεξιά ήταν και είναι (ότι έμεινε), οι εγκαταστάσεις του Ιστιοπλοϊκού Ομίλου Θεσσαλονίκης (ΙΟΘ)

Από τον Δαυίδ Μπράβο.

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=987451501744483&id=204212503401724

Γύρω στο 1930. Στην πρώτη γραμμή οι οικίες Χανς Χάιτμαν και Ιωάννη Βουδαλίκα (με την οξυκόρυφη στέγη). Μετά τον χείμαρρο του Ιστιοπλοϊκού Ομίλου. Μοδιάνο (Λαογραφικό), Γερμανική Σχολή (Γκαίτε) στην συνέχεια. Στην αρχή της οδού Ιταλίας (28ης Οκτωβρίου), όμορφη άγνωστη κατοικία κατοπτεύει τον Θερμαικό. Διπλα στο αργότερα γερμανικό προξενειο (Χάιτμαν) δεν έχει κτιστεί το 2ο άγνωστο μακρόστενο κτήριο που θα δούμε στην συνέχεια. Στην θέση του βλέπουμε μιά μικρότερη κατασκευή. Οικία Ιωάννη Βουδαλίκα. Χαρακτηριστική η οξυκόρυφη στέγη. Εντυπωσιακό το πως φαίνεται σαν το μοναδικό οίκημα σε μιά έρημη περιοχή. Πίσω της το Καραμπουρνάκι. Κτίστηκε σίγουρα νωρίτερα από την Μοδιάνο (θεωρητικά κτίστηκαν και οι δύο το 1911). Αποκλείεται να μην βλέπαμε έστω και λίγο από την Μοδιάνο από όποια μεριά λήψης και αν τραβήχτηκε. Μετά τον θάνατο του Βουδαλίκα, 1919, το σπίτι άλλαξε ιδιοκτησία αρκετές φορές. Τελευταίος ιδιοκτήτης, από το 1953, ο Ιωάννης Καραπάνος. Πριν γκρεμιστεί φιλοξένησε για κάποιο διάστημα τα εκπαιδευτήρια Κοραή και τον Σύλλογο Αποφοίτων του Κολλέγιου Ανατόλια. Τα κτήρια που υπήρχαν το 1915 σημειωμένα. Από την έξω μεριά του χειμάρρου το σπίτι του προοδευτικού δήμαρχου Χαμδή Βέη.

