Saloni.ca Archive

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?id=204212503401724&story_fbid=839548106534824

Ακόμη μια φωτογραφία από τη συλλογή Albarel με την κίνηση στην παραλία Φωτογραφία σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel. Βρίσκεται στην Médiathèque du Grand Narbonne, με αρ. AD11- 1608 photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11- 1608 tirage papier Από το αφιέρωμα: ο Joseph Pigassou στην Θεσσαλονίκη

Στις πάρα πολλές φωτογραφίες του Προφήτη Ηλία από την εποχή του Α’ΠΠ, βλέπουμε συγχρόνως τον μιναρέ (σε διάφορες φάσεις της καταστροφής του) και σταυρό στον τρούλο, υποθέτοντας έτσι ότι λειτουργούσε ήδη ξανά ως εκκλησία. Ωστόσο, από την «Μακεδονία» μαθαίνουμε ότι ο καθαγιασμός και τα εγκαίνια του ναού έγιναν μετά την πυρκαγιά. Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ένα άλλο δημοσίευμα της εποχής σχετικά με τις εργασίες στον ναό.

Από τη Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?id=204212503401724&story_fbid=844185226071112

Ο μιναρές και ο σταυρός σε ζουμ από τις φωτογραφίες ν. 52 και ν. 128 του Joseph Pigassou. Με δεδομένο ότι ο Pigassou έφυγε από την Θεσσαλονίκη πριν την πυρκαγιά, υπολογίζουμε ότι η δεξιά φωτογραφία τραβήχτηκε την άνοιξη του 1917. Οι ανακοινώσεις-πρόσκληση για τον καθαγιασμό του ναού όπως δημοσιεύτηκαν στις 14 και 15 Οκτωβρίου 1917. Το ίδιο κείμενο με αλλαγμένη μόνον την πρώτη αράδα («Αύριον» και «Σήμερον») και προσδιορισμό του ναού με βάση τον αποτεφρωθέντα ναό του Αγ. Δημητρίου. Η καταστροφή του Αγ. Δημητρίου ίσως ήταν και η αιτία που εγκαινιάστηκε «βιαστικά» ο Πρ. Ηλίας, καθώς… …σε δημοσίευση 10 μέρες πριν, βλέπουμε μια ασυνεννοησία ανάμεσα στην εκκλησία και τους αρχαιολόγους. Ο έφορος αρχαιοτήτων Πελεκίδης στέλνει σχετικό έγγραφο στην Ιερά Μητρόπολη, επισημαίνοντας τον κίνδυνο να καταστραφούν οι αγιογραφίες. Κάτι που πιθανότατα συνέβη, μιας και στον Πρ. Ηλία σήμερα είναι ελάχιστες οι τοιχογραφίες που σώζονται. «Από τη ζωγραφική διακόσμηση έχουν σωθεί λίγες τοιχογραφίες στο νάρθηκα, στα παράθυρα των χορών, στα τυπικάρια, στο περίστωο και στα παρεκκλήσια. Η αποσπασματικότητα και η κακή διατήρησή τους καθιστούν ανέφικτη μία συγκεκριμένη πρόταση χρονολόγησής τους ενώ η ζωγραφική στα παρεκκλήσια είναι μεταγενέστερη από εκείνη του νάρθηκα. Σώζονται σκηνές από τη ζωή και τα θαύματα του Χριστού, καθώς και μεμονωμένοι άγιοι.» γράφει η Wikipedia. Ενώ άλλες ιστοσελίδες «αποδίδουν» την καταστροφή τους στην μετατροπή του ναού σε τζαμί, όπως π.χ., αυτή η αναφορά «Το 1430 κατά την Οθωμανική κατοχή η εκκλησία του Προφήτη Ηλία, μετατράπηκε σε τζαμί και καταστράφηκαν σχεδόν όλοι οι τοιχογραφίες της. Σήμερα διασώζονται πολύ λίγες τοιχογραφίες της εκκλησίας.» [Thessaloniki-sightseeing.com] Σε τζαμιά όμως είχαν μετατραπεί και πολλές άλλες (οι περισσότερες) βυζαντινές εκκλησίες της πόλης, με τις τοιχογραφίες τους τελικά να διατηρούνται -έστω και «λαβωμένες»- κάτω από διάφορα κονιάματα και επιχρωματισμούς. Χαρακτηριστικό πάντως είναι ότι στις διάφορες ιστοσελίδες με πληροφορίες για τον ναό δεν αναφέρονται οι πρώτες «επισκευές» (αυτές του 1917), αλλά μόνον οι μεταγενέστερες της δεκαετίας του ’50.

Από την παλιά Φιλοσοφική ένας γερμανός βγάζει την πάνω πόλη, μαζί και τον κήπο της σχολής, μαζί κι ένα κορίτσι που βρίσκεται εκεί

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?id=204212503401724&story_fbid=844713712684930

Δύο από τις πιο κλασικές πλέον λήψεις της παραλίας στις αρχές της Νίκης από τον Joseph Pigassou. Η πόλη όπως αγαπήθηκε φωτογραφικά λίγο πριν καεί. Από το αφιέρωμα: ο Joseph Pigassou στην Θεσσαλονίκη

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?id=204212503401724&story_fbid=839514393204862

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.179, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°179 sur film 35x55 NB Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.267, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°267 sur film 35x55 NB

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?id=204212503401724&story_fbid=838199120003056

Βουβάλια και αραμπάς στη φωτό AD11-1699 από τη συλλογή Albarel. Είναι πολύ πιθανό η λήψη να έγινε στην Μοναστηρίου κοντά στον τωρινό Σιδηροδρομικό Σταθμό και την γέφυρα που είχαμε δει [https://archive.saloni.ca/1120] , άλλη εποχή βέβαια. Ωστόσο χρειάζεται κι άλλο υλικό για να αποδειχθεί. Από το αφιέρωμα: ο Joseph Pigassou στην Θεσσαλονίκη

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?id=204212503401724&story_fbid=841008173055484

Το εϊχάλ , εκεί δηλαδή όπου φυλάσσονταν οι Νόμοι, στον ανατολικό τοίχο της συναγωγής, απ' όσο καταλαβαίνουμε, από σπάνια λήψη. Και εδώ το εϊχάλ της Ταλμουδ Τορά. Ο απέναντι δυτικός τοίχος με το βήμα μπροστά σ' αυτόν.

Και μετά την πυρκαγιά από το Imperial War Museum. Ο ΑνναΓιαννης Σμιθ στις ΠΦΘ είχε εύστοχα παρατηρήσει ότι πρόκειται για το εσωτερικό της Ταλμούδ Τορά.

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?id=204212503401724&story_fbid=841006373055664