Μπενρουμπή, Βουδαλίκα, Μοδιάνο και “Άγνωστη” στην θέση τους. Η Μοδιάνο επικάλυπτε και “έκρυβε” μέρος της Βουδαλίκα σαν απάντηση της προηγούμενης φωτογραφίας. Η Βουδαλίκα χτίστηκε νωρίτερα από την Μοδιάνο. Μια πρώτη μορφή της οικίας Χανς Χάιτμαν. Από το 1932 Γερμανικό Προξενείο. Πίσω της η στέγη της οικίας Βουδαλίκα. Κέντρο η οικία Μοδιάνο, τότε Κυβερνείο. Σπίτια στην οδό Ιταλίας (28ης Οκτωβρίου) αριστερά. Πρώτο σπίτι το όμορφο αταύτιστο. Μπροστά στην θάλασσα, στην μύτη του ακρωτηρίου, είχε περίπου την θέση της Τορνιβούκα στον προηγούμενο κόλπο. Ταρσανάς και λουτρά δίπλα στην σιδηροδρομική σκάλα του πλινθοκεραμοποιείου Αλλατίνη. Φωτογραφία από το αρχείο του Pavlos Pastiadis Οι δύο κόλποι. Στο βάθος η Τορνιβούκα. Οι προσχώσεις του λάκκου Κωνσταντινίδη δεν συγκρινόταν με αυτές του χείμαρρου Αρσλάν. Από το ύψος της σημερινής 28ης Οκτωβρίου μέχρι την Ανδρεοπούλου δημιουργήθηκε έδαφος για πάνω από 10 κατοικίες στον δεύτερο αυτό κόλπο. Έπαυλη Μοδιάνο, η Οικία Ιωάννη Βουδαλίκα, η Οικία Χάιτμαν, η Βίλα Μπενρουμπή, η “Άγνωστη” μερικές από αυτές. Πλινθοκεραμοποιείο Αλλατίνη από την Γέφυρα του Χείμαρρου του Κυβερνείου στην Βασιλίσσης Όλγας. Είναι η σημερινή οδός Κοσμά του Αιτωλού. Παράλληλα του ρέματος υπήρχε σιδηροδρομική γραμμή εμπορευμάτων προς τον Θερμαικό. Η κάτω μεριά της Γέφυρας του Χείμαρρου του Κυβερνείου-Αρσλάν στην Βασιλίσσης Όλγας. Έπαυλη Μπενρουμπή και από κάτω η Οικία Ιωάννη Βουδαλίκα με την επίσης οξυκόρυφη στέγη. Χάρτης της περιοχής με την γραμμή του τραίνου σημειωμένη. Από το εργοστάσιο Αλλατίνη μέχρι τον σημερινό Ιστιοπλοϊκό Όμιλο. ΙΟΘ. Υπήρχε και οδός Μοδιάνο μετά την “Κοσμά Αιτωλού” προς την Ιταλίας. Η οικία Χανς Χάιτμαν. Από το 1932 στέγαζε το Γερμανικό Προξενείο που απέκτησε και την ιδιοκτησία του κτηρίου το 1937. Ανακατασκευασμένη σε σχέση με προηγούμενη φωτογραφία. Πάνω δεξιά φαίνεται λίγο η Μοδιάνο. Αριστερά η Γερμανική Σχολή. Οι εγκαταστάσεις του Ιστιοπλοϊκού Ομίλου Θεσσαλονίκης (ΙΟΘ) το 1958-59. Το άγνωστο μέχρι σήμερα μακρόστενο κτήριο μέσα στο οικόπεδο του γερμανικού προξενείου. Πρέπει να χτίστηκε 1935 με 1937. Πίσω από την Βουδαλίκα και μπροστά από την Μοδιάνο, στο ύψος της οδού Φίλιππου Νίκογλου ακριβώς. Η παραλιακή Λεωφόρος έχει ήδη πάρει από κάτω της την Τορνιβούκα και οδεύει ολοταχώς προς το Γερμανικό Προξενείο που θα το καταβροχθίσει ολόκληρο. Το άγνωστο μακρόστενο κτήριο μέσα στο οικόπεδο του προξενείου το “έφαγε” λίγο η παραλιακή και πολύ η νέα οδός Φίλιππου Νίκογλου. Η παραλιακή Λεωφόρος μετά την Τορνιβούκα βρίσκει μπροστά της το Γερμανικό Προξενείο. Καμμία τύχη. Το άγνωστο μακρόστενο κτήριο μέσα στο οικόπεδο του προξενείου θα γίνει η νέα οδός Φίλιππου Νίκογλου, δίπλα στο Λαογραφικό. Δεν ξέρουμε ποιούς σκοπούς εξυπηρετούσε, οπότε μιά έρευνα σε αρχεία δεν θα έβλαπτε. Έπαυλη του τραπεζίτη Ιακώβ Σαούλ Μοδιάνο. Το παλιό Κυβερνείο. Σε αρχιτεκτονικά σχέδια του γυιού του Ελί Μοδιάνο. Η οδός Μοδιάνο μπροστά μας. Αχνοφαίνεται και το άγνωστο παραθαλάσσιο κτήριο στην Ιταλίας Έπαυλη Ιακώβ Σαούλ Μοδιάνο. Κυβερνείο. Λαογραφικό Μουσείο. Έπαυλη Μοδιάνο. Σε έκταση 1200 τ.μ. Αρχιτέκτονας ο Ελί Μοδιάνο. Έπαυλη Μοδιάνο – Κυβερνείο. Το 1913 αγοράστηκε από τον Δήμο, αρχικά σαν βασιλική κατοικία. Οδός Μοδιάνο, αργότερα Οδός Ανακτόρων. Βασιλίσσης Όλγας. Το κιόσκι έξω από την Μοδιάνο. Η σημερινή Κοσμά Αιτωλού ήταν ο μεγαλύτερος χείμαρρος της πόλης μέχρι την δεκαετία του '70. Η παραθαλάσσια σκάλα του Κεραμουργείου Αλλατίνη (δίπλα στο ρέμα) συνέδεε με σιδηροδρομικό συρμό το εργοστάσιο με τα πλοία μεταφοράς. Γερμανική Σχολή. Από το 1929 στην Βασιλίσσης Όλγας 66. Γερμανική Σχολή. Με το τέλος του πολέμου το 1944 έκλεισε. Το κτίριο πέρασε σαν εχθρική περιουσία στο Ελληνικό Δημόσιο. Τότε εγκαταστάθηκε εδώ η Στρατιωτική Ιατρική Σχολή. Γερμανική Σχολή. Το 1962 οι Γερμανοί την ξαναγόρασαν και ανακαίνισαν τις κτιριακές τις εγκαταστάσεις. Το 1996 η σχολή μεταφέρθηκε στην Θέρμη. Ινστιτούτο Γκαίτε από το 2001. “Εγκαταστάσεις” του Ιστιοπλοϊκού Ομίλου, ΙΟΘ. Μπροστά μας η Οικία Ιωάννη Βουδαλίκα. Πίσω της η Μοδιάνο. Ο δρόμος ανεβαίνει προς την Μπενρουμπή και την Βασ. Όλγας. Οι εγκαταστάσεις του Ιστιοπλοϊκού Ομίλου όταν ακόμα έπιαναν ολόκληρο τον αριστερό βραχίονα απο τις προσχώσεις του ρέματος Αρσλάν. Φωτογραφημένες από την Σαλαμίνα. Ιστιοπλοϊκός Όμιλος. Πίσω του το Γερμανικό Προξενείο. Λίγο πιό πάνω η Οικία Ιωάννη Βουδαλίκα. Πίσω από αυτήν το Λαογραφικό. Ιστιοπλοϊκός Όμιλος. Η παραλιακή Λεωφόρος δεξιά, έχει περάσει ήδη πάνω από το Γερμανικό Προξενείο. Η επιχωμάτωση της παραλίας προχωράει με τα “μπλόκια” στην θάλασσα. Η στέγη της Βουδαλίκα και το Γερμανικό προξενείο, είναι ορατά. Ορατό και το άγνωστο μακρόστενο κτήριο μέσα στο οικόπεδο του προξενείου. Η πολυκατοικία που κτίζεται στην Παραλιακή ήταν κάποτε η οικία Ιωάννη Βουδαλίκα. Η οδός Κοσμά Αιτωλού. Η κατάληξη. Λαογραφικό (Μοδιάνο) και Γερμανική Σχολή στην θέση τους. Ο ΙΟΘ έχει χάσει τα τρία τέταρτα του παλιού του χώρου. Στην Ιταλίας επιβίωσαν κάποια σπιτάκια γύρω από το Γκαίτε. Τερατογεννήσεις. Μετά το Λαογραφικό έγινε το έλα να δεις. Μπαζωμένη θάλασσα έγινε οικοπεδάρα. Η “Κοσμά Αιτωλού”. Αριστερά η “Οικία Ιωάννη Βουδαλίκα”. Δεξιά χτίστε τώρα που μπορείτε.