Τα εγκαίνια γίνονται στις 11/12/1904. Πάνω από 800 τ.μ. με κόστος 5680 τούρκικες λίρες ( ο Μεσίνας αναφέρει 1600 τ.μ. και κόστος 4.500 χρυσές λίρες) η Ταλμούδ Τορά είναι ο πιο μεγάλος ισραηλιτικός θρησκευτικός οίκος της Ανατολής. Πάρθηκαν τα μέτρα ώστε να μην επικρατήσει αταξία με τόσο μαζεμένο κόσμο, και εκφωνήθηκαν λόγοι από τον μεγάλο ραββίνο (Covo) και τον Ιακώβ Μοδιάνο. Το πιο εντυπωσιακό σημείο της εκδήλωσης ήταν η υποδοχή των κυλίνδρων με τους Νόμους και η τοποθέτησή τους στην αγία κιβωτό της οποίας οι πόρτες ήταν ορθάνοιχτες.Για τη μοναδική αυτή εκδήλωση ήταν κρατημένες και 1000 θέσεις για τις γυναίκες. Εν ολίγοις η τελετή θα μείνει παντοτινά χαραγμένη στις αναμνήσεις όσων παραβρέθηκαν Μαθαίνουμε ότι η επιτροπή είχε την όμορφη ιδέα να ληφθούν μερικές φωτογραφίες από την τελετή εγκαινίων και να σταλούν στους συντελεστές. Αυτοί απάντησαν με αντίδωρα σε χρήμα. Μια φωτογραφία που φέρεται ότι είναι από την τελετή εγκαινίων, η λήψη από την ταράτσα του Σχολείου που ήταν ακριβώς δίπλα. Και εδώ από τη Zichron Το τεράστιο συγκρότημα προβαλλόμενο πάνω στην παλιά πολεοδομία αλλά και στη σύγχρονη πόλη. Έπιανε το μεγαλύτερο μέρος της σημερινής αγοράς Μοδιάνο μέχρι και μέρος της σημερινής αγοράς Βλάλη. Γύρω από την Ταλμούδ Τορά, οι συναγωγές: Παλιά Σικελική (Sicilia Yashan), παλιά και νέα Λισαβόνα (Lisbon Yashan και Hadash αντίστοιχα, Αφρικανική (Mograbis), Καταλανική (Catalan Hadash) και Γερμανική (Ashkenaz). Η καρδιά της εβραϊκής παρουσίας στην πόλη.

Της Έλλης Γκαλά-Γεωργιλά από τα πρακτικά του ΛΔ' Πανελλήνιου Ιστορικού Συνεδρίου (2013) στην εργασία του Ευ. Χεκίμογλου “Το κτιριακό συγκρότημα Ταλμούδ Τορά της Θεσσαλονίκης. Γεωγραφική θέση, σύνθεση και σημασία για την ιστορική τοπογραφία της πόλης” σ. 56 Προβολή των όσων είδαμε στο προηγούμενο σχέδιο πάνω στη γνωστή αεροφωτογραφία με πάρα πολλές αβεβαιότητες. Γενικά θα πρέπει να επισημανθεί η τεράστια δυσαναλογία συγκρίνοντας τα πολυφωτογραφημένα χριστιανικά και μουσουλμανικά μνημεία σε σχέση με τις συναγωγές.

Από ένα γράμμα μια φιλανθρωπικής οργάνωσης για τους φτωχούς του Βαρδάρη: 1387 μαθητές στο σχολείο. Φεβρουάριο του 1908 ο αρχιραββίνος Μεϊρ επισκέπτεται το συγκρότημα και ενημερώνεται για το απαρχαιωμένο εκπαιδευτικό σύστημα που όπως φαίνεται εξακολουθούσε να ισχύει. Υπόσχεται αλλαγές. Μάιος του 1908 και παρατεταμένη ανομβρία. Κατόπιν ανωτέρας εντολής, προσευχή στην Ταλμούδ Τορά για να ζητήσουν από τον ουρανό να βρέξει Το κοινοτικό συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει ένα δάνειο 1200 τουρκ. λιρών για την διαμόρφωση του “Passage Oriental” (?) και την κατασκευή φούρνου. Η Οθωμανική Εταιρεία Ύδρευσης προσκλήθηκε να σχεδιάσει την υδροδότηση του κοινοτικού σχολείου. Μακεδονία 16-10-1916 Ζητήθηκε να διατεθεί η σχολή για τη στέγαση προσφύγων. Φωτογραφίες από την βορινή, κύρια είσοδο της Ταλμούδ Τορά

Από το ύψος του Σουλεϊμάν η καμμένη βορινή πρόσοψη της Ταλμούδ Τορά. και η γενικευμένη καταστροφή όλων όσων κάποτε αποτελούσαν το συγκρότημα της Ταλμούδ Τορά.Αγκαντόλ

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?id=204212503401724&story_fbid=841001926389442

Η εικόνα που έχουμε της Ταλμούδ Τορά Αγκαντόλ (=Μεγάλη), Buyϋk Havra κατά τους Τούρκους, είναι αυτή των 13 χρόνων λειτουργίας της, στις αρχές του 20ου αιώνα, από το 1904 ως το 1917. Ας αρχίσουμε από λίγο πιο πριν. JdS 21/7/1898 Χθες το βράδυ, λίγο μετά τα μεσάνυχτα, η Ταλμούδ Τορά, καταστράφηκε από μια πυρκαγιά. Αυτό το τεράστιο οικοδόμημα, εμβαδού 8000 τ. μ. και πάνω από 300 χρόνια παλιό, ήταν ένα από πιο παλιά οικοδομήματα της ισραηλιτικής θρησκείας. Ήταν επίσης κοινοτικό σχολείο για τη διδασκαλία της εβραϊκής γλώσσας. Ήταν ασφαλισμένο για 1000 λίρες. Από αυτό το οικοδόμημα δεν έχουμε καμία λήψη. Ιδρυμένη η συναγωγή το 1520, είχε καεί το 1545 και το 1620, ξανακτίστηκε το 1623 και ήταν ο κοινός τόπος αναφοράς όλων των ποικίλης προέλευσης εβραίων της πόλης. Πρέπει να ξανακτίζονταν πάντα στο ίδιο σημείο. Το εμβαδόν που αναφέρει η JdS ακούγεται εξωπραγματικό: 8000 τ.μ. Ίσως αναφέρεται στο σύνολο των οικοδομημάτων του συγκροτήματος που κάηκαν. Εικόνες από την παλιά συναγωγή δεν έχουμε (ακόμη), ουτε καν σχέδια. Στο βιβλίο Jews in Many Lands, του E.N. Adler που εκδόθηκε στη Philadelphia της Αμερικής το 1905. περιέχεται μια φωτογραφία ερειπίων. Επισημαίνουμε τη χρονολογία και ότι ήταν τότε η πρώτη έκδοση του βιβλίου. Αυτή λοιπόν είναι η φωτογραφία με την υποσημείωση ότι είναι τα ερείπια της Talmud Torah μετά την πυρκαγιά. Από εδώ: http://www.quest-cdecjournal.it/focus.php?id=354 Περιέχεται και στο Zikhron Saloniki του Recanati (ο αναριθμητισμός της χρονολογίας είναι προφανής) Έγινε μια απόπειρα στις ΠΦΘ να παραλληλιστεί με τα ερείπια που φαίνονται σ αυτήν τη φωτογραφία που ανέβασε ο Αλέξης Αθάνατος και που όπως αναφέρει προέρχεται από το βιβλίο “Από γκέτο σε γκέτο”. Ο περιηγητής ήρθε εδώ στις 23/9/1898. Δεν γνωρίζω αν σ αυτό το βιβλίο περιέχεται και η προηγούμενη φωτογραφία, οπότε θα τερματιζόταν κάπου εδώ η συζήτηση. Πάντως υπάρχουν σημαντικές διαφορές στα 2 καμμένα οικοδομήματα. Η συγκεκριμένη αποδίδεται στη συναγωγή Καταλάν στη γειτονιά της Αγ. Σοφίας, καμμένη το 1890, και όπως φαίνεται έχει την σχετική ευρυχωρία να παρθεί η λήψη. Βλέπουμε ταυτόχρονα έναν οικιστικό ιστό να αναπτύσσεται στο βάθος, που αρμόζει στο χώρο στον οποίο βρισκόταν η συναγωγή.

Από την άλλη η λήψη που είδαμε στο βιβλίο του Adler και στο Zikhron δείχνει ένα καμμένο κτίριο με τον ίδιο αρχιτεκτονικό ρυθμό αλλά με ογκωδέστερους πεσσούς και με πιο περιορισμένο οπτικό πεδίο. Αλλά όλα αυτά είναι υποθέσεις.