Η Παραλιακή Λεωφόρος έτοιμη. Μέχρι το Λαογραφικό (Μοδιάνο) και την νέα οδό Νίκογλου. Η εντυπωσιακή κατοικία στην αρχή της οδού Ιταλίας (28ης Οκτωβρίου). Μπροστά στην θάλασσα, στην μύτη του ακρωτηρίου, είχε περίπου την θέση της Τορνιβούκα στον προηγούμενο κόλπο. Για την Οικία Τορνιβούκα στον προηγούμενο κόλπο εδώ : . Μετά τον χείμαρρο του Ιστιοπλοϊκού Ομίλου. Μοδιάνο (Λαογραφικό), Γερμανική Σχολή (Γκαίτε) στην συνέχεια. Στην αρχή της οδού Ιταλίας (28ης Οκτωβρίου), όμορφη άγνωστη κατοικία κατοπτεύει τον Θερμαικό. Διπλα στο αργότερα γερμανικό προξενειο (Χάιτμαν) δεν έχει κτιστεί το 2ο άγνωστο μακρόστενο κτήριο που θα δούμε στην συνέχεια. Στην θέση του βλέπουμε μιά μικρότερη κατασκευή.

Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=986036691885964&id=204212503401724

Η Γειτονιά της Αλεξάνδρου Σβώλου διοργάνωσε αυτήν τη συναυλία πριν μερικές μέρες. Εκτενές φωτορεπορτάζ εδώ: https://parallaximag.gr/thessaloniki/to-magiko-finale-tis-chronias-sta-mpalkonia-tis-svolou Η φωτογραφία από το φιλμάκι εδώ:

Η γωνία που μας ενδιαφέρει. Η συναυλία στο δεξιά γωνιακό, με το βέλος. Αλ. Σβώλου 7

Ανήκει πλέον στην διανοιχθείσα Αλεξ. Σβώλου (πρώην Κισσάβου, Πολωνίας, Πριγκ. Νικολάου), αλλά πριν την πυρκαγιά ήταν εκεί που έκανε την καμπύλη της η Εμμ. Μπαφάκη

Η εικόνα της περιοχής πριν την πυρκαγιά

Δεν υπέστη ζημιές από την πυρκαγιά το μέρος αυτό, αλλά ο επανασχεδιασμός της πόλης προέβλεψε δρόμο πίσω ακριβώς από το ιερό της Αγ. Σοφίας

Στην πράξη 474 του 1935 φαίνεται πώς ο σχεδιασμός της Κισσάβου εξαφάνισε τα παλιά κτίσματα

Η φωτογραφία περιέχεται στο βιβλίο του Ευάγγελου Χεκίμογλου “Ο Νικόλαος Μάνος και ο Μεσοπόλεμος στη Θεσσαλονίκη”, φέρεται ως χρονολογία το 1931. Με το βέλος η μελλοντική Σκρα Και εδώ η Σκρα σε απόσπασμα αεροφωτογραφίας των αρχών της δεκαετίας του 1930

Λίγο πριν την κατοχή ο δρόμος και τα τετράγωνα έχουν πάρει τη σημερινή μορφή τους. Τα σημερινά κτίσματα στη γωνία υπάρχουν. Σβώλου 5 και 7 αντίστοιχα.

Τέλη της δεκαετίας του 50 εκεί δεξιά διακρίνεται η πολυκατοικία στη Σβώλου 5, αυτή στο 7 για λίγο ξεφεύγει από τα όρια της λήψης.

Αναγνωρίστηκε από τον κ. Νικόπουλο, λήψη λίγο πάνω από την γωνία Αγάπης και Σκρά, με το κόκκινο βέλος η πολυκατοικία στην ΒΑ γωνία, με πράσινο βέλος το αδιέξοδο της οδού Αγάπης.

Η απέναντι γωνία Σβώλου 5. Μια όμορφη πολυκατοικία που διατηρήθηκε κι αυτή