JdS 25/8/1898 Φτιάχτηκε μια επιτροπή για να συμβουλεύσει τους τρόπους για το κτίσιμο νέας συναγωγής.Όμως ούτε τα χρήματα από την ασφάλεια ούτε οι συνδρομές απ όλους τους ισραηλίτες κάθε κοινωνικής τάξης φτάνουν για την κατασκευή ενός τέτοιου οικοδομήματος. Γι αυτό απευθύνθηκαν στην βαρώνη de Hirch που ήταν και είναι πάντα γενναιόδωρη όταν πρόκειται να συνεισφέρει στην πρόοδο και την ευημερία [θυμίζουμε την τεράστια δωρεά για τον συνοικισμό Χιρς καθώς και το νοσομείο Χιρς/Ιπποκράτειο] Ο τραπεζίτης Levy Modiano πρόεδρος της επιτροπής της Ταλμούδ Τορά έλαβε την περασμένη Δευτέρα την απάντησή της. Δέχεται να καταβάλει 60.000 φράγκα για την ανοικοδόμηση της Ταλμούδ Τορα. Θέτει όμως τρεις προϋποθέσεις: 1. Η κοινότητα να βάλει κι αυτή 90.000 φράγκα ώστε να συμπληρωθεί το ποσό των 150.000 που θεωρούνται αναγκαία για την κατασκευή. 2. Τα σχέδια και οι σημειώσεις να της υποβληθούν. 3. Για λόγους υγιεινής η Ταλμούδ Τορά να λειτουργεί αποκλειστικά για τα κοινοτικά σχολεία. Απ αυτές τις τρεις προϋποθέσεις η πρώτη μοιάζει να ναι δύκολη, αλλά η κοινότητα διαθέτει ήδη 25.000 φράγκα από την ασφάλεια και υπολογίζονται σε 20.000 αυτά που μπορούν να συγκεντρωθούν επιπλέον. Με λίγο κόπο παραπάνω μπορούν να μαζευτούν τα 90.000 που χρειάζονται για να προστεθούν στη δωρεά της βαρώνης. Αυτό όμως που είναι πραγματικά δύσκολο είναι να πειστούν τα διευθύνοντα μέλη της κοινότητας να στερήσουν από την Ταλμούδ Τορά τον πρωταρχικό της σκοπό που είναι η λατρεία της πίστης. Δεν μας επιτρέπεται να συμβουλεύσουμε για πράγματα που δεν κατέχουμε καλά. Θα θυμίσουμε μόνο στην επιτροπή αυτό που είπε ο Ερρίκος ο 4ος: “Paris vaut bien une messe” κατά λέξη αξίζει στο Παρίσι μια λειτουργία. (Όταν έγινε βασιλιάς της Γαλλίας το 1593 αναγκάστηκε να ασπαστεί τον καθολικισμό, και έχει την έννοια ότι άξιζε τον κόπο επομένως να κάνει μια τέτοια θυσία) Από την άλλη, δεδομένου του διαλλακτικού χαρακτήρα της βαρώνης de Hirch είναι πιθανό να υποχωρήσει στις εκκλήσεις της κοινότητας και να μην επιμείνει στην τρίτη προϋπόθεση.

Και όπως ξέρουμε, τελικά δεν επέμεινε. Ο θεμέλιος λίθος της Talmud Tora Agadol θα τεθεί την Κυριακή 30/7/1899 στις 10 η ώρα α λα τούρκα Κατά τη διάρκεια της οικοδόμησης το σχολείο Talmud Tora αναφέρεται ότι λειτουργούσε κοντά στην Αγ. Θεοδώρα. Εδώ ο γιατρός Παπάζογλου προσδιορίζει το σπίτι του σε σχέση με το σχολείο. Στη μνήμη του Σαούλ Μοδιάνο η χήρα του Fakima και τα παιδιά του πρόσφεραν 1000 φράγκα για την κατασκευή του εϊχάλ όπου μέσα θα φυλάσσονται οι κύλινδροι με τους νόμους. Σ' όλη τη διάρκεια αυτών των χρόνων η ροή δωρεών για την ανοικοδόμηση της συναγωγής είναι συνεχής.

Στις 12/5/1904 η επιτροπή για την οικοδόμηση του ναού, η οποία, σημειώνει, δεν θα πρέπει να συγχέεται με την σχολική επιτροπή που έχει το ίδιο όνομα, ευχαριστεί όλους όσους έγιναν χορηγοί της προσπάθειας. 200.000 φράγκα μέχρι στιγμής έχουν ξοδευτεί.

Στις 16/5/1904 διορθώνει η εφημερίδα: τα χρήματα που υπολογίζονται είναι τα μισά, 100.000 φράγκα. Μάλιστα υπολογίζεται να μην ξεπεράσουν τις 90.000. Τον Ιούλιο του 1904 υπολογίζουν τα εγκαίνια σε λίγες βδομάδες. Τον Οκτώβριο μετατίθενται για τις 10 Νοεμβρίου και τελικά οριστικά τα εγκαίνια θα γίνουν στις 11/12/1904.

Kινηματογράφου Πατέ συνέχεια και τέλος. Η χειμερινή μεσοπολεμική και μεταπολεμική εκδοχή του στις εξοχές. Το πρώτο μέρος εδώ: https://archive.saloni.ca/1334

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?id=204212503401724&story_fbid=836821170140851

Κάποια στιγμή ίσως και όσο λειτουργεί ο θερινός, εμφανίζονται ανακοινώσεις πάλι για έναν κινηματογράφο Πατέ. Τιμή εισιτηρίου, διάλεξη του ποιητή Ματσούκα, στέγαση ομήρων, εκδήλωση εβραϊκής κοινότητας, εξετάσεις του Ωδείου. Η εποχή που γίνονται αυτές οι εκδηλώσεις δεν αφήνουν αμφιβολία, πρόκειται για στεγασμένο χώρο, επομένως το 1918 πρέπει να έχει κτιστεί ο γνωστός κινηματογράφος Πατέ στη γωνία Βασ. Όλγας με Παρασκευοπούλου (Όθωνος τότε). Υπάρχουν παράπονα για τον θόρυβο και την δυσωδία που εκπέμπει η καιόμενη βενζίνη. Μακεδονία 26/11/1921 Το 1925 η αίθουσα είτε ανακαινίζεται είτε ανακατασκευάζεται, παίρνει λογικά τη μορφή που γνωρίσαμε στις φωτογραφίες της κατοχής. Έπαινοι για τις κολοσσιαίες δαπάνες ώστε να έχει καλό φωτισμό, αερισμός της αίθουσας, προσαρμογή στις αστυνομικές διατάξεις, άνετη κυκλοφορία των θεατών.

Πέντε διάδρομοι μεταξύ των καθισμάτων, 2 είσοδοι και 6 έξοδοι. Μουσικοί αδρότατα αμειβόμενοι, εγκαινιάζεται ανήμερα της δημοσίευσης. Μακεδονία 15/9/1925 20/12/1925 Στα προηγούμενα προτερήματα θα πρέπει να προστεθεί και η θέρμανση.Τρεις ολόκληρες ώρες απόλαυσης και όχι ξεπαγιάσματος. 5/3/1926 Δωρεάν εισιτήρια με ψώνια από το εφτάψυχο μαγαζί των Ματαράσσο-Σαραγουσή και Σκάπα (αντικατέστησε προφανώς τον Ρούσσο) 18/11/1926 δηλώνει ποιοτικός κινηματογράφος που απευθύνεται σε διανοούμενους. Γιατί υπάρχουν και κινηματογράφοι δευτέρας κατηγορίας που στις αίθουσες πάνε κάτι σκοτεινοί τύποι με ακατονόμαστους σκοπούς

Μακεδονία 8/2/1929 Ένας εκτενής λίβελος για το έργο “Ανδρούτσος” τοπικής μακεδονικής παραγωγής. Παραγωγή του Κομινάκη, με πρωταγωνιστές τη νεολαία της Τούμπας. Η μετάφραση υποτίτλων στα γαλλικά ήταν το αποκορύφωμα: Πα ντε τσιμπούκ πα ντε τσαρούκ. Ο κινηματογράφος επιταγμένος κατά την κατοχή, με ελεύθερη είσοδο για τους γερμανούς. Φωτογραφία συλλογής Ηλιάδη. 19/5/1957 Μετά την κατοχή ο κινηματογράφος λειτουργεί κανονικά. Εδώ στο πρώτο διαθέσιμο φύλλο της Μακεδονίας, Α' προβολής με 2 ταινίες. 29/1/1961 είναι η τελευταία μέρα λειτουργίας του ως κινηματογράφος έργων Α' προβολής. Στις 31/1/1961 κατατάσσεται στην κατηγορία αυτών της Β΄ προβολής. Μακεδονία 2/6/1963 Η τελευταία μέρα λειτουργίας του.

Κατασκευάζεται δεξιά το κτίριο που θα φιλοξενήσει το Ράδιο Σίτυ, το Πατέ έχει κατεδαφιστεί. Φωτογραφία αναρτημένη σπό τον Χρήστο Καββαδά.. Ο Γιώργος Κωτσίδης με αφορμή αυτήν τη φωτογραφία έγραψε το εξής κείμενο:

Μεταφέρω στην σελίδα μου την υπέροχη φωτογραφία του κ. Χρήστου Καββαδά με ένα μέρος απο την παλιά μου γειτονιά από την σελίδα της Άγνωστης Θεσσαλονίκης μαζί και την περιγραφή της που έγραψα . Ελπίζω να μη τον ενοχλήσει ... Είναι εκπληκτική φωτογραφία !!! Σπάνιο ντοκουμέντο !!! Δείχνει σ όλο της το ´´μεγαλείο ´´ την αρχή της καταστροφής μιας πανέμορφης γειτονιάς της Θεσσαλονίκης . Μερικές πολυκατοικίες έχουν ήδη χτιστεί πάνω στα ερείπια των παλιών διωρόφων , με τις αυλές , τα δένδρα ,τα λουλούδια . Μερικά αντιστέκονται ακόμη . Ο κινηματογράφος Απόλλων φαίνεται ολόκληρος σχεδόν . Ο κινηματογράφος Πατέ φαίνεται μισογκρεμισμένος αλλά η τύχη του είχε προδιαγραφεί . Επειδή το χτίσιμο της πολυκατοικίας που αργότερα στεγάστηκε το Ράδιο Σιτυ τραβήχτηκε λίγο πιο μέσα από την παλιά οικοδομική γραμμή , οι κατασκευαστές άγνωστο για ποιο λόγο διατήρησαν τα όμορφα προπύλαιά του με τους δύο πύργους δεξιά κι αριστερά . Η στέγη μισογκρεμισμένη και κάτω της φαίνεται το ζαχαροπλαστείο που στεγαζόταν μπροστά στο Πατέ . Στην νέα οικοδομή φαίνονται οι αναμονές με τα σίδερα του μπετόν αρμέ από τα υποστυλώματα για τον επόμενο όροφο και η κάτω πλάκα που φαίνεται ότι μόλις είχε ριχτεί . Δίπλα πιθανότατα το οικόπεδο της σχολής Κωνσταντινίδη και μπροστά τα κάγκελα ψηλότερα από τον δρόμο μια και υπήρχε υψομετρική διάφορα και ανέβαινε κανείς απο τις φαρδιές μαρμάρινες σκάλες στην εμπρός αυλή με το κυκλικό μαρμάρινο συντριβάνι . Απέναντι η περίφραξη του παλιού Κυβερνείου όπου πιτσιρίκια εμείς στηνόμασταν να δούμε τους βασιλιάδες και τον σχεδόν συνομήλικό μας διάδοχο . Είχαμε τόσο εξοικειωθεί με τις περίφημες πανάκριβες Ρολς Ρόις που τους πηγαινοφέρναν στις τακτικές επισκέψεις τους στις επετείους της πόλης , σαν να ήταν κάποια αυτοκίνητα της σειράς της γειτονιάς . Δίπλα το μνημείο το Γεωργίου Α ´ και παραδίπλα η βίλα του γιατρού καθηγητού Αλεξανδρίδη . Αμέσως μετά η βίλα του Λεονταρίδη αντιπροσώπου της εταιρείας πετρελαιοειδών Castrol με την μεγάλη αυλή και τα τεράστια όμορφα τριαντάφυλλα . Δίπλα ο κινηματογράφος Απόλλων . Το Α ´ Γυμνάσιο Αρρένων με το παράρτημά του έχει εξαφανιστεί πίσω από την τεράστια πολυκατοικία . Η αρχή της μεγάλης καταστροφής που συνεχίστηκε δυστυχώς και δεν άφησε τίποτε όρθιο στο διάβα της . Το κέρδος από αυτή την καταστροφή ήταν μεγάλο για λίγους , οι πολλοί στριμώχθηκαν σε διαμερίσματα κουτιά και σε μια νέα γειτονιά απρόσωπη , άχρωμη ... Κρίμα ...

Η ιστορία του Πατέ δεν τελειώνει με την καταστροφή του κινηματογράφου το 1917. Παράλληλα με τη λειτουργία του, ήδη από το 1912 ανοίγει και ο θερινός ΠΑΤΕ. Πρόκειται για τον πρώτο ουσιαστικά κινηματογράφο εκτός τειχών. (εξαιρουμένου τυπικά του κινηματογράφου στον κήπο του Λευκού Πύργου). Θα προσπαθήσουμε να βρούμε πού ακριβώς λειτούργησε. Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Το δεύτερο μέρος εδώ: https://archive.saloni.ca/1335

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?id=204212503401724&story_fbid=836819410141027

Νέα Αλήθεια 10/5/1912. Πλησίον του Κιερήμ εφένδη, κινηματογράφος, ζυθοπωλείο και παιανίζουσα μουσική. Θα περίμενε κανείς να βρει τον κινηματογράφο στο χώρο που κατέλαβε αργότερα ή έστω στο χώρο του μετέπειτα θερινού Φάληρον. 13/5/1912 διαφήμιση στη Νέα Αλήθεια Νέα Αλήθεια 20/5/1912 Στον παραθαλάσσιο κήπο Πασσά Λιμάνι ο κινηματογράφος της εξοχής.

Παραθαλάσσιος ο κινηματογράφος. Στις 5/8/1912 συνυπάρχουν οι διαφημίσεις του Πατέ πόλεως (με 20 ανεμιστήρες) και του θερινού Πατέ στην Κερίμ εφέντη (Παρασκευοπούλου) Μακεδονία 31/8/1918 Βασ. Όλγας 6, κοντά στο Μπω Ριβάζ (πρώην Τεφήκ Μπέη, κατοπινή οικία Αλεξανδρίδη Πιστεύουμε ότι σ' αυτόν το χώρο με το κόκκινο βέλος λειτουργεί ο θερινός Πατέ, σχεδόν απέναντι από τη βίλα Γιοσέφ Μοδιάνο (παράρτημα του Α' Γυμνασίου). στον αρ. 30 από την αρίθμηση που είχαμε κάνει στο σχετικό αφιέρωμα εδώ: https://archive.saloni.ca/55 Μακεδονία 29/6/1925 Λογικά ο θερινός κινηματογράφος έχει πάρει την ονομασία Λουξ. Στο χώρο του Λουξ θα λειτουργήσει το 1926 και το Αγγλο-βελγικόν ιπποδρόμιον, το τσίρκο Ακρόπολις. Το Απόλλων (Αθήναιον πρώτα) λίγο πιο δυτικά είχε εγκαίνια στις 11/3/1926 https://archive.saloni.ca/467